T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/74
KARAR NO: 2019/824
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 12/09/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde;-------- keşidecisi ve borçlusu ... olan, -------- Şubesinin ------ çek seri numaralı, ---- tarihli, ----TL.miktarlı bir adet çeki, davacı ... aleyhine İstanbul 25.îcra Müdürlüğti'nün ---- E. sayılı dosyası takip başlattığını; daha önce çeki davacı şirket aleyhine Bursa 2. İcra Müd.'nün ----- E.sayılı dosya takibe intikal ettirmiş ancak takibe yapılan itiraz neticesinde Bursa 2.İcra Hukuk Mahkemesi ---- E.,------- K.sayılı dosyası ile çekin kambiyo evrakı vasfi taşımadığı gerekçesi ile takibin iptaline karar verildiğini ve bu karar ---- tarafından onanarak kesinleştiğini, davalı ... ----bu kez çeki Bursa lO.İcra Müdürlüğünün ---- E.sayılı dosyası ile müvekkil ... aleyhine İcra takibi başlattığını, müvekkil ... dosya borcunu hesaplatarak dosyaya yatırmış ve Bursa 5.İcra Hukuk Mahkemesi ---------- E. sayılı dosyası ile yaptığı itiraz ile tedbir kararı verilmiş ve paranın dosyada kalması sağlanmıştır. Müvekkil ...'in yapmış olduğu itiraz neticesinde Bursa 5.İcra Hukuk Mahkemesi ---- E.,----- K. Sayılı ilamı ile takibin yetkisiz icra dairesinde açıldığı gerekçesi ile dosyanın Anadolu İcra Dairelerine gönderilmesine karar verildiğini, bu karar uyarınca icra dosyası yetkili Anadolu İcra Dairelerine gönderilmiş ve dosya Anadolu 25 .İcra Müd.nün ---------- E.sayılı dosyası ile devam ettiğini, davalı alacaklı ------- özel mevzuata tabi olarak faaliyet gösteren bir faktoring şirketi olduğunu, tüm yasal düzenlemelerde, ---- firmalarının alacağın temliki ile satın aldıkları kambiyo senedine dayalı alacakları, kambiyo senetlerinin sebepten mücerretlik ilkesi dışında tuttuğunu, bu kambiyo evraklarının mutlak ve mutlak bir mal veya hizmet satışından doğmuş ve gerçek fatura ile tevsik edilen alacaklara dayanmasını, aksi halde faktoring işlemine konu olamayacağım açık bir şekilde düzenlediğini,-------- işlemine konu olamayan çek ise hamili faktoring firması olan alacaklıya alacak hakkı kazandıramayacağı gibi borçlusu için de borç doğurmayacağını, davacının tüm defi ve itirazlarım davalı temlik alacaklısına karşı da ileri sürebileceğini, davalı taraf yasal yükümlülüğüne aykırı olarak, kendilerine sunulan her çeki ve faturayı hiç sorgulamadan gerçek kabul edip icra takibine geçmesi öncelikle kendi mevzuatlarına aykırı olduğunu, -------- kanunu uyarınca, davacı ... ile alacaklı taraf arasında takibi gerektirir doğrudan ya da dolaylı bir faktoring ilişkisi bulunmadığım, çeke konu ticari ilişkinin gerçekleşmediğini, malın teslim edilmediğini ve bu durumun--- mevzuatınca temliği usulsüz kıldığım, ------mevzuatı uyarınca temlik alamadığı bir alacağa istinaden davalının çek sahibi -------- takip yapmasının mümkün olmadığım, davalı ... ------ gerçek bir satışı yansıtıp yansıtmadığını kontrol etmeden çeki temlik alması, çekteki tek imzanın Anonim şirket olan müvekkili borç altına sokmaya yetmeyeceğini bilerek çeki temlik alması, faturalar ile çeklerin arasındaki uyumu gözetmeden çeki temlik alması, faturaların çeklerden fazla miktarlı olması karşısında faturanın çeke denk kalan kısmını devir alarak yönetmeliği dolanmaya çalışması, imza eksikliği banka tarafından çekin arkasına yazılmasına rağmen icra takiplerinde ısrar etmesi davalıların kötüniyetli olduklarını ortaya çıkardığım, davalı ------- çekin arkasında gerçek bir mal ve hizmet sahsı olmadığım bilerek alacağı devir aldığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile; davacıların dava konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, teminat karşılığında vezneye yatan paranın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir karan verilmesine, davalının kötü niyetli olmasından dolayı %20 tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davahlarca ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ------ davayla ilgili cevap vermemiştir.
Davalı ----------- vekili cevap dilekçesinde; Davalının çeki yasal prosedüre uygun olarak belgeleri ile birlikte teslim aldığını, keşidecisinin -------- olduğu başka çeklerin de davacıya daha önce geldiğini, onlann bedellerinin sorunsuzca ödendiğini, takibe konu çekin münferit bir çek olduğunu, bu çeke ilişkin yapılan --- işlemlerinin münferit olduğunu, daha önce faktoring ilişkisine konu edilen davacının keşide ettiği meblağlan yüksek olan başka çeklerin bedellerinin sorunsuzca ödenmiş olmasının davalının hukuka uygun işlem yaptığım, davacının bu davadaki iddialannın tamamen kandırma maksatlı olduğunun açık ispatı olduğunu, faktoring şirketi açısından usulüne uygun işlem yapılmış sayılması için faktoring sözleşmesi bulunmasının, fatura bulunmasının, fatura bedeli ile çek bedelinin uyumlu olmasımn yeterli olduğunu, bunun dışında malın teslim edilip edilmediği hususlarının aranmayacağım, --- kararlarında da uyuşmazlığın tarafı olmayan faktoring şirketine mal teslim edilip edilmediğini araştırma gibi bir yükümlülük de yüklemediğini, Yargıtay kararlarına göre ---- şirketi bile bile borçlunun zararına hareket etmemiş ise şahsi defılerin--- şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, ------ şirketinin fatura tevsiki ile birlikte çeki ciro yolu ile temlik alabileceği, faturadaki mallann teslim edilip edilmediği gibi iddialann --------- şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, şahsi defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığım, davacı tarafin kötüniyeti İspat etmesi gerektiğini, kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği davalının keşideci ile ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırma ve kanıtlama yükümlülüğü bulunmadığım, davalının iyiniyetli meşru hamil olduğunu, davacı tarafın kusurlu ve kötüniyetli olduğunu,keşidecisinin ---- lehdannın da------ olan ve keşidecisinin ----. lehdannın da--------- olan çeklerin davacı tarafça Ödendiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişiler Prof. Dr.----- ve --- -------- tarihli raporlarında; davacı şirketin menfi tespit talebine katılma imkânı bulunmadığı, mevcut alacağın geçerli biçimde davalı ... şirketine temlik edilmesi nedeniyle artık -------- şirketinin alacaklı sıfatı kalmadığından huzurdaki davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, diğer davacı ...'in ise davalı faktoring şirketine herhangi bir borcunun olmadığı, kanaatine ulaşıldığı" belirtilmiştir.
Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce, ----- tarihli, --- E. --- K. Sayılı kararıyla, davalılardan --- tarafından alacağın diğer davalı ------- temlik edildiği, bu şekilde davalı ...--- alacaklı sıfatının ve dolayısıyla pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu çek ile fatura arasındaki ilişkinin bizzat davacı borçlu şirket tarafından faturanın kendi kayıtlarına işlenmesi suretiyle kabul edildiği, davalı ... --- tarafından davalı ...------- yapılan temlikin borçlunun (davacı şirketin) durumunu ağırlaştırmadığı, davacı şirketin dava konusu ilişkide borçlu olduğu, ancak diğer davacı ...’in bizzat borçlu ve sorumlu olmadığı gerekçesiyle davacıların davalı---- aleyhine açtıkları davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacılardan-------- davalı --------. aleyhine açtığı davanın reddine, davalı ----------- % 20 tazminat talebinin İİK.'nın 72/4. maddesine göre kabulü ile ---TL’nin davacı ----------- tahsiline, davacılardan ...’in davalı ------- aleyhine açtığı davanın kabulü ile, davacının davalıya İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü’nün -----esas sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine, davacı ...’in % 20 tazminat talebinin İİK.'nın 72/5. maddesine göre reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalı ----------. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay ----. Hukuk Dairesi'nin----- tarihli ------- E. ---- K. Sayılı ilamı ile, davalı --------. çekte lehtar olarak bulunduğundan pasif dava ehliyeti bulunmakta olup, bu yön gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması; davacı .-------- yönünden yetkisiz temsil hususu değerlendirilmeden hüküm kurulması yerinde görülmediğinden hükmün bozulmasına, bunun dışındaki davacının diğer temyiz itirazları ile davalı ..------------ tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Dava konusu --- seri nolu --- tarihli --- TL bedelli çekin davacı .----. Tarafından davalı ... şirketi lehine keşide edildiği, davalı ... şirketi tarafından çekin diğer davalı .-------- şirketine ciro edildiği, çekte dava dışı ----- isimli kişinin aval sıfatıyla imzasının bulunduğu, çekin keşide edildiği ---- tarihi itibariyle keşideci davacı ... şirketinin birlikte imza ile temsil edildiği, fakat çekin davacı şirket adına sadece diğer davacı ...'in imzası ile keşide edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ------. Bakımından; Davalı -------- tarafından davacı .----. adına düzenlenen faturaların hesabın alacağına, davacı şirket tarafından davalı şirket adına yapılan ödemelerin (verilen çeklerin) de hesabın borcuna kaydedildiği görülmüştür. Dolayısıyla dava konusu çeke ilişkin faturanın davacı borçlu şirketin kabulünde olduğu anlaşılmaktadır. Diğer deyişle dava konusu çek ile fatura arasındaki ilişki, bizzat davacı borçlu şirket tarafından faturanın kendi kayıtlarına işlenmesi suretiyle kabul edilmiştir.
Davacı şirket adına tek imza ile keşide edilen -----şubesi ---- seri nolu --- tarihli ---- TL bedelli; ---- Şubesi, ---- tarihli --- nolu, --- TL bedelli, --- tarihli --- seri nolu, --- TL bedelli çeklerin de davacı --- temsilen tek imza ile diğer davacı ... tarafından keşide edildiği ve bu çeklerin davalı .---- gününde ödemesinin yapıldığı, her ne kadar dava konusu çekin birlikte imza ile keşide edilmesi gerekirken sadece davacı ...'ın imzası ile keşide edilmiş olması davacı şirketi sorumluluk altına sokmaz ise de, dava konusu çekten önceki tarihli olan yukarıda belirtilen çeklerin de sadece davacı ... tarafından imzalandığı ve davacı şirket tarafından bu çeklerin de hamili olan davalı --------- ödendiği, bu durumda davacı şirketin dava konusu çekteki temsildeki eksikliği ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu anlaşıldığından davacı şirketin çekten sorumluluğu devam ettiği kabul edilmiştir. Ayrıca davalı ... şirketi tarafından davalı faktoring şirketine yönelik temlik işleminde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacı şirketin çekten dolayı davalılara karşı sorumluluğu devam ettiğinden davacı şirket yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
İcra takibinin davacı ...'e karşı başlatıldığı, davacı şirkete karşı takip başlatılmadığı anlaşıldığından tazminat koşulları oluşmadığından davalı ... ---- tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı ... yönünden; Mahkememizin ---- tarihli, --- E. ------- K. Sayılı kararıyla davacılardan ...’in davalı .------- aleyhine açtığı davanın kabulü ile, davacının davalıya İstanbul Anadolu 25. İcra Müdürlüğü’nün ---- esas sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hükmün temyizi üzerine ise davalı- --------- tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Bu durumda davacı ...'in davalı .--------- borçlu olmadığına dair hüküm kesinleşmiştir.
Davacı ...'in çeki davacı şirket adına tek başına imzaladığı, her ne kadar davacı ...'ın davacı şirketi tek başına temsil etme yetkisi bulunmaması nedeniyle attığı imzadan şahsi olarak sorumlu olsa da, yukarıda belirtildiği üzere, davacı ... tarafından tek imza ile atılan çeklerin davacı şirket tarafından ödendiği, bu durumda davacın tek başına attığı imzanın davacı şirketin sorumluluğunu kaldırmadığı gibi kendisini de sorumluluk altına sokmadığı anlaşıldığından davacı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı ... yönünden davanın KABULÜ ile,
Davacının davalı ---------- Şubesi ---- seri nolu --- tarihli ------- TL bedelli çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Davacının davalı ------ Şubesi ---- seri nolu ---- TL bedelli çekten ve bu çeke istinaden başlatılan İAA 25. İCM'nin ------ Esas sayılı takip dosyasından dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Davacı .-------- Bakımından her iki davalıya yönelik davanın ESASTAN REDDİNE,
Bu davacı yönünden davalı ...----- TAZMİNAT TALEBİNİN REDDİNE,
3-Alınması gerekli 1.707,75 TL harçtan peşin alınan 426,95 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,80 TL'nin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Davacı tarafından yatırılan 426,95 TL harcın davalılardan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafça yarı yarıya sarf edilmiş olduğu anlaşılan, 25,20 TL, 3,80 TL vekalet pulu, 1000,00 TL bilirkişi ücreti ve 420,70 TL posta gideri olmak üzere toplam 1449,70 TL'nin yarısı 724,85 TL.nin davalılardan alınarak DAVACI ...'E VERİLMESİNE, -----------Tarafından yapılan yargılama giderinin ---------. Üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca ---- TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak DAVACI TARAFA VERİLMESİNE,
6-Davalı -------- kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 3000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... --------------- alınarak davacı ... ---- ÖDENMESİNE,
7- Davalı .------ tarafından yapılan 46,70 TL masrafın davacı ------ alınarak davacı .--------- ÖDENMESİNE,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin huzurunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.12/09/2019