T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/848
KARAR NO: 2025/1076
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/09/2024
KARAR TARİHİ: 18/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine başlatılan -----. İcra Dairesi’nin ------- sayılı icra takibinde, ödeme emrine konu borca ve tüm fer’ilerine itirazlarımızın sunulması ile söz konusu takibe dayalı müvekkilimin davalıya karşı borçlu olmadığının tespiti ve öncelikle tedbiren icra dosyasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde karar verilmesi (İİK. m.72/f.3), nihai hükümle icra takibinin iptal edilmesi, ilamın kesinleşmesine kadar takibin durdurulması (İİK m.72/f.5) ve davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusu itibariyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirket ----- plaka sayılı ---- model ------ Çekiciyi 21/05/2025 tarihinde satın aldığını, aracı satım sırasında aracın motorunun yeni yapıldığını, motorunda bir sıkıntısı olmadığını beyan ettiğini, ----- ilçesinde aracın arıza yaptığını, aracın motorunda sorun olduğu ortaya çıktığını, ----- Sulh Hukuk Mahkemesinin ----- esas sayılı dosyasında delil tespiti yaptığını, tespitte satılan araçta ağır hasar çıktığını, davacıdan davalı şirketin yetkili zararının giderilmesini, istediğini, zararı gideremediğini, bunun üzerine ----. İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davacının itirazı üzerine takibin durduğunu, davanın reddini, davanın görevsizliğine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. -/----. Asliye Hukuk Mahkemesinin -/--- Esas----- Karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) maddesinin birinci fıkrası "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü düzenlemiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Dava şartı olarak arabuluculuk ana ve alt başlıklı 18/A- (Ek:6/12/2018-7155/23 md.) maddesinin ikinci fıkrası "(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü düzenlemiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Dava Şartları Dava şartları ana ve alt başlıklı 114 üncü maddesinin ikinci fıkrası "(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." ve Dava şartlarının incelenmesi başlıklı 115 nci maddesinin ikinci fıkrası "(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." hükmünü düzenlemiştir.
Dava dosyasında----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ---- Esas------- Karar kararı ile görevsizlik kararı verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçmeksizin 04/09/2025 tarihinde kesinleştiği, dosyanın kesinleşme sonrası 23/09/2025 tarihinde mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekiline, dava konusu arabuluculuğa tabi davada -------. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen Görevsizlik kararının kesinleşmesi sonrası arabuluculuğa başvurulduğuna ve anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini mahkememize sunmak üzere süre verilmiş, verilen süre içerisinde arabuluculuğa başvurulduğuna dair belge ibraz edilmemiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle yapılan değişiklik sonucu bu fıkraya menfi tespit davalarının da dava şartı arabuluculuğa tabi olduklarına ilişkin hüküm eklendiği, mezkur maddenin 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girdiği, menfi tespit konulu davada verilen görevsizlik kararı sonrası davacı tarafça arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Menfi tespit davası dava şartı olarak arabuluculuğa tabi olup arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığından, HMK 114 (2) ve 115 (2), TTK 5/A ve HUAK 18/A (2) maddeleri gereğince DAVANIN DAVA ŞARTI YOKLUĞU SEBEBİYLE USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harç, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 12.940,76 TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.325,36 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5- Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.