T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/110
KARAR NO: 2023/1036
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 15/02/2023
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dışı ---- tarafından müvekkili şirket adına ----keşide edilen 31.05.2023 vadeli 200.000-TL bedelli çek, ----keşide edilen 30.04.2023 vadeli 50.000-TL bedelli çek, ----- keşide edilen 31.03.2023 vadeli 65.000-TL bedelli çekin müvekkiline ulaştırmak üzere dava dışı ------ çalışanına teslim edilmiş olduğunu, çalışanın çekleri müvekkiline teslim edemeden kaybettiğini, çeklerin vadesinin yakın tarih olması sebebiyle ödemeden men için ivedilikle tedbir kararı alınmasını talep ettiklerini, zira çekin ödeme süresi içinde üçüncü kişilerce sahte ciro ile bankaya ibrazı halinde müvekkilinin telafisi mümkün olmayan bir zarara uğrayabileceğini, tedbir kararında iyiniyetli üçüncü kişiler istisna tutulmaması gerektiğini, çek hamilinin eline geçmeden kaybolmuş olduğu için hiçbir ciranta iyiniyetli olamayacağını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla muhatap ----- dava konusu 31.05.2023 vadeli 200.000-TL bedelli çek no:----- lu çek, 30.04.2023 vadeli 50.000-TL bedelli çek no:------ lu, 31.03.2023 vadeli 65.000-TL bedelli çek no:------ lu çeklerin ödemekten menini, ödemeden men hususunda öncelikle ve ivedilikle iyiniyetli üçüncü kişileri de ayırmaksızın ihtiyati tedbir kararı alınarak muhatap bankaya bildirilmesini, yargılama sonunda davanın kabulü ile dava konusu çekin iptalini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, keşidecisi -----olan ------ait 31.05.2023 vadeli 200.000-TL bedelli çek, (Çek no:-----), 30.04.2023 vadeli 50.000-TL bedelli çek (Çek no:------31.03.2023 vadeli 65.000-TL bedelli çeklerin (Çek no:-----) zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.Uyuşmazlığın; dava konusu çeklerin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çeklerin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda -----Gazetesinde ilanlar yapılmış,----- yazılan müzekkereye 19/10/2023 tarihi itibariyle dava konusu çeklerin bankaya ibrazının olmadığı cevabı verilmiş, çeklerle ilgili yasal ilan süresinin geçtiği uyuşmazlık konusu çeklerin hüküm verilinceye kadar mahkememize de ibraz edilmediği anlaşılarak, davanın kabulü ile davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile;
1-Keşidecisi -----. olan ----şubesine ait, 31.05.2023 vadeli 200.000-TL bedelli ----nolu, 30.04.2023 vadeli 50.000-TL bedelli çek-----nolu, 31.03.2023 vadeli 65.000-TL bedelli çek -------nolu çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 269,85 TL harcın davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile arta kalan 89,95 TL harcın davacı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dosyada arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.