T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/314 Esas
KARAR NO: 2025/343
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/01/2024
KARAR TARİHİ: 29/04/2025
----------- sayılı ilamı ile mahkememize gönderilen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:----------İcra Dairesinin ------------ nolu icra dosyası ile davalı takip alacaklısı tarafından ---------- Şti ünvanlı bir şirketle birlikte müvekkil şirket aleyhine 10/04/2022 keşide 27/05/2022 ibraz tarihli 95.000,00 TL tutarlı çek nedeniyle kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe ilişkin ödeme emrinin müvekkiline e-tebligat yoluyla 03/10/2022 tarihinde tebliğ edildiğini ancak müvekkilinin bu tebligattan daha sonra haberi olduğunu, söz konusu çek her ne kadar diğer takip borçlusu tarafından müvekkil şirket adına keşide edilmiş ve müvekkil şirket tarafından davalı adına ciro edilmiş görünse de müvekkili şirketin ne keşideci ile ne de davalı ile herhangi bir ilgisi ve ticaretinin bulunmadığını, müvekkil ünvanı ile yapılmış görünen ciro işlemindeki imzanın müvekkil şirkete ait olmadığını, bu hususun ilk bakışta dahi anlaşılabileceğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; ----------İcra Müdürlüğünün ------------ nolu takip dosyasında icra veznesindeki paranın ihtiyati tedbir yoluyla alacaklıya ödenmemesine, davanın kabulü ile müvekkilinin ----------İcra Müdürlüğünün ------------ nolu takip dosyası ve takibe konu çek dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespitini, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dolduktan sonra açıldığını, ----------İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı icra dosyası ile ---------- Şti. Ve ------------ Şti. Aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, 10.04.2022 keşide 27.05.2022 ibraz tarihli 95.000,00-TL tutarlı çek takip dayanağı belge olarak gösterildiğini, ödeme emrinin 08/10/2022 tarihinde davacı şirketin e-tebligat adresine tebliğ edildiğini, davacının herhangi bir itirazının bulunmaması üzerine takibin kesinleştiğini, 14.04.2023 tarihinde üçüncü kişi şirket yetkilisi ...'a 89/1 ve 89/2 gönderildiğini, 08.06.2023 tarihinde ... tarafından haciz ihbarnamesine cevap verildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde tebligattan haberdar olmadıklarına ilişkin iddiaya itibar edilmemesinin gerektiğini, takip kesinleştikten ve herhangi bir itirazda bulunmadıktan 2 yıl sonra iş bu davanın ikame edilmesinin kötü niyetli olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğinin kabulü ile davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkilince davacı aleyhine başlatılan kambiyo senetlerine özgü takibin dayanağı belge 10.04.2022 keşide 27.05.2022 ibraz tarihli 95.000,00-TL tutarlı----------- seri numaralı çek olduğunu, söz konusu çek --------- Şti. tarafından ----------- Şti. emrine düzenlendiğini ve ------------ Şti. tarafından da ciro edildiğini, müvekkilinin ----------- hal işlettiğini ve meyve sebze ticareti yaptığını, dava dışı ... müvekkiline olan borcuna karşılık 06/01/2022 tarihinde ----------- firmasıyla müvekkile dava konu çeki kargo yoluyla gönderdiğini, müvekkili tarafından başlatılan takiple herhangi bir tahsilatın yapılamadığını, ---------- üzerinde herhangi bir malvarlığı bulunmayan paravan şirket olduğunu, aynı takip dosyasının diğer borçlusu ---------- şirket adresine hacze gidildiğini ancak sanal ofis olarak gösterilen yerin tahliye edildiği bilgisinin edinildiğini, ------------- tapu takyidat sorgusunda gelen '---------- Mah. ---------- Ada Parsel'' sayılı taşınmaza haciz eklendiğini ancak taşınmazın üzerinde 141 adet icrai haciz işlemi olduğunu, taşınmazın 22.10.2021 tarihinde edinildiği, bu kadar kısa süre içerisinde taşınmaz üzerine çok sayıda haciz şerhi işlendiğini, 26.10.2021 tarihinde ise ----------- Bank lehine ipotek tesis edildiği görüldüğünü, takip dosyasının her iki borçlusunun da paravan şirket olarak davrandıklarını, herhangi bir mal varlıklarının bulunmadığını, icra dosyasının tahsil kabiliyeti olmadığını ortaya koyduğunu, haricen edindiğimiz bilgilere göre dava dışı ...'in daha önce öz abisi --------- ait ------- Şirketi adına çek hesabı açtığını, yine bu yolla şirket yetkilisinin imzasını taklit ederek çeki tedavüle soktuğunu, abisi ------------ tarafından dolandırıcılık ve sahte belge düzenleme suçlarından hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, kendisi hakkında ----------- Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ---------- nolu soruşturma başlatıldığını ve 16.03.2022 tarihinde şüphelinin cezalandırılması istemli iddianame düzenlendiği bilgisine edinildiğini, yapılan yargılamanın sonuçlanıp sonuçlanmadığı konusunda herhangi bir bilgi mevcut olmadığını, ...'e davanın ihbar edilmesinin ardından bu soruşturma dosyasının da celp edilerek incelenmesini ve akıbetinin araştırılmasını talep ettiklerini, davacı taraf her ne kadar çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etse de; çekin arkasında şirketin kaşesi bulunduğunu, çekin kargo yolu ile gönderildiğinden üzerindeki imzanın kime ait olduğunun tespiti tarafımızca mümkün olmamakla beraber imzanın sahte çıkması durumunda dahi tarafların kötü niyeti ve dolandırıcılık kastı göz önüne alınarak müvekkilin iyiniyeti korunmalı ve işbu davanın reddi gerektiğini, tarafımızca yapılan harici araştırmalar neticesinde davacı ----------- ve dava dışı ---------- şirketlerinin birbirleri emrine çok sayıda çek düzenlediklerini, bu çeklerin bir şekilde piyasaya sürüldüğünü, taraflarca menfi tespit davaları açıldığını, çekteki imzaların sahte olduğu iddia edildiği ve bu yolla çok sayıda kişinin mağdır edildiği bilgisi edinildiğini savunarak; davacı borçlunun haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, müvekkilinin alacaklı olduğunun tespitini, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:Davacı şirketin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde davacı şirketin 14/11/2018 tarihinde kurulduğu ve kurulduğu tarihten bu yana ve çek keşide tarihi itibariyle tek yöneticisinin ... olduğu tespit edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 211/1-a maddesi uyarınca davacı şirket yetkilisi ... isticvap edilmiş ve imza örnekleri alınmıştır.
Davacı şirket yetkilisi ...'un kurum ve kuruluşlarda bulunan samimi imza örneklerinin bulunduğu belge asılları dosyaya celp edilmiştir.
Grafoloji uzmanlarından oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinin 09/12/2024 tarihli raporunda "Gerek inceleme konusu çekin arka yüzünde ---------- Şti.'ne atfen atılmış ciro imzasının, gerekse davacı şirket yetkilisi ...'un imzalarını içeren karşılaştırma belgelerindeki imzaların göz, lup, optik cihazlar, ------------, stereo mikroskop ve bilgisayar yardımıyla yapılan incelemesinde; İnceleme konusu çekin arka yüzünde ----------- Şti.'ne atfen atılmış ciro imzasının başlangıç kısmının davacı şirket yetkilisi ...'un imzasına şekilsel olarak benzerlik gösterdiği görülmüş ide de; söz konusu ciro imzası ile davacı şirket yetkilisi ...'a ait karşılaştırma imzaları arasında, imzaların başlangıcında yapılan gramanın açılanması, dönüş hareketleri, daha sonra yapılan gramaların yapısı, sayısı, birbiriyle bağlantısı, gramaların açılanması, imzaların sonlandırılış biçimi ve genel olarak imzaların tersimi, ebadı, konfigürasyonu, ritm — form dengesi, işlekliği, eğimi, istifi, seyri, doğrultusu, hızı, baskı derecesi, el hareketleri ve alışkanlıklar gibi imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptanmıştır. İnceleme yörtnmn çekin arka yüzünde---------- Şti.'ne atfen atılmış ciro imzası ile davacı şirket yetkilisi ...'a ait karşılaştırma imzaları arasında imza incelemesinde kullanılan grafolojik ve kaligrafik tanı unsurları bakımından çok önemli farklılıklar saptandığından, inceleme konusu çekin arka yüzünde ------------ Şti.'ne atfen atılmış ciro imzasının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'un eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır." tespitinin yapıldığı görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava,--------- İcra Dairesi'nin ------------ Esas sayılı takibine konu ---------- Şubesi'ne ait, ------------ seri numaralı, 10/04/2022 keşide tarihli, keşide yeri ------------ olan 95.000,00 TL bedelli çekteki lehtar/ciranta imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmaması nedeniyle senetten dolayı ve takipte borçlu olunmadığına dair açılan menfi tespit davasıdır. Dava konusu çek ---------- Şubesi'ne ait, ------------ seri numaralı, 10/04/2022 keşide tarihli, keşide yeri ---------- olan 95.000,00 TL bedelli çektir.Deliller kısmında atıf yapıldığı üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 211. maddesi hükümlerine uygun olarak yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dava konusu çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığı tespit edilmiştir. İmza itirazı mutlak def'idir.
Tüm bu sebeplerle davacının dava konusu çekten dolayı davalılara borcu bulunmamaktadır.Davaya dayanak takibin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olması ve takip dayanağının eldeki senet olması nedeniyle taraflar arasında hukuki ilişki bulunup bulunmadığının tespitinin eldeki davaya katkısı bulunmamaktadır. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucu davacının kambiyo taahhüdünde bulunmadığı tespit edilmiştir.Davalının çekteki ciro silsilesinde davacıdan sonra geliyor olması nedeniyle çekteki lehtar/ciranta imzasının davacıya ait olmadığını bilebilecek durumdadır. Bu sebeple davalının davacıya takip yapmakta kötüniyetli olduğu ve İİK 72/5 uyarınca kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Ancak davacının kötüniyet tazminat talebini asıl alacak üzerinden talep etmiş olması nedeniyle asıl alacak üzerinden hüküm kurulması gerekmektedir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, davacının ---------- İcra Dairesi'nin ------------- Esas sayılı dosyasında ve takibe konu ----------- Şubesi'ne ait, ----------- seri numaralı, 10/04/2022 keşide tarihli, keşide yeri ------------ olan 95.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Takip konusu asıl alacağın (95.000,00 TL) yüzde 20'sine karşılık gelen 19.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (109.950,14 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 7.510,69 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 1.877,68 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.633,01 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 2.366,08 TL dava açma masrafı ve 14.408,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 16.774,08 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (109.950,14 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ------------ Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/04/2025