T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/191
KARAR NO : 2025/1047
DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 11/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ kamu hizmeti indeki elektronik haberleşme faaliyetini ilgili mevzuat ve İmtiyaz Sözleşmesi uyarınca yürüttüğünü, altyapıyı koruma yükümlülüğünün sürdüğünü ve şirkette 9685 oranında kamu payı bulunduğunu, buna karşın davalı ----- nam ve hesabına diğer davalı ---- tarafından ----- yapılan kazı çalışmaları sırasında davacıya ait ----- altyapısına izinsiz müdahale edilerek güzergâhların hukuka aykırı biçimde kullanıldığını ve maddi hasar verildiğini, 10.12.2022----- 2.426,70 TL, 11.12.2022 --- 632,40 TL, 11.12.2022 ----- 5.823,83 TL olmak üzere toplam 11.417,34 TL zarar oluştuğunu; elektronik haberleşme altyapılarında yeni tesis kurmak isteyen işletmecilerin öncelikle “tesis paylaşımı”, mümkün değilse "geçiş hakkı” süreçlerini EHABS üzerinden tamamlaması gerekirken bu süreçler tamamlanmadan kazıya başlandığını; hasarların kesintisiz hizmet yükümlülüğü gereği giderildiğini ve tutanaklar, keşif formları, şantiye defterleri, kazı hesap tablosu, fotoğraflar ve hakediş belgeleriyle ispatlandığını; zorunlu arabuluculukta anlaşma sağlanamadığını belirterek TBK, TTK, HMK ve ilgili mevzuat uyarınca söz konusu 11.417,34 TL'nin haksız fiil tarihlerinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini ve yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep etmektedir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan, aksi halde esastan reddini talep edildi kapsamda, zamanaşımı itirazı ileri sürülmekte; dava konusu sahada bizzat ------ çalışması bulunmadığı, işlerin “anahtar teslim götürü bedel” esasına göre diğer davalı/ihbar olunan ------ tarafından ve tüm sorumluluk kendilerine ait olmak üzere yürütüldüğü, ------ asıl işveren sayılamayacağı ve sözleşme gereği doğacak zarar ve ziyandan yüklenicinin sorumlu olduğu HMK m.121 uyarınca dava eklerinin tebliğ edilmediği, bu nedenle belgelere karşı beyan ve delil sunma haklarının saklı olduğu, Esasa ilişkin olarak; ----- BTK tarafından yetkilendirilmiş bir işletmeci olduğu ve yürüttüğü hizmetin kamu hizmeti niteliğinin gözetilmesi gerektiği; hasarın oluşumunda davacının kusurlu bulunduğu, hattın -----/ teknik şartnamelere aykırı biçimde, yeterli derinlik, stabilize dolgu ve ikaz bandı olmaksızın tesis edildiği; bu nedenle benzer içtihatlarda davacıların kusurlu sayıldığı, Davacının talep ettiği bedellerin tek taraflı tutanaklara dayalı, fahiş ve ispatlanmamış olduğu; tekil bir kopma için tüm kablo değişimi ve ek işçiliklerinin yazıldığı, iki yılı aşkın süre geçtikten sonra faiz talep edilmesinin kötü niyet göstergesi olduğu; BK m.50 gereği zarar ve kusurun ispat yükünün davacıda bulunduğu, davacının kendi personeline ait genel idare /işçilik, araç, manevra vb. kalemleri isteyemeyeceği, Sunulan fotoğrafların konum içermediği ve tutanakların yetkili imzasız /tek taraflı olduğu, bu nedenle ispat niteliği taşımadığı; bölgede aynı dönemde ---- altyapı çalışması da bulunduğundan illiyet bağının araştırılması gerektiği; mücbir sebep, zarar görenin kusuru veya üçüncü kişinin kusurunun illiyet bağını kesebileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak, pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden, değilse esastan reddi; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesi talep edilmekte; sözleşmeler/teknik şartnameler, - bilirkişi-keşif, tanık, fotoğraf görüntü ve emsal kararlar dâhil tüm delillere dayanıldığı ve ---- yetkilendirme yazısının eklendiği bildirilmektedir. ------ yüklenicisi olarak, yalnızca iş atamaları ve sözleşmeler kapsamında ve belediye ruhsatlarıyla, ---- denetimi altında çalıştığını; EHABS ve bildirim süreçlerinin tarafı olmadığını; davaya konu beş adreste belirtilen tarihlerde müvekkilinin hiçbir kazı faaliyeti bulunmadığını, dolayısıyla sorumluluğunun olmadığını, Geçmişte kendisine iletilen 113 hasar listesinden çalışma tarih ve yerleriyle uyumlu 77'sini kabul edip 27.10.2023'te 181.029,54 TL ödediğini; ---- yönlendirmesiyle tarafı olmadığı 4 ilamsız takipte de çalışma uyumu görülen kalemler için 23.10.2023'te 14.230,87 TL ödediğini; ayrıca 22.11.2023'te bildirilen 4 hasardan 3'ü için 28.12.2023'te 6.886,85 TL ödeme yaptığını, Mevcut dosyada ise hasar tutanaklarının tek imzalı ve usule uygun olmadığını, fotoğrafların adresle ilişkilendirilemediğini ve aynı fotoğrafların ----- ve--- sayılı davalar dâhil 26 dosyada mükerrer kullanıldığını ileri sürerek tutanakların gerçeğe aykırı/şaibeli olduğunu, ---- numaralı tutanak eklerinde de ----- çalışmasına işaret eden bir ibare bulunmadığını vurgulayan davalı, hasarlara ilişkin somut ve konumlu delil sunulmadığı, bildirimlerin yapılmadığı ve ispat yükünün davacıda olduğu gerekçeleriyle davanın reddi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; Davalılarca dava dilekçesinde belirtilen tarih ve mevkilerde ki alt kazı çalışmaları sırasında zarar verilip verilmediği, davacının kablolarının hasara uğrayıp uğramadığı, hasara uğramışsa bedelinin ne olduğuna ilişkindir.
Davada taraf teşkili sağlanmış dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi raporu sonuç değerlendirmesi;
Tarafların beyanları, dosya kapsamı ve yapılan incelemelerde elde edilen sonuçlara göre davacıya ait haberleşme altyapıları güzergahlarında davalı tarafından 12/2022 döneminde yapılan çalışmalarda birtakım zararlar verildiği, bu zararların davacı alt yüklenicisi ile olan sözleşmesindeki iş kalemleri üzerinden davacı denetiminde giderildiği ve bu kapsamda yapılan ödemeler ve işletme zararlarına ilişkin bedellerin davalılardan talep edildiği görülmektedir. Davalı ---- tarafından dosyaya sözleşme ve ek protokoller sunulmuş olup, altyapı tesisleri yapımı anahtar teslim olmak üzere diğer davalı ----- şirketine ihale edildiği, dolayısıyla altyapı çalışmalarındaki hasarlarda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı ifade edilmektedir. Z ararın meydana geldiği adreslerde davalı --- tarafından davalı ----- ait fiber haberleşme altyapı çalışmaları yapıldığı sabittir. Yapılan çalışmaların ---- tarafından icra edildiği somut olduğundan ----- şirketinin meydana gelen hasarlardan sorumlu olduğu konusunda da tereddüt bulunmamaktadır. Ancak davalı ------ işi ihale etmiş olmakla meydana gelen 3. Kişi hasarları bakımından davalı ------ ile akdettiği sözleşmede 8. Madde Yüklenicinin yükümlülükleri içerisinde 24. Maddede meydana gelebilecek 3. Kişi hasarlarında yüklenicinin sorumlu olacağı ortaya konmuştur. Elbette sözleşmenin uygunluğu, davalı ------fiilen işi icra etmesi ve kontrol ve denetim sorumluğu bakımından hukuki olarak işbu davaya konu zararlar bakımından değerlendirmesi Sayın Mahkemenindir.
Burada her ne kadar davalılar belgelerin tek taraflı düzenlendiği ve her zaman hazırlanabilecek dahili evraklar olduğunu ifade etse de davacı tarafından hazırlanan belgelerin tamamında belirttiği hasarları fotoğraflayarak oluşması muhtemel tereddütleri gidermiştir. Davacı şirketin dosyalarında altyapılarına zarar verildiği sabittir. Dosyaya sunulan çok sayıda fotoğraf, hasar föyleri bulunmakla yapılan tespitlerde anılan zararları doğrulamaktadır. Davacı oluşan hasarın tespitini kendi personelleri ve yüklenicisi dava dışı ---- firması eliyle gerçekleştirmiş, onarım için ise evraklardan anlaşıldığı üzere sözleşmeli yüklenicisine ayrıca bir iş vermek suretiyle kendi poz numaralarına göre hazırlanan fiyat cetvelleri üzerinden işi yaptırıp denetlemiş ve buna göre ödemesini de gerçekleştirmiştir. Her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde asıl alacak bakımından her bir dosya özelinde ayrıntılı olarak sunduğu zarar kalemleri ile ilgili ayrı ayrı talepte bulunulmuşsa da yapılan değerlendirmede sadece bir dosyada (3 numaralı hasar) olarak eklenen bedellere ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığı görülmektedir. Diğer hasarlar bakımından ise tüm zararlar somuttur. Davacı iletişim altyapısı nezdinde kamu hizmeti yürütmesi sebebiyle aciliyet kapsamında söz konusu hasarları ivedilikle onarmak yönünde sorumluluğu vardır. Dolayısıyla onarım çalışmasını herhangi bir ihbar vs olmadan yüklenici eliyle gidermiş durumdadır. Davacının sözleşmeli firması ----- tarafından yapılarak sahada giderildiği anlaşılan iş ile ilgili kullanılan poz numaraları ve malzemelere ilişkin listeler yukarıda örnekleri ile yer almakta olup, her bir hasar dosyası için şantiye kayıtlarına göre tanzim edilmiştir. Tahrip edilen altyapıların onarımlarına ilişkin kullanılan malzemeler ve hasar icmaline yansıyan işçilik kalemleri işin niteliğine uygun olup, hali hazırda davacı şirketin devam eden sözleşmesi kapsamında dışardan hizmet alınarak icra edildiği görülmektedir. Söz konusu hasarın davacı -----. tarafından sözleşmeli alt yüklenicisine yaptırılmasının kullanılan malzeme ve işçilik bedellerinde ciddi bir avantaj sağladığı anlaşılmaktadır. Normal piyasa şartlarında benzer bir hasarın piyasadan teklif usulü ile herhangi bir firma tarafından onarımı için toplam hasar bedelinin hasarın meydana geldiğin dönem itibariyle her bir kalem bakımından en az yaklaşık %50-100 üzerinde bir bedel ile tamiri mümkün olabilecektir. ------ gibi popülasyonu yüksek bir şehirde altyapılardaki düzensizlik, belirsizlik bu dosya özelinde olduğu gibi birçok uyuşmazlığa sebep olmaktadır. Ancak burada bilinen durum bu konudaki koordinasyonun Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi üzerinden ve/veya ilgili ilçe belediyelerince sağlanmış olduğudur. İzin mekanizmalarına göre gerek davalı gerek davalı gerek davacı yeni yatırım ve arıza bakım onarım işleri için ruhsatlandırmaya tabidir. Dosyaya eklenmiş müzekkere cevaplarında 01.01.2024 – 18.09.2024 arası kazı izni verilmediği belirtilmişse de hasarların 12/2022 tarihinde olduğu görülmektedir. Yine başka bir adres için 24.08.2021 tarihinde ruhsat düzenlendiği belirtilmekle, işbu hasarlarla ilişkili olmadığı anlaşılmaktadır.
----- kabloları için 13 Temmuz 2016 tarihli ve ---- sayılı ----- Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Altyapısı ve Bilgi Sistemine İlişkin Yönetmelik rehber niteliğinde olup, burada her bir altyapı için belirlenmiş derinliklere riayet edilip edilmediği önem kazanmaktadır. ----- yapıları için belirlenmiş derinliklere ait tablo aşağıda yer almaktadır. Sahada meydana gelen hasarların içeriğinde net bir tespit yapmak mümkün olmamakla beraber yüzeye yakın hasarlar da varken derin kazı hasarları da olduğu görülmektedir. Bu yönü ile bilirkişi nezdinde her bir hasara ait fotoğraf kayıtlarından tespit yapmak mümkün olmadığı gibi, davacı altyapısının uygun olup olmadığını şu aşamada tespit etmek de mümkün değildir. Zaten davalı ve davalı de sahada davacılara ait altyapıların gerek güzergahı, gerek muhteviyatı, gerek derinlik ve tranşe detayları bakımından bilinmeyen bazı hususlar olduğunu bilmekte, özellikle bu sebeplerle bu tip çalışmaların nezaretçi desteği ile yapılması gerekmektedir. Aşağıda görüldüğü üzere ------ altyapıları için özellikle kaplamalı ana/tali yol ve kaldırımtretuvar ile branşman kazıları 40-50 cm olarak tariflenmektedir. Yukarıda da ifade edildiği üzere bu tranşelerin mevcut yüksekliklerini bu aşamada tespit etme imkanı olmamakla birlikte uygun ve uygun olmayan yerler bulunduğu fotoğraflardan anlaşılmaktadır.
Zarar gören altyapıların yapım tarihlerinde geçerli hükümler doğrultusunda büyük kısmı kamu eliyle yapılıp, kabulleri gerçekleştirilmiş tesislerdir. Mahalinde yapılan çalışmaların davalı ------ yetkililerince davacı tesislerinin güzergahı ile aynı güzergahta, hemen yakınında yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla buralarda altyapı bulunduğu da bellidir. Kusura sebep olan durumun davacı kusurundan değil, davalı ----- saha personellerinin özen göstermemesi, davacı ----- şirketinden nezaretçi talep etmemesi, herhangi bir önlem almamasından kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Davalı ------- dosyaya birçok ödeme kaydını sunmuş olup (202.147,26 TL), söz konusu ha sarların zarar bedellerinin ödendiğini ortaya koymaktadır. Ancak hangi ödemenin hangi dosyaya ilişkin yatırıldığına dair değerlendirme yapmak mümkün olmadığına dair kanaat belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava davalılarca dava dilekçesinde belirtilen tarih ve mevkilerde ki alt kazı çalışmaları sırasında zarar verilip verilmediği, davacının kablolarının hasara uğrayıp uğramadığı, hasara uğramışsa bedelinin ne olduğuna ilişkindir.
Dosya içeriğine uygun denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenmiştir.
Davacı ------ ait altyapıların değerlendirilen hasar dosyalarının bir kısmında zarar gördüğü ve bir anlamda kamu hizmeti kapsamında ivedilikle giderildiği, Hasarların davalı ---- ait altyapıların davalı ----- tarafından yapılması esnasındaki çalışmalardan kaynaklı olduğu, Davalı --- diğer davalı ----- sözleşme ile anahtar teslim altyapı tesisi yapılmak üzere iş verildiği, sözleşme kapsamında her türlü 3.kişi zararlarından davalı ------- sorumlu olacağı akdedildiği, Hasar dosyaları yönüyle; 5 ayrı dosya kapsamında 11.417,34 TL zarar bedelinin 11.413,53 TL’si somut gerekçelendirilmiş ve hasarın niteliğine uygun olduğu, yapılan arıza giderim işine ilişkin imalatların tekniğe uygun olduğu, piyasa fiyatlarına göre her bir kalem bakımından en az %50-100 avantajlı olduğu, fazladan bir bedel talebi olmadığı, Bu kapsamda bilirkişi incelemesi ile hasarlar incelenmiş olup, sunulan kayıtlara göre, tüm hasarların davalı ----- ait altyapıların davalı ---- tarafından yapılması esnasındaki çalışmalardan meydana geldiği anlaşılmakla davacının her iki davalıdan iş bu bedeli( 11.413,53 TL) talep edebileceği değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne 11.413,53 TL'nin 13.03.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-11.413,53 TL'nin 13.03.2024 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya dair istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (11.413,53 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 779,65 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 916,00 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 136,35 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama gideri mahiyetinde olan 916,00 TL peşin harcı davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 18.419,50 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (11.413,53/11.417,34) göre 18.412,35 TL’sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
6-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (11.417,34 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 11.417,34 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (3,81 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 3,81 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (11.413,53/11.417,34) göre 3.798,73 TL’sinin davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 1,27 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibarıyla kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.