T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/43 Esas
KARAR NO: 2024/80
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/01/2023
KARAR TARİHİ: 25/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili -------- Şirketi'nin-------- ticaret sicil numarası ile -------- Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı olarak 26.08.2019 tarihinde kurulduğu, daha sonra şirket merkezi nakli yaparak -------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ---------- ticaret sicil numarasına kayıt olduğu, 30.12.2020 tarihinde şirketin tür değişikliği yaparak ------- Şirketi'ne dönüştüğü, şirketin son tek pay sahibi ve de müdürünün ... olduğu, müvekkili şirketin 13/06/2022 tarihinde tasfiye sürecine girdiği , tasfiye memuru olarak şirket müdürü ... atandığı, 24/10/2022 tarihinde de tasfiyenin kesinleştiği ve şirketin kapandığı, tasfiye memuru ... TTK çerçevesinde saklamakla yükümlü olduğu şirketin tüm ticari kayıtlarını (tüm ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evrakları) kendisine ait ... isimli şahıs işletmesinin-------- Mah -------- Cad No:------ -------- adresinde sakladığı, şirketin tüm ticari kayıtlarının bulunduğu -------- Mah ------- Cad No:------- --------adresinde plastik su deposunun patlaması nedeniyle adreste su baskını olduğu, yaşanan su baskını nedeniyle tüm ticari işletme ve de içeride bulunan tüm ticari kayıtların tamamen sular altında kaldığı, su baskınından haberdar olan müvekkilinin hemen itfaiyeye haber verdiği, ayrıca özel olarak vidanjör çağırıldığı, ticari işletmedeki suyun tahliye edildiği, tahliye sonrasında şirketin tüm kayıtlarının sular altında kaldığı, kullanılamaz ve okunamaz olduğunun tespit edildiği, işbu nedenle Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 hükmü uyarınca 2022 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair her türlü belgenin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğu belirtilerek davanın kabulü ile tasfiye edilmiş olan müvekkilimiz ---------- Şirketi'nin 2022 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm ticari defter, fatura ve sair her türlü belgesinin zayi olduğuna dair TTK madde 82/7 hükmü çerçevesinde taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, hukuki niteliği itibariyle; TTK. 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7: "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. maddesi gereğince "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." TTK'nın 82/3. maddesinde ise" Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin,--------- Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir. Aynı Kanun'un 64/2. maddesinde ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, böylece, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir. Saklama süresi 10 yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7). ... Davacının TTK madde 82/7 hükmünden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin, fatura ve diğer belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da defterlerin, faturaların, belgelerin kayıp/çalınmış olmasının onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.Davacı davayı TTK 82/7 maddesinde öngörülen 30 günlük hak düşürücü süre geçmeden 16.01.2023 tarihinde açmıştır.Dosyaya celp edilen belgelerin incelenmesi; İtfaiye Olay Raporunun İncelemesi: -------- Müdürlüğü tarafından gönderilmiş olan müzekkere cevabı ekinde bahse konu olaya ait, -------Mah. ------- Cad. No:--------sayılı adresinde meydana gelen su baskını ile ilgili, --------- Amirliği’nin düzenlemiş olduğu 20.12.2022 tarihli ve ---------sayılı İtfaiye Olay Raporunda; --------- sayılı işyerinin bodrum kat merdiven altı boşluğunda bulunan plastik su deposu alanında su baskını meydana geldiği, ------- sayılı bodrum üzeri -------- katlı binanın bodrum kat ve zemin katında faaliyet gösteren -------- Danışmanlık isimli iş yerinin tuvalet ve mutfak tezgahı bulunan bodrum katındaki seramik kaplama zeminin muhtelif yerlerinde biriken yaklaşık 10 cm tesisat suyunun olay yerinde bulunan vidanjör aracılığıyla tahliyesinin yapıldığı, taraflarınca müdahale edilmediği, işyerinin bodrum katında bulunan karton kolilerin içerisindeki muhtelif evrakların kısmen ıslandığı, şeklinde olduğu görülmüştür
--------- Odası Müzekkere Cevabı İncelemesi;Sayın Mahkemenin talebiyle dava dosyasına gönderilen 13.06.2023 tarih, -------- sayılı müzekkere cevabının; “... ile ilgili MERSİS üzerinden yapılan tetkik neticesinde -------- Ticaret Sicili Müdürlüğü' ne merkez nakli nedeni ile müdürlük kaydının silindiği görülmüş olup ------- şirketinin -------Noterliğ’nin 03.06.2020 tarih -------sayı ile tasdikli 31.05.2020 tarih ve --------- sayılı genel kurul karı ile şirketin merkez adresinin -------- mah. -------- Cad. No: ------- --------- adresine nakledildiği, ilgili kararın ticaret sicil müdürlüğünce 18.06.2020 tarihinde tescil, ----------- 23.06.2020 tarih --------sayı -------- sayfasında ilan edildiği görülmüştür.--------Ticaret Sicil Müdürlüğünün Müzekkere Cevabı İncelemesi;Dava dosyasına gönderilen 19.06.2023 tarih, ---------sayılımüzekkere cevabının; “Ayrıca şirketlerin tutmakla yükümlü olduğu defterler TTK'nin 64.ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup ilgi yazınızda bildirilen pay ve ticari defterleri söz konusu şirketler bünyesinde bulunmakta olup müdürlüğümüzce bu hususla ilgili yapılacak işlem bulunmamaktadır. Yazınızda ticaret unvanı belirtilen şirket hakkında, ticaret sicili kayıtlarımıza göre -------- şirketinin 08.06.2020 tarihi itibariyle -------- Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün --------- sicil numarasında kayıtlı olduğu, 30.12.2020 tarihinde şirketin tür değişikliği yaparak --------- Şirketi’ne dönüştüğü, şirketin son tek pay sahibi ve de müdürünün ... olduğu, şirketin 13/06/2022 tarihinde tasfiye sürecine girdiği , tasfiye memuru olarak şirket müdürü ... atandığı, 24/10/2022 tarihinde de tasfiyenin kesinleştiği ve şirketin kapandığı görülmüştür. Noterlerden Gelen Müzekkere Cevaplarının İncelenmesi;--------- Noterliğinin Müzekkere Cevabı İncelemesi; 30.06.2020 tarih ve -------- Yevmiye no 27.12.2019 tarih ve ---------- yevmiye numaralı işlemlere ilişkin belge örneklerinin harca tabi olduğu, harcın ödenmesinden sonra onaylı örneklerin verilebileceği şeklinde bildirilmiş olduğu görülmüştür.--------- Noterliğinin Müzekkere Cevabı İncelemesi; 23.06.2021 tarih ve ------- ve-------- Yevmiye Nolu defterlere ilişkin yapılan incelemede açılış tasdiklerinin yapılmadığı, mahkeme tarafından bilgisi istenen tasdik işlemlerinin kapatma olduğu, bu işlemlere ilişkin belge örneklerinin harca tabi olduğu, harcın ödenmesinden sonra onaylı örneklerin verilebileceği şeklinde bildirilmiş olduğu görülmüştür.--------- Noterliğinin Müzekkere Cevabı İncelemesi; 29.12.2021 tarih ve --------- Yevmiye Nolu defterlere ilişkin belge örneklerinin harca tabi olduğu, harcın ödenmesinden sonra onaylı örneklerin verilebileceği şeklinde bildirilmiş olduğu görülmüştür.---------- Noterliğinin Müzekkere Cevabı İncelemesi; 30.12.2021 tarih ve ---------- Yevmiye Nolu defterlere ilişkin onay işleminin taraflarınca yapılmadığı, 04.11.2022 tarih ve -------- numaralı işlemin yevmiye defterinin kapanış işlemi olduğu bildirilmiştir.--------- Noterliğinin Müzekkere Cevabı İncelemesi; 16.12.2020 tarih ve --------- Yevmiye Nolu defterlere ilişkin belge örneklerinin gönderildiği, yapılan incelemede;16.12.2020 tarih ve ---------- yevmiye numaralı işlemin 2021 Yevmiye defterinin açılış tasdiki,16.12.2020 tarih ve ------- yevmiye numaralı işlemin 2021 Envanter defterinin açılış tasdiki,16.12.2020 tarih ve ---------- yevmiye numaralı işlemin 2021 Defteri Kebir defterinin açılış tasdiki, yaptırıldığı görülmüştür.------ Müzekkere Cevabının İncelenmesi;Sayın Mahkemenin talep etmiş olduğu İrsaliyeli Fatura, Gider Pusulası, Sevk İrsaliyesine ilişkin onaylı suretlerin gönderilmiş olduğu, yapılan incelemede;İrsaliyeli Fatura’nın belge basım tarihinin 26.09.2019 tarihi olduğu, belge basım adedinin 2, belge başlangıç ve bitiş seri numarasının ------- olduğu, Gider Pusulasının belge basım tarihinin 05.12.2019 tarihi olduğu, belge basım adedinin 1, belge başlangıç ve bitiş seri numarasının -------- olduğu, Sevk İrsaliyesinin belge basım tarihinin 19.03.2020 tarihi olduğu, belge basım adedinin 1, belge başlangıç ve bitiş seri numarasının ---------- olduğu, görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Şirketin tasfiye memuru tarafından açılan iş bu davanın öncelikle hak düşünücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. dosyaya kazandırılan -----------Noterliği ve ---------- haricinde diğer müzekkere cevaplarında tasdik bilgilerine yönelik belge bulunmadığı bildirilmiştir. Dosyada mübrez, 20.12.2022 tarihli İtfaiye Olay Raporunda;44/b sayılı işyerinin bodrum kat merdiven altı boşluğunda bulunan plastik su deposu alanında su baskını meydana geldiği, --------- sayılı bodrum üzeri -------- katlı binanın bodrum kat ve zemin katında faaliyet gösteren --------- Danışmanlık isimli işyerinin tuvalet ve mutfak tezgahı bulunan bodrum katındaki seramik kaplama zeminin muhtelif yerlerinde biriken yaklaşık 10 cm tesisat suyunun olay yerinde bulunan vidanjör aracılığıyla tahliyesinin yapıldığı, taraflarınca müdahale edilmediği, işyerinin bodrum katında bulunan karton kolilerin içerisindeki muhtelif evrakların kısmen ıslandığının belirtildiği, dava dilekçesinde davacı vekilince TTK çerçevesinde saklamakla yükümlü olduğu şirketin tüm ticari kayıtları (tüm ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evrakları) için zayi talebinde bulunulmuş olup itfaiye raporunda karton koliler içerindeki evrakların içeriği ve niteliği hakkında açıkça herhangi bir bilgiye yer verilmediği, su baskınına maruz kalan koliler içinde davacının zayi belgesi talep ettiği ticari defter ve belgelerin bulunup bulunmadığının mevcut itfaiye raporundan anlaşılamadığı, davacının davasının ispata muhtaç kaldığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile arta kalan 247,70 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/01/2024