T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/275 Esas
KARAR NO: 2023/825
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 14/04/2023
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili müşterisi ---- tarafından ---- şubesine banka aracılığıyla tahsile verilen 3 adet senedin, ----- aracılığıyla posta ile gönderildiğini ve şube personelince teslim alındığını ancak şube içerisinde kaybolduğunu, senetlerin şube personellerince arandığını ancak bulunamadığını, bankaya tahsil amacı ile sunulan ancak aramalara rağmen bulunamayan -------- bedelli senetlerin zayi olduğunun anlaşıldığını iddia ederek; öncelikle 6741 sayılı yasanın 8/2 maddesi gereği teminattan muaf olarak, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu senetler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, senetlerin vadelerinin gelmiş olması nedeniyle tevdi mahalli olarak bankanın ----- belirlenmesini, senetler borçlusuna tevdi mahallini de belirten muhtıra çıkartılmak suretiyle ödeme yasağının tebliğini, -------- bedelli kayıp senetlerin iptalini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME: -------- muhtıra hazırlandığı görüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin davadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesi uyarınca "Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe; (...) ı) İptale dair 757 ilâ 765, (...) madde hükümleri de bonolara uygulanır."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757. maddesi uyarınca "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 759. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 760. maddesi uyarınca "(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 761. maddesi uyarınca "(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 762. maddesi uyarınca "(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. (2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir."
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 764. maddesi uyarınca "(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. "(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın kıymetli evrak (bono) iptaline ilişkin olduğu, dava konusu senedin bono niteliğinde olduğu, davacının hukuki yararının bulunduğu, davacının yukarıda atıf yapılan TTK 759. Maddesine göre bononun iptalini isteyebileceği, mevcut delil durumuna göre dava konusu bonoların kaybolmak suretiyle zayi olduğu, mahkememizce yukarıda atıf yapılan yasa hükümlerine uygun olarak ilan yapıldığı ve ilk ilandan itibaren 3 aylık süre içerisinde bononun mahkememize ibraz edilmediği, bu sebeple dava konusu bononun iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1- Davanın KABULÜ ile,
a)Keşidecisi-----bedelli;
b)Keşidecisi----- bedelli ve
c)Keşidecisi----- bedelli
bonoların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-ı maddesinin atfıyla 764/1 maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca yatırılması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 89,95 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. Maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı lehine vekalet ücret takdirine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile--------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/09/2023