T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/891 Esas
KARAR NO: 2025/619
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/03/2023
KARAR TARİHİ: 10/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacının icra dosyasına konu çeke ilişkin borçlu olmadığının tespitine dair mahkeme kararı ile-----sayılı dosya konusu çek, muhatap şirket açısından iptal edildiğini, Bu rağmen müvekkilimin borçlu olmadığı çeke dayalı açılan icra dosyasında, müvekkilime ait taşınmazlar satılıp satış bedelinin de takip alacaklısına ödendiğini, Bu dosyadan dolayı haksız ve yersiz ödenen bedelin, hesaplanan temerrüt faizi ,vekalet ücreti ve masrafı ile iadesi için ---- sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, Ancak bu icra takibine davalı tarafından itiraz edilmiş olup bu itiraz ile icra takibinin durduğunu beyanla itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini,davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından verilen dava dilekçesinden özetle; Asıl dosya alacaklısının dava dışı ----- olduğunu, Tüm icra ve satış işlemleri onun tarafından gerçekleştirildiğini, Davacının açmış olduğu Menfi Tespit Davasını ile müvekkile borçlu olmadığını tespit ettirmiş olması hukuk aleminde bu kadar geniş yetki vermeyeceğini, Öncelikle söz konusu çek müvekkili Şirket tarafından değil dava dışı ----tarafından icra takibine konu edildiğini, Yani; ------ dosyası ile başlatılmış olan takibin alacaklısı----olup, borçluları ise davacı ---- müvekkil ---- olduğunu, Müvekkili ---------- şirketi, yalnızca bir ticari ödeme aracı olan çekten doğan kanuni haklarını kullanmış ve takip konusu çeki dava dışı ------- şirketine ciro ettiğini bu sebeplerle davacının müvekkilden herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın USUL ve ESAS bakımından reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava davacının borçlu olmadığı çeke ilişkin icra tehdidi altında yapılan ödemenin ve işlemiş faiz alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Davacı vekilince davaya konu icra takibinde davalı borçlu aleyhine 270.184,42 TL asıl alacak ve 277.412,78 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 547.597,20 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatılmış takibe itiraz neticesinde iş bu dava açılmıştır. Mahkememizce davanın kabulüne, takibin asıl alacak üzerinden devamına ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından işlemiş faiz talebi hakkında karar verilmemesi sebebiyle istinaf başvurusunda bulunulmuştur.---- Karar sayılı ilamıyla mahkememiz kararı kaldırılmıştır.------ Karar sayılı ilamındaDava dilekçesinin konu kısmında asıl alacak ve işlemiş faiz miktarlarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle itirazın iptali ve takibin devamı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği, yine dava dilekçesinin sonuç kısmında talebini yinelediği, tevzi formunda dava değeri bölümünde asıl alacak miktarını, faiz değeri bölümünde işlemiş faiz miktarını belirttiği, dava açılırken 6.613,61 TL peşin harç ve icra takip talebinde bulunurken 2.737,99 TL peşin harç olmak üzere toplam dava değeri üzerinden alınması gereken 9.351,59 TL peşin harcı yatırdığı ve işlemiş faiz talebini de dava konusu ettiği anlaşılmıştır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesine rağmen hüküm kısmında çelişkili olarak sadece asıl alacak miktarı üzerinden icra takibinin devamına karar verilmiş, işlemiş faiz talebi hakkında olumlu ve olumsuz bir karar verilmediği gerekçeli kararda da işlemiş faiz talebi hakkında olumlu ve olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı, davacı tarafından işlemiş faiz talebinin konu edilmesine ve peşin harcın tam olarak yatırıldığı, Mahkemece dava konusu edilen işlemiş faiz talebi hakkında olumlu ve olumsuz bir karar verilmediğinden ve bu hususta HMK'nın 297. maddesi uyarınca usul ve yasaya uygun gerekçeli karar yazılmadığından davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülerek mahkememiz kararı kaldırılmıştır.Yapılan yargılamada dosya hesap bilirkişisine tevdi edilerek ek rapor alınmıştır,Bilirkişi Raporu;------alacaklı olmadığı halde davacıya ait 150.000,00 TL lık çeki kendi borcunu ödemek üzere kullandığı (Bu çekle ------- olan 150.000,00 TL lık borcunu kapattığı) anlaşılmakla aşağıda davacının bu işlemden doğan zararı hesaplanmıştır.İcra dosyasında ihale bedeli 273.984,42 TL olduğu halde ödeme emrinde daha az olarak 270.184,42 TL istendiği anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi gereği 270.184,42 TL asıl alacak üzerinden değerlendirme yapılacaktır. Ödeme emrinde TTK. m 1530 gereğince ticari faiz talep edilmiş ve itiraza uğramıştır. TTK. m 1530/7 hükmü Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde Mal ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranına ilişkin düzenleme getirmiştir. Yani bu faiz oranının istenebilmesi için Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemler olması gereklidir.Somut olayda faiz işletilecek para mal ve hizmet tedariki bedeli değil ihale bedeli olduğundan takip konusu alacak için (borçlu tacir olduğundan) 25.03.2016 ihale tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince avans faizi uygulanması gerektiği kanaatindeyiz. Buna karşılık Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ayrıca 1530 sayılı yasaya göre Mal ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı uygulanarak iki farklı hesaplama yapılacaktır. Avans faizi uygulanması kabul edilirse; Hesap tablosundan görüleceği üzere; İhale bedeli 270.184,42 TL ye ihale tarihinden 20.02.2023 takip tarihi itibariyle 269.610,74 TL işlemiş faiz hesaplanmıştır. Buna göre ödeme emrinde 7.802,04 TL fazladan faiz istendiği anlaşılmıştır. 1530 sayılı yasaya göre faiz işletilmesi kabul edilirse; Hesap tablosundan görüleceği üzere, 25.03.2016 takip tarihine kadar 280.412,57 TL işlemiş faiz hesaplanmış olup ödeme emrinde daha az olarak talep edilmiş olan 277.412,78 TL işlemiş faizin yasal normlar içinde kaldığı anlaşılmıştır. Buna karşılık; Davacının zararının bir diğer hesaplama şeklide borçlu olmadığına karar verilen 150.000,00 TL çek bedelinin bankaya 7.09.2012 ibraz tarihinden bu çeki kendi borcunu ödemek için kullanan -------- takip başlattığı 20.02.2023 takip tarihine kadar işlemiş avans faizi ve ferleri ile takip sonrası (tahsilat tarihine kadar) işleyecek Avans faiz ve icra giderleri olduğu kanaatine varılmakla bu yönde aşağıdaki hesaplamalar yapılmıştır. Avans faizi üzerinden yapılan hesaplama neticesinde; 20.02.2023 takip tarihine kadar işlemiş avans faizi 215.767,81 TL olarak hesaplanmış olup aşağıda istenebilecek miktarlar tablo ile tespit edilecektir.Rapordaki Hesap tablosundan görüleceği üzere; 20.02.2023 takip tarihi itibariyle 150.000,00 TL çek bedeli + 215.767,81 TL faizi + 15.000,00 TL çek tazminatı + 450,00 TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 381.217,81 TL alacak bedeli olduğu tespit edilmiş olup takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1530 sayılı yasaya göre faiz işletilmesi kabul edilirse; Avans faizi üzerinden yapılan hesaplama neticesinde; 20.02.2023 takip tarihine kadar işlemiş 1530 sayılı yasaya göre temerrüt faizi 226.984,93 TL olarak hesaplanmış olup aşağıda istenebilecek miktarlar tablo ile tespit edilecektir. Hesap tablosundan görüleceği üzere; 20.02.2023 takip tarihi itibariyle 150.000,00 TL çek bedeli + 226.984,93 TL faizi + 15.000,00 TL çek tazminatı + 450,00 TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 392.434,93 TL alacak bedeli olduğu tespit edilmiş olup takdir Sayın Mahkemeye aittir.
S O N U Ç ;
a) 270.184,42 TL İhale bedeli üzerinden hesaplama yapılması ve Avans faizi uygulanması kabul edildiği takdirde; 20.02.2023 takip tarihi itibariyle 269.610,74 TL işlemiş faiz hesaplanmıştır. Buna göre ödeme emrinde 7.802,04 TL fazladan faiz istendiği anlaşılmıştır.
b) 270.184,42 TL İhale bedeli üzerinden hesaplama yapılması ve 1570 sayılı yasaya göre temerrüt faizi uygulanması kabul edildiği takdirde; Ödeme emrinde talep edilmiş olan 277.412,78 TL işlemiş faizin yasal normlar içinde kaldığının anlaşıldığına,
c) Menfi tespit davasına konu olan çek bedeli üzerinden Avans faizi uygulanması kabul edildiği takdirde; 150.000,00 TL asıl alacak + 215.767,81 TL faizi + 15.000,00 TL çek tazminatı + 450,00 TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 381.217,81 TL alacak bedeli olduğu tespit edilmiş olup takdir Sayın Mahkemeye aittir.
d) Menfi tespit davasına konu olan çek bedeli üzerinden 1570 sayılı yasaya göre temerrüt faizi uygulanması kabul edildiği takdirde; 150.000,00 TL asıl alacak + 226.984,93 TL faizi + 15.000,00 TL çek tazminatı + 450,00 TL komisyon bedeli olmak üzere toplam 392.434,93 TL alacak bedeli olduğu tespit edildiğine dair kanaat belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava davacının borçlu olmadığı çeke ilişkin icra tehdidi altında yapılan ödemenin ve işlemiş faiz alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. --------- esas sayılı icra dosyasında; Davacı tarafından takip borçlusu aleyhine------- karar sayılı tespit davasında verilen iptal kararına istinaden ----- günlü takip talebi ile ; 270.184,42 TL asıl alacak + 277.412,78 TL işlemiş faiz 547.597,20 TL nin takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ve tüm icra giderleri ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibi yapılmıştır.---- esas, ---karar sayılı dosyası ile açılan dava neticesinde; Davacının -----çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, Çekin davalı yönünden iptaline hükmedildiği ve bu kararın derecattan geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.------ alacaklı olmadığı halde davacıya ait 150.000,00 TL lık çeki kendi borcunu ödemek üzere kullandığı, bu çekle ----- borcunu kapattığı anlaşılmakla, davacının yaptığı ödeme üzerinden davanın kabulüne şartları oluşmayan kötüniyet tazminatının reddine dair karar verilmiş, kararın istinafı neticesinde ; Gerekçeli kararda da işlemiş faiz talebi hakkında olumlu ve olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır, İstinaf kaldırma kararı sonrası alınan denetlenebilir bilirkişi raporu neticesinde, dava konusu olayda faiz işletilecek para mal ve hizmet tedariki bedeli değil ihale bedeli olduğundan takip konusu alacak için (borçlu tacir olduğundan) 25.03.2016 ihale tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi gereğince avans faizi uygulanması gerektiği mahkememizce benimsenerek İhale bedeli 270.184,42 TL ye ihale tarihinden 20.02.2023 takip tarihi itibariyle 269.610,74 TL işlemiş faiz hesaplanmış olup, davanın Kısmen Kabulü ile, ------ esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine davalının itirazının kısmen iptali takibin 270.184,42 TL asıl alacak 269.610,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 539.795,16 üzerinden devamına, fazlaya dair istemin reddine, şartları oluşan icra inkar tazminatının kabulüne, şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1- ------- sayılı dosyasından yapılan icra takibine davalının itirazının kısmen iptali takibin 270.184,42 TL asıl alacak 269.610,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 539.795,16 üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair istemin reddine
2-270.184,42 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine,
4-Harçlar yasasına göre alınması gereken 36.873,41 TL harçtan peşin alınan 6.613,61 TL mahsubu ile bakiye 30.259,80 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Yargılama gideri mahiyetinde olan 6.613,61 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 10.060,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 9.916,66 TL'sinin davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 84.969,27 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 7.802,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kısmen kabul red oranına göre 3.075,54 TL 'sinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, arta kalan kısmın davacıdan alınarak HAZİNEYİ GELİR KAYDINA,
10-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.10.07.2025