T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/83 Esas
KARAR NO: 2024/521
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/02/2023
KARAR TARİHİ: 27/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin davalılardan olan alacağının tahsili amacıyla davalılar aleyhine -------- İcra Müdürlüğü -------- E. Sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı tarafların icra dosyasına haksız olarak sunmuş olduğu takibe, borca, ödeme emrine, faize ilişkin itirazları sebebiyle ilgili icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, ancak davalı tarafların söz konusu itirazlarının kötüniyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve iptali gerektiğini, müvekkilin --------- Şirketi tarafından --------- numaralı 21/10/2020 başlangıç ve 21/10/2021 bitiş tarihli genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalanan, malikinin --------- olduğu ve ---------- sevk ve idaresindeki --------- plakalı araç 22.10.2020 tarihinde kazaya karıştığını, kazanın şu şekilde gerçekleştiğini; 22.10.2020 günü saat 01:25 sıralarında, sürücü ---------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı araç ile ---------, -------- İlçesi ---------- Mahallesi ---------- sokak içerisinde seyir halinde iken, olay yeri terk edildiği için sürücüsü tespit edilemeyen, davalı ---------- maliki/işleteni olduğu ve davalı sigorta şirketinde ZMMS poliçesi bulunan ------------ plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere, --------- plakalı araç sürücüsünün firari olduğundan tespit edilemediğini, müvekkil şirkette sigortalı aracın söz konusu kaza neticesinde maddi hasara uğradığını, hasarın tazmini için de müvekkil şirket tarafından müvekkil şirket nezdinde kasko sigortası bulunan araçtaki hasar için toplam 69.768,02-TL(Faiz ve Masraflar Hariç) ödemede bulunulduğunu, akabinde müvekkil şirketin, yapmış olduğu toplam 69.768,02-TL tutarındaki ödemelere ilişkin olarak ---------- plakalı aracın ZMSS poliçesi bulunan davalı şirkete ve davalı araç maliki/işletenine rücu talebinde bulunduğunu ancak davalılar tarafından bu tutarın ödenmediğini, bunun üzerine 6102 sayılı TTK. 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesi gereği; ----------- plakalı aracın maliki ile aracın ZMSS poliçesi bulunan davalı şirkete karşı ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas Sayılı dosyasında tazminat ödemesine ilişkin ilamsız icra takibine geçildiğini, davalıların icra takibine itirazları neticesinde icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verilmiş ise de davalı tarafların takibe itirazları haksız ve kötüniyetli olup iptali ile ödenen hasar tazminatının TTK, KTK ve Sigorta Genel Şartları ve ilgili mevzuat gereği davalılardan rücuen tahsili gerektiğini, motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin zarara uğramasına neden olunması durumunda, o aracı işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli sınırlar içinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, ya da kısa adıyla Trafik Sigortası denildiğini, daha kısa bir anlatımla, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının, sigortaya konu aracın üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türü olduğunu, bu sebeple ----------- sigortacı sıfatıyla,----------- plakalı araç sürücüsünün verdiği zararları tanzim etmekle mükelleftir ve meydana gelen zarardan kendi kusuru gibi, müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi ve araç maliki/işleteni hasar bedelinden müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi, KTK'nun madde 85 ve madde 91 hükümleri, ZMMS Genel Şartları, TBK'nun 49. Maddesi ve ilgili diğer mevzuat uyarınca sigortalısının veya araç sürücüsünün 3. Kişilere vermiş olduğu zararlardan / ---------- plakalı araç üzerinde meydana gelen hasardan sigortalısı, araç maliki ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı -----------, Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesi gereğince; işleten/malik olduğundan meydana gelen kazadan ve tazminattan sorumlu olduğunu, KTK md. 3, Yerleşik Yargıtay içtihatları ve Doktrin kapsamında motorlu aracın trafik sicilinde veya trafik belgesinde maliki gözüken yahut sigorta poliçesinde adı yazılı olan kimsenin işleten sayılacağının kabul edildiğinin görüldüğünü, bu nedenle de davalı meydana gelen kaza ve ödenen tazminatlardan sorumlu olduğunu, bununla beraber Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesinde işletenin sorumluluğu, tehlike sorumluluğuna göre belirlenmesi esasına dayandığını, İlgili kanun hükmüne göre; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bir teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. Maddesinin devamında da araç işleteninin araç sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu düzenlendiğini, davalı araç sigortalısı davalı ---------- meydana gelen zarardan kendi kusuru gibi müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, "... Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. ..." şeklindeki 49. Maddesi gereğince de müvekkil şirket nezdinde kasko sigortası bulunan ----------- plakalı araçta meydana gelen hasarı/zararı davalılar karşılamakla mükellef olup müvekkil şirket tarafından başlatılan icra takibine rağmen ödeme yapmayarak takibe itiraz etmeleri haksız ve hukuka aykırıdır. Bu doğrultuda da davalıların icra takibine itirazlarının iptali gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesi, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigorta Genel Şartları gereği müvekkil şirket sigortalısının halefi olarak meydana gelen zarar neticesinde ödemiş olduğu hasar bedelini, asli ve tam kusurlu olan araç maliki/işleteni ----------- ve ZMMS Poliçesi bulunan davalı ---------- rücu ettiğini, davaya konu alacak likit olup, davalı taraflar icra takibine kötü niyetli ve haksız olarak itiraz ettiğini, bu nedenle davalılar hakkında alacağın %20 sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, taraflar arasında anlaşma sağlanmak amacıyla ticari dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş olduğunu, görüşmelere başlandığını ve 19.12.2022 tarihinde görüşmeler sonucunda anlaşılamadığını, ----------- başvuru dosya numaralı, ----------- dosya numaralı 19/12/2022 tarihli arabuluculuk anlaşamama son tutanağının bir görüntüsü ekte sunulmuş olduğunu, sonuç olarak, yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı, davalıların ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı icra takibine yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazlarının iptaline, takibin devamını, itirazların alenen kötüniyetli ve haksız olması nedeniyle davalılar hakkında alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesinin talep etme gereği hasıl olduğunu, izah edilen ve mahkememizce re'sen tespit edilecek nedenlerle; fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı tarafların bilcümle takibe, asıl alacağa ve faize ilişkin haksız ve kötüniyetli itirazının iptalini, ----------icra müdürlüğü'nün ---------- e. sayılı takibin devamını, davalı tarafların alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ------------ plakalı araç müvekkil şirket tarafından 19.09.2020/2021 vadeli ----------- nolu Ekstra Trafik Sigorta ile sigortalandığını, dava konusu talepler zamanaşımına uğradığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı yanın alacağı likit olmadığından icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesini, öncelikle dava konusu kaza tarihinin davacı yan tarafından ispatlanmasını, nitekim dava konusu kaza poliçe düzenlenmesinden önce gerçekleştiğinden davanın reddine karar verilmesini, nitekim Sigorta Şirketleri arasında rücu protolü düzenlendiğini, sigorta şirketlerinin birbirlerine olan rücu taleplerinin hızlandırılması hakkında protokol - ıı. maddesi (a) bendine göre; halefiyet hakkını kullanan şirket taleplerini (bir liste halinde) toplu olarak rücu edilen şirkete bildirmesi gerektiğini, davacı tarafından rücu protokolüne uyulmadan açılan işbu dava protokolün ihlali niteliğinde olduğunu, bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini, herhalde tarafların ancak kusur oranlarına göre bu protokol kapsamında rücu talebinde bulunabileceğini, dava konusu kaza neticesinde kusur tespitinin yapılmamış olduğunu, sürücülerin tek yanlı beyanlarına dayanılarak kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla kusur durumunun belirlenebilmesi için dosyanın --------- Kurumuna tevdiini, yukarıda arz ve izah edilen nedenler ve Sayın Mahkemece resen tespit edilecek sebeplerle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, öncelikle davacı yanın rücu protokolünü ihlal ettiğinden davanın reddini talep ettiklerini, aksi halde ödemenin kusur oranında yapılacağının protokol hükümlerinde yer alması sebebiyle kusur durumunun tespit edilmesi için dosyanın---------- Kurumuna tevi edilmesini, herhalde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Bilirkişiler --------- ve --------- 13/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğunu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığını, önlenebilir bir kaza niteliğinde olduğunu, dava konusu kaza ile hasar durumunun uyumlu olduğunu, dava konusu aracın onarımının ekonomik olduğu ve söz konusu araçta KDV ve işçilik dahil 68.114.78 TL hasar meydana gelmiş olduğunu, (iskontosuz), söz konusu kazalı aracın onarım yapılması durumunda onarımın yetkili servis ve onarım atölyelerinin iş yükü ile doğru orantılı olarak yaklaşık 7 (yedi) iş günü süreceğini, davaya konu Trafik Kazası Kapsamında; “----------- plaka sayılı araç sürücüsü ----------- 2& 75 kusur oranı asli kusurlu olduğunu, söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin mahkememize değerlendirmesinde olduğunu,----------- plaka sayılı araç sürücüsünün % 25 kusur oranı ile tali kusurlu olduğunu, söz konusu kaza kapsamında aracın maliki/işleteni yönünden KTK Madde 85 kapsamında müşterek ve müteselsil sorumluluk yönünden değerlendirilmesinin mahkememize maruz olunduğu, dosya kapsamında dava konusu hasarlı araca yönelik davacının talep edebileceği hasar miktarının 68.114,78 TL X 6 25 -17.028,695 TL olduğunu, Sigorta Mevzuatı yönünden; Dosyada mübrez ----------- plakalı aracın ---------- Şirketi tarafından --------- adına düzenlenmiş 21.10.2020-21.10.2021ltarihleri arasında geçerli ----------- poliçe nolu ------------ Kasko Sigorta Poliçesi “---------- Kasko& poliçesi ile sigortalı olduğunu, kazaya karışan diğer aracın, Dosyada mübrez ----------- plakalı aracın ------------Ş. tarafından ----------- Firması adına düzenlenmiş olduğunu, 19.09.2020-19.09.2021 tarihleri arasında geçerli --------poliçe nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğunu, yukarıda yapılan açıklama ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu olayda % 25 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ---------- plakalı aracın sigortacısı olan ------------Ş. den (68.114,78x % 25)= 17.028,69 TL hasar bedelini ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava davacı sigorta şirketinin kasko sigortalısına ödediği bedelin tahsili amacıyla ---------- İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı icra dosyasından giriştiği icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir. Takip: ---------- İcra Dairesinin ----------- Esas sayılı dosyası ile -------- Şirketi tarafından --------- ve --------Ş. aleyhine 14.10.2022 tarihinde 69.768,02 TL rücu Alacağı 17.384,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 87.152,68 TL üzerinden alacağın tahsiline kadar yıllık %15,75 faiz oranı üzerinden, rücu alacağı 87.152,68 TL, açıklaması ile ilamsız takip yaptığı, Olay;22.10.2020 tarihinde sürücü --------- sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı araç ile ---------- sokak içerisinde seyir halinde iken ---------- sokak kavşağına geldiği esnasında aracının ön kısımları ile firari araç sürücüsü sevk ve idaresindeki -------- plaka sayılı aracın ön sol yan kısımları ile kavşakta çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza Tespit Tutanağına göre; 22.10.2020 tarihinde sürücü --------- sevk ve idaresindeki ---------- plaka sayılı araç ile --------- sokak içerisinde seyir halinde iken --------- sokak kavşağına geldiği esnasında aracının ön kısımları ile firari araç sürücüsü sevk ve idaresindeki --------- plaka sayılı aracın ön sol yan kısımları ile kavşakta çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş…” olduğu, yönünde kolluk kuvvetleri tarafından rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür. Kusur;1- --------- plaka sayılı araç sürücüsü --------- meskun mahalde seyir halinde iken trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması, kaza mahalli kavşağa gelmeden hızını azaltması, kavşağı etkin şekilde kontrol ederek varsa trafik levhalarını ve trafik durumunu dikkate alarak geçiş yapmadan önce kaplama içerisinde seyir halinde olan araçların yakınlık ve uzaklık durumlarını dikkate alıp geçiş önceliğini solda seyir halinde olan araç olarak sağdan gelen araç/araçlara yol vermesi gerektiği, bu nedenle gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sebebiyet vermiş olduğu kazada ; KTK Madde 84/h h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni ile % 75 kusur oranı ile ASLİ KUSURLU olduğu, 2- ------- plaka sayılı araç sürücüsünün meskun mahalde seyir halinde iken trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması, ve her ne kadar ilk geçiş hakkı kendisinde olsa bile kavşaklara yaklaşırken aracının hızını azaltması ve seyir yönüne göre kavşak kollarından araç çıkabileceğini dikkate alarak müteyakkız olması gerekirken gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sebebiyet vermiş olduğu kazada; ”KTK Madde 52/a-b a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, kurallarının İHMAL ve İHLAL edilmesi nedeni ile % 25 kusur oranı ile TALİ KUSURLU olduğu, hususu kusur değerlendirilmesi dosya içeriğine ve olayın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce de benimsenmiştir. Poliçe:1- Dosyada mübrez ---------- plakalı aracın ----------- Şirketi tarafından ---------- adına düzenlenmiş 21.10.2020-21.10.2021tarihleri arasında geçerli --------- poliçe nolu --------- Kasko Sigorta Poliçesi “---------- Kasko poliçesi ile sigortalı olduğu, 2- Kazaya karışan diğer aracın, Dosyada mübrez -------- plakalı aracın ----------Ş. tarafından ---------Firması adına düzenlenmiş 19.09.2020-19.09.2021 tarihleri arasında geçerli ------------ poliçe nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğu, Rücu hakkı, zarar sigortaları için geçerli olan halefiyet ilkesinden kaynaklanmaktır. Halefiyet ilkesine göre sigortacı ödediği tazminat ile sigortalının hakkına sahip olur ve dava açabilir. Sigortacı tazmin ettiği zarar kadar sigortalının halefi olarak, sorumlu olan kişilere rücu hakkını kullanabilir. --------- Şirketinin ödediği hasar bedelini sigortalısının zarara uğramasına sebep olan olayda kusurlu bulunan sorumlulardan kusur oranı nispetinde rücuen talep etme hakkının bulunduğu, --------- Şirketinin 22.10.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ödediği beyan edilen dosyaya sunulan denetlenebilir teknik bilirkişisi tarafından 68.114,78 TL olduğu, belirlenen bu hasar bedelini ödediği, halefiyet ilkesi gereği ödediği tutar kadar sigortalısına halef olduğu, kusurlu bulunan sorumlulardan kusur oranı nispetinde rücuen talep etme hakkının bulunduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödediği bedeli icra takibinden önce davalılardan talep ettiğine ilişkin belgeye rastlanmadığı, Olayda %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilen ----------- plakalı aracın sigortacısı olan ----------Ş. den (68.114,78 x %25)= 17.028,69 TL hasar bedelini takip tarihinden itibaren faiziyle birlikte talep edebileceği, alacak yargılama ile belirlendiğinden icra inkar tazminat talebinin şartları oluşmadığı, değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1--------- İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı icra takip dosyasına davalıların yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 17.028,69 TL üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak yargılama ile belirlendiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 5.953,39 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 1.052,59 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.900,80 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin yatırılan 1.052,59 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen 5.208,75 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen ret oranına göre hesaplanan 1.017,73 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan 4.191,02 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi uyarıca tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/06/2024