T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/44 Esas
KARAR NO : 2025/1115
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2013
KARAR TARİHİ : 24/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 28/09/2012 tarihli noterden tasdikli sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmeye göre müvekkilinin davalının ihtiyacı olan 75.000 çift kamuflajlı eldiveni temin ve davalıya teslim edeceğini, sözleşme uyarınca davalıya 49.500,00 TL bedelli banka teminat mektubu verildiğini, sözleşme kapsamında 03/05/2013 tarihinde 35.000 çift kamuflajlı eldivenin davalıya teslim edildiğini, davalının teknik şartnamede eldivenlerin yağ iticilik değerinin 20 yıkama sonrasında en az 3 olacağının öngörülmesine rağmen yapılan laboratuar muayenesi sonucunda bu değerin 2 olduğunun tespit edildiğini ileri sürdüğünü, bu sebeple şartnameye uygun olmadığı gerekçesi ile ürünlerin bedelini ödemediğini, davalının eldivenler üzerinde yaptığı yağ iticilik tayininin sözleşmenin eki teknik şartnamenin 4.2.11 ve 4.2.15 maddelerine aykırı bulunduğunu, her iki madede de yağ iticilik tayininin (yıkama öncesi ve sonrası)-------- göre yapılacağının öngörüldüğünü, bu standardın prosedürüne göre numunede 20 cm x 20 cm. ebadında test örneği çıkarılması gerektiği, halbuki davalının dayandığı 08/07/2013 tarihli raporda 20 x 20 cm ebadında olması gereken teste tabi tutulacak eldivenden ancak 3-5 cm'lik kumaş parçaları elde ettikleri ve bu kumaş parçaları üzerinde yağ iticilik testinin uygulandığının belirtildiğini, davalının eldiven üzerinde elde ettiği kumaş parçalarının doğru sonuç vermesinin mümkün olmadığını, doğru sonucun ancak standartta da belirtildiği üzere 20 cm x 20 cm kumaş üzerinde test uygulandığında ortaya çıkacağını beyanla, teminat mektubu hakkında tedbir kararı verilmesini, 415.800,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 25/02/2015 tarihli celsedeki beyanında; biz dava açarken 415.800,00 TL tazminat bedelini dava değeri olarak yazmıştık ancak talebimizde 49.500,00 TL bedelli teminat mektubunun bedelinin tahsili de vardı bu bedel yargılama aşamasında ödendi, ödeme hususunu ve tarihini belgelerim, bu talebimizi yani teminat mektubu talebini ödediğimiz tarihten itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini istiyoruz, talebimize ilişkin harcı yatırdık, bizim rapora itirazımız yoktur, davalı tarafın itirazları konusunda ek rapor alınıp alınmayacağı kararının mahkemenizin takdirine bırakıyorum dedi.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı idare davanın reddini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili davasıdır.Taraflarca bildirilen tüm deliller toplanarak uzman bilirkişilerden rapor ve itirazları karşılayan 2 ek rapor alınarak uyuşmazlığın çözümü yoluna gidilmiştir.Bilirkişi kurulu raporunda özetle ( Davalı ------- ile Davacı ------ ------- Şti. Arasında -------- Noterliği'nce --------- yevmiye numarasıyla onaylanan sözleşme gereğince;
-1. Kısım 85.000 çift Eldiven Kamuflajlı'nın 1. Taksit olarak 40.000 çifti ve 2. Taksit olarak 45.000 çiftini,-2. Kısım 75.000 çift eldiven kamuflajlı'nın 1. Taksit olarak 40.000 çifti ve 2. Taksit olarak 35.000 çiftini,-Teknik özellikleri sözleşme eki olan teknik şartname'de düzenlenen koşullarda olmak üzere,
Davacı şirketin davalı şirkete teslim etmesi konusunda anlaşmışlardır.Anılan sözleşme kapsamında 2. Kısım 2. Taksit olarak 35.000 eldiven kamuflajlı, davacı şirket tarafından davalı kuruma 03/05/2013 günü teslim edilmiş ve 10/06/2013 günlü 415.800 TL bedelli faturası düzenlenmiştir.
Davalı kurum; teslim aldığı eldivenleri 25/06/2013 günlü 1 nolu muayene ve kabul komisyonu kararı ile sözleşme teknik şartnamesi'nin 2.4.1.13 maddesi "Yağ İticilik Değeri'nin 20 yıkama sonrası en az 3 olacaktır." koşulunu sağlamadığı, yapılan laboratuar muayenesi sonucunda bu değerin 2 olduğunun saptandığı ve bu nedenle de şartname gereklerine uygun olmadığı gerekçesi ile kabullerini yapmamış ve bedellerini ödememiştir.Davalı--------- ile --------- Şti. Arasında --------- Noterliği'nce ---------- yevmiye numarasıyla onaylanan sözleşme teknik şartnamesi'nin 2. İstek ve özellikler başlıklı bölümü çizelge-1'in 2.4.1.13. Maddesi gereğince, Yağ İticilik Değeri;-Orjinal halde en az 4(dört)
--------- Müdürlüğü'nde yapılan 20 yıkama sonrası Yağ İticilik testinde; üretimde kullanılan kamuflajlı kumaştan ayrıca numune alınamadığından, --------- Standardında belirtilen 20 cm x 20 cm ebadında test numunesi eldivenden çıkarılamamış, Sözleşme Teknik Şartname gereğince testin kamuflajlı eldiven üzerinde yapılması düşünülerek, farklı numaralı standart yağ iticilik sıvıları ayrı ayrı kamuflajlı eldivenlerin el üstünden ve avuç içinden çıkarılarak alınan kumaş parçalarına üzerine damlatılarak testler gerçekleştirilmiştir.Davacı ---------Şti., Yağ İticilik Değeri testi nedeniyle 2. Kısım 2. Taksit olarak 35.000 kamuflajlı Eldiven'in kabul edilmemesine neden olan Yağ İticilik Değeri testinin --------- standardına göre yapılmadığını ileri sürüp -------- istenen görüş için verilen yanıt yazısında"... Deney numunesi parçası dikkate alındığında söz konusu standardın "kamuflaj kumaş eldivenlere uygulanamayacağı ancak eldiven imalinde kullanılan kumaşlara uygulanabileceği mütalaa edilmektedir." görüşünü açıklanmıştır. --------- bu görüşüne karşılık, -------- Komutanlığı 08/07/2013 günlü raporunda"... Testin, eldivenlerden alınan küçük boyutta örneklerde uygulandığında, doğru sonuç vermeyeceğine ilişkin herhangi bir hususa yer verilmemiştir." açıklanmasını yapmışssa da bu açıklama yanıltıcı olup geçerli olmaması gerekir. Çünkü standartlarda uygulanan testlerin, en küçük bir değişiklik yapılmadan gerçekleştirilmesi gerekir. Eğer ileri sürülen açıklama geçerli olsa dai, bu durum -------- standardında belirtilmesi gerekirdi. Standartlar, yoruma açık açıklamalara açık olmayan kesin kurallara dayalı belgelerdir.-------- Asliye Ticaret Mahkemesi Sayın Hakimliği'nce alınan karar gereğince ---------Komutanlığı'ndan getirtilen Kamuflajlı Eldiven ve üretiminde kullanılan kumaş numuneleri üzerinde, sözleşme eki teknik şartname'de belirtilen --------- standardına uyguna olarak yağ iticilik testi yapılması gerektiği bilirkişi heyetimizce öngörülmüştür.Davalı idares teslim aldığı eldivenleri laboratuarda teste tabi tutmuş ve bir eldivenden elde edilen 3-5 cm kumaş üzerinde yapılan incelemede yağ iticilik özelliğinin istenilen nitelikte bulunmadığı belirlenmiştir. Oysa teknik şartname hükümlerine göre laboratuar incelemesinin 20x20 cm ebadındaki kumaş üzerinde yapılması gerekmektedir. Davalının işbu şartname hükmüne uymadığı görülmektedir. Davalının ayıp iddiasının hukuken sabit sayılabilmesi için, laboratuar incelemesinin teknik şartnamede öngörülen biçimde yapılması gerekmektedir.Yüklenicinin imal edip kendisine teslim ettiği eserde bir ayıbın mevcut bulunduğunu ileri süren iş sahibi, ayıp keyfiyetini ispat yükümü altındadır. Olayda da davalı idare ayıbı ispatla mükelleftir. İşbu ispat külfeti, ancak ayıbın sözleşme ve teknik şartnamede öngörülen usullerle belirlenmesi halinde yerine getirilmiş sayılır. Davalının yaptırdığı laboratuar testleri sözleşme ve teknik şartname hükümlerinin tayin ettiği test usulüne uymamaktadır. Davalı ayıbın varlığını ortaya koymak için --------- standardında 20x20 cm kumaş üzerinde test işlemini gerçekleştirmelidir. Bu testi gerçekleştirme külfeti, davacıya değil eldivenlerin ayıplı olduğunu ileri süren davalıya terettüp eder. Davalı kendisine terettüp eden ayıbın mevcudiyetini sözleşme ve teknik şartname hükümlerine göre kanıtlama yükümlülüğünü yerine getirebilmiş değildir. Dolayısıyla davalının ayıp savı dayanaksız kaldığından, davacı taraf üretip teslim ettiği eldivenlerin bedelini davalıdan isteyebilecektir.) şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi kurulu ek raporunda özetle (Kamuflajlı Eldiven ve üretiminde kullanılan kumaş numuneleri üzerinde, sözleşme eki teknik şartname'de belirtilen -------- standardına uygun olarak Yağ iticilik testi yapılması gerektiği kök raporda bilirkişi heyetimizce öngörülmüştür. Ek rapor için dosyanın kurulumuza tevdiinden sonra --------- Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Tekstil Laboratuarından Analiz/Değerlendirme Raporu alınmıştır. 13/05/2015 tarihli raporda eldivenle birlikte gönderilmiş kumaş numunesi üzerinde test yapılmıştır. Raporda aynen şöyle denilmektedir:"Laboratuarımızda ---------- esas sayılı yazı ile gönderilen eldivenle birlikte gönderilmiş kumaş numunesine ait yağ iticilik testinin sonucu aşağıya çıkarılmıştır. Analiz sonucu: Yağ İticilik testi bulunan değer:6". Bulunan bu değer uygun olup, davacı firmanın ürettiği eldivenlerde davalı idare'nin ileri sürdüğü üzere bir ayıp olmadığını göstermektedir.
Sonuç olarak kurulumuz, davalı idare'nin kök rapora itirazlarının raporda herhangi bir değişiklik gerektirmediği, rapordaki görüşlerin aynen muhafazası icap ettiği kanaatine ulaşmıştır. Hukuki tavsif ve değerlendirme münhasıran sayın mahkemenize ait olmak üzere) Şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi kurulu 2. Ek raporunda özetle (Davalının 1. Ek bilirkişi heyeti raporuna itirazlarının incelenmesi; Bir tekstil ürününün özelliklerinin incelenmesi iki başlık altında toplanabilir.
1. Gözlemler: araç, gereç ve aparat kullanmadan doğrudan 5 duyumuzla yapılan incelemeler
2.Deneyler: Araç, gereç ve aparat kullanılarak yapılan laboratuar incelemeler
Genellikle tekstil ürünlerinin birbirleri ile benzerliklerini ya da diğer bir deyişle karşılaştırmalı olarak aynı ürün olup olmadıklarını belirlemek için kullanılan algılanan duyuma göre uygulanan başlıca gözlemler;
-kabalık,
-düzgünlük,
-sertlik,
-yumuşaklık
-kalınlık,
Olarak sıralanabilir. Eğer kişisel deneyim, birikime ve yoruma dayalı olan gözlemlerle, kesin bir kanaate varılamazsa, aparat kullanılarak yapılan IR (kızılötesi ışınlar Analizi)'de gözlem olarak kabul edilir ve kesin bir kanaate varılır. Ayrıca yine tekstil ürünlerinin aynı olup olmadığının belirlenmesinde uygulanan temel gözlemlerden biri olan tutumunu tanımlamada; yumuşak, dolgun, pürtüklü, kuru, ipeksi, kaba ya da sert gibi terimler kullanılır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, bazı gözlemlerde duyu organının duyarlılığı arttırmak için büyüteç, aydınlatıcı, ses yükseltici gibi araçlar kullanılabilir ve bu araçlar gözlemi deneye dönüştürücü olarak kabul edilmezler.
Açıkça anlaşılacağı üzere, bir hukuk davasında kural olarak;
- gözlemler bilirkişiler,
-deneyler ise tam donanımlı laboratuarlar, tarafından yapılırlar.
Bu kuralı bu davada da uygulamak için, yüce mahkemenize sunduğumuz 15.12.2015 günlü dilekçemizde"... Örneklerinin bilirkişilerce ayrıntılı olarak incelenmek üzere, davalı tarafça dava dosyasına sunulmasının sağlaması..." hususu yer almaktadır.
Önemle belirtmek gerekir ki yüce mahkemenizce görülen somut davada, eldiven örnekleri ile "Yağ İticilik Testi" yapılmak için kullanılmaması ve eldivenler ile kumaş numunesi karşılaştırmalı yapılan gözlemlerde kullanılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle, eldiven numuneleri eldivenleri kumaş numunesinden üretilip üretilmediği belirlemek için kullanılması gerekir. Davalı vekili'nin 1. Bilirkişi Heyeti Raporu'muza itiraz dilekçesinde, yer yer pek çok kez tekrarladığı gibi yalnızca eldiven numunelerinin "Yağ İticilik Testi" için kullanılması söz konusu değildir. Burada yapılması gereken karşılaştırılmalı inceleme yapılmasıdır.
1.Bilirkişi Heyeti Ek Raporu'nda "Yağ İticilik Testi'nin", davalı ve davacı tarafların imzaladığı sözleşmede belirtildiği gibi ayrıntıları da kapsayan işlemler ile ilgili uyarılar özellikle vurgulanarak yüce mahkemenize sunduğumuz 10/07/2014 günlü dilekçemizle (EK-1) 2 adet eldiven ile eldiven kumaşı (sözleşmede belirtilen yaklaşık 20x20cm boyutlarında) örnekleri üzerinde gereken analizlerin yapılmasını arz etmiştik. Bilirkişi heyetimizce dava dosyası'na davacı tarafça konulan eldivenler ile kumaş numunesi üzerinde karşılaştırmalı yapılan gözlemler sonucu, bu numuneler arasında bir fark bulunmadığının belirlemesinden sonra gönderildiği ---------- Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Tekstil Laboratuvar'ından Analiz/Değerlendirme raporu alınmıştır.(EK-2) 13/05/2015 tarihli raporda eldivenle birlikte gönderilmiş kumaş numunesi üzerinde test yapılmıştır. Raporda aynen şöyle denilmektedir: "Laboratuvarımızda ---------- esas sayılı yazı ile gönderilen eldivenle birlikte gönderilmiş kumaş numunesine ait yağ iticilik testinin sonucu aşağıya çıkarılmıştır. Analiz sonucu: Yağ İticilik Testi bulunan değer:6". Bulunan bu değer uygun olup, davacı firmanın ürettiği eldivenlerde davalı idare'nin ileri sürdüğü üzere bir ayıp olmadığını göstermektedir.
2.Ancak belirtmek gerekir ki bilirkişilerce yükümlülüğü ısrarla vurgulandığı üzere ----------- Üniversitesi Fen Kimya Bölümü Tekstil Laboratuvarı Müdürü -------- yönlendirdiği laboratuvar sorumlusu --------- ile bilirkişi --------- yüz yüze yaptığı görüşmede;
A) laboratuvar sorumlusu ---------, her ne kadar -----------Tekstil-Yağ İticiliği-Hidrokarbon Direnç Deneyi" standardının (Ek-4) deney numuneleri parçaları alt başlıklı 8. Bölümünde; yaklaşık 20cm x 20 cm üç deney numunesi parçası gereklidir. Deney numunesi parçası boyutları kumaşın tüm özelliklerini temsil edecek ve deney için yeterli alanı sağlayacak şekilde seçilmelidir." kuralının eldivenlerden elde edilen 14 cm x 17 cm boyutlarında deney numunesinin karşıladığı yorumunu yapsa bile, gerek standart kurallarının yorumlanmadan uygulanması kuralından gerekse söz konusu yorumun davalı ve davacı taraflarça yapılan sözleşmede yer almaması nedeniyle geçerli olamadığı düşünülerek,
B)20 kez yıkama ve kurutma testi özel olarak dizayn edilmiş ve ----------"Tekstil-Tekstil Deneyleri için ev tipi çamaşır makinesi ile yıkama ve kurutma işlemleri" standardını (Ek-5) sağlayan çamaşır makinesi ile yapılarak
C) Bilirkişilerce mahkeme kalemi'nde yapılan eldivenler ile kumaş numunesi üzerinde karşılaştırmalı yapılan gözlemlerde bu numuneler arasında bir fark bulunmadığının belirlenmesi sırasında, davalı ve davacı tarafların hazır bulunmaması nedeniyle, karşılaştırma laboratuvar koşullarında da aparatla yapılan IR (Kızılötesi Işınlar Analizi) (Ek-6) ile ancak karşılaştırma davalı tarafın dava dosyası'na koymadığı 2. Kısım 2. Taksit 35.000 kamuflajlı eldivene ait numuneleri üzerinden değil de laboratuvarda saklanan ilk şahit numune kumaş ile gerçekleştirilerek,
D) davalı tarafın dava dosyasına koymadığı 2. Kısım 2. Taksit 35.000 kamuflajlı eldiven numuneleri ile yapılamadığı ve davacı tarafın dava dosyasına koyduğu kumaş ve kamuflajlı eldivenler ile ilk kamuflajlı eldiven kumaş numuneleri kullanılarak karşılaştırmalı değil de tek yanlı olarak yapılan değerlendirme sonucu aralarında önemli sayılabilecek bir farklılık gözlemlenmemiş tam tersine büyük bir benzerlik olduğu görülmüştür.
"Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik'in "Hakem Laboratuvar Muayenesi" alt başlıklı 18. Maddesi gereğince yapılacak muayenenin idare'nin elinde bulunan numune üzerinden yapılacağının belirtildiği, ancak idare tarafından dava dosyasına numune konmaması yüzünden bu kuralın uygulanamadığı, ayrıca aynı Yönetmelik'in "Muayenede Aranacak Hususlar" alt başlıklı 13. Madde (Değişik:RG-22/06/2005-25853) gereğince "Muayenede aranacak hususlar; ihalle dökümanında yazılı şartlardır. Numune alınmak suretiyle kabule konu mallar için malın niteliğine göre yeter sayı ve evsafta numune alınması ve muhafazası idarenin sorumluluğundadır. Muayeneye sunulan malın önce bütünü incelenerek gerek görülür ise yeter sayıda numunesi saklı tutulur. Numune, mühürlü durumda, özelliklerinin bozulmasına fırsat vermeden ihale dökümanın belirlenen süre ile alıkonulur." Ancak davalı taraf olan idare bu kuralı yerine getirmemiş ya da getirememiştir.
Bilirkişi heyetimizce incelenerek yeni baştan toplu olarak değerlendirilen dava dosyası, davalı idare'nin gerek kök rapora gerekse 1. Ek rapora itirazlarının 2. Ek raporda da herhangi bir değişiklik gerektirmediği, rapordaki görüşlerin aynen muhafazası icap ettiği kanaatine ulaşılmıştır.) Şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Uzman bilirkişi kurulunun birbirini doğrulayan gerekçeli ve denetime elverişli raporları dosya kapsamına usul ve yasaya uygun bulunarak aynen benimsenip hükme esas alınmıştır.
Bu itibarla;
Taraflar arasında 28/09/2012 tarihli eser sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeye göre yüklenici durumunda olan davacının 10/06/2013 tarihli 415.800,00 TL'lik fatura konusu 35.000 çift kamuflajlı eldiveni 03/05/2013 tarihinde davalıya teslim ettiği, davacının ayrıca sözleşmeye göre davalıya 49.500,00 TL'lik -------- Bankası-------- Şubesine ait teminat mektubuda verdiği, davalının eldivenlerin teknik şartnameye uygun olmadığından fatura bedelini ödemeyip teminat mektubunu da iade etmediği ve teminat mektubunu 31/07/2015 tarihinde paraya çevirip tahsil ettiği tüm dosyadan anlaşılmıştır.
Davalı iş sahibi kendisine teslim edilen eserde ayıbın mevcut olduğunu ileri sürmektedir. Davalı idare bu iddiasını ispat etmesi gerekmektedir. Bilirkişi kurulunun ek raporunda tafsitatlı olarak belirttiği gibi dava konusu ürünlerin ayıplı olmadığı belirlenmiş ve böylece davalının teknik şartname hükümlerine göre ayıbın mevcudiyetini kanıtlayamadığından, davacının üretip davalıya teslim ettiği fatura konusu malların bedeli olan 415.800,00 TL ve haksız olarak tahsil edilen teminat mektubu bedelini talepte haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne ilişkin mahkememizce verilen 20/09/2017 tarih ve -------- Esas - --------- Karar sayılı ilamın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine --------- sayılı ilamıyla "Dava, kamuflajlı eldiven imalatını konu alan yazılı eser sözleşmesi ilişkisine dayalı iş bedeli alacağı ile paraya çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili talebine ilişkin olup; mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı idare vekili tarafından usulünce istinaf edilmiştir. Davacı yüklenici şirket, davalı idare ile imzalanan sözleşme gereği imâl edilip davalıya teslim edilen 75.000 çift kamuflajlı eldivenden 35.000 çiftinin teknik özelliklerine göre üretilmediğinden bahisle bedelinin ödenmediğini ve teminat mektubunun da yargılama sırasında paraya çevrildiğini belirterek 415.800,00 TL fatura alacağı ile 49.500,00 TL teminat mektubu bedelinin tahsilin talep etmiş; davalı idare ise, imâl edilen ilk 40.000 çift eldivenin kabul edilerek bedelinin de ödendiğini ve ancak 2.taksit 35.000 çift ürünlerin ise ayıplı imâl edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, yargılama sırasında aldırılan kök ve 2 ek bilirkişi raporu doğrultusunda davalı tarafın ayıp iddiasını isbatlayamadığı belirtilerek davanın kabulüne dair verilen karar davalı idare vekilince istinaf edilmiştir. Davalı iş sahibi idare vekili istinaf talebinde özetle, davaya konu 2. taksit 35.000 çift ürünlerin taahhüt edilen teknik şartname hükümleri ve fiziksel analizler yönünden niteliklerine uygun üretilmediğini, sözleşmenin 2.4.1.13. maddesi gereğince yağ yiticilik değerinin yıkama sonrası en az 3 olması gerekirken yapılan test sonucu yağ yiticilik değerinin 2 olduğunun anlaşıldığını, mahkemece dava konusu eldiven kumaşı incelenmeden davacı yüklenici tarafından sunulan kumaş numuneleri üzerinden inceleme yaptırılarak sonuca ulaşıldığını belirterek eksik incelemeyle verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine arar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında noterden tasdikli 75.000 çift kamuflajlı eldiven imaline ilişkin yazılı eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, ilk taksit 40.000 çift eldivenin üretilerek teslim edildiği ve bedelinin de ödendiği, sözleşmenin ayıp iddiasına dayalı olarak davalı idare tarafından feshedildiği, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilen 49.500,00 TL teminat mektubunun yargılama sırasında paraya çevrildiği, talep miktarı ve teminat mektubu bedeli konusunda ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu edilen 35.000 çift eldivenin ayıplı olup olmadığı ve bunun belirlenmesi yöntemine ilişkindir. Davalı tarafça mahkemeye sunulan numune kumaş ve eldivenler -------- Üniversitesi'ne gönderilmiş, anılan üniversite laboratuvarında yapılan inceleme sonucunda ürünlerdeki yağ yiticilik değerinin 6 olduğu belirlenmiş; davalı taraf üniversitenin ilgili laboratuvar yetkilileriyle yapılan sözlü görüşmede sadece kumaş üzerinde inceleme yapıldığını, eldivenler üzerine inceleme yapılmadığını belirterek rapora itirazla eldivenler üzerinde de inceleme yapılmasını talep etmiş ve yeni bir inceleme için numune ürünlerin ilgili üniversiteden getirtilmesini talep etmiştir. Davalı idare, sözleşmeye ve davaya konu ürünlerde yağ yiticilik değerinin (3) olması gerektiği halde (2) değerde olduğunu iddia ederek ifanın ayıplı olduğunu ileri sürmüştür. Yargılama sırasında alınan raporda ise bu değer (6) olarak belirlenmiştir. Davalı idare vekili, üniversite laboratuvarından alınan raporun sadece kumaşlar incelenerek, eldivenler üzerinde inceleme yapılmadan düzenlendiğini iddia etmiştir. Davalı idarenin raporuyla, yargılama sırasında alınan raporlar arasında önemli miktarda oransızlık olduğu anlaşılmakla, bu çelişkinin giderilmesi için davalı tarafça verilen ve --------- Üniversitesi laboratuvarında saklandığı bildirilen numuneler temin edilerek başka bir yerden sözleşme ve ekindeki belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri kapsamında belirlenen yol ve yöntemle prosedürüne uygun şekilde inceleme yaptırılarak yeniden bir rapor alınması, bu raporun önceki raporla çelişkili olması halinde bu çelişkiler de giderilmek suretiyle sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kararın kaldırılarak, dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan bahisle 17/06/2020 tarih ve-------- Esas--------- Karar sayılı ilam ile görevsizlik kararı verilmiş, --------- sayılı ilamıyla mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.
--------- sayılı ilamı doğrultusunda, --------- Üniversitesinden 3.3.2020 tarihinde gelen numunelerinin bu kez -------- Laboratuvarlarına gönderilerek eldivenlerin yağ yiticilik değerinin kaç olduğu, 3 ile 2 yağ yiticilik değeri arasında çok büyük fark bulunup bulunmadığı, yağ yiticilik değerinin 2 olması halinde ürünün ayıplı olup olmayacağı hususlarında rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi ---------- tarafından sunulan bila tarihli raporda özetle; "Değerlendirme, Eldiven ve Kumaş numunelerine yapılan test sonucu (Ek 1), eldiven ve kumaş numunelerinin yağ iticilik değerleri sırasıyla 4 ve 5.5 olarak bulunmuştur. 5 üzeri bulunan sonucu yeterli yağ iticiliğe sahip olduğu değerlendirilirken, 4 değerine sahip olan eldivenlerin yeteri kadar yağ iticilik değerine sahip olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak test edilen kumaşlar yağ iticilik testinden geçerken, eldiven numunelerinin yağ iticilik değeri olumsuz olarak değerlendirilmiştir." görüşü bildirilmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları üzerine, ----------- Üniversitesi Rektörlüğüne tekrar yazı yazılarak dosyanın Tekstil Teknolojileri ve Tasarımı Fakültesinden bilirkişi -------- tevdi ile davalı vekilinin itirazları ve yapılan incelemenin taraf arasındaki sözleşmenin 4.2.11 ve 4.2.15 maddelerine uygun yapılıp yapılmadığı hususunda ek rapor aldırılmasına, incelemenin sözleşme ve ekindeki belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri kapsamında belirlenen yol ve yöntemle prosedürüne uygun şekilde yapılması istenilmiştir.
Bilirkişi ---------- tarafından sunulan 30.10.2024 tarihli tarihli ek raporda özetle; "Görüş, Eldiven ve Kumaş numuneleri ---------- test standartına tabi tutulmuşlardır. Eldiven Numunesi için test değeri 4 çıkmıştır. Kumaş Numunesi için test değeri 5.5 olarak değerlendirilmiştir. Yağ iticilik değerleri 5 ve üzeri olan numunelerin iyi olarak değerlendirilmesi gerekir." görüşü bildirilmiştir.
---------- Şirketi/Tekstil Laboratuvarına yazı yazılarak, yazı ekinde gönderilen taraflar arasındaki sözleşmenin 4.2.15'inci bendinde kamuflajlı eldivenlerin "Yıkamadan Sonra Yağ İticilik: -------- Çizelge-1 İşlem No:--------- göre muameleye tabi tutulacaktır. Bu işlem 20 (yirmi) kez tekrarlanacaktır. --------- belirtilen İşlem-E Yatay Silindirli Kurutmaya göre kurutulacaktır. Daha sonra -------- göre işlem yapılacaktır'' testine tabi tutulacağının düzenlendiği, 20 çift mühürlü ve poşet içinde eldiven ile davacı vekilinin dosyaya sunduğu kumaş örnekleri üzerinde taraflar arasındaki sözleşmenin 4.2.15'inci bendinde geçen testin yapılarak, test sonucunda düzenlenecek olan raporun gönderilmesi istenilmiştir.
-------- Şirketi/Tekstil Laboratuvarından gelen test raporunda özetle; bir adet kamuflaj desenli kumaş yağ geçirgenliğinin müşterinin gereksinimlerini karşıladığı, 20 yıkama sonrası 5,5 oranına sahip olduğu, yirmi adet kamuflaj desenli eldiven müşterinin gereksinimlerini karşılamıyor 20 yıkama sonrası 2,5 oranına sahip olduğu ve test sonuçlarında varyasyon gözlendiği şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, kamuflajlı eldiven imalatını konu alan yazılı eser sözleşmesi ilişkisine dayalı iş bedeli alacağı ile paraya çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili talebine ilişkindir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Satış Sözleşmesi Birinci Ayırım Genel Hükümler A. Tanımı ve hükümleri başlıklı 207 nci maddesi "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler. Durum ve koşullara göre belirlenmesi mümkün olan bedel, kararlaştırılmış bedel hükmündedir.", III. Ayıptan sorumluluk 1. Konusu a. Genel olarak başlıklı 219 uncu maddesi "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.", IV. Alıcının temerrüdü 1. Satıcının dönme hakkı başlıklı 235 inci maddesi "Satılanın, ancak satış bedeli ödendikten sonra veya ödenme anında devredilmesi gereken durumlarda alıcı temerrüde düşerse satıcı, herhangi bir işlem gerekmeksizin satıştan dönebilir. Bu hakkını kullanmak isteyen satıcı, durumu gecikmeksizin alıcıya bildirmek zorundadır. Satılanın zilyetliği satış bedeli ödenmeden alıcıya devredilmişse, alıcının temerrüdü sebebiyle satıcının dönme hakkını kullanarak satılanı geri alması, bu hakkın sözleşmede açıkça saklı tutulmasına bağlıdır." ve 2. Zararın hesaplanması ve giderimi başlıklı 236 ncı maddesi "Borcunu ifa etmeyen alıcı, satıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Satıcı, satış bedelini ödemede temerrüde düşmüş olan alıcıdan, bu bedel ile satılanın başkasına dürüstlük kurallarına uygun olarak satışından elde ettiği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir. Satılan, borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallardan ise satıcı, böyle bir satışa gerek kalmaksızın alıcıdan, satış bedeli ile malın belirlenmiş ödeme günündeki fiyatı arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir." hükmünü düzenlemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 4.2.15. maddesine göre; yıkamadan sonra yağ iticilik oranının tespitinin --------- Çizelge-1 İşlem No:-------- göre muameleye tabi tutulacağını, bu işlemin 20 kez tekrarlanacağının düzenlendiği, bu şekilde--------- Şirketi/Tekstil Laboratuvarına yaptırılan test sonucu eldivenlerin yağ iticilik değerinin 2,5 oranına sahip olduğunun tespit edildiği, teknik şartnamenin üçüncü sayfasının yer alan 2.4.1.13. maddesine göre yirmi yıkama sonrası yağ iticilik değerinin en az 3 olması gerektiği, teknik şartnameye aykırı olması nedeniyle davaya konu edilen 35.000 çift eldivenin ayıplı olup olduğunun sabit olduğu, bu nedenle davacı satıcının satış bedelini talep etme hakkı bulunmadığı anlaşılmakla davacı satıcı satış bedelini talep ettiğinden taleple bağlı kalınarak davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE,
1-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 7.100,85 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 6.485,45 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafça yapılan 1.200,00 TL masrafın davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 66.528,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2025