T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2018/279 Esas
KARAR NO: 2019/648
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 05/03/2018
KARAR TARİHİ: 19/06/2019
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- ----------tarafından keşide edilen son hamili olarak müvekkili şirket kayıtlarına giren; ----- şubesinin keşidecisi -------- Olan ---- çek numaralı, keşide tarihi ---- keşide yeri ---- olan ------ TL bedelli, -------şubesinin keşidecisi --------. olan---- çek numaralı, keşide tarihi ----, keşide yeri--- olan --- TL bedelli, -------şubesinin keşidecisi ---- Olan ----çek numaralı, keşide tarihi -, keşide yeri - olan - TL bedelli, --- şubesinin keşidecisi -- Olan - çek numaralı, keşide tarihi --- keşide yeri - olan -------TL bedelli" 4 adet çekin kaybolduğunu, ilgili çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; davacının davaya konu çekleri kaybedip kaybetmediği, çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çeklerle ilgili olarak 6102 sayılı TTK. 757. madde hükümleri gereğince ödemekten men kararı verilmek suretiyle muhatap banka şubesine bildirilmiş ve ayrıca TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ------- Gazetesinde 1. İlan 05/04/2018 tarihinde, 2. İlan 12/04/2018 tarihinde, 3. İlan 19/04/2018 tarihlerinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmıştır.
Bankalara yazılan yazılara verilen cevaplarda; dava konusu çeklerin bir kısmının ibraz edildiği anlaşılmıştır.
Bankaya ibraz edilen çekler yönünden istirdat davası açması için davacı vekiline 28/12/2018 tarihli celsede 2 haftalık kesin süre verilmiş, ancak davacı vekili kesin süre içinde ve sonrasında istirdat davası açmamıştır.
Tüm bu nedenlerle, bankaya ibraz olunan ve davacı tarafından istirdat davası açılmayan çekler yönünden davanın reddine, diğer çek yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca; - ------şubesinin keşidecisi ----- Olan ---- çek numaralı, keşide tarihi -, keşide yeri - olan --- TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2----- şubesinin keşidecisi---- Olan ----çek numaralı, keşide tarihi -, keşide yeri---- olan ----- TL bedelli, ----- şubesinin keşidecisi ------ Olan ------ çek numaralı, keşide tarihi ---- keşide yeri---- olan ---- TL bedelli ve------şubesinin keşidecis-------. Olan ---- çek numaralı, keşide tarihi ----- keşide yeri---- olan --------- TL bedelli 3 adet çekle ilgili istemin REDDİNE,
3-Harçlar yasasına alınması gereken 44,40 TL peşin harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8,50 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan harç ve giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının ve teminatın talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar okundu, ana hatlarıyla anlatıldı. 19/06/2019