T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/656 Esas
KARAR NO: 2024/508
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 19/09/2023
KARAR TARİHİ: 25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava dışı --------- ait --------- plakalı otomobilin müvekkili tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, meydana gelen trafik kazası sonrasında dava dışı sigortalı müvekkil sigorta şirketine aralarındaki poliçe kapsamında hasarın tazmini için başvurduğunu, işbu başvuru sonrasında, sigortacı şirket tarafından bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespiti için yaptırılan ekspertiz incelemeleri gerçekleştirildiğini, dava dışı sigortalı ile 160.000,00 TL piyasa rayiç bedeli ile mutabakata varıldığını ve dava dışı sigortalıya işbu tutarın ödemesi yapıldığını, akabinde ise sigortalı araçta müvekkil sigorta şirketi tarafından 98.858,00 TL üzerinden sovtaj işlemleri gerçekleştirildiğini, bakiye kalan 61.142,00 TL tutarın, 2021 yılındaki poliçe teminat limiti olan 43.000,00 TL'si davalı --------- Sigorta'nın -------- plakalı aracın trafik sigortacısı olması sebebiyle davalıdan rücuen tahsil amacıyla talep edildiğini, ancak işbu taleplerinin reddedildiğini, dava dışı sigortalının aracında oluşan maddi hasar onarım bedelinin müvekkil şirket tarafından karşılandığını ve sigortalısının haklarına TTK 1472 maddesi dahilinde halef olunduğunu, işbu tutarın tahsili amacı ile --------İcra Müdürlüğünün ------------ E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu hasar tutarının davalılardan rücuen tahsili amacı ile başlatılan --------- İcra Müdürlüğünün ---------- E.. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacı huzurdaki davada, Kasko sigortası ile sigortaladığı --------- plakalı araca, müvekkil şirketçe 20/09/2021-20/09/2023 vadeli ---------- numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olan ---------- plakalı aracın 09.11.2021 tarihinde çarpması sonucu meydana geldiği iddia edilen zarar nedeniyle ödenen 43.000,00-TL hasar bedelinin avans faiziyle tahsili için --------- İcra Müdürlüğü ---------- E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe vaki itirazın iptalini talep ettiğini, davacı yanın dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuruda bulunması gerektiği bir dava şartı olduğundan, davacının dava yoluna gitmeden önce başvuru şartını yerine getirmiş olduğunu somut delillerle ortaya koyması gerektiğini, davacının müvekkil sigorta şirketine rücu edebilmesi için öncelikle sigortalısının hukuki haklarına kanunda öngörülen şekilde halef olduğunu kanıtlaması gerektiğini, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkil sigorta şirketi ancak ZMMS sigortası genel şartları B.2. maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, ZMSS genel şartlarının B.2 maddesi gereği araç onarımının anlaşmalı onarım merkezinde yaptırılması halinde parça tedarik ve işçilik iskontosu olan %20 indirim uygulanacağını, ayrıca müvekkil şirket ancak ihbar tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulabileceğini savunarak; davanın reddini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce alınan 01/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"1- Kusur Yönünden;
Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 09.71.2021 tarihinde meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında:
- Sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plakalı aracı ile; ---------- sevk ve idaresinde bulunan --------- plakalı aracı ile: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için:
8/8 ORANINDA % 100 KUSURLU OLDUĞU,
- Sürücü -------- sevk ve idaresinde bulunan --------- plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,
2- Hasar Miktarı Yönünden;
- 09.11.2021 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan ---------- tarafından hazırlanmış mevcut liste üzerinde yapılan incelemelerde, ----------- plakalı araca ait hasar bilgilerinin, araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
- Dava konusu---------- plakalı aracın 09.11.2021 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı oluşan hasarın boyutu (hasar kalemleri dosya içeriğinde tek tek belirtilmiştir.) kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin %50'sini aştığı ve tamirinin ekonomik olamayacağı değerlendirmesi yapılarak aracın perte ayrılacağı değerlendirmesi yapılmıştır.
Hasarlı Parça listesinin ve fotoğrafların incelenmesinden yapılan piyasa araştırmasına tam hasarlı (pert) araç için 27.03.2020 tarihi itibari ile yetkili --------- SİGORTA ekspertiz tarafından --------- plakalı -------- marka araç için yapılmış olan incelemelerde:
Hasar Tutarı = (piyasa rayiç değeri) - (Sovtaj değeri)
= 160.000,00 TL — 98.858,00 TL
Hasar Tutarı “ 61.142,00 TL Bedelinin Serbest Piyasa Koşullarında Kadr-i Maruf değer olduğu,
Sigorta Yönünden;
3.Davacı ----------- Şirketi Tarafından Düzenlenen “Tüm Oto (Kasko) Sigorta Poliçesi”; dava dışı sigorta ettiren/ Sigrotalı dava dışı ----------- adına kayıtlı, --------- plakalı -------- model --------- marka ------------ tipi OTOMOBİL tarzı aracın 01/10/2021-2022 vadeli ------------ numaralı Genişletilmiş Kasko Poliçesinin 01/10/2021 tarihinde davacı -------- şirketi tarafından tanzim edildiği,Davalı -------- şirketi tarafından düzenlenen “ZMMS Sigorta Poliçesi”; ---------- plakalı dav dışı ---------- adına kayıtlı 09/11/2021 kaza taihini kapsar --------- marka --------- model -------- Kamyonet ------------- tipi Kamyonet tarzı aracın 20/09/2021-2022 vadeli ---------- numaralı ZMMS sigorta poliçesinin 20.09/2021 tarihinde davalı -------- şirketi tarafından tanzim edildiği, kaza tarihi 09/11/2021 dikkate alındığında, daalı sigorta şirketinin, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami maddi zararlarda 43.000,00 TL ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğu,Davacı sigorta şirketi tarafından alınan bağımsız eksper raporu dahilinde aracın pert işleme tabi tutulmasının ekonomik olacağı görülmesi ile dava dışı sigortalısı ile 160.000,00 TL üzerinde mutabakat yaptıklarına dair 08/12/2021 tarihli Mutabakatnamenin dosyada bulunduğu, Davacı vekilinin icra takibine konu ettiği 21/12/2021 tarihinde dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu (iddia olunan) 160.000,00 TL hasar ödeme belgesini ve sigortalıdan alınan İbraname-Temlikname belgesini hasar belgeleri içinde dosyada bulunmadığı, --------- İCRA DAİRESİ --------- ESAS sayılı dosyası incelendiğinde; da sigorta şirketi tarafından davalı sigorta şirketi ve --------- plakalı araç sahibi ve sürücüsü aleyhine 12/09/2022 tarihinde başlatıldığı, 43.000,00 TL asıl alacak, 2.756,71 TL işlemiş faiz (21/12)2021-07/09/2022 arası 260 Gün *49,00) olmak üzere toplam 45.756,71 TL Tutarındaki toplam alacağın icra gideri, vek. ücr. ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (43.000,00 TL yıllık 949,00 Yasal Faiz) faiz ile tahsili talepli olarak açıldığı,Görülmekle; Her ne kadar Kasko Sigortası Genel Şartlarının B. 4.3.maddesinde; "Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini, sigorta limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir...” denildiği ,Bir başka değişle; kasko sigortacısının genel ve özel şartlarla çelişmeyen — poliçe kapsamında bulunan bir sorumluluğunu yerine getirmesi akabinde TTK 1472. Maddesine göre halefiyet ilkesi doğrultusunda öncelikle teminat sağlayan aracın ZMMS sigortacısından talepte bulunabileceği belirtilmiş olsa da;Davacının 21/12/2021 tarihinde dava dışı sigortalısına ödemiş olduğunu iddia ettiği 160.000,00 TL maddi tazminata ait ödeme belgesinin ve sigortalısının imzasına havi İbraname- Temlikname belgesinin dosyada bulunmadığının tespiti ile mevcut durumda — sigortalısına halef olduğundan ve davalı ZMMS sigortacısından rücuen talepte bulunabileceğinden söz edilemeyeceğinin hukuki takdirinin elbette Yüce Mahkemeye ait olduğu,Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı" hususları tespit edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının ----------- no’lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında 01.10.2021 başlangıç - 01.10.2022 bitiş tarihli dönemler için kasko sigortacısı olduğu --------- plakalı araç ile davalının zmms sigortacısı olduğu ----------- plakalı aracın karıştığı 09/11/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle sigortacısına 160.000,00 TL ödeme yapan davacının, davalıdan zmms poliçe limiti kapsamında ödediği bedeli TTK 1472 uyarınca rücuuna dair başlattığı --------- İcra Dairesi'nin --------- Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davasıdır. 01/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.(...)"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."
Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. (...) Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davacının ---------- no’lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında 01.10.2021 başlangıç - 01.10.2022 bitiş tarihli dönemler için kasko sigortacısı olduğu --------- plakalı araç ile davalının zmms sigortacısı olduğu ---------- plakalı aracın karıştığı 09/11/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle sigortacısına 160.000,00 TL ödeme yapan davacının, davalıdan zmms poliçe limiti kapsamında ödediği bedeli TTK 1472 uyarınca rücuuna dair başlattığı --------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davası olduğu, davacının dava dışı sigortalısına ödeme yaparak (ödeme dekontları davacının 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi ekinde dosya kapsamında bulunmaktadır) TTK 1472 uyarınca hukuken sigortalısının yerine geçtiği (halef olduğu), bu sebeple davalıya dava açmakta aktif husumetinin bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 97 uyarınca davalıya 24/12/2021 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği, mahkememizce alınan 01/03/2024 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında, davalının sigortalısı olan --------- plakalı araç sürücüsünün olayın ve zararın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu ve zarar miktarının da aracın sovtaj değeri düşüldüğünde 61.142,00 TL olduğu, davalının zararın zmm sigorta limiti olan 43.000,00 TL'si ile sınırlı sorumlu olduğu, yine davalının 24/12/2021 başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası (06/01/2022 günü) temerrüte düştüğü, bu sebeple takipte talep edilebilecek işlemiş faiz miktarının 2.587,07 TL olduğu (takipte yasal faiz talep edilmiş olması nedeniyle 43.000,00 TL asıl alacağa 06.01.2022 ve 07.09.2022 arasındaki 244 gün için yıllık %9 faiz oranı uygulanmıştır. Yani 43.000,00 TL x 9/100 x 244/365 = 2.587,07), bu sebeple itirazın kısmen iptaline karar verilmesi gerektiği, alacağın varlığı ve miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden likit olmadığı, bu sebeple icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 43.000,00 TL asıl alacak ve 2.587,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 45.587,07 TL yönünden İPTALİNE, takibin takip tarihi itibariyle 43.000,00 TL asıl alacak ve 2.587,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 45.587,07 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (45.587,07 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 3.114,05 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 552,64 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.561,41 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 860,89 TL dava açma masrafı ve 7.060,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 7.920,89 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (45.587,07/45.756,71) göre 7.891,52 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 38,40 TL yargılama giderlerinin ret/dava değeri oranına (169,64/45.756,71) göre 0,15 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (45.587,07 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (169,64 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 169,64 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (45.587,07/45.756,71) göre 3.108,43 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 11,57 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/06/2024