T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/219
KARAR NO: 2023/783
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2014
KARAR TARİHİ: 18/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 15.09.2010 günlü sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile müvekkilinin, davalı şirketin talep ettiği sahalarda baz istasyonu tabir edilen GSM haberleşmesi için kullanılan ekipmanları kurmak üzere saha kiralaması yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşmede fiyatların farklı koşullara bağlı olarak belirlendiğini, sözleşmede kira hizmet bedeli yanında, işlemin 15 gün içinde tamamlanması halinde prim verileceğinin kararlaştırıldığını, yine her il için yıllık kira bedeli hedeflerinin altında olan her kontrat için de prim verileceğinin öngörüldüğünü, müvekkilinin kendisine saha ataması iş emirleri ile bildirilen tüm kiralamaları yaptığını, ancak ----saha için kira hizmet bedeli 39.000,00 TL'nin, --- saha için süre primi 600,00 TL'nin,---- saha için il ortalama primi 119.333,00 TL'nin ödenmediğini, davalı -----Noterliğinden 23.07.2012 günü----- yvmiye ile keşide edilen 162.066.TL nin yedi gün ödenmesinin talep edildiğini, ihtarın davalı ---- 24.07.2012 günü tebliğ edildiğini, davalının,-----Noterliğinden keşide ettiği 07.08.2012 günü -----yevmiyeli cevabi ihtar ile borcun 6.140.TL lık bölümünü kabul ettiğini, geri kalan kısmına ise, ödemenin sahanın---- olması, devreye alınması şartına bağlı olduğunu, sahaların devreye alınmamış ve ----- tarafından kullanılmıyor olması nedeni ile ödeme yapmayacaklarını bildirdiklerini, sözleşmede sadece kira hizmet bedeli için fatura kesilerek ödeme yapılmasının sahanın devreye alınması şartına bağlandığını, süre primi ile il ortalama priminde bu şartın aranmadığını, 39.000.TL alacağa konu ----sahanın devreye alındığını, davalının bu sahalara ilişkin ödemelerde temerrüde düştüğünü, sahaların devreye alınmaması nedeni ile ödeme yapmamanın hukuka aykırı olduğunu belirterek kira hizmet bedeli 39.000,00 TL, 4 saha için süre primi 600,00 TL, 21 saha için il ortalama primi 119.333,00 TL olmak üzere toplam 158.933,00 TL alacaklarının 39.000.TL'sinın kiraların ödendiği tarihten 60 gün sonra işlemeye başlayacak, 600.TL ile 119.333TL nin ise ihtara göre, 1.8.2012 gününden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kira hizmet bedeli ve diğer primlerin ödenmesinin davacı tarafından kiralaması yapılan sahanın devreye alınması (----- olması) ve sahanın devreye alınmasına müteakiben davacının fatura düzenlemesine bağlı olduğunu, davacının sunduğu alacaklı olduğu kiralanan sahalara ilişkin liste incelendiğinde, bu sahalardan altı tanesi dışındaki sahaların hizmete alınmadığını ya da başka firmalarca kiralama yapıldığını, devreye alınmayan sahalar için ücret ve prim alacağının doğmadığını, davacının sadece 6.140,00 TL saha kiralama hizmeti alacağı doğduğunu, ancak buna ilişkin fatura düzenlenmediğini, bunun dışındaki hizmet bedeli ve prim alacağı taleplerinin haksız olduğunu belirterek 6.140,00 TL dışında diğer alacak miktarı yönünden davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, "Hizmetler İçin Çerveve Sözleşmesi" kapsamında hizmet bedeli ve prim alacaklarının tahsiline ilişkindir.Mahkememizin 18/01/2018 tarihli ---- Esas----- Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada sözleşmede kira hizmet bedeli yönünden sahanın devreye alınması şartı olduğu, süreye ilişkin prim ile yıllık kira bedeli hedefi altında olan kontratlar için öngörülen prim hususunda sahanın devreye alınması (-----olması) şartının bulunmadığı, davacının süreye ilişkin prim alacağı bulunmadığı gerekçesiyle ''Davanın KISMEN KABULÜ ile hizmet bedeli olarak hesaplanan 21.000 TL ve pirim alacağı olarak hesaplanan 129.957,50 TL olmak üzere toplam 150.957,50 TL nin (KDV eklenmeksizin belirlenen miktar) 01/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verilmiş, davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.-----Bölge Adliye Mahkemesi-----.Hukuk Dairesi'nin ----Esas, ----- Karar sayılı ilamı ile '' Alacak talebine konu sahaların tamamının devreye alınıp alınmadığı, güvenlik sertifikası alınmasının sözleşmede işin kabulü için öngörülen, montajı tamamlanarak sahanın devreye alınması şartını sağlayıp sağlamadığı, devreye alınan sahaların tamamının kiralama işini davacı şirketin yapıp yapmadığı konusunda, sektörde uzman bir bilirkişinin de katılımıyla ek rapor veya yeni oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınması, prim alacakları için de sahanın devreye alınması gerekip gerekmediğinin sözleşme hükümleri kapsamında değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği'' gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.İstinaf kaldırma kararı sonrası mahkememizce yapılan yargılamada; BTK 'ya müzekkere yazılarak davacı tarafça bildirilen ----sahada kurulan baz istasyonları için güvenlik sertifası alınıp alınmadığı alınmış ise baz istasyonlarının devreye alınıp alınmadığı/---bulunup bulunmadığı, güvenlik sertifikasının alınmasının devreye alma anlamına gelip gelmeyeceği, var ise bildirilen sahaların kiralama işini davalıya yapan şirketin bilgilerinin gönderimi istenmiş, gelen müzekkere cevabında baz istasyonunun kurulabilmesi için Kurumlarında güvenlik sertifikası alma şartı bulunmadığı, güvenlik sertifikası, istasyon kurulmadan önce düzenlendiğinden sonrasında çeşitli
nedenler ile (işletmeci firmanın kurmaktan vazgeçmesi, kiralama, teknik sorunlar, halk tepkisi gibi) iptal edilebildiğinden güvenlik sertifikasının alınmasının, istasyonun kurulduğu/---- olduğu anlamını taşımadığı, sonrasında baz istasyonunun EMR ölçüsü yapılarak faaliyete geçtiği bilgisinin kurumlarına iletildiğini beyan etmiştir.
Dosya BAZ İstasyonu kurulmak üzere GSM saha kiralama sektöründe uzman sektör bilirkişisi ile 1 nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 07/04/2022 tarihli raporunda özetle ; '' davacı------tarafından kiralama işi yapılan sahalardan BTK raporuna göre 16 adedinin ----- (faaliyete geçmiş) olduğu,
sözleşmedeki sahanın devreye alınması şartının,ana edimin yanı sıra primler için de geçerli olduğu, davacı ----- bu 16 saha için 6.000,00 TL hizmet bedeli, 63.320,00 TL 2.prim bedeli olmak üzere toplam
69.320,00 TL talep edebileceği, 1.prim yönünden ise herhangi bir talepte bulunamayacağı, davacının 01.08.2012 tarihinde itibaren, 3095 sayılı kanun 2.maddesinde göre ----- tarafından kısa vadeli
avanslar için belirlenen faiz oranı üzerinden faiz talep edebileceği,'' yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekili itiraz dilekçesi sunarak ek rapor talep etmiş, davacı taraf bilirkişi raporuna itirazında, ----- saha kodlarıyla gösterilen sahaların ---durumunun tespiti yönünden -----tarafından gönderilen 25.03.2015 tarihli yazı ile BTK'nın 24.02.2015 tarihli yazısı arasındaki mübayenetin giderilmesi için ----- ve BTK’ya yeniden müzekkere yazılmasını talep etmiş ise de raporda bu sahaların BTK raporuna göre ----durumda olduğunun kabulüyle davacı lehine değerlendirme yapılmış olması ve davalı tarafça rapora itiraz edilmemesi nedeniyle talebi reddedilmiştir. Davalı vekili rapora karşı itirazda bulunmamış, duruşmada raporun hükme esas alınmasının uygun olduğunu beyan etmiştir.Mahkememizce istenen şekilde raporda pirim alacak talepleri yönünden sahanın devreye alınma şartının geçerli olmaması ihtimaline göre seçenekli hesaplama yapılmadığından, bu hususta ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti ek raporunda; Mahkemenin, sahanın devreye alınma şartının prim ödemeleri için geçerli olmayacağına karar vermesi durumunda, Davacı ----- 21.000 TL Hizmet bedeli, 124.460
TL 2.prim bedeli olmak üzere toplam 145.460 TL talep edebileceği, 1.prim yönünden ise herhangi bir talepte bulunamayacağı hesaplanmıştır. Ek rapora karşı davalı vekili, ----- olma ön şartının kiralama hizmeti ana ediminin yanında feri nitelikte olan primler içinde geçerli olduğu ve devreye alınmış sahalardan sadece 8 tanesinin davacı tarafından kiralandığı iddiasıyla itiraz etmiş, sözleşme ile mal sahibine imzalatılmış kira sözleşmelerinin alıcıya teslime edileceği kararlaştırıldığından, mahkemece davalı vekiline rapora itirazları doğrultusunda davacı tarafça kiralanmadığı iddia edilen 8 sahaya ilişkin kira sözleşmelerini sunmak için süre verilmiş ise de davalı yanca bu alanlara ilişkin belgelere ulaşılamadığından bahisle sunulamadığı beyan edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki sözleşme ile davacının (taşeron) davalı (alıcı) yanca baz istasyonu kurulacak mahallerde, alt yapı işleri ile ilgili sahaların kiralanması amacıyla kiralayanlarla (mal sahibi) kira sözleşmelerinin hazırlanması ve davacı (alıcı) adına imzalanması işini üstlendiği, sözleşmeye göre davacı tarafça yapılacak kira sözleşmelerinin davalı tarafından onaylanması ve montajı tamamlanan -----olmuş sahaların alıcı yetkililerince kontrol edilmesinden sonra işin kabul edilmiş olacağı, kiralanan sahanın, hizmet bedelinin davacıya ödenmesi için sahanın devreye alınması şartı bulunduğu, yine sözleşme kapsamında süre primi, il ortalaması primi ve yıllık hedef primi olmak üzere 3 farklı prim uygulaması belirlendiği görülmüştür.Davacı tarafça iş bu davaya, sözleşme kapsamında kiralamasının yapıldığı ve güvenlik sertifikasının alındığı iddia edilen---- saha konu edilmiş, bu sahalardan---- saha için kira hizmet bedeli, ---- saha için süre primi ve ----- saha için il ortalama prim alacağı talep edilmiştir.İstinaf öncesi, dava dışı -----. tarafından dosyaya gönderilen 25.03.2015 tarihli yazıda, davaya konu 32 adet sahadan ---- Sahanın ------ durumda olduğu, saha başına davalıya 1.800 TL olmak üzere toplamda 21.600 TL ödeme yapıldığının belirtildiği,BTK 'nın 24.02.2015 tarihli yazısına göre,
davaya konu edilen toplam 32 adet sahadan -----
saha kodlu ----sahanın devreye ( ----- ) alındığının belirtildiği görülmüştür.BTK yazısı doğrultusunda devreye alındığı belirlenen davaya konu 16 sahanın davacı tarafından kiralandığının kabulüyle düzenlenen bilirkişi kök raporuna davalı tarafça itiraz edilmemiş, bu durumda davacı taraf lehine usulü kazanılmış hak oluştuğundan,---- sahanın davacı tarafından kiralamasının yapıldığının kabulüyle, davacının devreye alınmış bu ---- sahanın kiralanmasından dolayı 6.000,00-TL kira hizmet bedeli ve il ortalama hedef primi olarak 63.320,00-TL alacağının bulunduğu, güvenlik sertifikaları alınmış olsa da -----olmadığı/devreye alınmadığı sabit hale gelen dava konusu diğer ----- saha yönünden prim alacağına hak kazanılabilmesi için bu sahaların devreye alınması gerekip gerekmediği husususunda mahkememizce sözleşmenin kapsamı itiribariyle yapılan değerlendirme neticesi devreye alınmadığından hizmet bedeli dahi ödenmeyen bu sahalar için davalının il ortalama primi ödemesi beklenemeyeceği, devreye alınma ön şartının bu prim alacakları yönünden de geçerli olacağı kanaatine varılmış, neticeten davacının davaya konu ettiği ----sahadan 16'sının davacı tarafından kiralandığı ve devreye alındığı, bu sahalar yönünden sözleşmede ki işin kabulü şartının hizmet bedeli ve prim alacağı yönünden sağlandığı anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi kök raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 6.000,00 TL kira hizmet bedeli alacağı, 63.320,00-TL prim alacağı olmak üzere toplam 69.320,00-TL alacağın 01/08/2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 4.735,25-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 2.714,20-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.021,05-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.714,20-TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 5.758,60-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 2.511,66-TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 41,50-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre; 23,40-TL'nin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, artan 18,10-TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.