T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/840 Esas
KARAR NO: 2025/920
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 14/11/2024
KARAR TARİHİ: 11/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili tarafından dava dışı sigortalı derya ---- ait sigortalı emtianın taşınmasına ilişkin olarak ------- düzenlendiğini, sigortalı tedarikçi firma ------ tarafından sevkiyata hazırlanan toplam----- yerleşik alıcı ------ gönderilmek üzere davalı-------------- yüklenerek yola çıktığını, aracın------- varışına müteakip ----- tahliyesi esnasında kolilerin yırtıldığını ve içeriği ürünün hasarlanmış olduğunun görülmesi üzerine---------- kolisini hasarlı aldık ve kontrol edip tedarikçiye bilgi vreeceğiz" şeklinde not düşüldüğünü, sigortalı ile yapılan görüşmeler ve ekspertiz çalışmaları neticesinde bazı kolilerin yırtıldığı/parçalandığı, içeriği ürünün ezilmek suretiyle hasarlandığı, tüm kolilerde yapılan ayrıştırma neticesinde -------adedinin kullanılmaz hale geldiğinin tespit edildiğini, sigortalı emtiada meydana gelen hasarın davalı nakliyeci şirketin sorumluluğu olduğu süreçte meydana geldiğini, hasarda davalı tarafından gerekli ve özenli şekilde yükleme ve taşımanın gerçekleştirilmediğini, davalının CMR Konvansiyonu maddeleri kapsamında hasardan sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısına ----- ödeme yapıldığını, hasar bedelinin tahsili için ----- esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulünü, -------- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, dosyada usulüne uygun temlikname ve ibranamenin bulunmadığını, hasar miktarının ödendiğine ilişkin banka dekontunun dosyaya sunulması gerektiğini, husumet yönünden itiraze ttiklerini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, dava konusu taşımanın uluslararası karayolu ile yapılan taşıma olduğunu, CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, hasarın oluşumunda kusurun olmadığını, meydana gelen hasarın taşıyıcının önlemesine imkan olmayan nedenle meydana geldiğinin ispatlandığını, CMR Konvansiyonu 17/2 maddesine göre hasar taşıyıcının önlemesine imkan olmayan bir nedenle meydana gelmiş ise müvekkilinin sorumluluktan kurtulacağını, bu yönüyle davanın reddi gerektiğini, hasarın tamamının yükleyici firmanın paletleme ve yükleme hatasından oluştuğunu, ilgili hasarın taşıma esnasında meydana gelen hasar olmadığını, hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini, faiz talebinin yasaya ve usule aykırı olduğunu, fahiş ve mesnetsiz olduğunu, sovtaj bedeli ve navlun hasar talebinden düşülmediğini, icra inkar tazminat şartlarının oluşmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunarak; davanın zamanaşımı, husumet yönünden reddini, davanın esastan reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir. Davalı --------- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, delillerin tebliğ edilmesini, müvekkili sigorta şirketi nezdinde nakliyeci sorumluluk sigortasının bulunmadığını, diğer davalı -------- akdedildiğini, sigortalıya yüklenecek yasal sorumluluk hallerinin poliçedeki genel ve özel şartlar kapsamında teminat altına alındığını, poliçe kapsamındaki teminat bedelinin bir poliçe vadesi içinde ve tüm hasarlar toplamında 500,00 EURO ile sınırlı olduğunu, söz konusu poliçe kapsamında muafiyet bulunduğunu, hasara uğrayan yükün kamyona kimler tarafından yüklendiğinin tespit edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkilinin kusuru tespit edilse dahi sorumluluğunun CMR Konvansiyonu Md. 18/3 kapsamında olduğunu, müvekkilinin ihbar tarihinin kırkbeş gün sonrasından itibaren faiz ile sorumlu olduğunu, müvekkilinin poliçede yazılı teminat limitleri ile sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini, hükmedilecek tutarı teminat limitini aşması halinde de feriler bakımından da poliçede yazılı teminat limitleri oranında sorumluluğunun doğacağını savunarak; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:------ müzekkere yazıldığı görüldü. Dosyaya ---- tarihli bilirkişi heyet raporunun sunulduğu görüldü.Dosya CMR mevzuatı uyarınca hasardan taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, zararın paketleme ve istifleme hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, takip tarihi itibariyle zarar miktarının (ürünlerin sovtaj değeri ve taşıma ücreti yönündeki savunma da değerlendirilerek) ve takip tarihi itibariyle işlemiş faizinin ne olduğu, CMR hükümleri uyarınca sorumluluk limitinin ne olduğu, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, zararın davalı sigorta şirketinin poliçe kapsam ve limitinde kalıp kalmadığı ve muafiyet söz konusu olup olmadığı hususlarının tespiti amacıyla bir uluslararası karayolu taşımacılığı (CMR) uzmanı, bir kırtasiye malzemeleri uzmanı ve bir sigorta uzmanı bilirkişi verilmesine karar verilmiştir.Taşımacılık Uzmanı Bilirkişi-------tarafından hazırlanan ----tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.Mahkememizce dava dışı sigortalı ------- dava konusu taşımaya ilişkin fatura bedelinin ----- poliçe numaralı ------ kapsamında sigortacısı olduğu dava dışı gönderen ----- adet Klasör emtiasının -----davalı taşımacı ------ plakalı tırlarla taşınması ve -------Euro bedelli fatura) tamamının ödemesinin alınıp alınmadığı hususunun mahkememize bildirilmesi için müzekkere yazılmış, dava dışı sigortalı ------ Tarafından müzekkereye aşağıdaki şekilde cevap verildiği görülmüştür:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının ---------- tarihleri arası dönem için ------ kapsamında sigortacısı olduğu dava dışı gönderen ------ emtiasının ---- davalı taşımacı ------ plakalı tırlarla taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına ---- ödeme yapan davacının bu miktarı ----- davalılardan rücuen talebine dair başlattığı ---- Esas sayılı takibi'ne vaki davalılar itirazlarının iptali davasıdır.Dava konusu alacağın taşıma sırasında gönderilenin hasarlanması nedeniyle CMR mevzuatından kaynaklanan rücuen tazminat davası olduğu, CMR'nin "Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar: a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren, (...)" düzenlemesini öngören 32. Maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin teslim tarihinden itibaren 1 yıl olduğu, somut olayda dosyada mevcut CMR belgesine (sevk mektubuna) göre taşınan eşyanın alıcıya teslim tarihinin 25/05/2023 olduğu, zamanaşımının TBK 154/1-b.2 uyarınca 19/04/2024 tarihinde takip yapılması ile kesildiği ve yeniden işlemeye başladığı, 14/11/2024 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının yeniden kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalıların zamanaşımı def'inin reddine karar vermiştir.----- Esas sayılı takibi incelendiğinde davacının davalılar aleyhine ----- işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.109,91 Euro alacağın tahsiline talep ettiği, takipte alacak sebebi olarak "24.08.2023 tarihinde sigortalı --------ait emtianın kusurlu taşınması sonucu oluşan hasar için ödenen tazminatın rücuen tazmini talebidir 1.109,91 EUR" gösterildiği görülmüştür. Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın yukarıda belirtildiği gibi sigortalısına tazminat ödeyen davacı sigortacının zarardan taşımacının sorumlu olduğundan bahisle taşımacı ve taşımacının sorumluluk sigortacısına karşı rücu alacağına dair başlattığı takibe vaki itirazın iptali davası olduğu, davacının takipte aktif husumetinden bahsedebilmek için zararın dava dışı sigortalı ------- kapsamında bulunması gerektiği, aksi takdirde davacının sigortalısına hatır ödemesi yapmış olması nedeniyle aktif husumetinin bulunmayacağı, yine------- teslim şekli satış nedeniyle dava dışı sigortalının satım konusu ürünlerin tamamının bedelini tahsil etmesi durumunda davacının (satım konusu malın zarar görmesi nedeniyle hasara katlanmayan) sigortalısına hatır ödemesi yapmış olacağı ve aktif husumetinin bulunmayacağı, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde yukarıda deliller kısmında da ortaya konulduğu üzere dava dışı sigortalının satış bedelinin tamamını dava dışı ------- alıcıdan tahsil etmediği, toplam fatura bedelinin 21.847,20 Euro olduğu, dava dışı sigortalı satıcının ise alıcıdan 17.812,82 Euro tahsil ettiği, satılanın hasarına davacının sigortalısının katlandığı, bu anlamda davacının sigortalısına yaptığı ödemenin hatır ödemesi olmadığı ve bu anlamda davacının aktif husumetinin bulunduğu, ancak yukarıda deliller kısmında ortaya konulduğu üzere hasarın gönderici/satıcı sigortalının sorumluluğunda bulunan ambalajlamadan kaynaklandığı hususunun sabit olduğu, her ne kadar CMR Konvansiyonu'na göre bilirkişi tarafından taşımacının müterafik kusurundan bahsedilmiş ise de, davacının aktif husumetinin dava dışı sigortalısı ile akdedilen sigorta poliçesine göre belirlenmesi gerektiği, sigorta poliçesi incelendiğinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere ambalajlamadan kaynaklanan hasarın sigorta teminatı kapsamı dışında bulunduğu, davalı taşımacının CMR Konvansiyonu anlamında müterafik kusuru bulunsun ya da bulunmasın zararın temel sebep olarak sigortalının sorumluluğundaki ambalajlamadan kaynaklanması nedeniyle zararın sigorta teminatı kapsamı dışında olduğu, bu anlamda davacının sigortalısına yapmış olduğu dava konusu takibe konu ödemenin hatır ödemesi olduğu, bu sebeple davacının davaya konu takipte aktif husumetinin bulunmadığı, bu sebeple davanın reddinin gerektiği, yine davacının takip başlatmakta kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığı gibi kötüniyetli olduğunun da kabul edilemeyeceği, alacağın likit de olmadığı, bu sebeple davalının kötüniyet tazminatı talebinin de reddinin gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacının icra takibinde aktif husumeti bulunmaması nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2-Davalı -------- kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 499,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 115,51 TL’nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ----- tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ----- verilmesine,
6-Davalı -----tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı------- verilmesine,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davalılar yapılan yargılamada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden ve ret sebebi ortak olduğundan reddedilen dava değeri (40.570,71 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 ve 3/2 uyarınca hesaplanan 6.491,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak her biri eşit hak sahibi olmak üzere davalılara verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı -------- vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile --------------- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/11/2025