T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/238
KARAR NO : 2025/1082
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/03/2022
KARAR TARİHİ : 18/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 03/03/2018 tarihinde saat 21:45 sularında davalı sürücü ----sevk ve idaresindeki ---- plakalı otomobili ile ----- Sokakta seyir halindeyken ---- önünde yol çalışması olan bölgede karşısına çıkan ----- yönetimindeki ----tescil plakalı yükleyici iş makinesinin ön tarafında bulunan kepçe kısmına çarpışması ile yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, ---- plakalı araçta müvekkili ----- yolculuk etmekte olduğunu, gerçekleşen bu elim kaza sonucu ağır şekilde yaralanan müvekkilinin hastaneye kaldırılarak beyin ameliyatına alındığını, yoğun bakımda tedavi gördüğünü ancak kazadan bu yana 2.5 yılı aşkın sürenin geçmiş olmasına rağmen halen müvekkilinin fiziki ve psikolojik olarak geçirmiş olduğu ağır kazanın etkisinden kurtulamamış olduğunu, müvekkili -----kaza sonucu kafa tası kemiğinde hasar oluşmuş ve tedavi esnasında kafatasının bir bölümü karın bölgesinde bekletilmiş ardından ameliyatla kemik tekrardan eski yerine yerleştirilmek istenmiş ancak kemik iltihaplandığı için kemik yerleştirilememiş olduğunu, müvekkilinin kafatasının bir bölümü kemiksiz şekilde hayatına devam etmeye çalışmış uzun bir aradan sonra opere edilerek bu boşluğun kapatılmış olduğunu, müvekkilinin, yolcu olarak bulunduğu davalı ----- plakalı aracın davalı-----. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı, kaza yapılan ---- tescil plakalı iş makinesinin ise kaza tarihi olan 03/03/2018 tarihinde herhangi bir sigortası bulunmadığını, davalı --- kullandığı iş makinesinin malikinin davalı ---- olduğunu, davalı ---- ve Güvence Hesabına yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını, kaza sonrası polis tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında iş makinesinin aşırı ışık kullandığı ve 2918 sayılı ktk'nın 47/1-d md. uyarınca kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ayrıca kazanın oluşumunda yol çalışması yapan yetkili kurum ve kuruluş gerekli işaret ve levha koyulmadığından kusurlu olduğu ve inşaat çalışması yapılan yolda yeterli aydınlatıcı olmadığından yolun aydınlatılması ile görevli olan kuruluşun kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazanın gerçekleşmesinde sebep olan yol yapım çalışmasını üstlenen firmanın ----Olduğunu, bu şirketin aynı zamanda iş makinesi sürücüsü ---- işvereni olduğunu, davalı firmaların sürücü ----- ehliyeti olmamasına rağmen şantiye alanında çalışmasına müsaade etmiş ayrıca çalışma alanında gerekli güvenlik önlemlerini almadıklarından kusurlu olduklarını, bu durumun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, davalılarla arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamamış olduğunu beyan ederek müvekkili ----- kaza tarihi olan 03/03/2018 tarihinden itibaren tam malul olunan dönem, işlemiş dönem ve bilinmeyen dönem güç kaybı/iş görmezlik tazminatından oluşan maddi zararı, tedavi giderleri, refakatçi, yol, kişisel bakım giderleri, kabul ve teşrifat giderleri için şimdilik 100.000TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı müvekkilinin eski sağlıklı hayatına devam edemediğini, istediği şekilde iş hayatına devam edemeyecek ve öğrenimini de gerekli şekilde tamamlayamayacağını, davacı müvekkilinin özgüvenini kaybetmiş psikolojik olarak çöküntüye uğramış olduğunu, öte yandan davacı müvekkilinin ailesinin, müvekkilinin hastalığı süresince yıpranmış ve bu durumun müvekkilinin daha fazla üzmüş, ıstırap çekmesine ve kendisini işe yaramaz hissetmesine yol açmış olduğunu, davalıların umursamaz tavırlarının da davacının bu ıstırabını arttırmış olduğunu beyanla davacı müvekkili için çektiği ıstırabın biraz olsun dinmesi adına fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 200.000,00-TL manevi tazminatın, kazazede müvekkili ---- babası ---ve annesi ----- için yaşadıkları acı ve üzüntüden dolayı ayrı ayrı 50.000'er TL manevi tazminatın, müvekkilleri ----- ve --- için ayrı ayrı 30.000'er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren değişen oranlarda hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalılardan (davalılar --- ve Güvence Hesabı manevi tazminata yönelik taleplerden ayrık tutularak) alınarak davacılara verilmesine, TBK md.76 hükmüne istinaden 100.000,00- TL' den az olmamak üzere müvekkili ---- lehine geçici ödemeye hükmedilmesine, hakkın elde edilmesinin zorlaşmaması için davalıların mal varlıkları üzerine teminatsız ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zamanaşımına uğramış olduğunu, davaya konu kaza açısından müvekkili şirketlerin herhangi bir kusuru bulunmamakta olduğunu, tali kusurlu müvekkili şirketin eski çalışanı ---- ve asli kusurlu ---- eylemleri ele alındığında müvekkili şirketler nezdinde illiyet bağının kesildiğinin aşikar olduğunu, kaza sırasında iş makinesi sürücüsü müvekkili şirket çalışanı ------ ehliyetinin bulunmadığı iddiasının gerçeklikten uzak olduğunu beyan ederek ikame edilen usul, yasa ve hakkaniyete aykırı işbu davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle; ---- plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde ----- numaralı zorunlu trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin iş bu sigorta poliçesine istinaden sorumluluğu sakatlanma ve ölüm kişi başına 360.000,00- TL ile sınırlı olduğunu, keza masraf ve vekalet ücreti sorumluluğunun da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, kusurun kanıtlanmaması halinde müvekkili şirketin de sorumluluğu olmadığını, kaza tespit tutanağı incelendiğinde görüleceği üzere sigortalı araç sürücüsüne kusur izafe edilmemiş bununla birlikte kazanın oluşumunda yol çalışması yapan yetkili kurum ve kuruluş gerekli işaret ve levha koymadığından, inşaat çalışması yapılan yolda yeterli aydınlatma olmadığından yolların aydınlatılması ile görevli kurumun kusurlu olduğunun belirtildiğini, ayrıca karşı araç sürücüsünün de KTK m 47/1-d maddesine göre kusurlu bulunduğunu, dava konusu kaza sırasında davacının, sigorta araçta yolcu konumunda bulunmakla dava dilekçesinde yer alan beyanlarında da sabit olduğu üzere arkadaşının aracına hatır için bindiği sabit olduğundan TBK 51-52 m. uyarınca hatır indirimi yapılması gerektiğini, davacı emniyet kemeri takmadan yolculuk yapmış ise tehlikenin farkında olmasına rağmen binerek kendi can güvenliğini tehlikeye attığından müterafik kusuru bulunmakta olup bu nedenle indirim yapılması gerektiğini, davacının dilekçesinde talep etmiş olduğu refakatçi, ulaşım gideri, kişisel bakım giderleri, kabul ve teşrifat giderleri "dolaylı zarar" olup, poliçe teminat kapsamı dışında kaldığından reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber; hükmedilecek faiz dava tarihinden itibaren yasal faiz olduğunu, açıklanan nedenlerle aleyhe açılan haksız davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemek kaydıyla; müvekkili kurumun sorumluluğunun, kaza tarihinde yürülükte olan zorunlu mali mesuliyet (ZMM) sigortası teminat limiti ve kaza tarihi itibariyle geçerli bir zmm sigorta poliçesi bulunmayan ----- plakalı araç sürücüsü --- kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davayı ve sorumluluğu kabul anlamına gelmemek kaydıyla ; davacı -----, kaza tarihinde fiilen çalışıp gelir elde ettiğini ispata elverişli herhangi bir delil sunmadığından , geçici iş göremezlikten dolayı maddi zararı bulunduğunu ispatlayamadığını, : davacı -----SGK’ dan gelir sağlayıp sağlamadığının tespiti gerektiğini, bakıcı giderinin talep edilebilmesi için bu süreçte gerçekten bakıma muhtaç olup olmadığının tespiti gerektiğini, davacının ''tedavi gideri'' ve ''tedavisiyle ilgili ulaşım, refakatçi vb. diğer giderleri'' ne ilişkin taleplerinin, zorunlu mali mesuliyet (zmm) sigortası teminatı kapsamında olmadığını, davacı burak göçen' in kaza esnasında, koruyucu tertibatlarından olan ‘‘emniyet kemeri’’ ni takıp takmadığının araştırılması, eğer emniyet kemeri takılı değil ise tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, dava öncesinde davacının müvekkili kuruma usulüne uygun bir başvurusu bulunmamakta olduğunu, bu nedenle müvekkili kurumun temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğinden davacının faiz talebinin reddi gerektiğini beyan ederek öncelikle davanın "dava şartı yokluğu" sebebiyle usulden reddine, aksi halde, davanın esastan reddine , vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, yaralanmalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece davacı ---- hastane kayıtları celp edilmiş, sigorta şirketinden hasar dosyası temin edilmiş, SGK'ya müzekkere yazılarak davacıya kaza nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmış, davacıların ve davalı sürücünün ---- araştırması yaptırılmış, kazaya ilişkin -----. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ---- Esas ----- Karar numaralı dosyası celp edilmiştir.
İncelenen ceza dosyasında; Trafik Kazaları Araştırma Uzmanı tarafından sunulan 19.02.2019 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığı, raporda ; "...olay yeri meskun mahal yerleşik alan içinde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, ---- Sokak üzerinde ----- Caddesi istikametinden ----- istikametine seyir ederken aracının hızını kavşaklara yaklaşırken ve yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmadan, aracının hızını aracının teknik özelliğini dikkate alarak hava, yol ve trafik durumuna göre ayarlamadan seyir edip ----- Sokak kavşağını geçtiğinde karşı yönden gelen yükleyici iş makinasının farlarının gözlerini alması neticesi karşı yönden gelen araçların şeridine girdiğinde sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı kamyonetinin sağ ön kısımları ile ---- Sokak üzerinde ----- istikametinden ---- Caddesi istikametine seyir eden ----tescil plaka sayılı yükleyici iş makinasının yükleyici kepçesinin sağ kısımlarına, sol ön kısımlarını da taşıt yolunun sağında bulunan moloz yığıntısına sadmesi (çarpması) neticesi sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı kamyonetinde yolcu ----- araç içinde yaralanmasına neden olduğu trafik kazasında ASLİ KUSURUNUN olduğu, olay yeri meskun mahal yerleşik alan içinde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, ---- Yolu Sokak üzerinde ----tepe istikametinden ------ Caddesi istikametine seyir ederken yükleyici iş makinası sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeden yükleyici iş makinası kullandığı, sevk ve idaresindeki ---- tescil plaka sayılı yükleyici iş makinasının uzun hüzmeli farlarını yakarak karşı yönden gelen araç sürücülerinin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak şekilde seyir ederken sevk ve idaresindeki ----- tescil plaka sayılı yükleyici iş makinasının yükleyici kepçesinin sağ kısımlarına, ---- Sokak üzerinde ---- Caddesi istikametinden ----- istikametine seyir eden ---- plaka sayılı kamyonetin sağ ön kısımları ile sadmesi (çarpması) neticesi ---- plaka sayılı araç içinde yolcu ----- araç içinde yaralanmasına neden olduğu trafik kazasında TALİ KUSURUNUN bulunduğu ..." şeklinde kanaat belirtildiği, Mahkemece her iki sürücünün de cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür. Dosya, kazada yaralanan davacının maluliyetinin 03/03/2018 kaza tarihinde geçerli olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tespiti için ------ Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu'ndan rapor alınmıştır. ATK tarafından tanzim edilen 26/07/2024 tarihli raporda ; davacının tüm vücut engellilik oranının % 10 olduğu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 24 aya kadar uzayabileceği, kişinin başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 3 (üç) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce ------ Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nden kazaya ilişkin kusur oranlarının tespiti için rapor alınmış, 11/02/2025 tarihli raporda; '' 03.03.2018 günü saat 21.45 sıralarında, sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan ---- plaka sayılı kamyonet ile --- Sokağı takiben seyir halindeyken ---- Camii önlerine geldiği sırada (çalışma olan kısımda) karşı istikametten gelmekte olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı yükleyici iş makinesinin ön tarafında bulunan kepçe kısımlarının, kamyonetin sağ ön kısımlarıyla çarpışması ve ------ plaka sayılı kamyonetin yol üzerinde bulunan toprak yığınına çarpması sonucu kamyonette yolculuk etmekte olan davacı ----- yaralanmasıyla neticelenen trafik kazası meydana geldiği anlaşıldığı, tüm dosya kapsamı, kaza tespit tutanağı, tüm ifadeler, 02.03.2020 tarihli bilirkişi raporu, 19.02.2019 tarihli bilirkişi raporu, 26.03.2019 tarihli ek bilirkişi raporu, dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve dosya içerisindeki tüm veriler bir bütün halinde incelendiğinde, sürücü ------, sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini, uygun hızla müteyakkız şekilde sürdürmesi gerekirken bunları yapmadığı, olay mahalline geldiği esnada yolu ortalar vaziyette seyredip karşı istikametten gelmekte olan sürücü ----- yönetimindeki yükleyici iş makinesinin ön tarafında bulunan kepçe kısımlarıyla çarpışarak kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla gerçekleşen olayda %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ----, sevk ve idaresindeki ------plaka sayılı yükleyici iş makinesi ile seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız şekilde sürdürmesi gerekirken bunları yapmadığı, (kendi beyanında da --aydınlatmasının aşırı güçlü olduğunu belirttiği--) uygun olmayan ışık donanımını kullanıp yolu ortalar vaziyette seyrederek sürücü ----- yönetimindeki kamyonetle çarpıştığı ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla gerçekleşen olayda %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu '' yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Dosya tazminat hesabı için aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 11/08/2025 tarihli raporunda özetle; ''03.03.2018 tarihinde trafik kazasında yaralanan 10.12.1999 doğumlu----;
Kazada yaralanmalarından dolayı dönemsel rayiç bedellerle 6.088,50 TL bakıcı, 5.000,00 TL
pansuman, ilaç, bakım için gerekli tıbbi malzemeler ve yardımcı ortopedik malzemeler
için,15.000,00 TL sağlık kurumlarına taksi ulaşım ve bu süreçteki temel ihtiyaçları için olmak
üzere 26.088,50 TL belgesiz bakıcı, tedavi gideri olacağının öngörüldüğü,
45.003,58 TL geçici iş göremezlik tazminatı,12.08.2025 hesap tarihi itibarıyla 1.345.946,29 TL
sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam iş göremezlik tazminatının 1.390.949,87 TL
olduğu, Toplam tazminatının öngörülen 26.088,50 TL belgesiz bakıcı-tedavi gideri, 45.003,58 TL geçici iş göremezlik tazminatı,12.08.2025 hesap tarihi itibarıyla 1.345.946,29 TL sürekli iş göremezlik
tazminatı olmak üzere 1.417.038,37 TL olduğu, ----plakalı kamyonet işleteni ve sürücüsünün davacının 35.546,04 TL öngörülen belgesiz bakıcı gideri, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı ve 12.08.2025 hesap tarihi itibarıyla 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 395.546,04 TL tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları,
Güvence Hesabı ve ------ plakalı yükleyici iş makinesi işleteni ve sürücüsünün davacının
35.546,04 TL öngörülen belgesiz bakıcı gideri, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı ve
12.08.2025 hesap tarihi itibarıyla 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere
toplam 395.546,04 TL tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları,
----- plakalı kamyonet işleteni ve sürücüsünün davacının 12.08.2025 hesap tarihi itibarıyla sürekli iş göremezlik tazminatının 312.973,15 TL kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Güvence Hesabı ve ----- plakalı yükleyici iş makinesi işleteni ve sürücüsünün davacının 12.08.2024 hesap tarihi itibarıyla sürekli iş göremezlik tazminatının 312.973,15 TL kısmından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, Temerrüt tarihinin----- için 12.04.2019, Güvence hesabı için 31.01.2022, kazaya karışan araçların işletenleri ve sürücüleri için 03.03.2018 kaza tarihi olduğu, uygulanacak faizin kazaya karışan araçlar ticari olduğu için talep doğrultusunda avans faiz olduğu, '' yönünde görüş ve kanaat sunmuştur.Davacılar vekili 02.09.2025 tarihli ıslah dilekçesi sunarak, müvekkili ----- bakıcı gideri ve tedavi giderleri, refakatçi, yol, kişisel bakım giderleri, kabul ve teşrifat giderleri olarak toplamda 26.088,50 TL, tam malul olunan dönem için 45.003,58 TL geçici iş göremezlik tazminatı, işlemiş dönem ve bilinmeyen dönem güç kaybı/iş göremezlik tazminatı 1.345.946,29 TL olmak üzere toplamda 1.417.038,37 TL maddi zararın 03.03.2018 kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi ve güvence hesabının poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Toplanan tüm delillere, ATK kusur ve maluliyet raporu, bilirkişiden alınan aktüer hesap raporuna göre; davacı ---- 03.03.2018 tarihli kaza anında yolcu konumunda olduğu---- plaka sayılı kamyonetin şoförü davalı ---- ile kazaya karışan ----- plaka sayılı iş makinesinin şoförü davalı ------ meydana gelen kazada %50 %50 oranında eşit kusurlu olduğu belirlenmiş, ATK kusur raporu olayın oluş şekline uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Kazaya karışan --- plakalı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS (Trafik) poliçesi ile davalı ----- sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, ----- plakalı iş makinasının kaza anında geçerli trafik sigortası bulunmadığından davalı Güvence Hesabının da trafik poliçesi limitleri ile sorumlu olduğu, şahıs başına sakatlık teminat limitinin 360.000,00 TL, bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik zararını da kapsayan tedavi gideri klozu teminat limitinin 360.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır. Kazada yaralanan davacı ----- kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre ATK raporunda belirlenmiş %10 oranında kalıcı maluliyeti, 24 aylık geçici iş göremezlik süresi ve bakıcı-tedavi-yol gideri tespitine göre hesaplanan 1.417.038,37 TL maddi tazminatın davalıların kusur oranları nispetinde tazminine dair karar verilmiştir.
Davacı ---- kazada ağır yaralanması sebebiyle 200.000,00-TL, babası ----- ve annesi ----- için 50.000'er TL, kardeşleri ----- ve ------ için 30.000'er TL manevi tazminat talebinde bulunulmuştur.
Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK -----) Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Dava konusu trafik kazasında yaralanıp %10 oranında kalıcı maluliyete uğrayan ve kusuru bulunmayan davacının yaralanmasının niteliği, tarafların ekonomik durumu, kaza tarihi nazara alınarak takdiren 200.000,00-TL manevi tazminata, yaralanan ----- tedavi ve iyileşme dönemine refakat eden, sürecin maddi manevi zorluğunu yaralanan evlatları ile birlikte yaşayan davacı anne ----- için 5.000,00-TL manevi tazminata , davacı baba ----- için 5.000,00-TL manevi tazminata hükmedilerek davalılar ----şirketi‘nde 03/03/2018 kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline dair hüküm kurulmuş, davacı kardeşler yönünde manevi tazminat istemleri reddedilmiştir. Davalı ---- süresinde sunduğu cevap dilekçesi ile hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasını talep etmiştir. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nin 52'nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hâkim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı TBK'nin 52'nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın süreklilik kazanan kararlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda ; davacı ---- yolcu olarak bulunduğu araç içinde ağır yaralandığından müterafik kusurunun bulunmadığı, davacı ---- ile davalı sürücü --- aynı araç içinde trafiğe çıktıkları anlaşılmış olup araçta bulunan bu kişiler arasında akrabalık ilişkisi bulunmakla, kaza anında ücretli taşıma söz konusu olmadığından hatır taşıması nedeniyle indirim yapılamayacağı kanaatine varılmıştır.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi tazminat isteminin KABULÜ ile; 45.003,58 TL, geçici iş göremezlik tazminatı, 1.345.946,29 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 26.088,50 TL bakıcı- yol- tedavi gideri olmak üzere toplam 1.417.038,37 TL maddi tazminatın 708.519,185 TL’sinin davalı ----- 03/03/2018 kaza tarihinden, davalı ----- poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere 12/04/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 708.519,185 TL’sinin davalılar -----Şirketi’nden 03/03/2018 kaza tarihinden davalı Güvence Hesabından poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak üzere 31/01/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı -----verilmesine,
2-Manevi tazminat isteminin KISMEN KABULÜ ile, davacı ---- için 200.000,00-TL manevi tazminatın, davacı anne ---- için 5.000,00-TL manevi tazminatın , davacı baba ---- için 5.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ------- Şirketi‘nden (herbir davalı kusuru oranında 105.000-TL manevi tazminattan sorumlu olmak üzere) 03/03/2018 kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine,
Diğer davacılar yönünden manevi tazminat istemlerinin reddine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca maddi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 96.797,89-TL harçtan, davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 1.571,13-TL harç ile dava esnasında yatırılan 4.499,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 90.727,76-TL harcın davalılar ---- ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 6.070,13-TL'nin davalılar ----- Şirketi ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Harçlar Kanunu uyarınca manevi tazminat talebi yönünden alınması gerekli 14.345,10-TL harcın davalılar-------Şirketi ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
6-Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 216,385,37-TL vekalet ücretinin davalılar------Şirketi ve Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
7-Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacılar lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar------ Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 20.660,25-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre hesaplanan 19.156,51-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı tarafın üzerinde bırakılmasına,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.