T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/335
KARAR NO : 2025/1059
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/05/2024
KARAR TARİHİ : 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili adına tescilli ---- sevk ve idaresinde bulunan -- plakalı araç ile davalı ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç arasında 24/01/2024 tarihinde trafik kazasının meydana geldiğini, kamera görüntülerinden de kazanın oluş şekline göre davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun sabit olduğunu, kaza neticesinde müvekkilinin aracında değer kaybının oluştuğunu, davalı ---ZMMS şirketi olan ----- Şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından 20/02/2024 tarihinde 100.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ancak bu ödemenin gerçek değer kaybını yansıtmadığını, 21/02/2024 tarihinde bakiye değer kaybı başvurusunda bulunulduğunu ancak başkaca bir değer kaybı ödemesinin yapılmadığını, müvekkilinin gerçek değer kaybının 100.000,00 TL'den fazla olduğunun açık olduğunu, bilirkişi tarafından değer kaybının tespit edilmesini, müvekkilinin kaza sonrasında serviste kaldığı süre boyunca aracının kullanamaması dolayısıyla araçtan mahrum kalma zararı oluştuğunu, aracın 10 gün boyunca serviste kaldığını, bu süre boyunca aracının kullanamadığını, bilirkişi marifetiyle araçtan mahrum kalma tazminatının hesaplanması gerektiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; değer kaybı tazminatı için belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL'nin (fazlaya ilişkin artırım yapma hakkı saklı kalmak kaydıyla) kaza tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 10 gün süren tamir sebebiyle araçtan mahrum kalma tazminatı (ikame araç bedeli) için belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL' nin (fazlaya ilişkin artırım yapma hakkı saklı kalmak kaydıyla) kaza tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı -----tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinin mümkün olmayacağını, davacının talep ettiği değer kaybı ve araç mahrumiyet tazminatının ekspertiz incelemesi yaptırılarak tam olarak tespit ettirilebileceğini, bu nedenle davacının davasını belirsiz alacak şeklinde açmasının hukuki bir yararının bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, davacının her ne kadar sigorta şirketine başvuru yaptığını iddia etmiş ise de talep konusunun hesaplanabilmesi ve kendisine ödeme yapılabilmesi için hesaba ve ödemeye esas olacak tüm belgelerle başvuru yapmasının zorunlu olduğunu, aracın hasar ve onarımına ilişkin belgeleri de sunulmasının zorunlu olduğunu, dava konusu kazanın 24/01/2024 tarihinde gerçekleştiğini, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkiline isnat olunan kusur oranına itiraz ettiklerini, kusur tespiti yapıldıktan sonra araçta meydana gelen değer kaybının Yargıtay tarafından kabul edilen hesaplama kriterlerine uygun biçimde belirlenmesi gerektiğini, davacının kaza tarihinde kasko sigortasının bulunup bulunmadığının ve kaza kapsamında zararın iş bu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesi gerektiğini, aynı zarara ilişkin ikinci ödemenin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını, dava konusu aracın serviste kaldığı süreçte ikame araç kiralanıp kiralanmadığı ve dava konusu aracı olağan olarak hangi amaçla kullanıldığı hususlarına yer verilmediğini savunarak; dava dilekçesindeki eksikliklerin giderilmesini, aksi halde davanın usulden reddini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan reddini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
Davalı ----- vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, kazaya karıştığı iddia edilen -----plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde sigortalısının kusuru oranında olduğunu,----- plakalı aracın 24/01/2024 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası neticesinde başvuru sahibine ait aracın uğradığı değer kaybına ilişkin eksper masrafı talep edildiğini, müvekkilinin maddi hasara ilişkin ----- Şirketine 100.000,00 TL şirketler arası rücu mutabakatı gereğine tazminat ödemesi yapıldığını, 20/02/2024 tarihinde 100.000,00 TL ödemenin yapıldığını, poliçe limitlerinin tamamen tüketildiğini, poliçe kapsamında maddi zararlar açısından kaza tarihinde araç başına azami teminat limiti 200.000,00-TL olduğunu, müvekkili tarafından yapılan 200.000,00 TL tazminat ödemesi ile poliçe teminatı dolduğunu, başvuranın talepleri poliçe teminatı aştığını ve başvurunun reddi gerektiğini savunarak; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
İhbar olunan ----- vekilinin beyan dilekçesinde özetle; davalıya ait aracın müvekkili sigorta şirketi tarafından kaza tarihini kapsayacak tarihlerde davacının talep ettiği zararlarını temin eden sigorta örtüsüne alınmadığını, davacının zararları için müvekkili nezdinde herhangi bir poliçe tanzim edilmediğini, davacının aracının müvekkili şirket nezdinde kaza tarihinde kasko sigortalı olduğunu, davacının araç hasarı zararının karşılandığını, kasko sigortasının yalnızca aracın hasarını karşıladığını, değer kaybı ve araç mahrumiyet taleplerinin teminat dışı olduğunu, kasko sigortası kapsamında davacıya ikame araç hizmetinin verilmediğini savunarak; müvekkili aleyhine davayı kabul etmediklerini, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
----Sigorta, ----- Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü. Dosyaya 01/01/2025 tarihli bilirkişi heyet kök raporu ve 26/09/2025 tarihli bilirkişi heyet ek raporu sunulduğu görüldü.
Davacı vekili tarafından 22/10/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunulduğu görüldü.
Makine Mühendisi Bilirkişi ---- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ----- tarafından hazırlanan 01/01/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.
¸¸¸¸¸¸¸
Makine Mühendisi Bilirkişi ---- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan 26/09/2025 tarihli heyet ek raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür.
¸¸
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, davacının mülkiyetindeki ---- plakalı araç ile davalı -- sevk ve idaresindeki ve diğer davalının zmms sigortacısı olduğu ---- plakalı aracın karıştığı 24/01/2024 tarihli trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararına ilişkin açılan maddi tazminat davasıdır.
Davacı değer kaybı zararına ilişkin tazminat talebini her iki davalıya, araç mahrumiyetine ilişkin tazminat talebini davalı ------ yöneltmiştir.
Davacı tarafça davalı sigorta şirketine KTK 97 uyarınca 21/02/2024 tarihinde başvuru yapıldığı görülmüştür.
Davacı tarafça "Dava dilekçemizde davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiğimiz ve belirsiz alacak olarak ikame ettiğimiz 100,00 TL'lik değer kaybı tazminatı talebimizi davalı----- yönünden 164.050,00 TL arttırarak 164.150,00 TL' ye yükselttiğimizden 164.150,00 TL' nin kaza tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ---- alınarak davacıya verilmesine, Davalı ----- şirketi yönünden ise herhangi bir arttırımda bulunmadığımızdan 100,00 TL üzerinden kabulüne, Belirsiz alacak olarak 100,00 TL talep ettiğimiz araçtan mahrum kalma tazminatı ( ikame araç bedeli ) talebimizi 21.089,00 TL arttırarak 21.189,00 TL ' ye yükselttiğimizden kaza tarihi olan 24.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ------ alınarak davacıya verilmesine," beyanını içerir bedel artırım dilekçesi ibraz edildiği görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."
Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (...)"
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. Maddesi uyarınca "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. Maddesi uyarınca "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davalı gerçek kişi yönünden karşı haksız fiilden genel hükümlere göre ve diğer davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu trafik sigorta poliçesi kaynaklı olduğu, davalı ------ sorumluluğundan bahsedebilmek için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiilinin bulunması, davacının zarara uğramış olması ve zarar ile fiil arasında nedensellik bağının bulunması gerektiği, yine davalı sigorta şirketinin de hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda diğer davalının kusuru oranında ve sigorta limitine kadar zarardan sorumluluğunun olacağı, davalıların sorumluluğunun tespit edilmesi halinde yukarıda atıf yapılan TBK 61 maddesi uyarınca müteselsil sorumluluklarının bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 97 uyarınca davalı sigorta şirketine değer kaybı zararı için 21/02/2024 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarına göre davalı ----- olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, raporun somut olayın gerçeklerine uygun olması nedeniyle mahkememizce de bu rapora itibar edilebileceği, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere değer kaybına ilişkin zarar miktarının 264.150,00 TL olduğu, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, zarar ile davalının hukuka aykırı ve kusurlu fiili arasında nedensellik bağının bulunduğu (bilirkişi raporunda zararın fiile uygun olduğunun tespit edildiği), zira zararın fiil neticesinde gerçekleştiği, davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacıya 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, bakiye alacağın 164.150,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin ayrıca davacının dava dışı kaskocusuna maddi hasara ilişkin de 100.000,00 TL rücu ödemesi yaptığı, bu sebeple kaza tarihi itibariyle 200.000,00 TL poliçe limitinin tükendiği, davalı sigorta şirketinin bakiye değer kaybı zararından sorumlu olmadığı, zarardan haksız fiil faili olarak davalı------ sorumlu olduğu, araç mahrumiyeti zararı yönünden; araç mahrumiyetine ilişkin zarar miktarı belirlenirken yerleşik yargı içtihatları uyarınca "aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplanması” gerektiği, bu esasa uygun olarak düzenlenen atıf yapılan bilirkişi raporunda araç mahrumiyet zararının 21.189,00 TL olarak belirlendiği, davalı----- TBK 117 uyarınca kaza tarihi 24/01/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, davalının aracının ticari araç olmaması, davalının tacir olarak nitelendirilemeyecek olması nedeniyle alacağa yasal faiz oranının uygulanması gerektiği kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacının değer kaybına ilişkin tazminat davasının davalı ------ yönünden KABULÜ ile, değer kaybına ilişkin 164.150,00 TL maddi tazminatın 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ---- alınarak davacıya verilmesine, davalı ----- yönünden davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Davacının araç mahrumiyeti zararına ilişkin tazminat davasının KABULÜ ile, araç mahrumiyeti zararına ilişkin 21.189,00 TL maddi tazminatın 24/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ----- alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (185.339,00 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 12.660,50 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harç ve 3.162,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 9.070,90 TL harcın davalı ----- alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 916,00 TL dava açma masrafı, 3.162,00 TL tamamlama harcı ve 14.379,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 18.457,00 TL yargılama giderinin davalı ---- alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ----- tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ------ tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı -----verilmesine,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (185.339,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı----- alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı -/---- yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (100,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------ verilmesine,
10-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ---- alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ------ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.