T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/777 Esas
KARAR NO: 2023/360
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 26/11/2021
KARAR TARİHİ: 27/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İlgililer vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi ve müdürü olduğu ---şahsi şirketinin evraklarının bulunduğu çantanın ----plakalı aracını park ettiği ----- adresinde arka sağ cam kelebeği kırılmak suretiyle araç içerisinden çalındığını, evrak çantası içerisinde mali müşavirine ve vergi müfettişine teslim edilmek üzere hazır olan --- şahsi şirketine ait ---- dönemlerine ait mali defterleri, faturaları, makbuz, dekontları ve bu firmaya ait kaşesi ile -----ait mali defterler, faturalar, makbuz, dekont, firmaya ait kaşe, vekaletnamelerin, belediyeye ait ruhsat içerikli evrakların hırsızlık suretiyle zayi olduğunu beyanla bu defter ve evrakların zayi olduğuna dair belgenin taraflarına verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK. 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.6102 Sayılı TTK. m. 82/7'de; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenen hükme göre, davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belgelerin kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.
Eldeki dava, araçta gerçekleşen hırsızlık olayında çalınan evrak çantasının içinde bulunan ---- şahsi şirketinin --- dönemlerine ait mali defterler, faturalar, makbuz, dekontlar ve firma kaşesi ile--------defterler, faturalar, makbuz, dekont, firmaya ait kaşe,vekaletnameler, belediyeye ait ruhsat içerikli evrakların zayi olduğundan bahisle, hırsızlık olayının öğrenilmesinden itibaren on beş günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır. Mahkememizce yapılan inceleme sonucunda; -------------sorularak----- getirtilmiş, davacı şirketin adresinin --- olduğu anlaşılmakla mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek yetkili mahkeme ---- Asliye Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir.
Diğer davacı --yönünden ise açılış tasdikleri tespit edilen, ------yevmiye ile açılış tasdiki yapılan ---- yılı yevmiye defteri, --- tarih ve--- yevmiye ile açılış tasdiki yapılan---- yılı envanter defteri, ---- tarih ve--- yevmiye ile açılış tasdiki yapılan --- yılı defteri kebir ile matbaa basım bilgilerine ulaşılan ---- arasında seri sıra numaralı irsaliyeli faturalarının zayi olduğu kanaatine varılmış, bu belgelere ilişkin davacıya zayi belgesi verilmesine, iptal istemine konu ettiği ancak noter ve matbaa bilgilerini mahkemeye bildiremediği diğer defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesi isteminin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın davacı---- yönünden KISMEN KABULÜ ile ;
1a-Davacının ------yevmiye ile açılış tasdiki yapılan ---- YEVMİYE DEFTERİ, ----yevmiye ile açılış tasdiki yapılan ----- yılı ENVANTER DEFTERİ , ---- yevmiye ile açılış tasdiki yapılan ---yılı DEFTERİ KEBİR ile---- mali dönemine ait ---- arasında seri sıra numaralı irsaliyeli faturalarının ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
1b-Zayi olduğu tespit edilen belgelere ilişkin davacı tarafa talebi gereğince ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,
1c-Davacının iptal istemine konu ettiği diğer belgeler için Zayi Belgesi verilmesi isteminin REDDİNE,
1d-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 179,90 TL harcın davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 120,60 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
1e-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
1f-Davacı tarafça yatırılmış olan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde HMK. 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
2-Davacı şirket yönünden mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkili Mahkemenin ------- Asliye Hukuk Mahkemeleri(ATM sıfatıyla) olduğunun tespitine,
2a-HMK 20.Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi hususunda mahkememizden talep edilmesi halinde dosyanın yetkili --------Hukuk Mahkemeleri------gönderilmesine, bu süre içerisinde müracat edilmemesi halinde davanın davacı şirket yönünden açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
2b-Davacı şirket yönünden yargılama giderlerinin görevli ve yetkili mahkemesince değerlendirilmesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere ilgililer vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.27/04/2023