T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/468
KARAR NO: 2024/573
ASIL DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ: 12/07/2021
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Asıl Davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davalı firma arasında 17-20 Mart 2020 tarihleri arasında -------- --------- kentinde düzenlenecek ---------- fuarındaki kullanacağı standın tasarımı, imalatı ve kurulup sökülümü gibi konularda 28.02.2020 tarihli sözleşme akdedildiğini, müvekkili firma tasarımı yapmış, imalatları gerçekleşmiş, ürünleri ---------- göndermek üzere iken fuarın iptal edildiği haberinin geldiğini, fuarın gerçekleşmeyeceği ortaya çıkınca davalı tarafın kendisi için tasarlanan ve imal edilen fuar standını teslim aldığını, bu süreçte tarafların sözleşmenin gerçekleştirilen edimler kısmıyla ilgili müvekkiline yapılacak ödemeler noktasında görüşmeye başladıklarını, davalı firmanın uzun süren görüşmeler neticesinde işin ifa edilen kısımlarının ödemesini yapmaya yanaşmaması, defalarca teslim edileceğini ifade ettiği teminat senedini tesliminden kaçınması üzerine --------- İcra Müd.'nün ---------- E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, borçlunun yasal süresi içinde itiraz ederek takibi durdurmuş olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden olumlu bir sonuç alınamadığını, müvekkilinin sözleşmeyle yüklendiği; davalıya özgü tasarım yapma ve imalat gerçekleştirme, fuar alanına yerleştirme için gerekli teknik koordinasyonu sağlama edimlerini fazlasıyla ifa ettiğini, ancak davalı firmanın fuarın ertelendiği gerekçesiyle ifa edilen edimlerin karşılığını ödemeye yanaşmadığını beyanla icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, kötü niyetli davalı borçlunun alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkumiyetine, davalının teslimden imtina ettiği teminat senedinin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DAVALI -KARŞI DAVACI vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete, sözleşme hükümleri gereği sözleşme bedelinin %50 si olan 11.250,00 EURO 'nun peşin olarak ödenmiş olduğunu, Covid-19 küresel salgın hastalığı nedeniyle, fuar yönetimince fuarın önce ertelenmiş, daha sonra tamamen iptal edilmiş olduğunu, iptal nedeniyle fuarın gerçekleştirilememiş, davacı şirketin de sözleşme ile düzenlenmiş edimini yerine getirememiş olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 15.3. md. si hükmü ve sözleşme bütünü gereği, fuarın mücbir sebeple gerçekleşmemesi nedeniyle, peşin olarak ödenmiş olan 11.250,00 EURO davacı şirket zimmetinde karşılıksız kalmış olup, sebepsiz zenginleşmeye neden olduğundan, sözlü olarak iadesinin istenilmiş olduğunu ancak davacı şirket yetkilisinin, zimmetinde karşılıksız kalmış 11.250,00 EURO peşinatı iade etmek yerine, fatura düzenleyip usulsüz bir şekilde müvekkili şirketin tebliğ tebellüğe yetkisi olmayan çalışanına teslim ederek şirketten ayrılmış olduğunu, bu nedenle; sözleşmedeki edim yerine getirilemediği halde, sözleşmeye aykırı düzenlenmiş, hiçbir hizmet alınmadığı için de, müvekkili şirket kayıtlarına alınmayan bu faturanın ihtarname ekinde iade edilmiş olduğunu, aynı ihtarnamede, sözleşme hükümleri gereği peşin ödenmiş ve davacı şirket zimmetinde karşılıksız kalmış olan 11.250,00 EURO' nun da iadesinin yazılı olarak istenilmiş olduğunu, sözleşmenin 15.2 md. hükmüne göre teminat senedi nakit olarak verilen %50 peşin ödemenin ve sözleşmeye konu işin sorunsuz olarak tamamlanmasının teminatı olup, sözleşmenin davacı tarafından eksiksiz, koşullarına uygun, tam olarak ifa edilmesi, ya da sözleşmenin feshi halinde nakit olarak verilen %50 peşin ödemenin geri verilmesi ile iade edilebilir hale geleceğini, bu nedenle teminat senedinin iade edilmemiş olduğunu, davacının işleri bütünüyle yapıp, (fuar alanını fuar yönetiminden teslim alması, imal edeceği, ettireceği ya da kiralayacağı tüm fuar stant malzemelerinin fuar alanına nakliyesinin sağlanması, standın kurulması, standın su ve elektrik bağlantıları, aydınlatma, masa, sandalye, sehpa, koltuk, televizyon, buzdolabı, su ısıtıcı, mutfak bölümü vs. tüm donanımlarının eksiksiz olarak hazır bulundurulması, temizliğinin yapılması, fuar süresince stanttan sorunsuz yararlanılmasının sağlanması, fuarın sorunsuz tamamlanması, standın tekrar sökülerek, mülkiyeti kendine ait ya da kiraladığı tüm malzemeleri fuar alanından çıkarması, alanın temizliğini yapması, fuar bitiminde stant alanını boş olarak fuar yönetimine teslimi) ile sözleşmeden doğan edimi tamamlanmış olacağını, Davalı/Karşı Davacı müvekkili şirketin bu sözleşmeden beklediği yararın ödediği bedel karşılığı birkaç parça sunta, birkaç afiş, pano satın almak olmadığını, Davacı/Karşı Davalının sunacağı ve Davalı/Karşı Davalı müvekkilinin yarar sağlayacağı hizmetlerin hiçbirinin gerçekleşmemiş, yapılan peşin ödemenin Davacı/Karşı Davalıda karşılıksız kalmış, sebepsiz zenginleşme nedeni olmuş olduğunu, sözleşmeye göre tüm malzemenin mülkiyetinin kiralayan sıfatı ile Davacı/Karşı Davalıya ait olup, davalı müvekkilinin yalnızca kiracı olduğunu, kiralama ilişkisi sona erdiğinde, Davacı/Karşı Davalının tüm malzemelerini geri alacağını, Davacı/Karşı Davalının; fuarın ertelenmesi üzerine, depolama konusunda sıkıntı çektiğini beyan ederek, kendine ait kullanılacak bir kısım malzemenin depolanması için ricada bulunduğunu, Davacı/Karşı Davalıya yardımcı olunmak için tamamen iyi niyet ile, ambalajlanmış olarak teslim edilen bu malzemenin geçici depolanmasının kabul edilmiş olduğunu, bir kısım malzemenin geçici depolama için teslimi, kısmi ifa yerine geçmeyeceği gibi, rica üzerine iyiniyetle emaneten teslim almanın, hiçbir zaman kısmi ifanın kabulü anlamına gelmeyeceğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa eklenen 5/A md. hükmü gereğince zorunlu dava şartı olan arabuluculuk görüşmelerinden olumlu bir sonuç alınamadığından, asıl davanın reddine , Davacı/Karşı Davalı tarafından müvekkili şirkete geçici depolama için emaneten teslim edilen ve yer işgal eden malzemelerin bir an önce davacı tarafından geri alınmasına, Davacı/Karşı Davalı şirket zimmetinde karşılıksız kalmış 11.250,00 EURO nun ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren döviz mevduatına işleyecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte Davacı/Karşı Davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Karşı Davada Davalı vekili Karşı Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı karşı davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürmüş olduğu tüm iddiaların gerçek dışı olduğunu, asıl davada ileri sürülen taleplerinden vazgeçmelerini temin etmek amaçlı olarak karşı davayı açmış olduklarını, asıl dava ile dosyaya sunulan delillerden anlaşılacağı üzere davalı için müvekkili şirket tarafından tasarım yapılmış, stant üretimi gerçekleştirilmiş, görsel baskıları tamamlanmış, fuar şirketiyle davalı adına onlarca görüşme yapılarak yerleşim için organizasyonlar yapılmış, akabinde stant yola çıkmak üzere tıra yüklendiği aşamada fuarın iptali haberinin gelmiş olduğunu, müvekkili firmanın davalı firmadan yapmış olduğu işlerin bedelini talep etmekte olduğunu, davalının bu gün geri talep etmiş olduğu bedelin çok üzerinde bir miktara tekabül edilen işin müvekkili firma tarafından gerçekleştirilmiş olduğundan asıl davanın açılmış olduğunu, davalının kendisinden taraflar arasındaki sözleşme gereği gerçekleştirdiği iş kadar bedel talebinde bulunmakta olan müvekkilinden aslında daha önce hiç dile getirmediği bedeli talep ederek baskı kurmaya çalışmakta olduğunu, davalının karşı davasının tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bir sonraki fuarda kullanmak üzere teslim aldığı, kendisine özel tasarlanıp, üretilmiş, bir başkasının kullanması mümkün olmayan fuar standını yalnızca iyilik olsun diye deposuna kabul ettiği iddiasının da ise basiretli bir tacirin ileri sürebileceği bir iddia olmaktan uzak olduğunu beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun karşı davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Asıl Dava; eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali, Karşı dava; alacak davasıdır.Asıl davada uyuşmazlığın; davacının taraflar arasındaki sözleşmeye dayalı olarak yaptığını iddia ettiği ahşap fuar standı tasarımı imalatı ve fuar hazırlık işlerinin hizmet bedelinin tahsili istemiyle davalı aleyhine başlattığı --------İcra Müdürlüğü --------- Esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının ve davacının takibe konu fatura kapsamında alacağının olup olmadığı hususlarında, Karşı davada uyuşmazlığın; davalı –karşı davacı tarafından sözleşme kapsamında karşı davalıya peşin ödendiği iddia edilen 11.250 Euro’nun sözleşme kapsamındaki edimin ifa edilmediğinden bahisle sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak karşı davalıdan iadesinin talep edilip edilemeyeceği, hususlarında olduğu belirlenmiştir.Asıl davaya konu---------- İcra Müd. nün ----------- E. Sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, ----------- Şirketi tarafından ----------- Şirketi aleyhine 9.057,80-Euro alacağın tahsili istemiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin davalının itirazı üzerine durduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce dinlenen davacı-davalı tanık beyanlarından davacının fuar standı imalatını dava dışı ---------- yaptırdığı, Mart ayında yapılacak fuarın pandemi nedeniyle Eylül ayına ertelenmesi sebebi ile davacının imalatını tamamladığı standın yeni fuar gününe kadar davalının deposunda muhafaza edilmesini önerdiği ve davalının kendi aracı ile standı teslim alarak ----------- ilçesindeki fabrika deposuna götürerek muhafaza ettiği, akabinde fuarın tamamen iptal edildiği, standın davalı tarafta kaldığı, imalatı yapılan standın davalının istediği özellik ve renklerde, firmanın logosunu taşıyacak şekilde davalıya özel yapıldığı, başkaca işlerde kullanılmasının mümkün olmadığı, standın davalının deposunda beklemekte olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce ---------- Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına ve talimat mahkemesinden Asıl ve Karşı davalarda taraf iddia ve savunmaları kapsamında, dosya arasına alınan taraf delilleri mahkememizce ortaya konulan uyuşmazlık noktaları titizlikle irdelenerek, 6098 sayılı TBK'nın 136. maddesi uyarınca taraflarca ön görülemeyen olağanüstü durum nedeniyle sözleşme ifasının imkansız hale gelip gelmediği, taraflar arasında imzalanan 28.01.2020 tarihli sözleşme kapsamında asıl davada davacı yanın davalı yandan bakiye alacağını talep edilip edemeyeceği ve edilebilecekse miktarı, karşı davada davacının davalıya sözleşmeye dayalı işin başında peşinat olarak ödediği bedelin iadesini isteyip isteyemeyeceği, davacı tarafından imal edilerek davalıya teslim edilen fuar standının malzeme ve işçilik maliyetinin hesaplanması, davacı tarafın davalı için hazırladığı fuar standını başkaca işlerde kullanıp kullanamayacağı hususlarında ---------- Organize Sanayi Bölgesinde karşı davacının deposunda bulunan fuar standı keşfen incelenerek ve yeteri miktarda detaylı fotoğraflama yapılarak rapor tanzimi için dava dosyasının bir iç mimar bilirkişi, bir marangoz bilirkişi ve bir sözleşmesel uyuşmazlıklarda hesap işlemlerini bilen nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti raporunda özetle;'' Davacı tarafından imal edilerek davalı için hazırladığı fuar standının malzeme ve işçilik maliyeti;
Stand projesinin hazırlanması maliyetinin;
Keşif tarihine göre........ :45.000,00 TL
Sözleşme tarihine göre ..:9.600,00 TL
Dava tarihine göre....... :14 700,00 TL
--------- malzemenin ve işçilik maliyetinin;
Yerinde montaj işçiliği yapılmadığından, sadece malzeme ve malzeme kesim işçilik maliyeti göz önünde bulundurularak
Keşif tarihine göre........ :87.000,00 TL
Sözleşme tarihine göre ..:18.500,00 TL
Dava tarihine göre....... :28.350,00 TL
Görsel/grafik ve Logo hazırlanması bedelinin;
Yerinde montaj işçiliği yapılmadığından, sadece malzeme ve işçilik maliyeti göz önünde bulundurulduğu, yerinde yapılmış incelemede;dijital baskıları dışındaki ışıklı logolara rastanılmadığı, Projesine göre hazırlanılması gereken ve teslim edildiği iddia edilen ışıklı yazı ve işıklı logonun maliyet bedelide elektrik tesisat ve montaj bedeli hesaba katılmadan
Dijital baskı imalatlarının bedeli;
Keşif tarihine göre........ ; 7.000,00 TL
Sözleşme tarihine göre ; 1.500,00 TL
Dava tarihine göre ....... ; 2.300,00 TL
**Projesine göre ışıklı yazı logo ve amblem togo hazırlanması bedeli;
Keşif tarihine göre........ ; 18.000,00 TL
Sözleşme tarihine göre; 3.850,00 TL
Dava tarihine göre ....... ; 6.000,00 TL olacağı,
Stand projesinin hazırlanması, stand ana malzemesi olan suntalem malzemenin ve
kesim işçiliği ile digital görsellerin hazırlanmasının toplam bedelinin;
Keşif tarihine göre........ :87.000,00 TL+45.000,00 TL+47.000,00 TL=139.000,00 TL
Sözleşme tarihine göre ;18.500,00 TL+9.600,00 TL+1.500,00 TL =29.600,00 TL
Dava tarihine göre...;28.350,00 TL+14.700,00 TL+2.300,00 TL= 45.350,00 TL olacağı,
Davacı tarafın davalı için hazırladığı fuar standını başkaca işlerde kullanması olanaklı olmadığı, aynı şartlar ve aynı koşullarda ihtiyacı olan bir firmanın olması ve yıpranmış ve deformasyona uğramış malzemlerin tamamlanması halinde mümkün olabileceği, fuar stant talebi ve fonksiyonel ihtiyacın karşılanmasının birebir aynı ihtiyaçın oluşma olasığı çok az olduğu standın üretiminde kullanılan malzemenin ---------- olması, takıp/çıkartılması aşamalarında malzemenin zarar görme özelliğinin yüksek olması, standın sürekli kullanımına olanak sağlamadığı,görsel ,grafik ve logo çalışmalarının ise yeniden firmalar için kullanılmasının mümkün olmadığı,'' yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir. Taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.Davacı vekilinin dosya kapsamına delil listesi içeriğinde sunduğu ---------- tarafından adına düzenlenmiş dava konusu fuar standı üretim faturasının 16.085,00 Euro tutarlı olduğu görülmekle, dava dışı ---------- Şirketine müzekkere yazılarak davacı şirketten aldığı ahşap fuar standı üretim işinde fatura ettiği 16.085,00 Euroluk hizmet bedeline ilişkin ayrıntılı maliyet kalemlerini, verdiği hizmete ilişkin tüm belge kayıt ve bilgilerin birer örneğinin mahkememize gönderilmesi istenmişse de müzekkereye cevap verilmemiştir, davacı tarafından sunulan belgelerin ise yalnızca dava konusu stant imalatına değil dava dışı ---------- ile arasındaki başkaca işleride kapsayan cari hesaba ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında imzalanan 28.01.2020 tarihli sözleşmenin konusunun, davalının 17-20 Mart 2020 tarihinde ----------- şehrinde katılacağı fuarda kiralayacağı 108m2 ahşap fuar stand tefrişatının davacı tarafından temin,teslim ve davalıya kiralama işi olduğu, standın fuar tarihinden 1 gün önce 16.03.2020 tarihinde fuar alanında davalı yetkililerine teslim edileceği, davalının sözleşme yükümlülüğü kapsamında toplam sözleşme bedeli olan toplam 22,500 Euro'nun 11,250 Euro olan kısmını davacıya avans olarak ödediği, kalan 11,250 Euro tutarın standın eksiksiz tesliminden sonra 30 gün içinde davacıya şirket çeki olarak iletileceğinin kararlaştırıldığı, 2020 yılı Mart ayında dünya genelinde yaşanan Coronavirüs salgını sebebi ile------------ Mart ayında yapılacak fuarın önce Eylül ayına ertelendiği, sonradan tamamen iptal edildiği anlaşılmıştır. Davacının imalatını dava dışı ----------- yaptırdığı standı yeni fuar tarihine kadar muhafaza edilmek üzere davalıya teslim ettiği, fuarın tamamen iptal edilmesiyle standın davalı uhdesinde kaldığı, fuarın iptal edilmiş olması sebebi ile davacının sözleşme kapsamına göre fuar alanında üstlendiği diğer edimlerini ifa edemeyeceği anlaşıldığından asıl davaya konu bakiye sözleşme bedelini davalıdan talep etmekte haksız olduğu, karşı davada davacı ödediği avansın tamamen iadesini talep etmiş ise de davacının stant maliyeti için ödediği tüm bedeli tazmin etmekle yükümlü olduğundan bilirkişi raporunda standın sözleşme tarihi itibariyle hesaplanmış malzeme ve işçilik bedeli 29.600 TL yönünden karşı davalıya sorumlu olduğu, sözleşme tarihi itibariyle Euro/TL kurunun 6.5644 TL olduğu stant maliyetinin ( 29.600÷ 6.5644) 4.509 Euro'ya tekabül ettiği, karşı davacının ödediği 11.250 Euro avans ödemesinden 4.509 Euro stant maliyetinin düşülmesiyle karşı davalının karşı davacıya 6741 Euro avans ödemesini iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın KISMEN KABULÜ ile, 6741 Euro alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek Kamu Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Asıl Dava Yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60-TL harcın, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.185,87-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, artan 758,27 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Asıl Dava Yönünden Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine AAÜT tarifesine göre hesaplanan 62.207,63-TL vekalet ücretinin asıl davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Karşı Dava Yönünden; Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 16.433,06- TL harcın, davacı tarafından yatırılan 1.605,28-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 14.827,78-TL'nin karşı davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Karşı davacı tarafından karşı dava açılırken yatırılan 1.605,28-TL peşin harcın karşı davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kısmen Kabul Edilen Karşı Dava Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre Karşı Davada Davacı lehine takdir olunan 38.084,91-TL vekalet ücretinin Karşı Davada Davalıdan alınarak KARŞI DAVADA DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Kısmen Ret Olunan Karşı Dava Yönünden; Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre Karşı Davada Davalı lehine takdir olunan 25.746,03-TL vekalet ücretinin Karşı Davada Davacıdan alınarak KARŞI DAVADA DAVALIYA VERİLMESİNE,
8-Asıl davada yapılan yargılama giderlerinin Asıl Dava Davacısı üzerinde bırakılmasına,
9-Karşı Davada Karşı Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin Karşı Davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 1.864,40-TL'nin karşı davacıdan alınarak karşı davalıya verilmesine,
10-Asıl Dava Yönünden Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---------- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin asıl davada davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
11-Karşı Dava Yönünden Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------------ bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Karşı davanın kabul-red oranına göre 791,08 TL'nin Karşı davada davalıdan, 528,92-TL'nin Karşı davada davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
12-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.11/07/2024