T.C.
İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/628
KARAR NO: 2024/515
DAVA: Tespit, Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tespit, Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacının gerçek kişi tacir olduğunu, reklamcılık sektöründe stratejik planlama ve marka konumlandırma hizmeti verdiğini, davalı şirketin --------- markası ile araştırma hizmeti verdiğini, davacı ile davalı şirket arasındaki iş ilişkisinin 2019 yılının sonlarında davacı tarafından sonlandırıldığını ve davacının kendi adına faaliyet gösterdiğini, davacının araştırma çözüm ortağı olarak dava dışı ---------Ş. firması ile çalıştığını, davalı şirketin ortaklarından olan --------- davacı ile --------- arasındaki anlaşmayı öğrenmesi üzerine 24.11.2020 tarihinde davacıya tehdit içerikli mesajlar gönderdiğini, 27.11.2020 tarihinde davacı ile bir müşterisi arasında geçen konuşmada -------- davacının müşterilerine mesaj ve mail yoluyla davacı hakkında kötüleyici ithamlarda bulunduğunu öğrendiğini belirtmiş; davacının müşterisi ---------- markası sahibi firma olan -------Ş.'ye müzekkere gönderilerek şirket çalışanı ---------- ve diğer sair çalışanlarına ve ----------- müzekkere gönderilerek şirketin genel müdürü ... ve diğer sair çalışanlarına davalı firma ve/veya -------tarafından davacı hakkında kötüleyici mesaj veya maillerin gönderilip gönderilmediğini, gönderildi ise bu mesaj ve maillerin iletilmesini; davacı tarafi kötülemek suretiyle davalı şirket tarafından TTK m. 55 uyarınca haksız rekabetin tespiti ile menine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumetin davacı ile -------- arasında olduğundan davalı şirket ile davacı arasında husumet yokluğu olduğunu; davalı şirketin --------- altında araştırma, marka ve stratejik iletişim danışmanlığı alanında hizmet verdiğini, --------- 4 şirket ile hizmet verdiğini, --------- ---------- ilk patentli araştırma aracı olan ---------- araştırma metodolojisinin tek kullanım hakkına sahip --------- ile bölgesel ortaklık sözleşmesi imzalandığını, --------- ---------- firmasında bir toplantıya katılması ile davalı şirketin iş ortaklarından ---------- ait ve ticari kullanım hakkının sadece --------- --------- ile yapacağı ortak projelere ait olan dataların şirketten izinsiz alındığı ve davacı tarafından kullanıldığını öğrendiği; davacının --------- eski öğrencisi olması ve bir dönem beraber çalışmış olmaları sebebiyle ilk etapta söz konusu hukuka aykırı kullanıma karşı sessiz kalıp hukuki işlem başlatmadığını, davalı şirkette yeni moderatör olarak çalışan ---------- tarafından --------- eğitimi verilecekken kendisinin bu eğitimi ---------- aldığını belirttiğini ancak ---------- davalıya rakip şirket ---------- adına gittiğini ve bu süreçte ---------- kendisini davacı ile tanıştırdığını ve davacının -------- metodolojisini kullandığını ve kendisine kullandırttığını söylediğini, --------- ve ---------- verilerini ---------- ticari kullanımı hakkının ---------- ait olduğunu, davacının --------- ait verileri ve --------- ait ---------- metodolojisini kullanarak davalı şirketi iş ortaklarına karşı zor durumda bıraktığını, ---------- patentinin korunması hususunda oldukça hassas olduğu ve bu nedenle eski bir çalışanın söz konusu verileri kullanmasının davacı şirket ile aralarında sözleşmesel sıkıntı yarattığını; davacı söz konusu konularda eğitim ve --------- sertifikası almadığından, davacı şirket ile çalışmak adına yapılan görüşmeler sırasında ----------- metodolojisini kullanarak hazırladığı rapor, davalı şirkete ait ürünlerin algısını piyasada yerle bir ettiğini; --------- --------- davacının performansı hususunda uyardığını ve hazırlanan 25 sayfa içeriğin 23 sayfası raporda----------- tarafından kullanılmadığını, davalı şirket yetkilisi --------- davacıya attığı mesajların ---------- ve verilerin kullanılmasının suç olduğunu, ---------- gibi büyük bir firmaya yapılmasının ciddi soruna yol açacağını bildirmek, sıkıntıları dile getirmek adına eleştiri kapsamında yapılan açıklamalar olduğunu, ------------ haksız rekabete yol açabilecek bir açıklamada bulunmadığını, davalı şirket kadar büyük bir firmanın davacı ile rekabetinin söz konusu olamayacağını beyanla davanın husumetin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----------Şti.'nin " -----------" altında araştırma, marka ve stratejik iletişim danışmanlığı alanında hizmet verdiğini,-------- 2016 yılında 1997 yılında temeli ----------- Üniversitesinde atılmış ve --------- ve ------------- tarafından kurulmuş araştırma temelli bir danışmanlık firması ---------- ile bölgesel ortaklık sözleşmesi imzalayarak ------------ araştırma metodolojisinin tek kullanım hakkını aldığını, -----------, müşterilerine müşterilerinin ve çeşitli paydaşların bilinçsiz düşünceleri, duyguları, motivasyonları ve görüşleri hakkında bilgi vermek için ----------- adlı patentli bir araştırma aracı kullanan bir araştırma ve danışmanlık firması olup, ---------- , ----------ve dünyanı | başka yerlerinde de tescilli olan ---------- markasının da sahibi olduğunu, müvekkili şirket ---------- ekte sunulu --------- İle ---------- markası altında ------------ ve 13 Ortadoğu ülkesinde müşteriler için --------- araştırma projelerini pazarlamak ve yürütmek üzere ------------ fikri mülkiyetini kullanmak üzere münhasıran yetkili olduğunu, müvekkil şirketçe ---------- kullanıldığı her projeye , proje aşamasının toplam maliyeti üzerinden telif ve yıllık sözleşme bedeli ödendiğini sözleşme gereği bu güne kadar 195.000 USD ödeme yapıldığını, işbu telifin yanında her --------- çalışmasında ---------- bir proje formu gönderilerek her---------- projesi hakkında bilgilendirilme yapıldığını, davalı ... , müvekkil şirket ortaklarından ----------- eski öğrencisi olup, 2018/2019 yılları arasında müvekkil ----------- çalıştığını sonrasında iş akdinin feshedildiğini, bunun üzerine davalının müvekkil şirketin işkolu olan reklamcılık alanında stratejik planlama ve marka konumlandırma hizmeti vermeye başladığını, müvekkil şirket ortaklarından --------- dava dışı ---------- firmasında bir toplantıya katılmış ve işbu toplantıda ---------- müvekkil şirketin iş ortaklarından -------- ait ve ticari kullanım hakkı sadece --------- ---------- ile yapacağı ortak projelere ait olan dataların şirketten izinsiz alındığını ve ... tarafından kullanıldığını öğrendiğini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminat, 100.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere 101.000,00-TL tazminata hükmedilmesi ile haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı firmanın iddiasına dayanak olarak göstermiş olduğu sözleşmelerin hiçbirinde taraf sıfatı bulunmadığımı; 1 nolu delil ekinde bulunan 15.11.2019 tarihli ----------- Anlaşması taraflarının ----------, -----------Şti. olduğunu, yine 1 nolu delil ekinde bulunan 29.08.19 tarihli ---------- tarafları; ----------,-------- olduğu görüldüğünü, davacı yanın dayanak olarak gösterdiği sözleşmelerin dava dışı 3. kişiler arasında imzalandığını, bu kapsamda davacı yanın sözleşmeden kaynaklı hiçbir hakkı bulunmadığından huzurdaki davada dava hakkı da bulunmadığını, patentli olduğu iddia edilen "---------- araştırma metodolojisi"ne ilişkin dava açma haklarının sahibi patent sahibi olduğu iddia edilen ---------, ---------- firması olduğunu, anılan sözleşmelerden de görüleceği üzere ---------, --------- firması, davacı yana ya da sözleşmenin tarafı olan firmalara patentin izinsiz kullanımdan doğan uyuşmazlıklara ilişkin dava hakkı vermediğini, ayrıca davacı yanın dilekçesinin ekinde de ----------, ---------- firmasına kanunda belirtildiği şekilde yapılan başvuruya ilişkin hiçbir belge bulunmadığını, bu kapsamda, dava konusu metodun patent korumasından faydalanabileceği varsayılsa dahi, patent sahibi olmayan davacı yanın ve sözleşme tarafı olan diğer firmaların ---------- araştırma metodolojisinin haksız kullanımdan kaynaklı bir dava açma yetkisi de bulunmadığını, öncelikle davanın aktif husumet nedeniyle reddini mahkeme aksi kanaatte ise yetki ve görev itirazının kabulü ile davanın yetkili ve görevli ---------- Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini, --------Ş.’ne ve --------- davanın ihbarını, şayet yukarıdaki taleplerimiz kabul görmezse davacı yanın haksız ve mesnetsiz davasının esastan reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Asıl dava kötülemeye dayalı haksız rekabetin tespiti ve men'i istemi, birleşen dava davalının haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunduğu iddiasıyla haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasıdır.Mahkememizce iddia edilen hususların araştırılması için 03/06/2021 tarihli celsede tanıklar dinlenmiş olup, dinlenen tanık ------------ :''2021 Şubattan itibaren davalı şirkette sözleşmeli olarak çalıştığını ayrıca kendi araştırma şirketi olduğunu, 2020 Haziran Temmuz aylarında --------- araştırma şirketi tarafından ----------- şirketinin bir projesinde çalışmak üzere çağrıldığını, bu projede ... ile çalışacağının söylendiğini, o projede değişik bir metodoloji uygulanmak istendiğini, davacı ... da metefor analizini kullanmayı önerdiğini, kendisi bilmediğinden bu metodun analizini yapamayacağını söylediğini, çalışmada kullanılan metofor analizlerini davacı ... analiz ederek raporladığını, daha sonra davalı şirket tarafından kendisine ---------- araştırma modelliğinde eğitim alıp bunun sertifikalı araştırmacısı olup olmayacağının sorulduğunu, bu analizin verimli bir analiz olmadığını düşündüğünden kabule etmediğini, davalı şirketin bu metodun telif hakkının kendilerinde olduğunu belirttiğini,'' beyan etmiştir.Tanık ...; '' davalı şirket nezdinde Genel Müdür Yardımcısı olarak çalıştığını, şirketin vermiş olduğu araştırma hizmetleri konusunda bilgisi bulunduğunu, ---------- metodunun davalı şirketin patentli bir metodu olduğunu ve şirket çalışanları tarafından kullanabiliceğini, ---------- bu metodda çalışacak kişilerin öncelikli olarak bir eğitim aldıklarını, davacının bir dönem davalı şirkette çalıştığını, daha sonra işten ayrıldığını, daha sonra --------- ve ----------davacının ----------- projesini bir araştırma projesinde kullandığını öğrendiklerini, davacının iddia ettği tehdit mesajlarına dair bilgisi bulunmadığını,'' beyan etmiştir. ---------- Sayılı dosyasının 21/12/2021 tarihli birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Dosya kapsamında dinlenen tanık ...''' davacı şirkette çalışmadığını, şu an ----------- şirketinde çalıştığını, ----------- firmasında "-----------"markasının araştırma işinde ---------- metodu kullanılmadığını, davalı ile çalıştığı firmada ----------- firması için yaptıkları ---------- çalışmasında ------------ araştırma metodunu kullanmadıklarını, davalının projeye stratejik danışman olarak katkı sağladığını, ilgili projede üç kişi çalışıldığını kendisinin proje yöneticisi olduğunu, ---------- dışardan özel olarak çalışan sadece bu projede görevlendirilen -------- ve davalı ... de stratejik danışman olarak görev aldığını, projede kesinlikle kimsenin ----------- metodunu kullanmadığını, bu proje haricinde de bu metotun kullanılmadığını, çalışmayı bitirmelerinden bir kaç ay sonra davacı şirket yetkilisi --------- davalı ... attığı mesajı, ... görsel olarak kendisine mesaj olarak attığını, ilgili mesajda -------- --------- şirketinde birlikte yürüttüğümüz --------- firmasının ----------- projesinde suç işlediğini iddia ettiğini, mesaj içeriğinde ----------- metodundan açık bir şekilde bahsedilmemdiğinden mesajın içeriğini anlamadığını, bu mesaj dışında davacı şirket yetkilisi ----------- davalıyı kötüleyici şekilde beyanlarını duymadığını, sadece --------- ----------- Ceo'suna linkedin üzerinden mesaj atarak --------- metodunun kullanıldığına dair ithamda bulunduğunu duyduğunu'' beyan ettiği görülmüştür.Tanık ...;''---------- şirketinin genel müdürü olduğunu, ----------- menşeili bu şirketin --------- sorumlusu olduğunu, ... ile Mart 2020 tarihinde tarafına attığı bir mail ile irtibat kurduğunu ve tanıştığını, kendisinin iş yapmak üzere---------- ile çalışma talebinde bulunduğunu, danışmanlık hizmeti verme teklifi sunduğunu, attığı mailde de geçmişte davalı tarafla olan çalışma sürecinden bahsettiğini, iyi ilişkiler içerisinde olduklarını belirttiğini, daha sonrasında konuyu ilgilenecek çalışanlara yönlendirdiğinden ... ---------- proje çalışması yapıp yapmadığını bilmediğini, kendisine Kasım 2020 gibi ... yeniden mail geldiğini, mailde ---------- şirketinin kendisi hakkında itibarsızlaşma çalışması yaptığını, sektördeki kişilere mailler atıldığını söyleyerek atılan bir mail varsa tarafına bildirmesini istediğini, süreçte --------- tarafından --------- üzerinden tarafına mesaj gönderilerek isim vermeden eskiden kendisiyle çalışan biri olarak bahsettiği kişinin kendilerine ait yaklaşımlarla piyasada projeler yürüttüğünü İpsosla yaptığı çalışma var ise sonlandırılması gerektiğini bildirdiğini, ... ile çalışmalarına bu mesaj üzerine son verilmediğini, yapılan çalışmaların belli bir proje ile sınırlı olduğunu, ... kendi şirketiyle proje bazlı danışmanlık hizmeti verdiğini projenin devamının gelmediğini '' beyan etmiştir.Dava dışı ----------- şirketine müzekkere yazılarak ---------- şirketi danışmanlığında davalı ... tarafından hazırlanan ---------- projesine ait tüm evraklar celp edilmiş, Mahkememizce ara kararla dosyanın Marka ve Patent alanında uzman bilirkişi ve Haksız Rekabet konusunda uzman bilirkişiden oluşacak heyete tevdine karar verilerek bilirkişi heyetinden tarafların iddiaları ve savunmaları, toplanan deliller göz önünde bulundurularak , ---------- metodolojisinin kullanım hakkının yalnızca birleşen davacı şirkette olup olmadığı, bu metodun verilerinin dosyaya celbi sağlanan dava dışı ---------- şirketine hazırlanan ---------- projesinde kullanılıp kullanılmadığı, birleşen davalının haksız rekabet oluşturacak ve birleşen davacının maddi- manevi zararına sebebiyet verecek eylemlerinin bulunup bulunmadığı hususlarında dinlenen tanık beyanları, asıl ve birleşen dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri, dosyaların kapsamı da dikkate alınarak rapor tanzim etmeleri istenmiş, bilirkişi heyeti 12/06/2023 tarihli raporunda özetle:'' Dosyaya sunulu lisans anlaşması ve deliller dikkate alındığında davalının ----------- metodolojisinin kullanım hakkına dair lisans sözleşmesine taraf olmadığı; bu bakımdan hak sahipliğine dair bir tespit yapılamadığı; metodun yalnızca birleşen davalı şirkette olup olmadığı incelendiğinde içerdiği unsurların mahiyeti itibarıyla reklam ve pazarlama sektöründe yaygın
şekilde kullanılan metotlara benzerlik gösterdiği, bu metodun verilerinin dosyaya celbi sağlanan dava dışı--------- şirketine hazırlanan ---------- projesinde kullanıldığına dair bir delil veya bulguya rastlanmadığı, birleşen davalının haksız rekabet oluşturacak ve birleşen davacının maddi-manevi zararına sebebiyet verecek eylemlerinin bulunmadığı'' yönünde görüş ve kanaat belirtmiştir.Taraf vekillerinin kök rapora itirazlarının karşılanması için heyetten alınan ek raporda bilirkişiler; ''Davacının itirazları değerlendirildiğinde, dosyaya sunulan mezkur mesajların gerek kök rapor incelemesi ve gerekse ek rapor incelemesi sırasında incelendiği; evvela dosyaya çıktısı sunulan mesajların hangisinin kimin tarafından yazıldığının tereddütsüz bir şekilde anlaşılamadığı ancak tamamını davacının beyanında ifade ettiği şekilde yazılmış olması halinde dahi mezkur mesajlarda dava konusu --------- metoduna ve dava konusu edilen ---------- metodunun veya metoda dair verilerin izinsiz kullanıldığına dair somut bir ifade tespit edilemediği, davalının kök rapora itirazında --------- araştırma
metodolojisinin hak sahipliğini gösteren bir bilgi ve belge sunmadığı; davalının, davacının ---------- metodunun ve verilerinin izinsiz şekilde kullanıldığı beyanını tevsik eden
şekilde bir önceki ---------- uygulama verisinin dosyaya sunulmadığı ve tespit edilemediği; mezkur verilerin dava dışı ---------- şirketine hazırlanan ---------- projesinde kullanıldığına dair delil bulunmadığı; davalı tanığının beyanı ile davalının bu tanığın kendisine yönelik---------- metodunu bildiğine dair beyanın uyuşmadığı; bu bakımdan metafor analizlerinin davacı
tarafından yapıldığı iddiasına mukabil dosyaya sunulu ---------- ait proje belgelerinde ----------- metodunun veya metafor yönteminin kullanıldığını gösteren bir unsurun bulunamadığı, kök rapora konu görüş ve kanaatlerinde değişikliğe veya eklemeye gidilmesini gerektiren bir hususun tespit edilemediğini '' beyan etmişlerdir. Mahkememizce dinlenen tanık beyanları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı gözetilerek aşağıda belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıklar TTK md 55-56 kapsamında haksız rekabet hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı, davalının TTK 55/1-a-1 maddesini ihlal ederek haksız rekabete sebebiyet verdiğini iddia ederek bu hususun tespitini istemiştir. Dinlenen tanık beyanlarından, davalı şirket yetkilisince sektördeki şirketlere gönderilen mailler ile davacıyı kötüleyici ithamlarda bulunulduğuna dair somut bilgilere ulaşılamamıştır. Davacının müşterisi olduğunu beyan ettiği --------- markası sahibi ----------Ş.'ye müzekkere gönderilerek davalı şirketçe ... faaliyetlerini kötüleyici beyanda bulunup bulunulmadığını gösterir bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenmişse de müzekkereye cevap verilmemiştir. Davacının proje bazında iş yaptığı İpsos şirketinin genel müdürü mahkememiz huzurunda tanık olarak dinlenmiş, davalı şirket yetkilisi ---------- tarafından ---------- üzerinden tarafına mesaj gönderilerek isim vermeden eskiden kendisiyle çalışan biri olarak bahsettiği kişinin kendilerine ait yaklaşımlarla piyasada projeler yürüttüğünü, bu yaklaşımlarla ----------yaptığı çalışma var ise sonlandırılması gerektiğini bildirdiğini beyan etmiş, bunun dışında haksız rekabet teşkil edecek açıklamalarla davacıyı kötülediği, yanıltıcı, gereksiz açıklamalarda bulunduğuna dair başkaca bir beyanda bulunmamıştır. Birleşen davada davacı tarafça reklamcılık sektöründe araştırma metodu olarak kullanılan ---------- metodunun davalı yanca hakkı olmadığı halde projeler de kullanıldığı, bu suretle davalı yanca maddi manevi zarara uğratıldığı iddia edilmiş ise de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının ---------- araştırma metodolojisinin kullanım hakkına yalnızca kendisinin sahip olduğunu gösteren bir bilgi ve belge sunamadığı gibi ------------ uygulama veriside dosyaya sunulmadığından hangi verilerin dava dışı ----------- şirketine hazırlanan -------- projesinde kullanılmasıyla haksız rekabet oluşturulduğu tespit edilememiş, neticeten asıl ve birleşen dava davacıları iddialarını ispat edemediğinden asıl ve birleşen davaların reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve birleşen ---------- esas sayılı davanın REDDİNE,
2-Asıl dava yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL harcın davacı tarafından dava açılırken peşin yatırılan 54,40-TL harçtan mahsubu ile kalan 373,20-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Asıl dava yönünden, davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Asıl dava yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Birleşen dava yönünden, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL harcın birleşen davada davacı tarafından dava açılırken peşin yatırılan 1.724,83-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 1.297,23- TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Birleşen dava yönünden, davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Birleşen dava yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Birleşen dava yönünden, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26 (2) maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----------- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı-birleşen davalı vekilinin yüzüne karşı davalı-birleşen davacının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27/06/2024