T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/556 Esas
KARAR NO: 2024/208
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
DAVA TARİHİ: 08/08/2023
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin, -------Ticaret Sicili’nin ---------- sicil numarasında kayıtlı olan davalı şirketin %20 Hissesine sahip kurucu ortağı olduğunu, davalı şirketin, --------- Sayılı ilamı gereği 10.05.2023 tarihinde genel kurul toplantısı yaptığını ve gündemde yer alan kararları aldığını, ancak alınan işbu kararlardan 5. Maddede yer alan kâr dağıtımı isteminin reddine dair karar ve 7. Maddede yer alan müdürler kurulu seçim ve ataması isteminin reddine dair kararların Türk Ticaret Kanunu ile Şirket Ana Sözleşmesinin işbu dilekçelerinde izah edecekleri hükümlerine aykırı olduğundan muhalefet şerhine konu edilmiş ve mahkememiz huzurunda iptali istemiyle işbu davaya konu edildiğini, öncelikle mahkemenizce incelendiğinde görüleceği üzere şirketin ana sözleşmesinin 11. Maddesine kâr dağıtımı usulünün belirtildiğini, buna rağmen davalı şirketin dava konusu genel kurulda gerçekçi ve yasal bir gerekçe sunmaksızın TTK madde 608 ve 610 ile diğer ilgili hükümlere aykırı şekilde ve Şirket Ana Sözleşmesini de ihlal etmek suretiyle müvekkil ortağın talebini reddettiğini, müvekkilin, bahsi geçen 5 nolu gündem maddesine muhalefet şerhini yazdırdığını, şirket ortağı olan müvekkilin, ticari şirketlerin salt kâr gütme amacına dayanan ve ortakların en mutlak nitelikteki hakkı olan kâr payı isteminin, sadece keyfi olarak engellenmesinin kâr payı hakkının açık bir ihlali olduğunu, Genel Kurulun uzun yıllardır kâr dağıtımı yapmaması ve bu istemin gündeme konu edildiğinde tamamen soyut ve samimiyetsiz gerekçelerle bu istemin reddedilmesi, dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, şirketin azınlık sermayedarını da zarara sokma kastının göstergesi olduğunu, bu sebeple kâr dağıtımın reddine dair 5. Nolu gündem maddesi kapsamında alınan kararın iptali gerektiğini, mahkemeye izah edilmesi gereken bir başka hususun da gündemin 7. Maddesi kapsamında alınan karar olduğunu, anılan gündem maddesinde müdür seçiminin müzakere edilmesi hususu ele alınmışsa da müvekkilinin, şirket ortaklarının birlikte temsil yetkisini haiz olması yönündeki isteminin hiçbir haklı gerekçe olmaksızın reddedildiğini, Genel Kurul toplantı tutanağında gerekçe olarak şirket ortakları arasında davaların bulunduğu ve bu sebeple şirketin birlikte idare edilemeyeceği belirtilmişse de yasal gereklilikleri taşımayan bu gerekçe tamamen keyfi uygulamanın göstergesi olduğunu, müvekkilin anılan maddeye de muhalefet şerhi eklediğini, İşbu dilekçe ekinde sunmakta olunan -------- görüntülerinden de görüleceği üzere müvekkil hissedarın; Davalı şirketin kurucu ortağı olduğunu, 2006-2020 yılları arasında da kesintisiz olarak Müdürlük yaptığını, bir başka deyişle şirketin, kurulduğu günden bu yana üç ortak tarafından birlikte müştereken yönetildiğini ve temsil edildiğini, buna karşın Davalı şirketin Genel Kurulundaki diğer üyeler; şirket ortakları arasında davaların devam ettiğini ve asılsız iddiaların mevcut olduğunu ileri sürerek müvekkilini uzun yıllar yerine getirdiği müdürlük görevinden uzak tutmaya çalıştığını, şirket ortaklar arasındaki ihtilafların şirketin idare ve temsili açısından bir engel oluşturmadığını, bu devam eden davalar hakkında Genel Kurulun bir Mahkeme gibi hareket ederek şirketin resmi toplantı tutanağına "asılsız itham" şeklinde bir ifade geçirmesi de keyfi tutumu ispatladığını, müvekkil ortak, şirketin kurulduğu tarihten bu yana tüm mesaisini şirkete vakfettiğini, bu süreçte de müvekkilin, özellikle --------- müşterilerle ilgili olarak, müşteri kazandırma, müşterilerin teknik ve ticari takibi, -------- genelindeki bütün yapıştırıcı kimyasalları işleri, bu konularla ilgili olarak kimyasal geliştirilmesi ve müşterilerin sürekliliği konusunda çalıştığını; bir nevi muhasebe, finansman, satın alım departmanlarındaki diğer müdürler -------- ve-------- ile birlikte fiili bir görev dağılımı içinde bulunduğunu, yaklaşık 2020 yılının başlarında Müvekkilin, şirket nezdinde yüksek gider göstermek maksadıyla diğer müdürler tarafından gerçeğe aykırı faturalar bulunduğunu, açıktan tahsilatlar yapıldığını ve şirkete bu paraların sokulmadığını, böylece şirkete zarar verildiğine ilişkin hissiyat, duyumlar ve şüpheler üzerine, Müvekkil tarafından bilgi istendiğini, ancak diğer müdürler tarafından bu istemlerin reddedildiğini ve Müvekkil nihayetinde hiçbir geçerli sebep veya dayanak olmaksızın 17.08.2020 tarihli genel kurul kararıyla Müdürlük görevinden alındığını, müvekkilin bilgi edinme, şirket kayıtlarını inceleme, muvazaanın tespit ve iptali, suç fiillerinin tespiti ve usul ile yasaya aykırı Genel Kurul kararlarının iptali istemiyle yargıya başvurması, şirket ortaklığından daha üstün bir norm olan hak arama hürriyetinin bir gereği olduğunu, müvekkilin Anayasa ve Uluslararası Anlaşmalar ile koruma altında olan yasal haklarını, yine Kanunun emrettiği usul ve esaslar doğrultusunda kullanması bahane edilerek ve tamamen dürüstlük kuralına aykırı bir biçimde şirket ortaklarının çoğunluk gücü kullanmak suretiyle müvekkilin yönetim ve temsil dışında tutmaya çalışması ve şirketin işleyişinden uzak tutma niyetlerinin kabul edilemeyeceğini, izah olunan sebeplerle davaya konu Genel Kurul Kararlarının iptalini isteme gereği doğduğunu, yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, davalı şirketin, 10.05.2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında alınan 5. Ve 7. Gündem maddelerinde yer alan kararların iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı --------Şirketi tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:Dava, davalı şirketin 10 Mayıs 2023 tarihinde yapılan genel kurulu toplantısında 5 ve 7 numaralı gündem maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiler ------, ------- ve --------- tarafından sunulan 31/01/2024 tarihli raporda özetle; Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davalının defter ve belgelerinin incelenmesi, mahkemece bilirkişi heyetine verilen görev ile sınırlı olarak mezkur surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde, davalının defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı yönünden: Davalı şirkete ait 2020 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin -------- onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, dava konusu genel kurul gündeminin 5. Maddesi kapsamında kâr dağıtımı yapılmaması kararına ilişkin olarak; Davalı şirketin 2020 yılı dahil geçmiş yıllar kârının 6.305.429,45 TL olduğunu, bugüne kadar şirket ortaklarına kâr dağıtımı yapılmadığı, ortaklara kâr dağıtılmamasının azınlık ortakların haklarının ihlali anlamında olduğu, davalı şirketin kâr dağıtmama gerekçesini somutlaştıramadığını, raporun 4.b.1 bilanço incelemeleri bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı şirketin kâr dağıtımı yapması durumunda mali yapısının bozulmayacağı değerlendirilmiş olduğunu bu bilgiler ve yapılan açıklamalar incelendiğinde; davacının gündemin 5. Maddesi kapsamında alınan karara yönelik iptal talebine ilişkin şartların olduğunun değerlendirildiğini, dava konusu genel kurul gündeminin 7. Maddesi kapsamında müdür seçimi kararına ilişkin olarak; Davalı --------Şti.'nin -------sayılı kararı çerçevesinde 10/05/2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında gündemin 7. Maddesi ile ilgili müdür seçimine ilişkin kararın Türk Ticaret Kanununa uygun olduğunu, 6102 sayılı TTK m.620/1 kapsamında karar yeter sayısının sağlandığını, davacının gündemin 7. Maddesi kapsamında alınan kararın iptaline ilişkin talebine yönelik şartların oluşmadığının değerlendirildiğini, yukarıda yapılmış bulunan açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi ve 6100 sayılı HMK 'nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece mahkemeye ait olmak üzere, sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir.Sektör bilirkişisi -------- 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonunda beyan ettiği bilirkişi ayrık raporunda; Dünya geneline yayılan Covid-19 salgınının --------- tespit edilen ilk vakasının ------ tarafından 11 Mart 2020 günü açıklandığını, resmi olarak ülkemizde, Nisan 2020'de yapılan açıklamada koronavirüs vakalarının tüm -------- yayıldığı görülmekte olduğu bu bağlamda davacı talebi içerisinde yer alan 2020 yılı kâr payının şirket bünyesinde meydana gelebilecek olumsuzluklardan dolayı davacıya ödenmesinde işletme, maliyet ve diğer masraflar göz önüne alındığında bu payın kısmen de olsa şirket mali değerlerini olumsuz yönde etkileyebileceği değerlendirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, davalı --------- Şirketi'nin 10 Mayıs 2023 tarihinde yapılan genel kurulu toplantısında 5 ve 7 numaralı gündem maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.Toplantının 5 nci maddesinde kâr dağıtımının müzakere edildiği ve oylandığı, buna göre kâr dağıtılması teklifinin oy çokluğuyla reddedildiği, davacı tarafın olumsuz oy kullandığı ve muhalefetini tutanağa geçirttiği görülmüştür. Toplantının 7 nci maddesinde müdür seçiminin müzakere edildiği ve oylandığı, ..., ------ ve -------- 3 yıllığına müdür seçilmesi ve müştereken imza yetkisi verilmesine ilişkin teklifte bulunulduğu oy çokluğuyla reddedildiği, davacı tarafın olumsuz oy kullandığı ve muhalefetini tutanağa geçirttiği sonrasında -------- ve --------- müşterek yetki ve müdürler olarak devam etmelerinin teklifte bulunulduğu oy çokluğuyla kabul edildiği, davacı tarafın olumsuz oy kullandığı ve muhalefetini tutanağa geçirttiği görülmüştür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Genel kurul kararlarının iptali İptal sebepleri başlıklı 445 nci maddesi "(1) 446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.", İptal davası açabilecek kişiler başlıklı 446 ncı maddesi "(1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir.", Kâr payı ve yedek akçeler başlıklı 608 nci maddesi "(1) Kâr payı, sadece net dönem kârından ve bunun için ayrılmış yedek akçelerden dağıtılabilir. Kâr payı dağıtımına ancak, kanun ve şirket sözleşmesi uyarınca ayrılması gereken kanuni yedek akçelerle, şirket sözleşmesinde öngörülmüş yedek akçeler ayrıldığı takdirde karar verilebilir. (2) Şirket sözleşmesi ile aksi öngörülmedikçe, kâr payı, esas sermaye payının itibarî değerine oranla hesaplanır; ayrıca yerine getirilen ek ödeme yükümlülüklerinin tutarı da kâr payının hesaplanmasında itibarî değere eklenir. (3) Şirket genel kurulu, kanun ya da şirket sözleşmesinde öngörülmeyen veya öngörüleni aşan tutarlarda yedek akçelerin ayrılmalarına sadece; a) Zararların karşılanması için gerekliyse, b) Şirketin gelişimi için yatırım yapılması ihtiyacı ciddi bir şekilde ortaya konulmuşsa, bütün ortakların menfaati böyle bir yedek akçe ayrılmasını haklı gösteriyorsa ve bu hususlar şirket sözleşmesinde açıkça belirtilmişse, karar verebilir.", Şirketin Organları Genel kurul Yetkiler başlıklı 616'ncı maddesi "(1) Genel kurulun devredilemez yetkileri şunlardır: ... b) Müdürlerin atanmaları ve görevden alınmaları... e) Yılsonu finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun onaylanması, kâr payı hakkında karar verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi. ...", Karar alma 1. Olağan karar alma başlıklı 620 nci maddesi "(1) Kanun veya şirket sözleşmesinde aksi öngörülmediği takdirde, seçim kararları dâhil, tüm genel kurul kararları, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınır.", B) Yönetim ve temsil I - Müdürler 1. Genel olarak başlıklı 623 üncü maddesi "(1) Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir. Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En azından bir ortağın, şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir. (2) Şirketin müdürlerinden biri bir tüzel kişi olduğu takdirde, bu kişi bu görevi tüzel kişi adına yerine getirecek bir gerçek kişiyi belirler. (3) Müdürler, kanunla veya şirket sözleşmesi ile genel kurula bırakılmamış bulunan yönetime ilişkin tüm konularda karar almaya ve bu kararları yürütmeye yetkilidirler." ve 2. Müdürlerin birden fazla olmaları başlıklı 624 üncü maddesi "(1) Şirketin birden fazla müdürünün bulunması hâlinde, bunlardan biri, şirketin ortağı olup olmadığına bakılmaksızın, genel kurul tarafından müdürler kurulu başkanı olarak atanır. (2) Başkan olan müdür veya tek müdürün bulunması hâlinde bu kişi, genel kurulun toplantıya çağrılması ve genel kurul toplantılarının yürütülmesi konularında olduğu gibi, genel kurul başka yönde bir karar almadığı ya da şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme öngörülmediği takdirde, tüm açıklamaları ve ilanları yapmaya da yetkilidir. (3) Birden fazla müdürün varlığı hâlinde, bunlar çoğunlukla karar alırlar. Eşitlik hâlinde başkanın oyu üstün sayılır. Şirket sözleşmesi, müdürlerin karar almaları konusunda değişik bir düzenleme öngörebilir." hükmünü düzenlemiştir. Davacı taraf pay sahibi olup toplantılarda hazır bulunduğu ve muhalefetini de tutanağa geçirttiğinden söz konusu kararların iptalini talep etme hakkına sahiptir.Toplantının 5 nci maddesinde, yasal kesintiler yapıldıktan sonra kalan kârın dağıtılması teklifinin oy çokluğuyla reddine karar verildiği görülmüştür. Kâr payı dağıtımı konusunda yetkili organ genel kuruldur. TTK md. 616/1-e uyarınca kâr payı dağıtım yetkisi, genel kurulun devredilmez yetkileri arasındadır. Kâr payı dağıtımı hakkında özel bir karar nisabı öngörülmemiştir. Bu sebeple, şirket ana sözleşmesinde aksi öngörülmediği sürece, genel kurul kâr payı hususundaki kararını, TTK’nın 620. maddesi çerçevesinde, genel kurulda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alır. Limited şirkette ortakların kâr payı hesaplanırken, anonim şirketlerin finansal tablolar ve yedek akçelere ilişkin TTK’nın 514 ila 527. maddeleri uygulama alanı bulur (TTK m. 610). Ortağa ödenecek olan kâr payı, TTK md. 608 uyarınca “net dönem kârından ve bunun için ayrılmış yedek akçelerden” karşılanacaktır. Kâr payı hakkı nispi müktesep hak niteliğinde olduğundan sınırlandırılabilir, ancak kâr payı hakkının tamamen kaldırılması mümkün değildir. Bu nedenle, bu hak, aynı zamanda vazgeçilmez nitelikte bir haktır. Kâr payına ilişkin ortağın sahip olduğu hak, genel kurulda kâr dağıtılmasına karar verilmesi ile alacak hakkına dönüşmektedir. Genel kurulda kâr dağıtmama gerekçesi, piyasaların mevcut durumuna binaen kâr dağıtımının şuan yapılmasının uygun görülmediği gösterilmiştir. Şirketin 2020 yılı mali tablolarına göre, şirketin temel rasyolarının ortalamanın üzerinde iyi düzeyde olduğu, cari oranının 2020 yılında 5,95 olduğu ve likidite oranının 2020 yılında 4,64 oranında olduğu, bu şartlarda kâr dağıtımının şirketin sermayesini tehlikeli bir şekilde azaltmayacağı, tüm bu hususlar topluca değerlendirildiğinde somut olay bakımından ortaklara kâr dağıtılmamasının davacı azınlık ortağının haklarının ihlali anlamında olduğu değerlendirildiğinden sonucu itibariyle kâr payı dağıtılmamasına yönelik gündemin 5 numaralı maddesinin iptaline karar verilmiştir. Toplantının 7 nci maddesinde, ..., -------- ve ------- 3 yıllığına müdür seçilmesi ve müştereken imza yetkisi verilmesine ilişkin teklifin oy çokluğuyla reddedildiği, yine --------ve --------- müşterek yetki ve müdürler olarak devam etmelerinin oy çokluğuyla kabul edildiği görülmüştür. TTK 623 ve devamı maddelerinde yönetim ve temsilin düzenlendiği, birden fazla müdür seçilebileceği ancak her ortağın müdür seçilmesi ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, genel kurul kararıyla çoğunluk tarafından iki müdür seçilmesine yönelik kararda kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve dürüstlük kuralına aykırı bir yön bulunmadığından toplantının 7 nci maddesinin iptali talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalı ... 10 Mayıs 2023 tarihinde yapılan genel kurulu toplantısında;
- Gündemin 5 numaralı maddesiyle alınan kâr payı dağıtılmama kararının İPTALİNE,
2-Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 269,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 539,70 TL başvurma ve peşin harç, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 382,25 TL posta masrafı olmak üzere toplam 15.921,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nin 333.maddesi gereğince bakiye gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2024