T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/291 Esas
KARAR NO: 2024/430
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/05/2017
KARAR TARİHİ: 30/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılar ile Davalılar arasında imzalanan "Ortaktık Sözleşmesi" ile -------- İli, -------- Belediyesi tarafından ihaleye çıkartılan Otogar Yapımı ve İşletilmesi işine ortak olarak girilmesi konusunda mutabakata varılmış olduğunu, söz konusu sözleşme uyarınca; ihale edilen İşin tamamının maliyeti davalıya ait olmak üzere inşa edileceği, yapılan harcamaları, otogar işletmesinden elde edilecek gelirden kar payı dağıtılmamak üzere geri alınacağı bu süreçte inşaatın tamamlanmasını müteakip otogar İşletmesinin Davacılar ... ve ... %22,5 şer, ------------ %5 ve Davalılar -----------Ş. / ---------- %50 hisseye sahip oldukları kurulacak ve/veya devralınacak yeni bir işletmeye devredilerek davalı şirketin işletmeden çekileceği konusunda anlaşma sağlandığını. Paha sonra Dava Dışı ------------ ortaklıktaki %5 hissesini ... devretmesi sonucunda Müvekkil ---------- ... hissesinin %27,5'a çıktığını, taraflar arasında imzalanan Ortaklık Sözleşmesinin 6. Md. sinde açıkça Davalı Müteahhit Şirketin otogar inşaatını tamamlamasını müteakip, otogar işletmesini %50 şer payla davacılarla birlikte kuracakları ortak şirkete devredeceğinin düzenlenmiş olduğunu, davacılar ile davalı arasında imzalanan söz konusu Ortaklık Sözleşmesi' nin öncelikli amaçları ihale edilen işin inşai sürecinde doğmuş masrafların otogar işletmesinin gelirlerinden karşılanması, ihale edilen iş kendini amorti edene kadar müvekil Davacılardan ek bir talepte bulunulmaması, davacılar ve davalının katılımıyla kurulacak yeni bir şirketin otogar işletmesi işini devralarak faaliyete devam etmesi olduğunu, bu süreçte ----------- İli, ----------- Belediyesi tarafından ihaleye çıkartılan Otogar Yapımı ve İşletilmesi, ihalesi sözleşme ve ortaklık kapsamında davalı şirketçe kazanılarak İdare ile sözleşme akdedildiğini ve inşaatın davalılar tarafından tamamlanarak 23.10.2013 tarihinde Otogar İşletmesinin faaliyete başladığını, müvekkil Davacıların bu süreçte yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı şirket ----------Ş. ve yetkilisi ---------- edimlerini ifa etmekten ısrarla kaçınarak Müvekkil Davacıları zarara uğrattığını ve açıkça taahhüt edilmiş olmasına rağmen Otogar İşletmesi için Müvekkil Davacılarla birlikte kuracakları ve Davacılar tarafından yönetilecek şirketin kuruluşundan imtina ettiklerini ve Otogar işletmesini kendi şirketi üzerinden yapmayı sürdürdüklerini, davalıların, faaliyet tarihinden itibaren günümüze kadar otogarı işletmeye devam ettiğini, otogar için yapılan masraflar ve maliyetlerin otogarın işletilmesi sonucu elde edilen gelirle karşılandığını ve kar elde edilmeye başlandığını, ancak davalı şirketin Ortaklık Sözleşmesi' nde öngörülen taahhütlerini yerine getirmediğini, davalıların da ortaklık haklarının bulunduğu yeni bir şirket kurularak otogar işletmesinin bu şirkete devredilmediğini ve sözleşmenin aynen ifası için davacılar tarafından yapılan başvuruların neticesiz bırakıldığını, bunun üzerine, müvekkil Davacılar tarafından ------------ Noterliği'nin 04.04.2017 T. ----------- YN/ lu ihtarnamenin keşide edilerek davalılara sözleşme gereğinin yerine getirilmesi için süre verildiğini, ancak davalıların sözleşmeden doğan edimlerini ifa etmeme konusunda ısrarcı davrandıklarını ve haklı hiç bir gerekçeye dayanmayarak ifadan kaçındıklarını, söz konusu sözleşme ile davalı tarafın inşaatın bitirilmesini müteakip işletmeden çekileceğini ve işletmeyi müvekkil davacılara bırakacağını açıkça kabul etmiş durumda olduğunu, bu durumun davalının inşaat şirketi olması hasebiyle otogar işletmeciliğini bilmediği hususunun da ikrarı sonucunu doğurduğunu, hal böyleyken, davalıların sözleşmeye aykırı davranarak İfadan kaçındıklarını ve bilmedikleri bir işi yapmaya çalışarak müvekkil davacıların zarara uğramasına sebebiyet verdiklerini, müvekkil Davacıların gerçek işinin otogar işletmeciliği olmakla bu sözleşmeye bu vasıflan sebebiyle dâhil olduklarını, yaklaşık 3,5 yıl boyunca sözleşme konusu Otogar İşletmesinden elde edilen tüm gelirlerin davafı tarafça alındığı gibi işletmenin basiretli bir tacir gibi işletilmemesi nedeniyle de gelir kaybı ve zarar doğduğunu, davaların eylemleri nedeniyle gerek Belediye' ye yapılan şikeyetlerde, gerekse mevcut fiili durumda boş dükkânlar bulunması, gerekli denetiminin yapılmaması, kiracı ve işletmecilerin taleplerinin yerine getirilmemesi, İşletme bünyesinde bulunan otelin çalıştırılmaması vs hallerin bu durumu doğrular nitelikte olup, tüm bu hususların gelir kaybına yol açmakta olduğunu, Oysa Otogar işletmesini biien Müvekkil Davacılar tarafından Otogarın işletilmesinin sağlanmış olması halinde, davalların elde ettiği gelirlerden çok daha fazlasının sağlanmış olacağını, Davalının sözleşmeyle taahhüt ettiği işletmeyi devretmemesi, işletmeyi kendi yönetme ısrarı, ihmal ve kusur içeren kötü yönetimi işletmeden beklenen cirolara ulaşılamaması sonucunu doğurduğunu, bu durumun Davacıların gelir kaybına yol açtığı gibi belediye ile yapılan işletme sözleşmesinin süreli olması sebebiyle her geçen gün telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet verdiğini, 3,5 yıllık süreç içerisinde elde edilen ciroların beklenen ve olağan işletme cirolarınm oldukça altında kaldığını, Davalı Şirketin Ticari Defterlerinin incelenmesi neticesinde davalıların kötü yönetimi sebebiyle oluşan kar kaybı ve Müvekkil Davacıların zararının subuta ereceğini, Davalılarca bu süreçte Otogar İşletmeciliğinin gereklerini yerine getirilmemesi, Otogardaki eksikliklerin giderilmemesi, bu yönde yapılan başvuru ve şikâyetleri cevapsız bırakmasının Otogara olan ilginin azalmasına, Yazıhanelerin ve Tesislerin boş kalmasına ve de olası Kira ve İşletme Gelirlerinden mahrum kalınmasına sebebiyet verildiğini, davalı otogarda çalışan elemanların yemek paralarının bir süreden beri ödenmeyerek ve işyerinin hizmet kalitesinin verimliliğini düşürülerek gelir kaybına yol açıldığrnı, Davalılarca otogar işletmesiyle ilgili müşteriler, belediye, kamu tarafından verilen şikâyet/talep dilekçelerine hiçbir surette cevap verilmemekte, dilekçelerin dikkate alınmamakta ve bu durumun otogardaki yazıhanelerin boş kalması ve otogarla ilgili talebin olmaması sonucunu doğurmakta olduğunu, davalıların, Davacıların bilgisi olmaksızın kendi yakınlarına sebebi belli olmayan ücretler ödediğini, işletme ile ilgili olmayan kişileri işletmede sigortalı göstererek bu kişilerin giderlerini işletme gelirinden karşılamak suretiyle davacıları zarara uğrattığım, Davalının bir takım şahsi giderlerini hukuka aykırı olarak işletmeden karşılayarak Kar ve Gelir kaybına yol açtığını, esasen potansiyeli mevcut olan ve ------------- ilçesinde tek otogar işletmesi olan söz konusu işletmenin titiz ve iyiniyetli bir çalışma ile mevcut cirosunun çok daha üstünde cirolara ulaşabilecekken özellikle kötü yönetilmesi ve telef olmasına rağmen gelirlerden mahrum bırakılması, davalının Müvekkil davacılara karşı bilinçli ve istikrarlı bir caydırma politikası uyguladığı kanaatini oluşturduğunu ve davacının bu eylemlerinin 15 yıllık işletme hakkı olan otogar işletmesini kar getirmeyen bir işletme görüntüsü vererek Davacıların işletme taleplerinden vazgeçmelerini sağlama hedefindende olduğunu, davalı taraf işletmeyi taahhüt ettiği gibi devretmemesine gerekçe olarak, inşaat maliyetinin henüz karşılanmadığı gerekçesini İleri sürdüğünü, mahkemece de tespit edileceği üzere geçen 3,5 yıl içerisinde inşaat maliyetinin davalılarca fazlasıyla karşılanmış olup bu durumun davalı defterleriyle de subuta ereceğini. Otogar işletmesinin davalıların kötü yönetimine rağmen bu haliyle bile maliyetini karşılayarak kar etmeye başladığım, maliyetini karşılayarak kara geçilmiş bir işletmede Müvekkil Davacıların sözieşmesel hak ve alacaklarının karşılığının kendilerine verilmemekte, yönetime ve işletmeye katılmaları da engellenmekte bu sebeple işletmenin daha verimli ve karlı hale getirilmesine engel olunmakta olduğunu, Davalıların müvekil Davacılarla imzaladıkları 'Ortaklık Sözleşmesinden doğan edimlerini ifa etmemeleri sonucu ortaya çıkan zararı tazmin etmekle yükümlü olduklarını, Taraflar arasında imzalanan ortaklık sözleşmesinin BK/ nun 620 ve devamında düzenlenen "adi ortaklık" yapısı içerisinded olduğunu, Söz konusu sözleşmede kar payının ne şekilde düzenleneceğinin açıkça belirtilmiş olmakla inşaat maliyeti çıktrktan sonra kar payının %5Q şeklinde paylaşılması usulüne göre bir şirket kurulması planlandığını, Davalıların tüm eylem ve fiillerinde kendilerinden beklenen özeni göstermedikleri gibi, açıkça sözleşme ile üstlenmiş oldukları ifa yükümlülüğünü de yerine getirmedikleri ve ortaklığın amacının gerçekleşmesinden imtina ederek kendi menfaatleri doğrultusunda iş ve işlem yaptıklarını, Sözleşmenin 3. Md.' sinde davalı Şirket ----------- Ortak olarak tayin edilmiş olup, aynı zamanda da otogar işletmesinin fiilen ve resmiyette işleticisi durumunda olduğunu, bu durumun sözkonusu davalının yönetici ortak sıfatına sahip olmasr sonucunu ve Kanunun yönetici ortağa yüklemiş olduğu vekâlet ilişkisi, işler yapılırken tüm gösterilmesi gereken özeni ağırlaştırılmış haliyle yerine getirmesi yükümlülüğü doğurduğunu, Davalı tarafın sözleşme konusu işin ifasında gerekli özeni göstermediği gibi ortaklık sözleşmesinin belirlediği edimleri de ifadan kaçındığını, bu durumun İşletme sözleşmesinin bundan sonraki dönemini tehlikeye attığı gibi Müvekkil davacıların telafisi güç zararlarına da yol açacağını, Davalı tarafın kasti ve kusurlu eylemleri karşısında ortaklık sözleşmesinin feshini talep etmek zaruretinin hâsıl olduğunu, Yargıtay kararlarında ve doktrinde kabul edilen görüş uyarınca, davarların Müvekkil davacıların zararını, ortaklık haklarının teslim edilmemesinden kaynaklanan kar kaybını, somut gelir kaybı ve otogarın gereği gibi işletilmesi halinde ulaşacağı potansiyel gelir ile somut durum arasındaki fark gibi kalemleri de kapsayacak şekilde tazmin etmesi gerektiğini, Yargıtay Kararlarında ve doktrinde açık bir biçimde kabul edildiği üzere işbu davada benzeri olaylarda zararın ve tazminat miktarının tespiti noktasında sözleşmedeki edimin gereği gibi ifa edilmesi sonucu ulaşılması hedeflenen haklı menfaatlerin tümü gözü önünde bulundurulmam gerektiğini, Bir başka ifadeyle, davalı yanın davacılarla imzaladığı 'Ortaklık Sözleşmesini' gereği gibi ifade ederek işletmeyi müvekkillerimmde ortak olduğu şirkete devretseydi ve otogarı basiretli bir tacir gibi işletseydi varsayımıyla oluşacak hukuki ve maddi durumun esas alınması gerektiğini. Zira davalılar tarafından davacılara taahhüt edilen fayda ve menfaatin, yine davalıların kendi kusurlu ve eksik tasarrufları sonucu meydana gelemediğini, Otogar işletme sözleşmesinin ---------- yıl sureli olduğunu, Müvekkil Davacıların davalılarla imzalamış olduğu ortaklık sözleşmesindeki beklentilerinin otogar inşaat maliyetleri çıkarıldıktan sonra geriye kalan süre boyunca elde edilen gelirden %50 kar amacı olduğunu, yapılan araştırmalara göre davalı otogarın faaliyete geçtiği tarihten bu yana geçen 3,5 yılda otogar inşaat maliyetini fazlası ile çıkartarak kara geçtiğini. Ne var ki Davacıların davalının ortaklık sözleşmesindeki edimlerini ifa etmemesi nedeni ile bu döneme kadar ki kardan mahrum kaldığı gibi, sözleşmesinin feshi sebebi ile de fesihten sonraki geriye kalan süreden elde edeceği kardan da mahrum kalacağını, Ortaklık sözleşmesinin davalının kusuru ve edimlerini ifa etmemesi sebebi ile haklı nedenle feshedilmiş olacağı izahtan vareste olduğunu, bu durumda davalının fesih tarihine kadarki yoksun kalınan kardan ve Mahkemenin vereceği fesih kararından sonraki tarihten sözleşme sona erinceye kadar geçen sürede elde edilecek kardan da mahrum kalacağı bedelin fesih tazminatı olarak müvekkillerime payları oranlarında ödenmesi gerektiğini İddia ederek, Öncelikle davanın kabulü İle "Adi Ortaklığın" Feshine ve Tasfiyesine, Fazlaya dair haklart saklı kalmak kaydıyla davalıların fesih tarihine kadar Müvekkil Davacılara vermiş oldukları kazanç ve kar kaybı ile ilgili şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminat ve yine fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile fesih tarihinden itibaren otogar işletme sözleşmesinin bitiş tarihine kadar mahrum kalınacak kazanç ve kar kaybı ile ilgili 5.000,00 TL fesih tazminatı olmak üzere toplam 10.000,00 TL tazminatın tahakkuk tarihinden İtibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini Talep ve Dava etmişlerdir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılarca Dava dilekçesinde, taraflar arasında imzalanan ortaklık sözleşmesinde davalıların edimlerini yerine getirmediği, sözleşmeye konu Otogar Yapımının Müvekkil Davalılara ait olmakla. Yapım Maliyetleri çıkartılanan kadar Kar Payının Davalılara ait olduğunun kabul edilmiş ve maliyetlerin çoktan karşılandığı iddia edilerek, davacı ortakların hisselerine düşen Kar Paylarının dağıtılmadığı gerekçesiyle davalılardan tazminat talep edilmiş olup, davacıların bu davasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ispata muhtaç bir dava olduğunu, Öncelikle Davacıların Sözleşme Şartlarına uymadığını. Sözleşmede iş kendini Amorti edene kadar Ek bir talepte bulunulmayacağından söz edilmekte olup, açılış tarihi olan 23.10.2013 tarihine kadar ve bu tarihten sonra halen günümüze kadar olan zaman diliminde Ortaklardan ... kendine göre Maaş adı altında para aldığını, Dava Dilekçesinde Davacıların Ortaklardan ----------- ait %S Hisseyi Davacı ... devredildiğinin ifade edildiğini, müvekkil davalıların bu hisse devrinden haberi olmadığı gibi, Ortaklık Sözleşmesinin 9.Md/ sinde Hisse Devrinin tüm ortakların onayı tabi olduğunun belirtildiğini, Davacıların Sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, Müvekkil Davalıların yapmış olduğu Maliyetleri çıkartamadığım, Otogar Yapım İşi yaklaşık 4.500,000 TL' ye Mal olmuş iken. Müvekkil Davalı Şirketin bugune kadar topladığı Gelirin ise çok Cüzi kaldığını, dolayısıyla Gelirin Maliyetleri bu aşamada karşılamasının imkansız olduğunu, bunula beraber Amortisman Giderleri, finansman giderleri, dahası işletme giderlerinin de devam ettiğini, Otogarın İşletmeye açılması ile İşletmeden sadece Kar edildiğini söylemenin Ticari Hayat ve işletme mantığıyla bağdaşmadığını, Müvekkil Davalıların Davacıların yanlış yönlendirmeleri sonucu bu yanlış yatırıma yöneldiğini, Otogar Yapım işinin öngörülenin çok üzerinde bir maliyete mal olduğunu ve karsız bir yatırım olduğunu, Davacılardan ... sürekli Otogar İşletmesinde sorun çıkararak Otogar işletmesinin verimli işletilmesine mani olduğunu, Otogar İşletmesinde aynı zamanda ---------- ilçesinin Yaz ve Kış Yoğunluğunun da dikkate alınarak Kar Hesabının yapılması gerektiğini, 3 Ay çok yoğun bir nufüsa sahip ------------ ilçesinin Senenin diğer 9 Ayında Nufusunun 80.000 Civarına düştüğünü, bunun da Otogar Maliyetlerinin artması anlamına geldiğini, sezon bitimiyle kalan 9 aylık dönemde Otogara gelen Otobüs sayısının çok büyük bir düşüm gösterdiğinin izahtan vareste olduğunu, Maliyetlerin 2-3 Yıllık bir sürede çıkartıldığı ve Kara geçildiği ifadelerinin mantıktan uzak olduğunu, Müvekkil Davalıların Sözleşmede belirtildiği şekli ile maliyetlerin çıkartılmasından sonra Davacıları Toplantıya çağırıp, Ortaklık Sözleşmesi gereği Yeni Şirket kurulumu konusunda hareket edeceğini savunarak, Davanın reddine karar verilmesini, Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücretinin Davacı üzerine bırakılmasını talep etmişlerdir.Bilirkişi ------------ Tarafından Hazırlanan Raporda Sonuç İtibariyle;Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Davalı Şirketin sunduğu ticari defterlerindeki Kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Davaya konu Otogar işletmeciliğini yürüten ve Otagar inşaatını tamamlayarak 23.10.2013 Tarihinden itibaren de Otogarı İşletme faaliyetini başlatmış bulunan Davalı Şirketin İnşaat Yapım Maliyetlerini 2013-2016 Yılları Mali(Bilanço/Gelir) Tablolarındaki Mali Verilenden hareketle henüz karşılayamadığı, Davacılar Vekilinin Otogarın gereği gibi işletilmemesi gerekçesiyle Kazanç Kaybı Talebi ile Adi Ortaklığın Feshi/Tasfiyesi ve buna bağlı olarak Kar Mahrumiyeti Taleplerinin Takdirinin Raporumuzda yer alan Tespitler muvacehesinde Yüce Mahkemeye ait olacağı Sonuç ve Kanaatlerine varılmıştır.Bilirkişiler ----------(İşletme Uzmanı),------------(Borçlar Hukukçusu), ---------- (İnşaat Mühendisi), ---------- (Mali Müşavir) tarafından hazırlanan raporda sonuç itibariyle; Davacının adi ortaklığın feshini ve tasfiyesini talebe hak kazandığını; fakat iddia ve talep ettiği gibi tazminat alacaklarına hak kazanmadığı yönündeki kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE ; Dava Adi Ortaklığın Feshi ve Tasfiyesi ile kazanç ve kar kaybına ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmış, deliller toplanmıştır.
Davacı tarafından ---------- CBS de Davalı ---------ve ve dava dışı ------------ hakkında dava konusu olaya ilişkin dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmaktan suç duyurusunda bulunulmuş, neticesinde olayın hukuki konu olduğu nitelendirilmesi ile---------- kararı verillmiştir.Uyuşmazlık taraflar arasındaki adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanmaktadır.
Türk Borçlar Kanununun 620. maddesinde "Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.
Davadışı İdare ile Davalı Şirket arasında akdedilmiş olan Sözleşmede, Otogarın inşa edilip işletmeye başlanmasından sonra, davalı şirket tarafından 15 yıl süre boyunca işletileceğinin kararlaştırılmış olduğu anlaşılmaktadır.Tarafların beyanlarından, davalı şirketin Otogarın inşasını tamamlayıp 23.10.2013 tarihinde işletmeye başladığı, dolayısıyla da, 15 yıllık İşletme Süresinin 23.10.2023 tarihinde başlayacağı ve 23.10.2028 tarihinde sona ereceği, normal şartlarda Otogarın bu tarihler arasında işletileceği anlaşılmaktadır.Davalılar, davacılar ve dava dışı---------- arasında bir ortaklık sözleşmesi akdedilmiş ve adi ortaklık kurulmuştur. Ortaklığın ortak amacı, --------- ---------- İlçesi Belediyesi tarafından ihaleye çıkarılan Otogar Yapımı ve İşletilmesi işine ortak girişim (adi ortaklık) olarak müşterek teklif verilmesi, ihale konusu iş ortak girişim üzerinde kaldığı takdirde bu işin müştereken yapılmasıdır.
Bu sözleşmenin ilgili hükümlerine göre; pilot ortak durumundaki davalı şirketi ihaleyi alacak; ihale konusu otogarı inşa edecek; inşaat maliyetlerini karşılayana kadar otogarı tek basına işletecek ve işletme gelirlerinden inşaat maliyetlerini karşılayacaktır. İşletme gelirlerinden inşaat maliyetlerini karşıladıktan sonra işletme işinden çekilerek; davalılar, davacılar ve dava dışı/--------- ortak olduğu bir işletme firması kurulacak ve bundan sonra şirket işbu işletme firmasında %50 paylı ortak olarak yer alacaktır, fakat %50 ortaklıktan başka hiçbir hak ve talepte bulunmayacaktır. Bundan sonra otogarın işletilmesinde bütün ortaklar müştereken hareket edecektir.Buna göre; davalı şirketin otogarın işletilmesi işinden çekilmesi ve davacıların da otogarın işletilmesine dahil olmaları ve otogarın işletilmesinden elde edilecek kazançtan pay talep etmeye hak kazanmaları için davalı şirketin, otogarı işletmek suretiyle elde ettiği gelirlerle inşaat maliyetini karşılamış olması gerekmektedir. Sözleşmede davalı şirketin inşaat maliyetini otogarı işletmek suretiyle elde edeceği gelirlerle inşaatın maliyetini ne kadar sürede karşılaması gerektiği hususu sözleşmede belirtilmemiştir. Dolayısıyla davalı şirkete inşaat maliyetlerini karşılaması için bir süre sınırı getirilmemiştir. Davacılar bu davada öncelikle; "davalı şirketin inşaat maliyetlerini karşıladığı halde, inşaat maliyetlerini karşıladıktan sonraki süreçte elde ettiği gelirlerden davacıların payına düşen kısmı davacılara ödemediğini" iddia etmekte ve "davalı şirketin inşaat maliyetlerini karşıladığı tarihten dava tarihine kadar davalı şirketin elde etmiş olduğu işletme gelirlerinden davacıların payına düşen kısmın tahsilini" talep etmektedirler. Mali bilirkişi tespitlerine göre; Davalı şirket, otogar inşaatının tamamlayıp otogarın işletmeye başladığı tarihten (23.10.2013 tarihinden dava tarihine kadar geçen süreçte henüz inşaat maliyetlerini karşılayamamıştır. Bu nedenle de davacılar, dava tarihine kadar davalı/şirketin otogarı işletmek suretiyle elde etmiş olduğu gelirlerden kendi paylarına düşen kısmın ödenmesini talebe hak kazanmamışlar. Zira davacıların işbu alacakları dava tarihi itibarıyla henüz muaccel olmamıştır. Hatta davacılar bu alacakların doğması için gerekli olan geciktirici şartın (davalı/şirketin inşaat maliyetlerini karşılamış olması geciktirici şartının) henüz gerçekleşmediği için davacıların söz konusu alacağının henüz doğmadığı değerlendirilmiştir. Davacılar bu davada ayrıca; "davalı/şirketin otogarı gereği gibi işletmediğini (özensiz ve kötü işlettiğini), bu nedenle otogarın işletiminden elde e dilen gelirlerin olması gerekenin çok altında kaldığını ve davacıların otogarın işletilmesi ortaklıktan bekledikleri kazançtan mahrum kaldıklarını; dolayısıyla da davacıların adi ortaklığı feshetmeye ve otogar işletme işinin normal olarak sona ermesi gereken sürenin 23.10.2013 tarihinde işlemeye başlamış olan 15 yıllık işletme süresinin) sonuna kadar mahrum kalmış oldukları kazancın davalı şirketten tazminini talebe hak kazandıklarını" iddia etmektedirler ve "bu işbu kazanç mahrumiyeti zararlarnın da tazmini" talep etmektedirler.
Otogar inşaatının tamamlanıp davalı şirket tarafından otogarın işletilmeye başladığı 23.10.2013 tarihinden dava tarihine kadarki süreçte davalı şirket tarafından inşaat maliyetlerinin karşılanamamış ve bu nedenle de davacıların işletme gelirlerinden pay almaya başlamamış olmaları nedeniyle davacılar için adi ortaklığın çekilmez hale gelmiş olduğu ve taraflar arasında ciddi bir anlaşmazlığın doğduğu anlaşılmaktadır. Bilirkişi Raporunun Mali Kısmında belirtildiği üzere, dava dosyası içerisinde yer alan delillerden davalı şirketin, inşa ettiği otogarı işletme başladığı 23.10.2013 tarihinden dava tarihine kadar ki süreçte otogarı gereği gibi işletmediği (özensiz ve kötü işlettiği) anlaşılmamaktadır. Bu nedenle de davacıların, otogarın davalı şirket tarafından gereği gibi işletilmemesi nedeniyle mahrum kaldıklarını iddia ettikleri kazancın tazminini talebe kazanamadıkları değerlendirilmiştir.
Davacılar, sadece adi ortaklığı feshedildiği tarihe kadarki süreçte davalı/şirketin otogarı gereği gibi işletmemiş olması nedeniyle mahrum kalmış oldukları kazancın tazminini talebe hak kazanırlar. Adi ortaklığı sona erdiği tarihtin otogarın işletilmesinin normal olarak sona ereceği sürenin (15 yıllık sürenin) sonuna kadar mahram kalacakları kazancın tazminini talebe hak kazanamazlar. Otogar İşletmeciliği Faaliyet Karlarının Otogar İnşaat Maliyetlerini Karşılayıp. Karşılamadığı,:Davalı Şirketin davaya konu Otogar İnşaatını bşlattığı 2012 yılından itibaren yapmış olduğu İnşaat Harcamalarının Toplamda yaklaşık 2.911.250,00 TL olarak gerçekleştiği Bilanço Kayıtlarından anlaşılmış olup,Yap, İşlet Devret Modeliyle 15 Yıllığına işletme Hakkı alınmış olan Otogar İşletmeciliğine ait Özel Maliyet niteliğinde olan 2.911.250,00 TL olan inşaat Maliyetinin VUK. Gereği Otogarın işletme hakkının sona ereceği 15 Yıllık Sürenin sonunda Amorti edilecek şekilde Amortisman Payı ayırmak ve ayrılan bu payı Kurumlar Vergisi Matrahının ve buna bağlı olarak Kurumlar Vergisinin Hesaplanmasında Şirketin Gelir elde etmesi halinde mahsup edilerek Amorti edileceği,Davalı Şirketin 2013, 2014, 2015 ve 2016 Yıllarında olmak üzere Toplamda 800.845,00 TL' yi Şirketin Satış Maliyetlerine/Giderlerine kaydederek Amortisman karşılığı ayırdığı, 2016 Yılı Sonu itibarıyla ayrılan Amortismanlar sonucunda Şirketin Özel Maliyet Niteliğinde olan İnşaat Maliyet Bakiyesinin 2.110.460,00 TL kaldığı,
Şirketin 2013, 2014, 2015 ve 2016 Yılları Gelir Tabloları esas alındığında;2013-2016 Yılları arasında oluşan Bilanço Zararının (-) 383.059,27 TL olduğu hesap edilmiş olup,
Netice olarak Davaya konu Otogar İşletmeciliğini yürüten ve Otogar İnşaatını tamamlayarak 23.10.2013 Tarihinden itibaren de Otogarı İşletme faaliyetini başlatmış bulunan Davalı Şirketin İnşaat Yapım Maliyetlerini 2013-2016 Yılları Mali Tablolarından hareketle henüz karşılayamadığı mali inceleme sonucunda anlaşılmıştır. Davacıların Gelir Kaybi Ve Kar Mahrumiyeti Talepleri:Davacılar Vekilinin Dava Dileçesinde; "Fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların fesih tarihine kadar davacılara vermiş oldukları kazanç ve kar kaybı ile ilgili şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminat ve yine fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile fesih tarihinden itibaren otogar işletme sözleşmesinin bitiş tarihine kadar mahrum kalınacak kazanç ve kar kaybı ile ilgili 5.000,00 TL fesih tazminatı olmak üzere toplam 10.000,00 TL tazminatın tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili" şeklinde talepte bulunduğu görülmüş olup,Davacılar Vekilinin Kazanç Kaybına ilişkin Tazminat Talebine gerekçe olarak "Davalılarca Otogar işletmeciliğinin gereklerini yerine getirilmemesi, Otogardaki eksikliklerin giderilmemesi, bu yönde yapılan başvuru ve şikâyetleri cevapsız bırakmasının, Otogara olan ilginin azalmasına. Yazıhanelerin ve Tesislerin boş kalmasına ve de olası Kira ve İşletme Gelirlerinden mahrum kalınmasına sebebiyet verildiği, Davalıların otogarda (alışan elemanların yemek paralarını bir süreden beri ödemeyerek ve işyerinin hizmet kalitesinin verimliliğini düşürürerek gelir kaybına yol açtığı, Davalılarca otogar işletmesiyle ilgili müşteriler, belediye, kamu tarafından verilen şikâyet/talep dilekçelerine hiçbir surette cevap verilmediği, dilekçelerin dikkate alınmamakta ve bu durumun otogardaki yazıhanelerin boş kalması ve otogarla ilgili talebin olmaması sonucunu doğurmakta olduğu, Davalıların, Davacıların bilgisi olmaksızın kendi yakınlarına sebebi belli olmayan ücretler ödediği, işletme ile ilgili olmayan kişileri işletmede sigortalı göstererek bu kişilerin giderlerini işletme gelirinden karşılamak suretiyle davacıları zarara uğrattığı, Davalının bir takım şahsi giderlerini hukuka aykırı olarak işletmeden karşılayarak Kar ve Gelir kaybına yol açtığı" Şeklindeki sebepleri gösterdiği ve davalının Şahsi giderlerinin işletmeden karşılanarak gelir kaybına yol açıldığı iddialarının ispat edilemediği,2016 Yılı Bilanço Kayıtları incelendiğinde Davalı Şirket Ortağı --------- ------------ Hesabında Şirketten 2016 Yılı sonu itibarıyla 1.288. 364,06 TL Alacaklı Durumda bulunduğu, buna karşın 900.000,00 TL olan Şirket Sermayesinin tamamının ödenmiş olduğu ve Şirket Ortaklarının Sermaye Taahhüt Borcu bulunmadığıDava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile Davalı Şirketin sunduğu ticari defterlerindeki Kayıtlar ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, yukarıda açıklanan nedenlerle;Davaya konu Otogar işletmeciliğini yürüten ve Otagar inşaatını tamamlayarak 23.10.2013 Tarihinden itibaren de Otogarı İşletme faaliyetini başlatmış bulunan Davalı Şirketin İnşaat Yapım Maliyetlerini 2013-2016 Yılları Mali(Bilanço/Gelir) Tablolarındaki Mali Verilenden hareketle henüz karşılayamadığı,Davacılar Vekilinin Otogarın gereği gibi işletilmemesi gerekçesiyle Kazanç Kaybı Talebi ile Adi Ortaklığın Feshi/Tasfiyesi ve buna bağlı olarak Kar Mahrumiyeti Taleplerinin ispat edilemediği, Ayrıca, davalı şirketin Otogarı özensiz işlettiği hususunun ispat edilemediği değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. Davalılar vekilince davanın kesin olduğu istinaf yolunun açık olmadığı hususun da tavzih talep edilmiş ise de Dava Adi Ortaklığın Feshi ve Tasfiyesi ile kazanç ve kar kaybına ilişkin olduğundan istinaf yolu açık hüküm verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 170,78 TL harcın mahsubu ile arta kalan 256,82 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan 33,00 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davalılar vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2024