T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/192
KARAR NO: 2025/908
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/03/2025
KARAR TARİHİ: 06/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Hırsızlık hadisesine konu olan tüm kablo malzemesi, şantiye tesis ekipmanları, mevcut tesis ve yapılar ve benzeri hususlar ---- Şirketi'nin ----- poliçe numaralı, 21.07.2023 başlangıç tarihli ve 21.07.2024 bitiş tarihli Montaj Tüm Riskler Sigortası Poliçesi ile sigortalanarak teminat altına alındığını, söz konusu poliçenin teminatı 09.05.2024 tarihli Montaj Tüm Riskler Sigortası Poliçesi Sigorta Bedeli Artış Ek Belgesi ile 18.000.000,00 TL'ye çıkartıldığını, davacının ----- adresinde mukim deposuna 13.06.2024 tarihinde, dava dışı ----- Şirketi'nden sipariş etmiş olduğu 17 adet kablo malzemesi teslim alınarak kapalı depoda, güvenlik kulübesinden görülecek şekilde, uygun, kilitli ve güvenli bir yerde muhafaza edilmek üzere yerleştirildiğini, 24.06.2024 tarihinde, dava dışı----Şirketi tarafından teslim edilmiş olan kablo malzemesinin yerinde olmadığı ve çalınmış olduğunun fark edildiğini, TTK madde 1409/2 uyarınca, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya ait olduğunu, aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksitinin ödenmesi ile başladığını, davacının yukarıda bahsi geçen ve amacı, bir montaj projesinin gerçekleştirilmesi esnasında, o ana kadar gerçekleştirilmiş işler ile daha sonraki aşamalarda gerçekleştirilecek kısımlar için o anda şantiye sahasında bulunan hazırlık malzemelerinin ve ilgili montaj ekipmanlarının, iş makinelerinin başına gelebilecek ani ve beklenmedik her türlü hasarı kapsamak olan tüm riskler sigortasına ilişkin prim ödemelerini gerçekleştirmek suretiyle, poliçenin sağladığı teminattan ve tazmin hakkından yararlanmaya hak kazandığını, poliçe kapsamında teminat altına alınan rizikolardan biri de hırsızlık hadisesi olduğunu, Şantiye sahasında bulunan hazırlık malzemeleri, dava dışı ------ Şirketi'nden satın alınan malzemeler, güvenlik kameraları ve güvenlik elemanları tarafından 7/24 takip edilen, kapalı, etrafı çevrili ve kilitli bir depoda bulunduğunu, davacının, Türk Ticaret Kanunu madde 1448 uyarınca, zararı önlemek ve azaltmak, hırsızlık hadisesine konu olan malzemelerin güvenliğini sağlamak adına üzerine düşen bütün önlemleri aldığını, bu nedenledir. ki davalı, sigorta poliçesinin geçerli olduğu tarihte gerçekleşen hırsızlık hadisesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararı tazmin etmekle mükellef olduğunu belirterek; Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacı şirketin poliçe kapsamında kalan hırsızlık olayı nedeniyle yaşamış olduğu zararına karşılık şimdilik 100.000,00 TL tutarındaki tazminatın 24.06.2024 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesi özetle: İddia edilen olaya istinaden taleplerin zamanaşımına uğradığını, dava konusu olay sonrası açılan hasar dosyası için alman Meydana gelen hırsızlık hadisesi akabinde düzenlenen Ekspertiz Raporunda; Yapılan incelemeler neticesinde hadisenin kurban bayramı tatilinde şantiye sahasına giren faillerin tesis içinde açıkta bulunan makaraya sarılı haldeki elektrik kablolarını çalmaları şeklinde meydana geldiği, finin yaklaşık 1 metre yüksekliğinde ihata duvarı ile çevrili olduğu ancak 2 noktada açıklık olduğundan sahaya giriş çıkış yapılabildiği, hadise bekçi kulübesinin hemen önünde açıkta bulunan elektrik kablolarının çalınması şeklinde meydana gelmiş olup şantiye sahasına kontrolsüz giriş çıkış yapılabildiğinden, kablolar kilit altında olmadığından ve olay yeri inceleme raporunda herhangi bir kırma zorlama emaresinden bahsedilmediğinden hadisenin açıktan hırsızlık şeklinde meydana geldiği değerlendirilmiş, bu itibarla hasarın İnşaat Sigortası Genel Şartları, Hır. Şartları ve poliçe özel şartları gereği teminat kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığı,---- bünyesinde çalışan SGK'lı bekçinin olmadığı, bekçi olduğu beyan edilen kişinin ----- SGK'lı personeli olduğu, SGK bildirgesinde güvenlik görevlisi olarak işe alımının yapıldığı görülmüş ----- İle sigortalı arasındaki sözleşmesel ilişkiyi destekler bir belge iletlmediği için poliçedeki bekçi özel şartının sağlanıp sağlanmadığı konusu takdirinize bırakıldığı, yönünde tespitlere yer verildiğini, Öncelikle Sigorta konusu işin; --- adresinde yapılmakta olan ---- Depo İnşaatı Şantiyesi'nde -----. tarafından yapılan elektrik tesisat işlerinden ibaret olduğunu, sigortalı ile yapılan görüşmede, bayram öncesi şantiyeye gelen ve açık alanda bulunan elektrik kablolarının, bayram tatili sonrası 24.06.2024 tarihinde şantiyeye gelindiğinde yerinde olmadığının fark edildiği bilgisinin alındığının anlaşıldığını, meydana gelen hırsızlık hadisesi akabinde yapılan ekspertiz incelemesinde, şantiye etrafının kısmen ihata duvarı ile çevrili olduğu kısmen açık olduğu, saha etrafını çevreleyen duvarda 2 noktada açıklık olduğu, şantiye sahasına kontrolsüz giriş çıkış yapılabildiğinin görüldüğü Olay günü kabloların açık alanda tesis kapısının önünde bulunduğunun anlaşıldığını, Olay yeri inceleme raporunda; Depo inşaatı içinde herhangi bir güvenlik kamerası mevcut olmadığı ancak depo dışında depoya giren kapı boşluğunu gören güvenlik kameraları mevcut olduğu, Bekçi ---- tarafından deponun dışındaki ve ---- köşesindeki flaşörlü ve alarmlı (2) adet projektörün 10 gündür çalışmadığı arızalı oldukları beyan edildiği denildiği, Kamera inceleme tutanağında; depo inşaatı içinde herhangi bir güvenlik kamerasının mevcut olmadığı, ancak depoya giren kapı boşluğunu gören güvenlik kameralarının gördüğü, ancak güvenlik kameralarının çalışmadığı, çevrede bulunan olay yerini görüntüleyecek başka bir güvenlik kameralarının olmadığı tespit edilmiş olup iş bu tutanak tarafımızca hazırda bulunanlarca imza altına alındığı denildiğini “Söz konusu rapor ve tutanaklardaki tespitlerde görüleceği üzere, yeterli hiçbir güvenlik önleminin bulunmadığı, inşaatı gören ve olay yerini görüntüleyen kameranın bulunmadığı, projektörlerin arızalı olduğu, Bu hususta Poliçenin 2. sayfasında; INI. Teminat Dışında Kalan Haller: ... e. Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs" klozu mevcut olduğu, Hırsızlık, İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) gereğince de teminat kapsamı dışında olduğu, Yine Hırsızlık Sigortası Genel Şartları gereğince de, kapıda zorlama, kırma, delme, araç gereç, tırmanma veya aşma olmaksızın yapılan hırsızlık rizikosu teminat dışında olduğu, Poliçenin 6. sayfasında yer alan özel şartlar arasında; “- Şantiye sahasının etrafi tel çitle çevrili olmalı ve 24 saat bekçi bulundurulmalıdır - Malzemeler şantiye sahasının dışında bulunduğu durumlarda inşaat yapılması haricinde kilit altında tutulacaktır” şartları bulunduğu, Yine Poliçenin 2. Sayfasında; ; "Ayrıca sigortacı, sigorta ettiren tarafından depo ve ambarlarda bulundurulan malzemeler ile ilgili genellikle kabul edilen hasar önleyici tedbirlerin savsaklandığı ve gerekli özenin gösterilmediğinin açıkça anlaşılması halinde, ortaya çıkacak kayıp ve zararlardan sorumlu olmayacağı, Poliçedeki özel şarta istinaden temin edilen bekçi SGK işe giriş bildirgesinde, ---- sigortalı firmada değil---- SGK'lı güvenlik personeli olarak çalıştığı görüldüğü, Olay yerinde ----- bünyesinde çalışan SGK'lı bekçinin olmadığı tespit edildiği, Saha etrafının yaklaşık 1 metre yüksekliğinde ihata duvarı ile çevrili olduğu ancak 2 noktada açıklık olduğundan sahaya kontrolsüz giriş çıkış yapılabildiği, hadisenin bekçi kulübesinin hemen önünde açıkta bulunan elektrik kablolarının çalınması şeklinde meydana geldiği, şantiye sahasına kontrolsüz giriş çıkış yapılabildiği, çalışan ve olay yerini gösteren kameranın bulunmadığı, kabloların kilit altında olmadığı ve olay yeri inceleme raporunda herhangi bir kırma zorlama emaresinden bahsedilmediği görüldüğü,. Bu doğrultuda, açıktan hırsızlık şeklinde meydana gelen hadise neticesi oluşan hasar ve zararlar TIK, poliçe özel ve genel şartları gereğince teminat dışında olduğu Davaya konu olayda, çalındığı iddia edilen malların davacının zilyetliğinde bulunduğu hususu ispata muhtaç olduğunu, nitekim dosyada alış faturaları veya söz konusu malların olay yerindeki mevcudiyetine dair delil sunulmadığını, Yanı sıra, davaya konu olayın hırsızlık olduğunu ve kimin tarafından gerçekleştirildiğini kanıtlayan hiçbir kamera kaydı veya görgü tanığı bulunmadığını, (Hırsızlık olayının bayram sonrasında fark edildiğinin beyan edildiğini.) Davacı taraf rizikonun ve zararın gerçekleştiğini ispat edemediğini, kural olarak herkes, iddiasını ispat etmekle mükellef olduğunu, bu kuralın MK.” nın 6. maddesinde ve yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında belirtilmiş olmakla bütün uyuşmazlıklarda uygulanacağını, Ayrıca, “Sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına ça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip, rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçer.” Denilerek, keza hasarın teminat dışı olduğu yönündeki iddiamız ispatlandığını, hasarın teminat dışı olduğunu, ispat külfeti yer değiştirdiğini ve davacı tarafında iddiasını ispatlayamadığının anlaşıldığını, sigortalı, Poliçesi Genel Şartları' nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.” Denildiğini, Bununla birlikte; “Zararı önleme, azaltma ve sigortacının rücu haklarını koruma yükümlülüğü- TTK m.1448- (1): “Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. (2) Bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır.” Denildiğini, Davacı rizikonun gerçekleşmesinden önce hukuk düzeninin yüklemiş olduğu ödevlere aykırı hareket ederek gerekli önlemleri almadığını, 1448 md. sine göre sigorta ettiren zararın doğmasını önlemeye yarayacak önlemleri almakla yükümlü olduğunu, işlek bir mevkide bulunan inşaat alanında, gerekli ve yeterli güvenlik önleminin olmadığı ve sigortalının gereken hiçbir önlemi almadığını hasarın teminat kapsamında olduğunu kabul manasında olmamak üzere, söz konusu haller aynı zamanda TBK ve TIK uyarınca tazminattan en az yarı miktarda müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirir nitelikte olacağını, Kabul manasında olmamak üzere, zararın tespitinde Hırsızlık Sigortası Genel Şartları ve İnşaat Sigortası Genel Şartları'ndaki esaslar ve hesap yöntemleri göz önüne alınması gerektiğini, hasarın teminat kapsamında olduğunu kabul manasında olmamak üzere, davacı tarafından talep edilen hasar miktarı piyasa realitesinden uzak ve fahiş olduğunu, iddia edilen zarar miktarı ispata muhtaç olduğunu, hasar ve zarar kalemlerine ilişkin poliçede yer alan eksik sigorta, özel klozlar ve muafiyet hükümleri göz önünde alınarak hasar hesabı yapılmasını talep ettiklerini, dava konusu olayın haksız fiil niteliğini haiz olması nedeniyle, yerleşik Yargıtay içtihatları gereği, davalı şirket işbu dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile sorumlu olabileceğini belirterek, davanın reddi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hırsızlıktan kaynaklı maddi zararın davalı sigorta şirketinden tahsil talebine ilişkindir.
Olay Yeri İnceleme Raporunda; 24/06/2024 günü saat 11:00 sıralarında ---- Beldesinde yapımı devam eden ve ----- deposu olarak kullanılacağı öğrenilen depo inşaatında meydana geldiği bildirilen hırsızlık olayı ile ilgili aynı gün saat 11:55 de olay yerine gelindi. Hava açık yağışsız ve rüzgarlı zemin kuru sıcaklık 29 derece olduğu,, İnşaat Saha Sorumlusu ---- , Şantiye Şefi Yardımcısı ---- ve İnşaat Bekçisi -----olay yerinde oldukları, ayrıca depo inşaatı içinde işçilerin halen çalışmaya devam ettiklerinin görüldüğü, Depo içinde makine ile yer silme işlemi yapan ----- isimli işçinin çalışmayı durdurması söylenmesine rağmen durdurmayarak silme işlemine devam etmesi ve ikazlara uymaması nedeni ile kendisinin olay yerinde görevli jandarma devriyesine teslim edildiği, çalışmaya başlanıldığı esnada bir çekicinin depo içine girdiği yükü bıraktığı ve çalışma yapılan alanın içinden geçerek olay yerini terk ettiği, depo inşaatı içinde herhangi bir güvenlik kamerasının mevcut olmadığı, ancak depo dışında depoya giren kapı boşluğuna gören güvenlik kameralarının mevcut olduğu, saha sorumlusu -----deponun 19.700 metrekare bir alana sahip olduğunu ve deponun doğu köşesine indirilmiş olan makarnalı sıfır bakır kablolardan çeşitli çaplarda ve uzunluklarda (12) makara kablonun çalınmış olduğunun öğrenildiği, Bekçi ----- tarafından depo dışındaki ve kuzeydoğu köşesindeki flaşörlü ve alarmlı 2 adet projektörün 10 gündür çalışmadığının arızalı olduğunun beyan edildiği,
Telefon Görüşme ve Adres Araştırma ---- adresinde ikamet ettiği, kendisi ile yapılan telefon görüşmesinde --- olduğunu belirttiği ve elektrik teknikeri olarak çalışan -----yetki verdiğini, kendisinin ifade vereceğinin belirtildiği,
Şantiye Şefi ---- sorulan 24/06/2024 günü saat 10:06 ----- Beldesi sorumluluk Sahasında bulunan ----- Deposu’ nda 17 kalem malzemenin çalınması olayıyla ilgili ifadesinde; “… Ben ----- şirketinde şantiye şefi olarak çalışmakta olduğunu, şirketin iş takibinin kendi sorumluluğunda bulunduğunu, 12/06/2024 tarihinde -----. Şirketinden kablo siparişi verildiği, ardından şirket tarafından bu malzemelerin 13/06/2024 tarihinde ----- deposuna 17 adet kablo malzemelerinin geldiğini, bu malzemeleri güvenliğin görebileceği bir yere koyduklarını, etrafını menlif ile çevirdiklerini, ardından şirkette çalışan 8 kişinin bayram tatiline çıktığını, bayramın bitmesi ile ekiplerin mesaiye başladığını, 24/06/2024 tarihinde alınmış olunan bırakılan yerde olmadığını ve çalınmış olduğunun fark edildiğini, ardından jandarmaya haber verildiğini, çalınan 17 kalem malzemenin bugünkü yaklaşık değerinin 1.985.379,,, TL (KDV hariç) olduğunu, çalınan malzemelerin şantiyede bulunan Elektrik ekibine teslim edildiğini, Elektrik Şefi olan ---- almış olduğu malzemeleri bana ----- üzerinden fotoğraf çekerek gönderdiğini, çalınan malzemelerin asıl sahibinin ------ firmasının sahibi --- olduğunu, çalınan malzemelerin kim tarafından çalındığını bilmediğini, çalan kişi ve kişilerden şikâyetçi olduğunu belirttiği ve imzaladığı, Eksper raporunda; 04/07/2024 tarihinde riziko adresinde yapılan eskpertiz çalışmasında şantiye etrafında kısmen ihata duvarı ile çevrili olduğu, kısmen açık olduğu, saha etrafını çevreleyen duvarda 2 noktada açıklık olduğunun görüldüğü, şantiye sahasına kontrolsüz giriş- çıkış yapılabildiğinin değerlendirildiği,
Kamera Araştırma Tutanağı incelendiğinde; 24/06/2024 günü saat 10:06 sıralarında 112 Acil Çağrı Merkezine bildirilen ihbarda komutanlık sorumluluk sahası içinde bulunan ---- deposunda 17 kalem kablo malzemesinin kimliği belirlenemeyen kişi ve kişiler tarafından çalınması ile inşaat sahasında hırsızlık olayının meydana geldiği, bahse konu olayın meydana geldiği olay yeri bölgesinde yapılan kamera araştırmasında ----- deponun 19.700 metre2 bir alana sahip olduğu, deponun inşaat halinde olduğu ve inşaata devam edildiği, depo inşaatı içinde herhangi bir güvenlik kamerasının mevcut olmadığı ancak depoya giren kapı boşluğunu gören güvenlik kameralarının olduğu ancak güvenlik kameralarının çalışmadığı, çevrede bulunan olay yerini görüntüleyecek başka bir güvenlik kamerasının olmadığının tespit edilerek tutanak 24/06/2024 saat 15:00 de imza altına alındığı,
Bekçi olarak çalışan----- firmasında 14/10/2022 tarihinden itibaren Güvenlik Görevlisi olarak SGK ‘ lı olarak çalıştığı davacı firmanın çalışanı olmadığı,
Davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan ihbar sonrası açılan ----- numaralı hasar dosyası için görevlendirilen bağımsız eksper tarafından düzenlenen 18/10/2024 tarih -----numaralı Kesin Eksper raporunun sonuç bölümünde;
Hasar Tutarı Yönünden İnceleme; Sigortalı davacının dava konusu olay sonrası meydana gelen hasar nedeni ile beyanlarında KDV dahil 2.655.768,89 TL talep ettiği,
Sigortalının hasar keşfi incelendiğinde ise 12/06/2024 ve 24/06/2024 tarihli satın alma faturalarındaki birim fiyatlara göre düzenlendiği, talep edilen toplam tutarın 2.382.143,29 TL olduğunun görüldüğü,
Kablolarda satın alınan bayi, metraj, marka ve teslim süresi gibi özelliklere göre iskontoların farklılık gösterdiği, hasara konu kablolarılar ilgili iletilen yeni kablo tekliflerindeki liste fiyatı üzerinden iskonto yapılmadığının görüldüğü, kablo faturalarının 16/06/2024 ve 24/06/2024 tarihli oldukları, olay yeri inceleme raporuna göre 21/06/2024-24//06/2024 arası meydana geldiği, icmalde satın alma faturası birim fiyatları dikkate alındığı ve KDV dahil edilmeyerek;
Hırsızlık hasarlarında hasarın % 10 ‘u minimum 2.500 USD poliçede muafiyet bulunduğu, uygulanacak muafiyetin 1.511.470,05 x 0,10 = 151.147,00 TL olacağı, (24/06/2024 ----- döviz satış kuru; 1 USD= 32,8669 TL olarak alındığı,) eksper raporunda belirtildiği
Elektrik Mühendisliği Değerlendirilmesi;
Davacı ----. tarafından ---,--şantiye sahasından 21.06.2024 ile 24.06.2024 tarihleri arasında çalındığı iddia edilen elektrik kablo malzemelerinin teknik niteliklerini, projedeki kullanım amaçlarına uygunluğunu ve hasarın fark edildiği tarih olan 24.06.2024 itibarıyla piyasa rayiç değerini, objektif ve denetlenebilir mühendislik kriterlerine göre tespit etmektir.
İnceleme Metodolojisi
Gerçekleştirilen inceleme, aşağıda sıralanan bilgi ve belgelere dayanmaktadır: 1. Dava Dosyası Evrakları: Tarafların iddia ve savunmalarını içeren dava ve cevap dilekçeleri, ----- numaralı Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ve zeyilnameleri, ----- İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından tanzim edilen Olay Yeri İnceleme Raporları ve ekleri, ifade ve araştırma tutanakları, Yön Sigorta Ekspertiz Hizmetleri tarafından hazırlanan 18.10.2024 tarihli ekspertiz raporu, davacı tarafından sunulan---- ait satın alma faturaları, davacı ile ----. arasında akdedilen çerçeve ve ek sözleşmeler. 2. Teknik Standartlar ve Literatür: Elektrik kablolarının sınıflandırılması, imalatı ve testlerine ilişkin ulusal ve uluslararası standartlar (----) ile ilgili kablo tiplerine ait üretici firmaların kamuya açık teknik veri föyleri ve katalogları. 3. Piyasa Değer Araştırması: Hasar tarihi olan Haziran 2024 dönemini kapsayan, sektörde faaliyet gösteren muteber kablo üreticileri ve distribütörlerinin fiyat listeleri ve piyasa verileri.
Bu metodoloji çerçevesinde, öncelikle çalındığı beyan edilen malzemelerin teknik özellikleri ve proje ile uyumu değerlendirilmiş, ardından bu malzemelerin fiziki boyutları (ağırlık ve hacim) analiz edilerek hırsızlık olayının lojistik boyutu ortaya konulmuş ve son olarak, dosyadaki farklı değerlemeler ile piyasa verileri karşılaştırılarak hasar bedeline ilişkin nihai bir kanaat oluşturulmuştur.
Elde edilen sonuçlar, hırsızlık olayının niteliği hakkında önemli teknik veriler sunmaktadır. Çalınan malzemelerin toplam ağırlığının yaklaşık 7.4 ton (7.398,7 kg) olduğu hesaplanmıştır. Bu malzemeler, genellikle her biri birkaç yüz kilogram ile bir ton arasında değişen ağırlıklara sahip büyük ahşap veya metal makaralar üzerinde sevk edilir. Jandarma Olay Yeri İnceleme Raporu'nda belirtilen "makara izleri" ve malzemelerin taşındığı 120 metrelik güzergah, bu ağır makaraların insan gücüyle sürüklenerek veya yuvarlanarak taşındığını göstermektedir.
Bu ağırlık ve hacimdeki malzemelerin şantiye sahasından çıkarılması, birkaç kişinin anlık bir eylemiyle gerçekleştirilebilecek basit bir fiil değildir. Bu eylem, teknik olarak;
Planlama ve Organizasyon: Malzemelerin yerinin önceden bilinmesi, en uygun zamanın seçilmesi ve taşıma yönteminin planlanması.
• Yeterli Sayıda Personel: Ağır makaraları hareket ettirebilecek birden fazla kişinin varlığı.
• Ağır Vasıta ve Muhtemel Yükleme Ekipmanı: Toplamda 7.4 tonluk malzemeyi taşıyabilecek kamyon veya tır gibi bir aracın şantiye sahasına sokulması ve muhtemelen bu ağır makaraları araca yüklemek için şantiyede bulunan bir forklift, vinç veya menlift gibi bir iş makinesinin kullanılmasını gerektirmektedir.
Bu teknik gerçekler, olayın sigorta şirketi tarafından iddia edilen "açıktan hırsızlık" tanımının ötesinde, organize, planlı ve ciddi lojistik kabiliyet gerektiren bir eylem olduğunu ortaya koymaktadır.
Yapılan elektrik mühendisliği incelemesi neticesinde aşağıdaki temel bulgulara ulaşılmıştır:
• Malzeme Niteliği: Davaya konu olan ve çalındığı iddia edilen 17 kalem elektrik kablosunun tamamı, kullanılacakları büyük ölçekli lojistik merkezi projesinin gerektirdiği yangın güvenliği standartlarını karşılayan, özel nitelikli, halojensiz (----) malzemelerdir. Malzeme seçimi, projenin teknik gereksinimleri ile uyumludur.
• Malzeme Miktarı: Beyan edilen toplam kablo metrajları, 19.700 m²'lik bir tesisin elektrik altyapı ihtiyaçları göz önüne alındığında mühendislik açısından makul ve tutarlıdır.
• Hırsızlığın Niteliği: Çalınan malzemelerin yaklaşık 7.4 ton ağırlığında olduğu hesaplanmıştır. Bu denli ağır ve hacimli malzemelerin şantiye sahasından çıkarılması, basit bir "açıktan hırsızlık" eyleminin ötesinde, planlama, organizasyon, iş makinesi ve ağır vasıta kullanımını gerektiren kapsamlı bir lojistik operasyon niteliği taşımaktadır.
Hasar Bedeline İlişkin Nihai Kanaat;
Hasar bedelinin tespiti amacıyla yapılan incelemede, zararın gerçekleştiği tarihe en yakın ve gerçek bir ticari işleme dayanan ----- faturalarının, davacının uğradığı doğrudan maddi zararın belirlenmesi için en doğru, objektif ve savunulabilir kaynağı teşkil ettiği kanaatine varılmıştır. Yapılan piyasa araştırması da bu faturalardaki birim fiyatların, proje bazlı alımlar için geçerli piyasa rayiçlerine uygun olduğunu teyit etmiştir.
Bu doğrultuda, çalınan elektrik kablo malzemelerinin hırsızlık olayının fark edildiği 24.06.2024 tarihi itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDV) hariç toplam rayiç bedelinin, tespit edildiği üzere 1.985.119,58 TL olarak kabul edilmesinin teknik ve ticari teamüllere uygun olduğu yönünde bilirkişi kanaati oluşmuştur.
Sigortacılık Yönünden Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler;
Sigorta Poliçesi; Davacı tarafın 21/07/2023-2024 vadeli ----- numaralı “Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile dava konusu olay tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından teminat altında olduğu, 22/07/2023 tarihinde tanzim edilen ana poliçede her ne kadar poliçe sigorta bedeli 20.000.000 TL olarak belirtilmiş olsa da Ekspertiz raporunda olay tarihinde sigorta bedelinin 58.000.000,00 TL olduğu (Zeyilnameler ile teminat limitinin yükseltildiğinin anlaşıldığı) - Poliçede hırsızlık teminatının da mevcut olduğu,
Poliçede verilen teminatlar ve özel şartlar incelendiğinde; İş bu poliçe ile kardeş üç firma teminat altına alınmıştır. ------iş Bu Fiyat Çalışması/poliçe Montaj Abonman Poliçesi Olarak Düzenlenmiş Olup %100 Oranında Primi Tahakkuk Ettirilmiştir. -türkiye Cumhuriyeti Sınırları İçerisindeki Tüm Şantiyeler Teminata Dahildir.
Sigortalı: İşveren Sıfatı İle Müteahhit Sıfatı İle ---- Ve/veya Alt Müteahhitler Ve/veya Taşeronlar Ve/veya Alt Taşeronlar Ve/veya Supervısorlar İnşaat/montaj İşinin Tanımı : Elektrik Mekanik Tesisat Ges İmalat Ve Montajı Her Bir Proje İçin Maksimum Sigorta Bedeli 5.000.000 Tl Olup Bu Bedeli Geçen Projeler Sigorta Şirketine Bildirilecek Ve Şartlar Belirlenecektir.
Her Bir Proje İçin Test Dahil Maksimum Teminat Süresi 8 Ay Olup, Bu Süreyi Geçen İşler Ayrıca Fiyatlandırılacaktır. Bu Montaj --- Sigorta Teklifi, ----ve bağlı taşeron ve alt müteahhit firmaların yukarıda konusu bahsedilen rizikolarını iş başlama ve bitiş tarihleri bildirmesini takiben ana poliçe ve şartları aynı kalmak kaydıyla, yukarıda belirtilen özel şartlar ve buna bağlı ek teminat klozlarının belirtildiği limitlerle teminat altına almaktadır. Sigortalı yeni proje başlangıcında Acente veya Sigorta Şirketini haberdar etmek ve proje ile ilgili bilgileri vermekle yükümlüdür. Bu flotan poliçe teminatları ancak yeni bilgileri verildiği andan itibaren yürürlüğe girecek ve mevcut Sigorta konusu işler düzenlenecek bir ek belge ile teminata dahil edilecektir.
Teminatın Kapsamı: İnşaat Sigortası Genel Şartları (Bütün Riskler) hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Genel Şartların A.3 maddesinin (f) bendi kapsamında tamamlanmış veya geçici kabulü yapılmış yahut işveren tarafından kullanılan inşaatta; a. Müteahhidin sözleşme şartları dahilindeki yükümlülükleri kapsamında eksik ve kusurların gideril mesai amacıyla yaptığı çalışmalar sırasında sigortalı kıymetlere vereceği zarar ve ziyanlar ile, b. Bakım devresi esnasında ortaya çıkan ve inşaat devresinde müteahhidin sorumlu olduğu bir nedene dayanan ziya ve hasarlar temin edilmiştir.
. Ek Sözleşme İle Teminat Altına Alınabilecek Hal: Müteahhidin sözleşme şartları dahilindeki yükümlülükleri gereğince eksik ve kusurların giderilmesi amacıyla bakım devresinde yaptığı çalışmalar sırasında üçüncü şahısların uğrayacağı zararlar dolayısı ile sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklar, ek sözleşme ile teminat altına alınabilir.
. Teminat Dışında Kalan Haller: Sigortacı, bakım devresinde aşağıdaki haller sebebiyle meydana gelen zararlardan sorumlu değildir. a. Bakım faaliyetlerinden kaynaklanmayan; yangın, infilak, dahili su, duman, kar ağırlığı, her türlü taşıt çarpması, b. Her türlü doğal afetler, c. Grev, lokavt, kargaşalık, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketler, d.3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler
d. Sigortalı kıymetler dışında, sigortalı taraflara ait mevcut bina ve tesislere verilebilecek zararlar, e. Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüs. İHTAR: Bu teminat (12 ay) süre için geçerli olup, poliçede yazılı bakım devresi süresi her ne olursa olsun inşaatın tamamlanması, geçici kabulünün yapılması veya sigortalı kıymetin fiilen kullanıma alınması ile kendiliğinden başlar.
Yapı Ve Montaj Sigortaları İş Programı Özel Şartları (6 HAFTA) Bu kloz ile poliçe şartlarında ve ekli zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak kaydıyla, aşağıda belirtilen Özel Şartların poliçeye eklenmesi kararlaştırılmıştır. Sigortalı tarafından yapı ve veya montaj poliçesinin gereğince düzenlenebilmesi amacıyla sigortacıya yapılan her türlü yazılı bildirimler, verilen teknik bilgiler, iş ve iş akış tablo ve programları parçalarıdır. Sigortacının sorumluluğu yukarıda yazılı bildirim ve programlarda belirlenen konu ve süreler ile sınırlıdır. Bu nedenle sigortacı, iş programlarında meydana gelen sapma ve süre aşımlarını, herhangi bir hasar oluşmasından önce not ve kabul ettiğine dair yazılı onay vermiş olmadıkça, aynı nedenlerle ortaya çıkacak kayıp ve zararlardan sorumlu olmayacaktır.
Şantiye Dışında Depolanan İnşaat Malzemeleri - (Limit: Depo Başına ve toplamda 10.000.-TL)
Taraflar, poliçede ve ekli zeyilnamelerde yer alan diğer hükümler aynen saklı kalmak şartıyla poliçe teminatının, aşağıda belirlenen bölgeler içinde kalmak kaydıyla şantiye sahası dışında depolanan malzemeleri kapsayacağı yolunda anlaşmışlardır.
Üreticinin toptancı ve perakendeci tüccarın işyeri ve teslimat yapan firmaların esas ve koltuk ambarlarında bulunan inşaat malzemeleri işbu ek teminat kapsamı dışındadır. Ayrıca sigortacı, sigorta ettiren tarafından depo ve ambarlarda bulundurulan malzemeler ile ilgili genellikle kabul edilen hasar önleyici tedbirlerin savsaklandığı ve gerekli özenin gösterilmediğinin açıkça anlaşılması halinde, ortaya çıkacak kayıp ve zararlardan sorumlu olmayacaktır. Hasar önleyici tedbirler, özellikle aşağıda sayılan önlemleri içermelidir:
-İnşaat malzemeleri, kapalı veya en az etrafı dışardan girişi engelleyecek biçimde çevrilmiş bekçili ve yangına karşı korunmalı, malzemenin niteliǧine uygun yerlerde depolanmış olmalıdır.
-Ambarlardaki istifleme kümeleri birbirinden, ya yangına karşı dayanıklı duvarlarla ayrılmış veya aralarında en az 50 mt aralık bırakılarak yerleştirilmiş olmalıdır. -İstifleme ve depolardaki yerleştirme, malzemeyi yağmur nedeniyle oluşacak su birikintilerinden veya en az 20 yılda birden daha kısa aralıklarla tekrarlayan sel ve su baskınlarından koruyacak şekilde yapılmalıdır. -Yerleştirme kümelerinin belirli toplam değerleri aşmamasına dikkat edilmelidir.
Poliçe Sayfa 6 da; Özel Şartlar Bölümünde;
- Bu sigorta teklifinde ve/veya poliçesinde belirtilen sigorta bedelinin proje bedeline eşit olması esastır. Proje süresince enflasyon ve/veya keşif artışları nedeniyle sigorta bedelinde meydana gelmiş ya da gelebilecek değişiklikler sigortacıya bildirilecek olup aksi halde genel şartların 15/5 maddesi gereğince hasar tazminat hesabı yapılacak ve eksik sigorta söz konusu olabilecektir. - Şantiye sahasının etrafı tel çitle çevrilecek ve 24 saat süre ile bekçi bulundurulacaktır. - … - Malzemeler şantiye sahasının dışında bulundurulduğu durumlarda inşaat yapılması haricinde kilit altında tutulacaktır. - … denildiği görülmektedir.
Bilirkişi heyeti Değerlendirme;
Dosyada mevcut belgeler ve yapılan teknik inceleme sonrasında elde edilen sonuçlar, hırsızlık olayının niteliği hakkında önemli teknik veriler sunmaktadır. Çalınan malzemelerin toplam ağırlığının yaklaşık 7.4 ton (7.398,7 kg) olduğu hesaplanmıştır. Bu malzemeler, genellikle her biri birkaç yüz kilogram ile bir ton arasında değişen ağırlıklara sahip büyük ahşap veya metal makaralar üzerinde sevk edilir. Jandarma Olay Yeri İnceleme Raporu’nda belirtilen “makara izleri” ve malzemelerin taşındığı 120 metrelik güzergah, bu ağır makaraların insan gücüyle sürüklenerek veya yuvarlanarak taşındığını göstermektedir. Bu ağırlık ve hacimdeki malzemelerin şantiye sahasından çıkarılması, birkaç kişinin anlık bir eylemiyle gerçekleştirilebilecek basit bir fiil değildir. Bu eylem, teknik olarak; • Planlama ve Organizasyon: Malzemelerin yerinin önceden bilinmesi, en uygun zamanın seçilmesi ve taşıma yönteminin planlanması. • Yeterli Sayıda Personel: Ağır makaraları hareket ettirebilecek birden fazla kişinin varlığı. Ağır Vasıta ve Muhtemel Yükleme Ekipmanı: Toplamda 7.4 tonluk malzemeyi taşıyabilecek kamyon veya tır gibi bir aracın şantiye sahasına sokulması ve muhtemelen bu ağır makaraları araca yüklemek için şantiyede bulunan bir forklift, vinç veya menlift gibi bir iş makinesinin kullanılmasını gerektirmektedir.
Bu teknik gerçekler, olayın sigorta şirketi tarafından iddia edilen “açıktan hırsızlık” tanımının ötesinde, organize, planlı ve ciddi lojistik kabiliyet gerektiren bir eylem olduğunu ortaya koymaktadır.
Hırsızlık olarak davacı tarafından belirtilen olayın bayram öncesi alınan malın/ emteanın açık alanda bırakılması ve bayram sonrası gelindiğinde 17 kalem emteanın yerinde bulunmadığının görülmesi olarak gerçekleştiği açıktır. Poliçe özel şartları ile birlikte değerlendirildiğinde, poliçede inşaat yapılmaması halinde tüm malzemenin kilit altında olması ve 24 saat bekçi ile korunuyor olması şartı mevcuttur. Sigortalı mahalde davacının sigortalı ve/veya davacı firma ile anlaşmalı bir bekçinin riziko adresinde olmadığı, bekçi olarak görevlendirilen kişinin de toprak sahibinin sigortalı personeli olduğu, heyetimizce tespit edilen bu ağırlık ve hacimdeki malzemelerin şantiye sahasından çıkarılmasının da birkaç kişinin anlık bir eylemi ile gerçekleşemeyeceği “açıktan hırsızlık tanımının ötesinde, organize, planlı ve ciddi lojistik kabiliyet gerektiren bir eylem olduğu dikkate alındığında, 24 saat bekçi bulundurulması halinde bu eylemin fark edilemeyecek olmasının da mümkün olmadığı anlaşılmakla, planlı eylen sırasında herhangi bir bekçinin olay yerinde olmadığı da anlaşılmaktadır. Bu itibarla davalı sigorta şirketinin poliçe genel ve özel şartları dahilinde işbu hasardan sorumlu olmayacağı, teminat dışı olarak kabul edilmesinin gerektiği değerlendirilmiş olup, hukuki takdir Sayın Mahkemenindir.
Ancak elbette Sayın Mahkemenin aksi kanaati durumunda; davacının davalı sigorta şirketinden (yine genel ve özel şartlar gereği eksik sigorta uygulanması (%23,86) ve % 10 muafiyet bedeli sonrası) 1.360.323,04 TL talep edebileceği hesaplanmış olup hukuki takdir Sayın Mahkemenindir.
Ekspertiz raporuna göre;
1. Proje Bedeli Tespiti: ----- ile yaptığı sözleşmede proje bedeli 23.639.776,63 TL 2. Sigorta Bedeli: bu proje, sigorta poliçesine 18.000.000,00 TL bedelle dahil edilmiş 3. Eksik Sigorta Oranı Hesabı: Proje bedeli, sigorta bedelinden daha yüksek olduğu için aradaki fark oranında "eksik sigorta" uygulanmıştır. Eksper, bu oranı %23,86 olarak hesaplamış. (18.000.000,00 TL / 23.639.776,63 TL) = 0,2386 (%23,86)
• Tespit Edilen Hasar Tutarı (KDV Hariç): 1.985.119,58 TL • Eksik Sigorta Tenzili (%23,86): 1.985.119,58 TL x %23,86 = 473.649,53 TL • Ara Toplam (Eksik Sigorta Düşüldükten Sonra): 1.985.119,58 TL - 473.649,53 TL = **1.511.470,05 TL** Eksperin bulduğu 1.511.470,05 TL rakamı, hasar bedelinden eksik sigorta tenzilinin düşülmesinden sonra ulaşılan ara toplamdır.
Poliçede belirtilen %10'luk muafiyet, bu yeni ara toplam üzerinden hesaplanmıştır: • Muafiyet Tenzili (%10): 1.511.470,05 TL x %10 = 151.147,00 TL • Nihai Tazminat Tutarı: 1.511.470,05 TL - 151.147,00 TL = 1.360.323,04 TL’ dir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, hırsızlıktan kaynaklı maddi zararın davalı sigorta şirketinden tahsil talebine ilişkindir.
Bilirkişi heyet raporu olayın oluş şekline ve dosya içeriğine uygun olduğundan benimsenmiştir.
Çalınan elektrik kablo malzemelerinin hırsızlık olayının fark edildiği 24.06.2024 tarihi itibarıyla Katma Değer Vergisi (KDV) hariç toplam rayiç bedelinin, tespit edildiği üzere 1.985.119,58 TL olarak kabul edilmesinin teknik ve ticari teamüllere uygun olduğu, çalınan malzemelerin toplam ağırlığının yaklaşık 7.4 ton (7.398,7 kg) olduğu hesaplanmıştır. Bu malzemeler, genellikle her biri birkaç yüz kilogram ile bir ton arasında değişen ağırlıklara sahip büyük ahşap veya metal makaralar üzerinde sevk edilebileceği Jandarma Olay Yeri İnceleme Raporu’nda belirtilen “makara izleri” ve malzemelerin taşındığı 120 metrelik güzergah, bu ağır makaraların insan gücüyle sürüklenerek veya yuvarlanarak taşındığını gösterdiği,
Bu ağırlık ve hacimdeki malzemelerin şantiye sahasından çıkarılması, birkaç kişinin anlık bir eylemiyle gerçekleştirilebilecek basit bir fiil değildir. Bu eylem, teknik olarak; Planlama ve Organizasyon: Malzemelerin yerinin önceden bilinmesi, en uygun zamanın seçilmesi ve taşıma yönteminin planlanması. Yeterli Sayıda Personel: Ağır makaraları hareket ettirebilecek birden fazla kişinin varlığı. Ağır Vasıta ve Muhtemel Yükleme Ekipmanı: Toplamda 7.4 tonluk malzemeyi taşıyabilecek kamyon veya tır gibi bir aracın şantiye sahasına sokulması ve muhtemelen bu ağır makaraları araca yüklemek için şantiyede bulunan bir forklift, vinç veya menlift gibi bir iş makinesinin kullanılmasını gerektirmektedir.
Bu teknik gerçekler, olayın sigorta şirketi tarafından iddia edilen “açıktan hırsızlık” tanımının ötesinde, organize, planlı ve ciddi lojistik kabiliyet gerektiren bir eylem olduğunu ortaya koymaktadır.
Hırsızlık olarak davacı tarafından belirtilen olayın bayram öncesi alınan malın/ emtianın açık alanda bırakılması ve bayram sonrası gelindiğinde 17 kalem emteanın yerinde bulunmadığının görülmesi olarak gerçekleştiği açıktır. Poliçe özel şartları ile birlikte değerlendirildiğinde, poliçede inşaat yapılmaması halinde tüm malzemenin kilit altında olması ve 24 saat bekçi ile korunuyor olması şartı mevcuttur. Şantiye etrafında kısmen ihata duvarı ile çevrili olduğu, kısmen açık olduğu, saha etrafını çevreleyen duvarda 2 noktada açıklık olduğunun görüldüğü, şantiye sahasına kontrolsüz giriş- çıkış yapılabildiği, Sigortalı mahalde davacının sigortalı ve/veya davacı firma ile anlaşmalı bir bekçinin riziko adresinde olmadığı, bekçi olarak görevlendirilen kişinin de toprak sahibinin sigortalı personeli olduğu, tespit edilen bu ağırlık ve hacimdeki malzemelerin şantiye sahasından çıkarılmasının da birkaç kişinin anlık bir eylemi ile gerçekleşemeyeceği “açıktan hırsızlık” tanımının ötesinde, organize, planlı ve ciddi lojistik kabiliyet gerektiren bir eylem olduğu dikkate alındığında, 24 saat bekçi bulundurulması halinde bu eylemin fark edilemeyecek olmasının da mümkün olmadığı anlaşılmakla, planlı eylem sırasında herhangi bir bekçinin olay yerinde olmadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketinin poliçe genel ve özel şartları dahilinde işbu hasardan sorumlu olmayacağı, meydana gelen hırsızlık olayının teminat dışı olduğu değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
1-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 2.410,65 harçtan mahsubu ile bakiye 1.795,25 TL'nin hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (100.000,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6- Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.