T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/951 Esas
KARAR NO: 2024/44
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ, DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,
Müvekkili şirket ile davalı arasında "-------- şirketi Klima ve Havalandırma İşleri -------- SÖZLEŞMESİ" adı altında sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu işin tamamlanarak Ağustos 2022'de teslim edildiğini, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca 2-3-5 ve 6 nolu çekler için kur farkı ödemesi yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin tedarik ettiği ürünleri de Euro üzerinden tedarik ettiğini, bu nedenlerle 2-3-5 ve 6 nolu çeklerin kur farkı ödemesinin yapılacağının hem sözleşme hem de icmale kendi el yazıları ile yazılarak imzalandığını, bunları takip eden keşif sonrası ilk mailde, davalı şirket yetkilisi --------, çeklerin tamamı için kur farkı talep edilmesin diye "Bizim sözleşmemizin 400.000 Euroluk kısmı fiyat farkı esasına dayanıyor, "kalan kısım"ları TL üzerinden anlaşmamızda bilginize" şeklinde mail attığını, sonraki süreçte işveren firmanın, 25.08.2022 tarihinde sözleşmeden dönmek ve ek protokol imzalamak istediğini, ek protokol imzalanırsa kur farkının bir kısmını ödeyeceğini sözlü beyan ettiğini, müvekkili firmanın da, sözleşmenin revizesini kabul etmediğini bildiren 06.09.2022 tarih ve --------yevmiye numaralı ihtarnamesini davalıya 09.09.2022 tarihinde tebliğ ettiğini, bir müddet daha beklenmesine ve görüşmeler yapılmasına rağmen kur farkının ödenmediğini ve 04.10.2022 tarihli faturaya karşılık iade faturası kesildiğini, iade faturasına müvekkili firma tarafından 11.10.2022 tarihinde itiraz edilerek iade faturasının -------- yevmiye nolu ihtarname ekinde iade edildiğini, diğer belgelerden de görüleceği üzere, faturalarda ve iş sonu hakediş özetinde de 03.09.2021 tarihli icmal ve sözleşme hükmünün saklı tutulduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin tüm hak ve alacakları saklı kalmak ve belirlendiğinde artırılmak ve fiili tahsilat tarihindeki döviz satış kuru üzerinden hesap edilmek kaydı ile sözleşmenin 400.000 Euroluk kısmına denk gelen fark alacağının ve KDV’sinin (şimdilik 4.503.635,20.-TL) tespiti ile 09.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, telafisi imkansız bir zarara sebebiyet vermemek ve müvekkili firmanın yüklenici/tedarikçi firma oluşu, tüm tedariklerini yabancı para üzerinden yapmış ve yabancı para borçlanmış oluşu, müvekkili firmamız ölçeği bakımından şimdilik dava edilen tutarın önemi ve yüksek meblağ oluşu göz önünde tutularak şimdilik 4.503.635,20.-TL tutarında öncelikle teminatsız, bunun kabul görmemesi halinde teminatlı olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu itibarla davalı firmanın ------- şirketi ve ------- şirketi nezdindeki hesaplarındaki tutarlara dava değeri kadar tedbir konulmasına, ilaveten firma üzerine kayıtlı araç ve taşınmazlara tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,
Davacı şirket ile müvekkili arasında “Klima ve Havalandırma İşleri konulu” 09.09.2021 tarihli sözleşme bulunduğu, sözleşmenin 2. maddesindeki konu bölümünde ifade edildiği şekliyle; “Davacı/Yüklenici olarak, projeler ve proje kriterlerine uygun olarak Klima ve Havalandırma ile ilgili işlerin tamamını yaparak, Davalı/ İş Sahibi- İşveren Müvekkilime teslim etmekle yükümlüdür.”, sözleşmenin 6. maddesinde belirtildiği üzere; 09.09.2021 tarihinde ilgili taşınmazın davacıya yapıma başlanılması için teslim edildiği, sözleşmenin 7. maddesinde belirtildiği üzere; işin teslim tarihi 31.12.2021 tarihi olarak belirlendiği, (3 ay 22 gün), sözleşmenin 8. Maddesinde işin miktarı, fiyatı ve bedelinin; Havalandırma İşleri 1.457.072.TL, ---------- Ofis Cihazları 2.734.297.TL, --------- Ofis Montajı 1.548.357.TL, ---------- Koridor Cihazları — 425.687.TL, -------- Koridor Montajı 231.019.TL olmak üzere, toplam 6.396.432. TL + KDV olarak belirlendiği, yine ilgili maddenin 4. ve 5. fıkralarında, sözleşmenin miktarında 9030 artış veya azalış olsa dahi bu madde de de yazılı olan birim fiyatların geçerli olduğu, yüklenicinin sözleşme konusu işin miktarlarında bir artma olması halinde ekstra bir ücret talebinde bulunamayacağı, sözleşme bedelinin TL olarak belirlendiği, sözleşme metninin hiçbir yerinde davacının belirttiği gibi “Kur Farkı” ödeneceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, sözleşme metninde geçen “fiyat farkı” doğması durumunda bu fiyat farkının tarafların karşılıklı anlaşması suretiyle belirleneceğine ilişkin olduğu, sözleşmenin 9. maddesinde ödeme için verilmiş çeklere yansıtılma şeklini ifade et zleşme metninde birim fiyatların Euro cinsinden belirlendiği ve Euro Kuru farkı ödeneceğine ilişkin herhangi bir ifade bulunmadığı, sözleşmenin 9. Maddesinin ödeme şeklini düzenlediği, bu madde metninde bir fiyat farkı doğması durumunda 1. ve 4. sırada verilmiş çeklerin miktarının değişmeyeceğinin ifade edildiği, yine bu ödemelerin yapılan imalatlara göre hak edişe bağlanarak ödeneceği de belirlendiği, davacı tarafça “tekliflerinin Euro cinsinden verildiği iddia edilmekle” birlikte müvekkili şirket tarafından onaylanmış, kabul edilmiş ve imzalanmış bir teklif metni, bulunmadığı, davacı tarafça dosya kapsamına imzalı ve kabul edilmiş bir belge sunulmadığı, sözleşme metninde belirlenmiş “döviz miktarına ve döviz türüne ilişkin “herhangi bir hüküm bulunmadığı, sözleşmede cihaz bedellerinin toplamı 4.056.000.TL olarak belirlendiği, sözleşme süresi olan yaklaşık 3,5 aylık bir süreçte 400.000 Euro'luk fiyat farkı talebinin kabul edilemez olduğu, davacı tarafça, müvekkilinin davalı şirket yetkilileri tarafından, 2-3-5 ve 6 no'lu çeklerin kur farkı ödemesi yapılacağının “hem sözleşmeye hem de icmale kendi el yazılarıyla yazarak imzaladığı” iddia edilerek, dava dilekçeleri ekinde Ek- ve Ek 2 sıralamasıyla belgeler sunulduğu, ilgili belgelerden anlaşılacağı üzere; Ek-l ve Ek-2 sıralı belgelerde herhangi bir imza bulunmadığı, aynı zamanda bu yazı müvekkil şirket yetkilileri tarafından yazılmadığı, müvekkili şirket bünyesinde bu şekilde bir belge bulunmadığı, yine bu belgenin ekinde olan belgede de ne üzerindeki yazılar ne de ilgili imza, müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığı, davacı tarafça müvekkili şirketin yetkilisi ---------, kendilerine mail atarak kur farkını kabul ettiğini iddia ettiği, -------- müvekkili şirketin yetkilisi değil, o dönem şirket çalışanı olduğu, görev tanımının; proje bazında yapılan işleri kontrol ve takip etmek olduğu, müvekkili şirketi sözleşme ilişkisi anlamında bağlayıcı bir yetkisi ve görevi bulunmadığı, davacı tarafından, müvekkiline gönderilen kur farkına ilişkin haksız ve mesnetsiz faturaların kendilerine iade edildiği, hakediş ve ekindeki keşif özetlerinin hiçbir kaleminde Euro veya Dolar cinsinden birim fiyat uygulaması yapılmadığı, birim fiyatlar TL üzerinden, mevcut sözleşmeye uygun olarak belirlendiği, hakediş ve ekindeki keşif özetlerindeki miktarların, döviz bazında yapılması gerektiğine ilişkin herhangi bir itirazi kayıt ve beyanı hakkediş tutanağında bulunmadığı, sözleşme bedeli olarak verilmiş çeklerin bedellerinin ödendiği, davacı tarafça, dava dilekçelerinin ekinde sundukları (Ek- 7 sıralı) fatura örneğinden anlaşılacağı üzere, davalı müvekkili şirkete 23.06.2022 tarihli fatura kesildiği, faturanın toplam ayrıntı dökümleri ve toplam miktarı olan 6.456.673.TL olarak belirtildiği, faturanın hiçbir bölümünde döviz türü ve döviz miktarına ilişkin bir ibare bulunmadığı, Yargıtay uygulamalarında da ilgili koşulların varlığının gerektiği çok açık bir şekilde ifade edildiği, ---------Tarihli Kararı,” Dava kur farkından kaynaklanan alacak talebine ilişkindir. Davacının kur farkı talep edebilmesi için taraflar arasındaki sözleşmede açık bir hüküm bulunması ya da asıl faturada açıkça döviz karşılığının yazılması gerekmektedir.--------Tarihli Kararı, "Kur farkı alacağının istenebilmesi için borcun yabancı para cinsinden ödeneceği ve kur farkı yansıtılacağı hususunda taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunması gerekir.” Yukarıda belirtilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmakla birlikte, davanın reddine, davacı aleyhine yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememiz 31/05/2023 tarihli 1 nolu celsenin 1 nolu "Dosyanın tarafların iddia ve savunmaları ile davalı tarafça fiilen kur farkı ödemesi olup olmadığı veya döviz üzerinden ödeme yapılıp yapılmadığının da tespiti açısından taraf ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yapmak üzere mali müşavir, nitelikli hesaplamalar uzmanı ve bilgisayar mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetine dosyanın tevdi ile rapor hazırlamalarının istenmesine" ara kararı uyarınca dosya bilirkişi --------, ------- ve ------- tevdi edilmiş, bilirkişiler --------, --------- ve -------- tarafından 13/10/2023 tarihinde sunulan bilirkişi raporunda özetle "Yapılan Teknik İncelemede, davacı dilekçelerinde yer alan eposta yazışmalarının gerçekleştiği, davalı cevap dilekçesinde gerçekliğinden endişe taşıdığı mail yazışmalarının gerçekleşmiş olduğu, davacı dilekçesinde yer alan --------- yazışmalarının gerçekleştiği, davalının cevaba cevap dilekçesinde iddia ettiği gecikmeye dair mail yazışmalarının gerçekleştiği, davacının sistemin devreye alamama gerekçesi olarak davalıyı sorumlu tuttuğu konunun, uzmanlık alanımızın dışında olması sebebiyle sorumluluk tespiti yapılamadığı, verilen yetki ile davacının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2021-2022 dönemi Envanter defterlerinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu'nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacının e-defter kullanan mükellef olduğu 2021-2022 dönemi Ocak- Aralık ayı Yevmiye defteri ile Defteri Kebirin açılış, kapanış GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, V.U.K'nu ve TTK'nuna uygun tutulduğu, davacı şirketin kendi ticari defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı, verilen yetki ile davalının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2021-2022 dönemi Envanter defterlerinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu'nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davalının e-defter kullanan mükellef olduğu 2021-2022 dönemi Ocak- Aralık ayı Yevmiye defteri ile Defteri Kebirin açılış, kapanış GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, V.U.K'nu ve TTK'nuna uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi ticari defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı, Taraflar arasında imzalı “Klima Havalandırma İşleri -------- SÖZLEŞMESİ”nin 8.maddesinde; işin birim fiyatının ve işin bedelinin toplamda 6.396.432 TL+KDV olarak kararlaştırıldığı, davacının sözleşme kapsamında 23.06.2022 tarih ve ---------- seri numarası ile KDV DAHİL 6.456.673,01 TL fatura düzenlediği, davalının sözleşmenin ödemeler başlıklı 9. maddesi kapsamında davacıya raporun 4.b.2 bölümünde detayları gösterilen 5 adet çek ile 6.289.820,00 TL, 28.06.2022 tarihinde bankadan 600.000,00 TL göndermek suretiyle toplamda 6.889.820,00 TL ödeme yaptığı bu ödemelerin tamamının davacıda kayıtlı olduğu, davacı tarafından “400.000,00 EURO KARŞILIĞI KUR FARKI” açıklamasıyla davalı adına 04.10.2022 tarih ve ---------- seri numarası ile KDV DAHİL 4.009.970,40 TL fatura düzenlendiği, davalının bu faturayı 04.10.2022 tarihinde davacı lehine alacak kaydettiği, sonrasında yine aynı tarihte 04.10.2022 tarih ve --------- nolu iade faturası düzenlemek suretiyle davacı aleyhine borç kaydettiği bu kayıt sonrasında kendi ticari defter kayıtlarında dava tarihi itibariyle davacıdan 433.147,00 TL ALACAKLI gözüktüğü, davacının ticari defter kayıtlarında ise davalı tarafça kur farkı faturasının iadesine ilişkin düzenlenen faturanın kayıtlı olmadığı, davacının dava tarihi itibariyle kendi ticari defter kayıtlarında düzenlediği kur faturası nedeniyle davalıdan 3.576.823,41 TL ALACAKLI gözüktüğü, “Davalı tarafça fülen kur farkı ödemesi olup olmadığı veya döviz üzerinden ödeme yapılıp yapılmadığı” yönünden tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde aralarındaki ticari ilişki kapsamında davacı yanca düzenlenen faturaların TL olduğu, davalı yanca yapılan ödemelerin TL olarak yapıldığı, ya da TL olarak yapılsa bile karşılığının yabancı para olduğunun açıklandığı bir işlemin bulunmadığı, davalı yanca kur farkına ilişkin yapılmış bir ödeme bulunmadığı, tarafların ticari defter kayıtlarında yabancı para cinsinden herhangi bir işlem ve kayıt olmadığı tespit edilmiştir. taraflar arasında geçerli “Klima Havalandırma İşleri -------- Sözleşmesi” başlıklı sözleşmede para borcunun Türk Lirası cinsinden ödenmesi kararlaştırılmış olup, ------- veya e-mail yazışmaları ile adi yazılı şekilde yapılan sözleşmenin değiştirilmesi usulü, hukuki olarak sonuç doğurmaksızın mevcut olan adi yazılı şekilde düzenlenmiş olan sözleşmenin geçerliliğini koruduğu, dolayısıyla taraflar arasında uyuşmazlığa konu olan sözleşmede ödemenin yabancı para birimi üzerinden yapılmasının kararlaştırılmadığı, bu yönde bir teamülün oluşmadığı hususları topluca değerlendirildiğinde davacının kur farkı talep edemeyeceği mütalaa edilmiştir. Sayın Mahkemenin gerek savunmalarının tümü ve gerekse faize hasren hüküm kurmak hususunda hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, icra inkâr tazminatı ve sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı" sonucuna varılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava, kur farkı alacağı istemine ilişkindir.
Taraflar arasında "------- şirketi Klima ve Havalandırma İşleri -------- Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme gereği edimlerin yerine getirildiği, davacı tarafça ürünlerin Euro üzerinden tedarik edildiğinden bahisle sözleşmenin 400.000 Euro'luk kısmının fiyat farkı esasına dayandığından bahisle şimdilik 4.503.635,20-TL'nin 09.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir. Dava kur farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir. Kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasında akdedilen sözleşmede hüküm bulunması ya da faturaya konu malların döviz karşılığı satımının yapılmış olması gerekir. Kur farkında vade farkı istemleri gibi teamülün olup olmadığı önemli değildir . Taraflar arasında kur farkı alacağını öngören sözleşme bulunmadığı gibi davacı tarafça düzenlenen faturaların incelenmesinde de malların döviz karşılığı satıldığı ve TL karşılığınında gösterildiği görülmemektedir. Bu durum göz önünde bulundurulduğunda davacı tarafça kur farkı alacağı istenilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından dava açılırken peşin yatırılan 76.910,84 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 76.483,24 TL'nin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 15.148,00 TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 336.072,70 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Karar kesinleştiğinde artan avansların resen yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili Av. --------ile davalı vekili Av. ---------yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde -------- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024