T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/473
KARAR NO : 2025/1103
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/07/2021
KARAR TARİHİ : 18/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılar, ... ------ile ... olup, şirket ortağı da aynı kişi olduğu, şirketin faaliyet amacı her türlü inşaat ve taahhüt işleri kapsamında konut, işyeri ve ticarethane yapıp satmaktan ibaret olduğu, davalı ...----. ile ticari faaliyetinin olduğu, ...'nun oğlu--- ortağı ve sorumlu müdürü olduğu davalı ... . ------ bozulan nakit akışına destek amaçlı davacılar tarafından birtakım ödemelerin yapıldığı, davacıların ödenecek borçları ve temin edilecek malzemeleri için destek amacı ile davalılar tarafından ödemelerin yapıldığı, davacı ... -----. tarafından davalılara toplamda 3.609.434,00.-TL ödeme yaptığı, davalı şirket tarafından davacılara 2.881.804,50. TL geri ödeme yaptığı, davacı tarafın davalılardan 727.629,50.-TL bakiye alacağı bulunduğu, davalıların yüklenicisi olduğu işlerle ilgili davacıların davalılar ile akrabalık bağı bulunması ve oğlu ----- davalı şirketin ortağı bulunması hasebiyle işlerin finansmanında yardımcı olmuş, ancak davacılar tarafından verilen destek karşılığında davalılar tarafından yapılan geri demelerden 727.629,50.-TL bakiye alacak kaldığı, Davacılar şifahi taleplerine rağmen kalan bakiye ödenmediği, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmesinde de anlaşma sağlanamadığı, Davacılar tarafından -----Noterliğinin ------ Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Davalılarca kötü niyetle davacı tarafın bakiye alacağı ödenmesi talep edildiği ancak alacağının tamamını tahsil edemediği, bu nedenle asıl alacak ve asıl alacağa ihtarname 24.08.2020 tarihinde davalılara borcun ödenmesi ihtar edilmiş ise de, davalının tebliğ tarihi olan 26.08.2020'den itibaren başlayacak ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi özetle: Davalı vekili 20.09.2021 tarihinde cevap dilekçesinin hazırlanması için henüz tüm belgeler ve deliller hazırlanamadığından süre uzatım talebinde bulunduğu, Davalı vekili süre uzatım dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş, zamanaşımı hak düşürücü süre, ibra, derdestlik, aktif dava ehliyeti husumet itirazında bulunduğu ve ilk itirazlarımızın tümünü sunuyoruz dediği ve davacı tarafın aksine, davalılara borçlu olduğunu, davacının İhtiyati tedbir talepleri haksız, mesnetsiz olduğu, reddine karar verilmesine, davacı taraf talep ve iddiaları haksız olduğu, bu iddiaları kabul etmedikleri, Davanın reddine karar verilmesini talep ediyoruz.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Davanın davacı tarafından davalı şirkete ve davalılara davaya konu edilen paraların verilip verilmediği, verilmiş para var ise borç olarak verilip verilmediği, verildiği iddia edilen paraların iade koşullarının oluşup oluşmadığı, iade koşulları oluşmuş ise davacının talep edebileceği alacak miktarının ne olduğuna ilişkin olduğu görüldü.
Taraf teşkili sağlanmış taraflar tacir olduğundan ticari kayıtlar üzerinde mali inceleme yaptırılmıştır.
Mali Bilirkişi İncelemesi:
Davacılar ..., ... ------ yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu, T.T.K ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu görülmüştür.
Davalı ... -----yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılmış olduğu, T.T.K ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu görülmüştür.
Davacı Hesap İncelemesi: Davacı ...---- ihtilafın yaşandığı 20162017-2018-2019-2020-2021 yılları ticari defterlerinde hesap incelemesi; Davacı yanın ticari defterlerinde; davalı şirket ve şahıslara ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, dolayısıyla davaya konu edilen kendi ödemelerinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, eş deyişle davacı kayıtlarına göre taraflar arası ticari ilişki gözükmediği, diğer bir ifade ile davacı tarafın kendi ticari defterlerine göre davalılardan alacaklı olmadığı tarafımızdan görülmüştür.
Davacı taraf vekili ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirinin davaya konu ödemelerinin ticari defter ve kayıtlarında yer almadığına dair tarafıma göndermiş olduğu e-posta görüntüsünde de bu tespiti teyit edecek şekilde, kaydın bulunmamasına yönelik gerekçe anlatılmaya çalışılmıştır.
Davalının incelenen 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yılı ticari defter kayıtlarında Davacı ... ---- açık cari hesaptan kaynaklı olarak Davalı ..----- 577.610,35 TL ALACAKLI gözüktüğü görülmüştür. Davalı ... Hesap İncelemesi; Dava dosyası kapsamında yapılan incelemede davalı ...’nun vergi mükellefiyeti olmadığından ticari defter belge incelenememiştir.
Dava dosyasına sunulan bankalardan alınan hesap ekstrelerinin incelenmesinde davacı ... tarafından davalı ...’nun banka hesaplarına raporda detayı verilen
tablo dan da anlaşılacağı üzere toplamda 174.300,00 TL EFT/Havale işlemi ile para gönderdiği, aynı dönemde Davalı ... tarafından Davacı ... hesaplarına 5.000,00 TL EFT/Havale işlemi ile para gönderdiği dosyaya sunulan banka hesap hareket incelmesinden tespit edilmiştir.
Diğer bir ifade ile davacı ... tarafından davalı ... hesaplarına net (174.300-5.000) = 169.300,00 TL fazla EFT/Havale işlemi yaptığı tarafımızdan görülmüş, dava dosyası kapsamında temin edilen banka hesap ekstreleri ve ödeme dekontları üzerinde yeterli açıklama yer almadığından, gönderilen EFT/havale bedellerinin gönderim nedeninin tarafımızdan tespit edilememiştir. Ayrıca ... tarafından ... hesaplarına maaş ödemesi açıklaması ile yapılan ödemeler yapılan hesaplamada dikkate alınmamıştır.
Davalı ... Hesap İncelemesi; Dava dosyası kapsamında yapılan incelemede davalı ...’nun vergi mükellefiyeti olmadığından ticari defter belge incelenememiştir. Dava dosyasına sunulan bankalardan alınan hesap ekstrelerinin incelenmesinde davacı ... tarafından davalı ...’nun banka hesaplarına aşağıda detayı verilen tablo dan da anlaşılacağı üzere toplamda 943.500,00 TL EFT/Havale işlemi ile para gönderdiği, aynı dönemde Davalı ... tarafından Davacı ... hesaplarına 1.260.004,50 TL EFT/Havale işlemi ile para gönderdiği dosyaya sunulan banka dekontları ile ---- bankası ve --- hesap hareket incelmesinden tespit edilmiştir.
Diğer bir ifade ile davalı ... tarafından davacı ... hesaplarına net (1.260.004,50-943.500,00) = 316.504,50 TL fazla EFT/Havale işlemi yaptığı tarafımızdan görülmüş, dava dosyası kapsamında temin edilen banka hesap ekstreleri ve ödeme dekontları üzerinde yeterli açıklama yer almadığından, gönderilen EFT/havale bedellerinin gönderim nedeninin tarafımızdan tespit edildiği kanaati belirtilmiştir.
EK RAPOR
İtirazlar ve Değerlendirilmesi; 27.04.2023 tarihli KÖK raporun sonuç bölümünde özetle; “..Davacı ...'nun Alacağı Yönünden; Davacı ...'nun incelenen ticari defter ve kayıtlarında, davalı şirket ve şahıslara ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davacının o yıllarda şahıs işletmesi olduğu ve ticari defterlerinde davalılardan alacaklı olmadığının gözüktüğü, Davacı Şirket ... --Alacağı Yönünden; Davalı ... ------ incelenen 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yılı ticari defter kayıtlarında Davacı şirketin Davalı şirketten 577.610,35 TL ALACAKLI olduğunun gözüktüğü, Davalı ... Yönünden; Davacı ve davalının incelenen banka hesap hareketlerinde; Davacı ... tarafından davalı ... hesaplarına net (174.300-5.000) = 169.300,00 TL fazla EFT/Havale işlemi yaptığı, diğer bir ifade ile, davacı ... tarafından davalı ... ‘na net 169.300,00 TL fazla ödeme yaptığı,
Davalı ... Yönünden; Davacı ve davalının incelenen banka hesap hareketlerinde; Davalı ... tarafından davacı ... hesaplarına net (1.260.004,50943.500,00) = 316.504,50 TL fazla EFT/Havale yaptığı, eş deyişle davalı davacıya 316.504,50 TL fazla ödeme yaptığı anlaşılmıştır…”
Kök raporda davalılar ve davacıların ticari defter kayıtları ile banka hesap hareketleri detaylıca incelenmiş, tacir olan tarafların ticari defterlerine göre tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır. Tarafların KÖK rapora beyan ve itirazları aşağıya özetlenmiş ve cevaplanmıştır.
1- Davacıların itirazlarında özetle; tüm banka hesap hareketlerinin incelenmediği ve davacıların davalılara tespit edilen tutardan daha fazla ödeme gönderdiği, ayrıca davalı ...'nun davacı ...'na bankalar nezdindeki hesaplarından göndermiş olduğu tutarın fazla olduğu yönündeki tespitlerine itiraz etikleri görülmüştür.
2- Davalıların itirazları özetle; Davacı şirketin davalılardan alacağına yönelik tespiti ile davalı ...’na yapılan ödemeler kaynaklı borç bakiyesine itirazların olduğu görülmüştür.
3- İtirazların Değerlendirilmesi Kök raporumun (bakınız 4b. hesap incelemesi) davacılar ile davalıların ticari defterleri ile banka hesap hareketleri etraflıca incelenmiş ve ticari defter kayıtlarındaki hesap bakiyeleri dikkate alınmıştır.
Davacı şirket ile davacı ... tarafından dava dosyasına sunulan ----- bankası dekontları ile ticari şirket kayıtları incelenmiş olup yapılan değerlendirme ve tespitler ile ticari defter ve banka hesap hareketlerine göre yapılmış dolayısıyla kök rapordaki tespitlerime ilave bir tespit yapılmamıştır.
Davacıların Banka hesap hareket incelemesinin eksik olduğu yönündeki itirazlara kök raporun (bakınız 4b. hesap incelemesi) bölümünde bankalar aracılığı ile yapılan ödemeler tablolar halinde irdelenmiştir. Dava dosyasına tekraren sunulan ----- Bankası hesap hareketleri yeniden incelenmiş davacı ve davalılar arasındaki para hareketleri ayrıca aşağıda tablo halinde irdelenmiş olup kök rapordan farklı bir tutar tespit edilmemiştir. Davalıların itirazları arasında bulunan ...’na yapılan ödemelere ilişkin itirazlar ise kök raporumda açık olarak yazılmıştır. “Hesaplarına maaş ödemesi açıklaması ile yapılan ödemeler yapılan hesaplamada dikkate alınmamıştır….Taraflar için dava dosyası kapsamında temin edilen banka hesap ekstreleri ve ödeme dekontları üzerinde yapılan incelemede, yeterli açıklama yer almadığından gönderilen EFT/havale bedellerinin gönderim nedeninin tarafımızdan tespit edilememiştir….” Ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır takdir ve değerlendirme sayın mahkemenindir.
Sonuç; Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacının defter ve belgelerinin incelenmesi, neticesinde;
Dava dosyasında delil olarak bulunan, kök raporda diğer bankalarla birlikte incelenen ancak davacı tarafından tekraren dava dosyasına celp edilen ----- Bankası hesap hareketlerinin yeniden incelenmesi neticesinde; KÖK raporumun hesap incelemesi ve değerlendirme bölümünde açıklandığı üzere, bilirkişi kök rapor kanaatimi değiştirecek hususun bulunmadığı, KÖK rapor kanaatinin aynen geçerli olduğu mütalaa edilmiştir.
2. EK RAPOR
İnceleme :
Yargıtay ------ Hukuk Dairesi’nin içtihatlarında; “Havale bir ödeme vasıtası olup, var olan borcun ödendiğini gösterir. Bu karinenin aksini havaleyi gönderen şahsın ispat etmesi gerekir. Ayrıca davalının, davacının mevcut borcuna karşılık bu paranın gönderildiğine dair savunması da gerekçeli inkar (vasıflı ikrar) niteliğindedir. Tüm bu sebeplerle ispat yükü davacı üzerinde olup, miktar itibariyle davacının iddiasını yazılı deliller ile kanıtlaması gerekir” Somut olayda, kök rapor ve ek raporda da belirtildiği üzere ödemelerin detayına ilişkin dekontlarda bilgi yer almamaktadır.
Yine kök rapor ve ek raporda belirtildiği üzere, davalı şirket defter ve kayıtlarına göre davacı ... ----, açık cari hesaptan kaynaklı olarak Davalı ... ------ 577.610,35 TL ALACAKLI gözüktüğü görülmüştür. Davalı vekilince bu kayıtların yeterli olmadığı ileri sürülmüş olup; bu hususta takdir sayın mahkemenizdedir. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtları usulüne uygun olarak düzenlenmiş olup; bu kapsamda davalı tarafça işbu borcun ödendiğinin ispatına ilişkin herhangi bir ödeme belgesi ibraz edilmemiştir. Bu nedenle bu hususta kök rapor ve ek rapordaki tespitlerde herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir.
Davalı ... yönünden; kök rapor ve ek raporda; “Diğer bir ifade ile davacı ... tarafından davalı ... hesaplarına net (174.300-5.000) = 169.300,00 TL fazla EFT/Havale işlemi yaptığı tarafımızdan görülmüş, dava dosyası kapsamında temin edilen banka hesap ekstreleri ve ödeme dekontları üzerinde yeterli açıklama yer almadığından, gönderilen EFT/havale bedellerinin gönderim nedeninin tarafımızdan tespit edilememiştir.” Şeklinde tespitte bulunulmuştur. Devamında maaş ödemesi açıklaması ile olan ödemelerin ise hesaba dahil edilmediği belirtilmiştir.
Bu kapsamda; takdir sayın mahkemede olmak üzere, davacı tarafça yapılan bu ödemenin mevcut bir borcun ödenmesi olarak değerlendirilecek olması halinde, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı sonuçlarına varılmaktadır. Fakat mahkemenizce işbu ödemelerin ödünç ödemesi olarak kabul edilecek olması halinde ise davacının alacağı 169.300,00-TL olarak hesaplanmış olup; takdir sayın mahkemenizdedir.
Davalı ... yönünden de yine kök rapor ve ek raporda; davalının davacıya 316.504,50-TL fazladan ödeme yaptığı tespit edilmiş olup; bu hususta da herhangi bir değişikliğe gidilmemiş; davacıların bu davalı yönünden bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir. Hukuki değerlendirme ve nihai takdir sayın mahkemenizdedir.Islah ; Davacılar vekilince bilirkişi raporu doğrultusunda; davacının davalı şirketten 577.610,35 .-TL alacaklı olduğu tespit edilmekle iş bu bedel üzerinden alacağımızı ıslah ve talep artırımında bulunduğumuzu, 577.610,35-TL üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiliyle müvekkil şirkete ödenmesine,Müvekkil ...'nun, davalı ...'ndan 169.300,00.-TL alacaklı olduğu tespit edilmekle iş bu bedel üzerinden alacağımızı ıslah ve talep artırımında bulduğumuzu, 169.300,00.-TL üzerinden dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'ndan tahsiliyle müvekkil ...'na ödenmesine,
Dava değerinin ıslah ve talep arttırılması ile Dava değerini 50.000,00-TL'den 746.910,35 olarak artırılmasını talep edilip harç tamamlanmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, davacı tarafından davalı şirkete ve davalılara davaya konu edilen paraların verilip verilmediği, verilmiş para var ise borç olarak verilip verilmediği, verildiği iddia edilen paraların iade koşullarının oluşup oluşmadığı, iade koşulları oluşmuş ise davacının talep edebileceği alacak miktarının ne olduğuna ilişkin olduğu görüldü
Davacıların incelenen defterlerinin usulüne uygun tutulduğu , davacıların ticari defterlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 421 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile e-defter kullanan mükellef olduğu, 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin VUK ve TTK hükümlerine göre zamanında yapıldığı, 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığının görüldüğü, Tacir olan davalının defter kayıtları incelenmiş, 2016-2017-2018-2019-20202021 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunun görüldüğü,
Davacıların incelenen ticari defter ve kayıtlarında, davalı şirket ve şahıslara ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, dolayısıyla davaya konu edilen kendi ödemelerinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, eş deyişle davacı kayıtlarına göre taraflar arası ticari ilişki gözükmediği, diğer bir ifade ile davacı yanın kendi ticari defterlerine göre davalılardan alacaklı olmadığının gözüktüğü,
Davalı ... ------incelenen 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yılı ticari defter kayıtlarında Davacı şirketin Davalı şirketten 577.610,35 TL Alacaklı olduğunun gözüktüğü, havale, mevcut bir borcun ödenmesine karine teşkil etmekle birlikte; davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan işbu davacı alacağı için herhangi bir ödeme belgesinin ibraz edilmediği, bu haliyle davacının 577.610,35TL alacaklı olduğu, davalı ... Yönünden; Davacı ve davalının incelenen banka hesap hareketlerinde; Davacı ... tarafından davalı ... hesaplarına net (174.300-5.000) = 169.300,00 TL fazla EFT/Havale işlemi yaptığı, diğer bir ifade ile, davacı ... tarafından davalı ... ‘na net 169.300,00 TL fazla ödeme yaptığı, bu ödemelerin niteliğinin dosyadaki delillerle tespit edilemediği
Davalı ... Yönünden; Davacı ve davalının incelenen banka hesap hareketlerinde; Davalı ... tarafından davacı ... hesaplarına net (1.260.004,50-943.500,00) = 316.504,50 TL fazla EFT/Havale yaptığı, eş deyişle davalı davacıya 316.504,50 TL fazla ödeme yaptığı, bu davalı yönünden davacıların bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir. Davalı tarafça bu ödemelerin bir borcun karşılığı ödemeler olduğunun ispat edilemediği ve bu ödemelerin davacı taraf ödendiğine dair de bir belgeye rastlanmadığından davacıların davalılardan denetlenebilir bilirkişi raporunda belirlenen bedellerin tahsil şartlarının oluştuğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne davalı ...'na karşı açılan davanın reddine karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda belirlenen mahkememizce de benimsenen davacı şirketin davalı şirketten alacağı 577.610,35TL olduğu sehven kısa kararda 507.610,35 TL olarak yazıldığı anlaşılmakla rakam hatası gerekçeli kararda düzeltilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-577.610,35 TL'nin dava tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...---- Şirketinden alınarak davacı ... ------ Şirketine verilmesine
2-169.300,00 TLnin dava tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ...'ndan alınarak davacı ...'na verilmesine
3-...'na karşı açılan davanın REDDİNE
4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (746.910,35 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 51.021,45 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 13.822,68 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 37.198,76 TL harcın ... dışındaki davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Yargılama gideri mahiyetinde olan 13.822,68 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 12.939,60 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (746.910,35/1000) göre 11.726,90 TL’sinin ... dışındaki davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 118.036,55 TL vekalet ücretinin davalılardan( ... dışındaki ) alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı... yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına göre 1.232,00 TL’sinin davalılardan (... dışındaki) alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 128,00 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.