T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/165 Esas
KARAR NO: 2024/511
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/03/2024
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: --------- İcra Müdürlüğünün -------- E. Sayılı icra takip dosyasıyla ciranta müvekkili ..., aleyhine ilamsız kambiyo hükümlerine göre bir icra takibi başlatılmış ise de süresinde takibe itiraz edilememiş olduğundan işbu Menfi Tespit davasını açılması gerektiğini, icra takip dosyası, takip talebi ve ödeme emrinin incelenmesinde takip alacaklısı davalı şirketin yalnızca keşidecilerin sorumlu olduğu çek tazminatını, ciranta olan müvekkilinden de talep etmiş olduğu anlaşıldığını, çek tazminatından keşideci dışındaki çek sorumluların tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, buna rağmen müvekkilinin hukuken sorumlu olmadığı 42.500 TL'lik çek tazminatı miktarının müvekkilinden de talep edilmiş olması ve takibe zamanında itiraz edilememiş olması nedeniyle işbu menfi tespit davasının açılarak müvekkilinin-------- İcra Müdürlüğünün --------- E. Sayılı icra takip dosyasından 42.500 TL'lik çek tazminatı kısmı yönünden borçlu bulunmadığının menfi tespitine karar verilmesini gerektiğini savunarak; davanın kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini, -------- İcra Müdürlüğünün ------- E. Sayılı dosyasından icra takibine konu edilen 42.500 TL'lik çek tazminatı ve bütün ferileri yönünden davanın kabulüyle müvekkilinin davalıya dava konusu çek tazminatı ve ferileri yönünden borçlu bulunmadığının menfi tespitini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davalı borçludan çek alacağı sebebiyle --------İcra Müdürlüğü --------- esas sayılı icra takip dosyasıyla takip başlatıldığını, davalının süresinde takibe itiraz etmediğini ve icra takibinin kesinleştiğini, davalının borçlu olmadığını iddia ettiği çek tazminatı olan 42.000,00 TL tutarındaki kısmi itiraz hakkını kullanabilecekken bunu yapmadan iş bu davayı açması hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, icra takibi kesinleşmiş olduğundan dolayı kesinleşen bir alacağa yönelik borçtan kurtulmak için menfi tespit davası açılması davanın red sebebi olduğunu, davalı şirket asıl alacağı dahi ödememişken çek tazminatından kurtulmaya çalışması ve iş bu dava ile gerek yargılama gerekse avukat ücreti için masraf yapması da düşündürücü olup ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çeki düzenleyen şirket ile davalı şirket arasında organik ağ bulunduğunu, iki şirket arasında yoğun ticari faaliyet olduğunu, şirket sahiplerinin ortak olduğunu, şirket adreslerinin aynı olduğunu, icra dosyasının tamamından iki şirketin sorumlu olduğunu, çek tazminatından sorumlu olmadığını iddia etmenin kötü niyetli olduğunu iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava,-------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağından dolayı borçlu olunmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davasıdır. Dava konusu-------- İcra Dairesi'nin-------- Esas sayılı takibinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.
"1-Alacaklı ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin adı, soyadı, vergi kimlik numarası ve yerleşim yerindeki adresi; alacaklı yabancı ülkede oturuyorsa, -------- göstereceği yerleşim yerindeki adresi: ..., ... Vergi Nolu, -------- Mah --------- Sok No:------- -------- vekili Av. ...-------- Mah. ------- Cad. --------- Sok. No:-------- D:------- K:-------- -------- ------- 2-Borçlunun ve varsa kanuni temsilcisinin adı, soyadı ve yerleşim yerindeki adresi, alacaklı tarafından biliniyorsa vergi kimlik numarası
1- ..., ... Vergi Nolu,
--------Mah ---------- Sok --------- Apt No:------- ----------
2- --------- ŞİRKETİ, -------- Vergi Nolu,
------- Mah.-------- Cad. --------- Sk.N.-------- --------
3- Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi
..., -------- ŞİRKETİ
419.000,00
TL çek
14.185,74
TL işlemiş faiz
838,00
TL çek komisyonu
42.500,00
TL çek tazminatı
476.523,74
TL Toplam Alacak
4-Senet ve tarihi
15.06.2023 keşide tarihli 425.000,00 TL çek"
Takip dayanağı senet aşağıdaki gibidir:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 783. Maddesi uyarınca "(1) Bir çekin düzenlenmesi için, muhatabın elinde düzenleyenin emrine tahsis edilmiş bir karşılık bulunması ve düzenleyenin bu karşılık üzerinde çek düzenlemek suretiyle tasarruf hakkını haiz olacağına dair muhatapla düzenleyen arasında açık veya zımni bir anlaşma bulunması şarttır. Ancak, bu hükümlere uyulmaması hâlinde senedin çek olarak geçerliliği etkilenmez. (2) Düzenleyen, muhatap nezdinde çekin ancak bir kısım karşılığını hazır bulundurduğu takdirde, muhatap, bu tutarı ödemekle yükümlüdür. (3) Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağından dolayı borçlu olunmadığı iddiasına dayanan menfi tespit davası olduğu, yukarıda da ortaya konulduğu gibi davacının takip borçlusu olduğu ve takibe konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağının davacı da dahil olmak üzere tüm borçlulardan tahsilinin davalı tarafça talep edildiği, yine yukarıda ortaya konulduğu üzere, davacının takip konusu çekin lehtarı ve ilk cirantası olduğu, yukarıda atıf yapılan yasa hükmü uyarınca çek tazminatından yalnızca keşidecinin sorumlu olduğu, bu sebeple davacının çek tazminatından sorumluluğunun bulunmadığı, yine davalının takip yapmakta kötüniyetli olduğunu gösterir bir delil bulunmadığı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, davacının --------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine konu 42.500,00 TL çek tazminatı alacağından dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (42.500,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 2.903,17 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 725,80 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.177,37 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 1.214,20 TL dava açma masrafı ve 145,00 TL posta masrafından ibaret 1.359,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (42.500,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilmesi gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/06/2024