T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/822
KARAR NO : 2025/942
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/11/2024
KARAR TARİHİ : 13/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Müvekkilinin Türkiye genelinde her türlü inşaat taahhüt işleri, konut, iş yeri, ticarethane inşaatlarını yapmak, satmak, kendi hesabına arazi ve arsalar almak bunlar üzerinde veya başkalarına ait arsa ve araziler üzerinde kat karşılığı binalar yapan, sektöründe öncü firmalardan olduğu, müvekkil ile davalı arasında, 08.08.2024 tarihinde yapılan beton dökme sözleşmesine göre davalının, müvekkil firmanın inşaat alanına beton dökme işlemini yapacağı bunun karşılığında müvekkil tarafından ise 2.361.000,00- TL bedelli 5 adet çekle ödeme yapılacağı, müvekkil şirket tarafından ---- Bankasına ait ------ seri no'lu 10.11.2024 vade tarihli 800.000,00-TL, --- Bankasına ait ----- seri no'lu 15.11.2024 vade tarihli 319.000,00-TL, ----seri no'lu 16.10.2024 vade tarihli 262.000,00-TL tutarlı çeklerin davalı şirkete teslim edildiği, davalı firma tarafından dökülmesi 845 232,00-TL karşılığı olan beton dökülmediği, bunun üzerine firma yetkilileri ile defalarca ancak kalan beton dökme işleminin yapılmadığı, davalı ile müvekkil firma arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalı tarafın ükümlülükler yazmasına karşın müvekkil şirkete karşı bu yükümlülükleri yerine , bakiye kalan beton dökme işleminin yapılmadığı, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan; davaya konu çeklerden davalı firmaya teslim edilen-----seri no'lu 20.11.2024 vade tarihli 180.000.00-TL lik çekin 45.232.00-TL bakiyesi için ödeme vasağı kararı verilmesi ve bu miktarlar üzerinden müvekkilin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi, olası bir icra takibi neticesinde müvekkilin uğrayacağı muhtemel zararların engellenmesi için İhtiyat-i Tedbir Kararı verilmesini ve dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini için iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğu, yukarıda kısaca arz ve izah ettiğimiz ve mahkemenizce re'sen nazara alınacak nedenlerle davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, dava devam sürecinde müvekkilin bu çekleri ödemesi halinde davanın istirdat davası olarak devamına; davalı şirket ile yapılan 08.08.2024 tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve eksik yerine getirilmiş olması sebebiyle, davacı müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği ----- seri no'lu 20.11.2024 vade tarihli 180.000,00-TL lik çekin 45.232,00-TL bakiyesi karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine (845.232,00-TL üzerinden), dava konusu farklı tarihli 2 adet çekin iptaline, dava konusu çeklerin tahsili halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çeklerin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konu ----- seri no'lu 20.11.2024 vade tarihli 180.000,00-TL lik çekin 45.232,00-TL bakiyesi için çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla toplam 845.232,00-TL bakiye üzerinden ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine ve bu kararın ilgili bankaya bildirilmesine, sözleşme kapsamında davalının beton dökme taahhüt ettiği tarihten davanın karar çıkacağı tarihe kadar 845.232,00-TL üzerinden 9010 kısmına tekabül eden bakiye cezai şartın gün ile çarpılarak davalı şirketten tahsil edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalıya tebliğ olduğu, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.
Taraflar tacir olduğundan ticari kayıtlar incelenmiştir.
Mali Bilirkişi Raporu; Davacının 2024 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2024 dönemi için Gelir İdaresi Başkanlığı onaylı yevmiye ve defteri kebir açılış ile kapanış beratlarının süresinde alındığı, ayrıca ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine uygun olarak zamanında yapıldığı tespit edilmiştir.
Davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalıdan 1.097.232,00 TL alacaklı gözüktüğü anlaşılmıştır.
Davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre davalıdan toplamda KDV dahil 2.150.568,00 TL tutarında alım yapıldığı buna ilişkin alım faturalarının defterlere kaydedildiği, davacı kayıtlarında 30.09.2024 tarihinde davalı aleyhine ödeme olarak borç kaydedilen 2.150.568,00 TL’nin dayanak belgesinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacının keşidecisi davalının lehtarı olduğu davacı yanca düzenlenen; -----seri no'lu, 16.10.2024 vadeli, 262.000,00 TL tutarlı toplam 2.361.000,00 TL bedelli 5 adet çekin davacının ticari defter kayıtlarında bulunmadığı tespit edilmiştir.
Raporda detayları gösterilen keşidecisi davacı lehtarı davalı olan------ seri no'lu, 20.11.2024 vadeli, 180.000,00 TL tutarlı toplamda 1.299.000,00 TL bedelli 3 adet çekin taraflar arasında 08.08.2024 imza tarihli protokol kapsamında verilen avans çekleri olduğu ilgili çeklerin davalı şirket ortağı ve yetkilisi ----- imzasıyla teslim alındığı tespit edilmiştir.
Raporda detayları gösterilen keşidecisi davacı lehtarı davalı olan-----imzasıyla teslim alındığı tespit edilmiştir
Raporda detayları gösterilen keşidecisi davacı lehtarı davalı olan----- imzasıyla teslim alındığı tespit edilmiştir.
Yine davacı kayıtlarında davalı adına borç kaydedilen ------imzasıyla teslim alındığı tespit edilmiştir.
Raporda yapılan incelemeler neticesinde davacının keşideci davalının lehtarı olduğu toplamda 2.613.000,00 TL tutarlı çeklerin davalı şirket ortağı ve yetkilisi ---- ve ----- imzasıyla teslim alındığı, ------ seri numaralı 30.09.2024 keşide tarihli 278.400,00 TL tutarlı çek üzerinde teslim alana ilişkin isim imza olmadığı tespit edilmiştir. Raporda detayları gösterilen, davacının ön muhasebe tutmuş olduğu ekstrede davacı şirketin davalı şirketten 20.09.2024 tarihi itibariyle 845.232,00 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir.
12.06.2025 tarihinde----- ŞİRKETİ arasında mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davası nedeniyle; Kayıtlarınızın tetkiki ile ----- seri no'lu 10.11.2024 vade tarihli 800.000,00-TL, ------ seri no'lu 15.11.2024 vade tarihli 319.000,00-TL, ----- seri no'lu 20.11.2024 vade tarihli 180.000,00-TL, ------ seri no'lu 30.11.2024 vade tarihli 800.000,00-TL, ------ seri no'lu 16.10.2024 vade tarihli 262.000,00-TL çeklere ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise kime yapıldığı bilgisinin duruşmanın bırakıldığı 09/10/2025 tarihinden önce mahkememize bilgi verilmesi rica olunur.” Şeklinde yukarıda belirtilen çeklerin ödenip ödenmediği husussunda müzekkere yazıldığı, rapor yazım tarihi itibariyle ilgili müzekkereye cevap verilmediği tespit edilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; davacı kayıtlarına göre davalıdan KDV dâhil 2.150.568,00 TL tutarında alım yapıldığı, bu alımlara ilişkin faturaların defterlere kaydedildiği, diğer taraftan davalı adına toplam 2.891.400,00 TL tutarında çek düzenlendiği, ayrıca davacı tarafından banka aracılığıyla 104.400,00 TL ödeme gönderildiği tespit edilmiştir. Bu durumda davacının davalıya toplam (2.891.400,00 TL çek + 104.400,00 TL banka) = 2.995.800,00 TL ödeme yaptığı, buna karşılık davalıdan KDV dâhil 2.150.568,00 TL tutarında mal ve/veya hizmet alımı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Tüm bu bilgiler ışığında davacının davalıya (2.995.800,00 TL – 2.150.568,00 TL) = 845.232,00 TL fazla ödeme yapmış olduğu sonucuna varılmaktadır.
Raporda incelenen çeklerin keşide tarihleri dikkate alındığında 845.232,00 TL fazla ödemenin davaya konu ----- Bankasına ait ----- seri no’lu 20.11.2024 vade tarihli 180.000,00-TL lik çekin 45.232,00-TL’lik kısmına, ---- Bankasına ait ----- seri no'lu 30.11.2024 vade tarihli 800.000,00-TL lik çekin tamamına denk geldiği, davacı vekilinin menfi tespit talebinin de bu çekler yönünden olduğu kanaati belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.Dava dilekçesinde, sözleşme kapsamında davalının beton dökme taahhüt ettiği tarihten davanın karar çıkacağı tarihe kadar 845.232,00-TL üzerinden %10 kısmına tekabül eden bakiye cezai şartın gün ile çarpılarak davalı şirketten tahsili de talep edilmiş ise de davacı vekilince iş bu taleple ilgili 4 nolu celsede feragat edildiği ve vekilin feragat özel yetkisinin olduğu görülmüştür. Mahkememizce de benimsenen denetlenebilir mali inceleme raporunda; Davacının ticari kayıtlarına göre davalıdan KDV dâhil 2.150.568,00 TL tutarında alım yapıldığı ve buna ilişkin faturaların defterlere kaydedildiği, davacı tarafından davalı lehine toplam 2.891.400,00 TL tutarında çek düzenlendiği, ayrıca banka aracılığıyla 104.400,00 TL ödeme gönderildiği, ----- Bankasına yazılan yazı cevabında çeklerin ödendiğinin bildirildiği, davacının davalıya toplam 2.995.800,00 TL ödeme yaptığı, buna karşılık davalıdan yapılan alımın 2.150.568,00 TL olduğu, dolayısıyla davacının davalıya 845.232,00 TL fazla ödeme yaptığı, davacının menfi tespit talebinin ve istirdat talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 845.232,00 TL'nin 30/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (845.232,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 57.737,80 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 14.922,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 42.814,95 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 14.922,85 TL dava açma masrafı, ve 8.855,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 23.777,85 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (845.232,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 132.784,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.