T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/296
KARAR NO: 2023/635
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/04/2022
KARAR TARİHİ: 06/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkiline ait ---- plaka nolu aracın davalı --- firmasından alınan komple yağ soğutucusu davalılardan ----- tarafından araca monte edildiğini, davalı şirketten alınan komple yağ soğutucusunun üzerine montajlı olan yağ filtresinden kaynaklı 12/10/2020 tarihinde çok büyük arızanın ortaya çıktığını, arıza üzerine davalılara başvurulduğunu, davalı taraflar birbirlerine zıt raporlama yaptığını, araç üzerinde tüm davalılar ve dava dışı ---- gelecek uzman eşliğinde taraflar hazır bulunmak üzere inceleme yapılması hususunda noterden ihtarname gönderildiğini, ihbarnameye cevap alınamadığını, bunun üzerine delil tespiti yaptırıldığını, yapılan ihtara ve tespitlere rağmen davalı firma tarafından aracın onarılması ve zararın giderilmesi hususunda girişim olmadığını, bu süreçte aracın hem ekonomik değerinin düştüğünü hem de kullanımının imkansız hale geldiğini, müvekkilinin ticari kayba uğratıldığını, müvekkilinin daha fazla zarara yol açılmaması için aracı kendisi toplam 25.240,11 TL'ye tamir ettirmek zorunda kaldığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulü ile aracın tamiri için ödenmek zorunda kalınan 25.240,11 TL bedelin ödeme tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, belirlenebilir hale geldiğinde artırılmak kaydı ile aracın kullanılmaması, araçtan mahrum kalınması sebebi ile müvekkil şirketin uğradığı zarar ile ilgili şimdilik 1.000,00 TL'nin bankalarca uygulanan en yüksek ticari reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, delil tespiti dosyasından yapılan giderin yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı ----- cevap dilekçesinde, özetle, işyerinde deneyimli personeller ile ----adı altında uzun yıllardır ----marka ticari araçların bakım ve onarımını yaptıklarını, davaya konu ----- plaka nolu araca davalı şirketin talebi üzerine ----yedek parça bayisi olan diğer -----orijinal yedek parça olarak temin edilen yağ soğutucusunun takıldığını, temin edilen yedek parçanın usulüne uygun sorunsuz olarak araca takıldığını, davalı tarafa daha önce gerek yazılı gerek sözlü gerekse ihtarname ile belirttikleri üzere takılan yağ soğutucusunun bloğa bağlanan yerinde yağ kaçağı olmadığını, sorunun yağ soğutucusunun üzerindeki montajlı olarak gelen yağ filtresinin birleştiği yerde olduğunu, bu kısma herhangi bir müdahalelerinin olmadığını, aracın aniden contayı patlatarak yağ boşalttığını, zamanla contadan yağ sızdırarak yağ eksiltmenin olmadığını, yapılan işçiliğin ortaya çıkan arıza ile ilgili bir eksikliği bulunmadığını savunarak; davanın reddini, yargılama gideri ve ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı davalı ----- Anonim Şirketi'ne tebliğ edildiği ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
İNCELEME ve GEREKÇE :
---- Noterliğine müzekkere yazıldığı anlaşıldı.
Mahkememizce alınan 18/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"------firması tarafından takım halinde bulunan yağ soğutucu sisteminin dava konusu araca montajının yapıldığı, yukarıda da ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere filtre ile soğutucu aksamının takım halinde olması nedeni ile davalının filtre üzerinde bir tasarrufu olamayacağı nedeni ile bir sorumluğunun bulunamayacağı,------ tarafından dava konusu yağ soğutucusunun diğer davalıya satış işleminin yapıldığı, dava konusu aracın yağ soğutucunun takılmasından sonra 1750 km yol gittiği, dolayısı ile GARANTİ KAPSAMI- ÜRETİM HATALARINA KARŞI ÜRETİCİ GARANTİSİ kısmında belirtilen hususların incelenmesi gerekmekte olup, GARANTİ KAPSAMI içinde değerlendirilmesi gerekmektedir. (Üretici firmanın mevcut parça için garanti koşulları-kapsamı, garanti dışı koşulların neler olduğuna dair dosya içeriğinde bir veri olmadığı, üretici firmanın mevcut parçaya hangi km değerine kadar garanti verdiğinin belli olmadığı, Satıcı firmaya mevcut parçalar için garanti yetkisinin şartlarına dair etkenlerin ÜRETİCİ(-----firmanın belirleyeceği unsurlar olup, Satıcı ---- firmasını bağlayan durumun hukuki değerlendirmesi Yüce Mahkemenin Takdirindedir.)
-Dava konusu ----plakalı ---- marka araç üzerinde oluşan hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedelleri olmak üzere TOPLAM TUTARI (parçat işçilik) “25.240,11 TL'ye” baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı,----- plakalı----- marka, ---- araç için kiralama bedellerinin ortalama -----enfasyon hesaplayıcısı üzerinden 12.10.2020 hasar tarihi itibari ile fiyat güncellenmesi hesap edilmiştir) 150,00TL x 100 — 75.000,00 TL kazanç kaybı bedeli hesap edilmiştir" hususları tespit edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile davalı----- arasındaki eser sözleşmesinin ayıplı ifasından dolayı zarara uğrayan davacının genel hükümlere göre açtığı maddi hasar ve değer kaybından kaynaklı tazminat davasıdır. Mahkememizce alınan 18/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda "---- firması tarafından takım halinde bulunan yağ soğutucu sisteminin dava konusu araca montajının yapıldığı, yukarıda da ayrıntılı olarak anlatıldığı üzere filtre ile soğutucu aksamının takım halinde olması nedeni ile davalının filtre üzerinde bir tasarrufu olamayacağı nedeni ile bir sorumluğunun bulunamayacağı, ----- tarafından dava konusu yağ soğutucusunun diğer davalıya satış işleminin yapıldığı, dava konusu aracın yağ soğutucunun takılmasından sonra 1750 km yol gittiği, dolayısı ile GARANTİ KAPSAMI- ÜRETİM HATALARINA KARŞI ÜRETİCİ GARANTİSİ kısmında belirtilen hususların incelenmesi gerekmekte olup, GARANTİ KAPSAMI içinde değerlendirilmesi gerekmektedir. (Üretici firmanın mevcut parça için garanti koşulları-kapsamı, garanti dışı koşulların neler olduğuna dair dosya içeriğinde bir veri olmadığı, üretici firmanın mevcut parçaya hangi km değerine kadar garanti verdiğinin belli olmadığı, Satıcı firmaya mevcut parçalar için garanti yetkisinin şartlarına dair etkenlerin ÜRETİCİ(-----)firmanın belirleyeceği unsurlar olup, Satıcı ----- firmasını bağlayan durumun hukuki değerlendirmesi Yüce Mahkemenin Takdirindedir.) ✓ Dava konusu ---- plakalı -----marka araç üzerinde oluşan hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedelleri olmak üzere TOPLAM TUTARI (parça+ işçilik) “25.240,11 TL’ye” baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı, ----- plakalı ---- marka-----araç için kiralama bedellerinin ortalama (------enflasyon hesaplayıcısı üzerinden 12.10.2020 hasar tarihi itibari ile fiyat güncellenmesi hesap edilmiştir) 150,00 TL x 100 = 15.000,00 TL kazanç kaybı bedeli hesap edilmiştir." tespitlerinin yapıldığı görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 474. Maddesi uyarınca "(1)İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. (2)Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 475. Maddesi uyarınca "(1)Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. (2)İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. Maddesi uyarınca "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davacı ile davalı----- arasındaki eser sözleşmesinin ayıplı ifasından dolayı zarara uğrayan davacının genel hükümlere göre açtığı maddi hasar ve değer kaybından kaynaklı tazminat davası olduğu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacının aracındaki zararın "yağ soğutucu aksamının patlaması sonucu aracın su soğutma sistemini olumsuz etkilemesi ile su kanallarına hasar vermesi sonucu motor aksamının zarar görmesinden" kaynaklandığı, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu ve dosyadaki mevcut delillere göre süresi içerisinde ihbar edildiği, kaldı ki ihbar edilmese bile davacının ayıptan dolayı genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere parçanın tedarikçisinin davalı---- Şirketi olduğu, ------ firması tarafından takım halinde bulunan yağ soğutucu sisteminin dava konusu araca montajının ayıpsız ve eksiksiz şekilde yapıldığı, filtre ile soğutucu aksamının takım halinde olması nedeni ile davalının filtre üzerinde bir tasarrufu olamayacağı, bu nedeniyle zararın tedarikçi----- ayıplı ürünü nedeniyle gerçekleştiği, bu sebeple zararın gerçekleşmesinde davalı ----- kusurunun bulunmadığı, bu sebeple davanın davalı ------ yönünden reddinin gerektiği, belirtildiği gibi zararın diğer davalı ------ Şirketi'nin kusurlu davranışı sonucunda gerçekleştiği, davalının zarardan sorumlu olduğu, zarar miktarının bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere parça ve işçiliğe dair onarım masrafına ilişkin 25.240,11 TL ve değer kaybına ilişkin 15.000,00 TL olmak üzere toplam 40.240,11 TL olduğu, bilirkişi raporunun denetime elverişli ve somut olayın özelliklerine uygun olması nedeniyle hükme esas alınabileceği, alacağa taleple bağlılık ilkesi gereğince dava ve ıslah tarihi itibariyle ticari faiz işleyeceği (işin her iki taraf yönünden ticari iş olması nedeniyle) kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın davalı----yönünden REDDİNE,
2-Davanın davalı ------Şirketi yönünden KABULÜ ile, parça ve işçiliğe dair onarım masrafına ilişkin 25.240,11 TL ve değer kaybına ilişkin 15.000,00 TL olmak üzere toplam 40.240,11 TL maddi tazminatın, 14.000,00 TL'sinin 05/05/2023 tarihinden, 26.240,11 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa'nın 2/2 maddesinde öngörülen ticari faizi ile birlikte davalı ----- Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (40.240,11 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 2.748,80 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 80,70 TL peşin harç ve 239,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.429,00 TL harcın davalı----- alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 172,90 TL dava açma masrafı, 11,50 TL vekalet harcı, 239,10 TL ıslah harcı ve 2.202,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 2.625,50 TL yargılama giderinin davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı----- tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ----tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (40.240,11 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin-----Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ----alınarak Hazineye gelir kaydına,Dair, davacı vekilinin, davalı ----vekilinin ve davalı ------yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile----Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.