T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/112 Esas
KARAR NO: 2018/1024
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/01/2017
KARAR TARİHİ: 24/10/2018
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, keşidecisi---------, hamili ---- olan ve müvekkili şirkete yetkilisi tarafından uzun süre önce kaybedilmiş olan ve tüm aramalara rağmen bulunamayan,----------- Şubesine ait----- çek numaralı, 375.000,00 TL bedelli 24/01/2016 tarihli, ------ şubesine ait --- çek numaralı 101.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli, --------- şubesine ait ------çek numaralı, 101.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli,------- şubesine ait ---- çek numaralı, 202.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli 4 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; "davacının davaya konu çekleri kaybedip kaybetmediği, çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği" noktalarında toplandığı tespit olunmuştur.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, çekteki mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çeklerle ilgili olarak 6102 sayılı TTK. 757. madde hükümleri gereğince ödemekten men kararı verilmek suretiyle muhatap banka şubelerine bildirilmiş ve ayrıca TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda Ticaret Sicil Gazetesinde------ ilan 13/02/2018 tarihinde,----------------- ilan 20/02/2018, ---- ilan 27/02/2018 tarihlerinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çek bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca;
--------------------- Şubesine ait, keşidecisi -----------, Hamili----------------Yönetimi olan, ------ çek numaralı, 375.000,00 TL bedelli 24/01/2016 tarihli çekin,
----------------. Altunizade şubesine ait, Keşidecisi --------------, Hamili ------ Yönetimi olan,------çek numaralı 101.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli çekin,
---------------- Altunizade şubesine ait, Keşidecisi --------------, Hamili-------- olan, ------ çek numaralı, 101.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli çekin,
-------------. Altunizade şubesine ait, Keşidecisi --------., Hamili ----- olan,------------- numaralı, 202.500,00 TL bedelli, 17/05/2016 tarihli 4 adet çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar yasasına göre alınması gereken 35,90 TL harcın, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,50 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan harç ve giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye gider avansının ve teminatın talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar okundu, ana hatlarıyla anlatıldı