T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/662 Esas
KARAR NO: 2023/1125
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 01/09/2022
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... AŞ'nin konaklama sektöründe dünyaca ünlü oteller zinciri "--------" markası ile --------- faaliyet gösterdiği, 22.08.2022 tarihinde otelin bilgisayar/bilişim sistemi hacklenmek suretiyle siber saldırıya uğradığı, saldırının yurt dışından yapıldığının tahmin edildiği, bu saldırıda şirketin birçok bilgi ve belgesi ile e- defterlerinin zayi olduğu, konuya ilişkin olarak 22.08.2022 günü otel Müdürü --------- tarafından ---------- Amirliği'ne de olay bildirilerek şikayetçi olunduğu, açıklanan nedenlerle, dilekçede belirtilen ve siber saldırı sonucunda zayi olduğu belirlenen; 2016 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2017 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2018 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2019 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2020 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2021 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2022 yılı ( ocak -şubat -mart- nisan -mayıs -haziran- temmuz- ağustos ayları) muhasebe kayıtları ve bu kayıtların oluşturduğu Yevmiye Defteri, E-defter kayıtları, Yevmiye Defteri berat dosyaları , Kebir Defteri E-defter Kayıtları, Kebir Defteri kayıtlarının berat dosyaları , Kebir GIB Beratı dosyaları - Yevmiye GIB Beratı dosyaları ile; 2019 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2020 yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2021yılı tüm aylara ilişkin (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos -eylül -ekim -kasım -aralık), 2022 (ocak -şubat -mart -nisan -mayıs -haziran -temmuz -ağustos) aylarına dair Defter berat raporları için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE:Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK. 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7: "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. maddesi gereğince "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." TTK'nın 82/3. maddesinde ise" Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin, ---------- Muhasebe Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir. Aynı Kanun'un 64/2. maddesinde ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, böylece, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir. Saklama süresi 10 yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7). ... Davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belgelerin kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur. Vergi Dairesinden ve ---------- Başkanlığından Davacı Şirketle ilgili bilgi ve belgeler celp edilmiştir. Davacı tarafça siber saldırıya ilişkin şikayette bulunulmuş olup ------- Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma yürütülmüştür.
Dosya mali bilirkişiye tevdi edilmiştir.Bilirkişi tarafından sunulan 05/07/2023 tarihli raporda özetle;
Davacı ... AŞ'nin;
2016yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık),
2017yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık),
2018yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık),
2019yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık), dönemlerine ait yevmiye ve kebir e-Defter kayıtları ve berat dosyaları ile Defter berat raporlarının zayi olması nedeniyle, zayi belgesi verilmesi talebi konusunda TTK m. 82/7 şartlarının oluştuğu,Elektronik Defter Genel Tebliği 'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğnin "4.4 e- fıkrası uyarınca 01.01.2020 tarihinden sonra yevmiye, kebir e-Defter kayıtları, berat dosyaları ile Defter berat raporlarının ikincil kopyalarının 1 -------Başkanlığa Sistemine yüklenmesi zorunluluğu getirilmesi ve-------- Başkanlığı tarafından gönderilen yazıda; "Başkanlığımız e-Defter ve evrak sisteminin kontrolünden ... vergi kimlik numaralı -------- şirketinin 01.01.2016 tarihinde e-Defter uygulamasına dahil olduğu, yazımız tarihi itibariyle 2019-2020-2020/0112 ve -------- dönemlerine ait Defter berat raporlarının zayi olması nedeniyle yeniden oluşturmak amacı ile GİB sisteminde yüklü e-Defter beratlarının silinmesine yönelik başvurusunun mevcut olmadığı tespit edilmiştir. " Şeklinde cevap verildiği, aşağıda belirtilen dönemlerin ikincil kopyalarının GİB sisteminde yüklü olduğu anlaşıldığından;
2020yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık),
2021yılı tüm aylara ilişkin (Ocak -Şubat -Mart -Nisan -Mayıs -Haziran -Temmuz -Ağustos -Eylül -Ekim -Kasım -Aralık),
2022yılı (Ocak -Şubat -Mart- Nisan -Mayıs -Haziran- Temmuz- Ağustos Ayları) dönemlerine ait zayi belgesi talep edemeyeceği, ancak ilgili dönemlere ait yevmiye, kebir e-Defter kayıtları, berat dosyaları ile defter berat raporlarının ikincil kopyalarını ---------- Başkanlığından talep edebileceği hususlarında görüş ve kanaat belirtilmiştir.
Mahkememizce yapılan inceleme sonucunda;Davacının iddiası, yapılan tahkikat ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin 2016,2017,2018,2019,2020 ve 2021 yıllarına ilişkin yevmiye, kebir e-Defter kayıtları, berat dosyaları ile defter berat raporlarının siber saldrı sonucunda zayi olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacı ... Şirketinin;
-2016,2017,2018,2019,2020 ve 2021 yılları tüm aylara ilişkin ( Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) dönemlerine ait yevmiye defteri, kebir e-defter kayıtları, berat dosyaları ile defter berat raporlarının,
-2022 yılı ( Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos,) dönemlerine ait yevmiye, kebir e-defter kayıtları, berat dosyalarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 80,70 TL harçtan mahsubu ile arta kalan 189,15 TL harcın davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde--------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/12/2023