T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/782
KARAR NO : 2025/1018
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/11/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı , davayı konu kendisine ait aracı garenta Araç Kiralama Şirketinin bayii olarak araçları kiraya verdiği, ancak söz konusu araç şu gün itibariyle yaklaşık 11 aydır ne kullanılabilmekte ne de kiralanabildiği, Bu haliyle davacı bu aracı aradan geçen zaman zarfında kiralayamadığından kazanç kaybına uğradığı, aracın beklediği ve yargılama aşamasınca beklemeye devam ettiği süreçte oluşabilecek kira gelirini, kiralık araçların getireceği ortalama olarak gelirin bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını, araç davacıya teslim edildiği tarihten itibaren ------ ait otoparkta bulunduğu, kaldığı süre boyunca günlük olarak park ücreti işlemekte olup, firma ile yaptığımız görüşmelerde, aracın teslim alınacağı tarihe göre park ücretinin hesaplama yapılıp talep edileceği belirtildiğinden şu aşamada aracın beklemesinden dolayı park ücretini tespit edebilmemiz mümkün olmadığı, 18/01/2023 Tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında; davacının sahibi olduğu/kiraya verdiği----- Plaka sayılı ---- Model----- marka araçta meydana gelen zararın, bu süreçte oluşan kira gelir kaybının ve aracın çekildiği serviste beklediği için oluşan giderin tazmini, bu mümkün değil ise aynı marka ve model eşdeğer aracın davacıya temin edilmesi talepli dava dilekçesi sunmuştur.
Davalı ----- vekili dilekçesinde özetle: Davacının davacı şirketten ----- Plaka sayılı ----- Model ------markalı aracı bireysel işleri dolayısıyla kiralamış olup kendisi bu işlemde tüketici konumunda bulunmadığı, Bundan dolayı davacıya açılacak herhangi bir davada da Tüketici Mahkemesi yetkili olup dosyada yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği, Davaya konu ---- plakalı aracı 06/01/2023 tarihinde davalı ------ kiralanmış olup bu araç 18/01/2023 tarihinde kazaya karıştığı bu kazadan hemen sonra davacının ve çevrede bulunan kişilerle beraber hem kolluk kuvvetlerine haber verdiği hem de aracı kiralamış oldukları davacı şirkete haber verdiği, davacının karıştığı kazada davalı alkol veya başkaca bir madde almamış sadece Jandarmanın tutmuş olduğu tutanaktan da anlaşılacağı üzere yolda ani ve yoğun bir sis meydana geldiği ve bu sisten dolayı davalının yoldan çıkmış ve kazaya karıştığı, Bu hususta kaza tespit tutanağında kayda geçtiği, davacının söz konusu firmanın tanınan ve kaza durumlarındaki sigorta ve kaskosunun olmasından dolayı yerel bir firmadan değil tanınan ve güvenilir davacı firmadan aracını kiralamasına rağmen eldeki davanın kendisine karşı da açılmasından dolayı mağdur bir hale geldiği, davalı şirketten aracı kiralarken aracın kasko ve sigortasının olduğu kendisine bildirilmiş ayrıca uzun bir süre kiraladığı davacı firma davalıya sadece bir kazaya karıştığında şirketi haberdar etmesini istediği, davalıya bu sözleşmeye uymuş kazadan hemen sonra hem firmayı hem de kolluk kuvvetlerini aradığı, Hatta kazadan sonra firma davalıdan kullanması için yeni araç dahi tahsis ettiği, Söz konusu sözleşme davacı şirkette olup bu sözleşmeninde davacı firmadan istenilmesi gerektiği; Eldeki dava dosyasının davalı açısından Ticaret Mahkemesinde açılması mümkün olmadığı, davalı tüketici vasfında olup sigorta şirketinin beyan edildiği üzere kazanın dosyada kolluk kuvvetlerince hazırlanan ve resmi evrak vasfında olan kaza tespit tutanağında anlatıldığı bir biçimde olmadığı kanaatindeyse bunun mahkemece ispatından sonra davalının bir kusuru varsa ona ayrıca dava açılması gerekmekteyken direkt davalı adına da söz konusu davanın açılması usul ve yasaya aykırı olduğu, tüm bu hususlar nazara alınarak usul ve yasaya aykırı eldeki davanın reddi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
Davalı ---- vekili dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinde bahsi geçen 18/1/2023 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ---- plakalı araç, davalı şirkete -----numaralı Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, davalı şirketçe yapılan inceleme sonucu sigorta suistimal şüphesi mevcut olduğu, talep, sürücü değişitirme ve alkollü araç sürme nedeniyle poliçe kapsamı dışında kaldığı, davalı şirketçe 23.1.23 tarihinde ----- sayılı hasar dosyası açıldığı, yapılan araştırma ve işlemler netıcesınde sigorta araştırmacısı ve davalı ----- ile kaza yerine gidilmiş şahsın asfalt yolunu kullanmadığını beyan etmesi, şahsın tedirgin davranışları ile kaza hakkında bilgi veremediği anlaşıldığı, Kazada sürücü değişikliği şüphesi oluştuğu, Davalı ----- kaza anında fotoğraf çektiğini beyan etmesi üzerine kaza anı fotoğrafları talep edilmiş, kendisinde mevcut olmadığını, Kaza anında ----- gönderdiğini beyan etmiş olup kullanmış olduğu cep telefonu ----- sohbet geçmişi kontrol edildiği esnada fotoğrafları göndermediği ancak ---- Kaza anı fotoğraflarını kendisine gönderdiği tespit edildiği, Kazada sürücü değişikliği yapıldığı şüphesi kuvvetlendiği, Sürücü olduğunu beyan eden davalı ------ ile yapılan görüşmeler sonrasında kaza hakkında bilgi veremediği sürekli olarak ---- ile görüşme sonrasında tarafımıza bilgi aktardığı tespit edildiği, Kazada sürücü değişikliği yapıldığı değerlendirildiği, Sigortalı aracın geçiş istikametinde bulunan kamera kayıtları incelenmiş olup; sigortalı araçta sürücü koltuğunda oturan şahıs ile tarafımıza beyan ibraz eden davalı ----- ile aynı kişi olmadığı tespit edilmesi üzerine kaza anında sürücü değişikliği yapıldığı kanaatine varıldığı, Kazanın meydana geldiği yer virajlı olması nedeni ile hız limitine dikkat edilmediği esnada kazanın meydana gelme olasığı yüksek olduğu tarafımızca değerlendirildiği, Kaza saatı ıle alkol ölçümü arasında 1,5 saat zaman farkı olduğundan kazada alkol şüphesi mevcut olup; yine davlı cihanın kaza olan yere gelmesi 1,5 saat sürmüş olabileceği, İşbu haklı tespit ve şüpheler ışığında kaza ile beyan uyumsuz olduğundan davalı şirketçe ödeme yapılması mümkün olmadığı, bu hususların davalı sürücü ------ sorulmasını ve mahkemeniz eliyle araştırılmasını talep edildiği, Araçta onarım ile giderilecek türden hasar mevcut olduğu, pert sayılmasına gerek olmadığı, tüm zarardan davalı ---- sorumludur şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 18/01/2023 tarihli trafik kazasından kaynaklı---- plaka sayılı aracın kira gelir kaybı, araç bedel tahsili veya aynı marka model eş değer aracın davacıya verilmesi talebi ve otopark ücreti talebine ilişkindir.Davada taraf teşkili sağlanmış, deliller toplanmıştır.
----- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davacı şirketin otoparkında----- plaka sayılı araç üzerinde Makine Mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak tüm dosya kapsamı bilgi ve belgeler ile ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- sayılı dosyasında yaptırılan tespit raporu da incelenerek aracın ağır hasarlı olup olmadığı, tamirinin ekonomik olup olmadığı, pert edilmesinin uygun olup olmadığı, sovtaj bedeli, aracın piyasa rayici, aracın hasar bedeli, aracın hurdaya ayrılıp ayrılmadığı ve aracın kira gelir kaybının hesaplanarak denetlenebilir rapor gönderilmesi istenilmiştir.
Talimat Bilirkişi Raporu;
Aracın Teknik Özellikleri;
MODEL YILI : ----
PLAKASI : -----
MARKASI :----
RENGİ : ----
YAKIT CİNSİ : BENZİN
ŞASE NO : ------
MOTOR NO : -----
KİLOMETRESİ : 35.207 km
KULANIM ŞEKLİ : YOLCU NAKLİ-HUSUSİ
SAHİBİ : ------
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin cevabi yazısında:
Dava konusu kazadan önce başka bir hasarının olmadığı görülmüştür.
ADET YEDEK PARÇA TUTAR
1 ÖN PANJUR NİKELAJI 1,480.90
1 MOTOR ALT MUHAFAZA 1,569.54
1 RADYATÖR HAVALANDIRMA BAKALİTİ SAĞ 222.08
1 SOL FAR SINYAL AMPULU 34.14
1 KAM MİLİ DİFİZÖRÜ 5,220.00
1 SOL FAR HALOJEN AMPULU 128.79
1 EGZANTİRİK KAYIS KITI 2,250.00
1 KÜLAS KAPAGI 54,240.30
1 ENJEKTÖR RAMPASI 27,535.50
1 YAĞ POMPASI 3,598.13
1 ÖN KAPI CAMI SOL 3,063.57
1 CAM YAPIŞTIRMA SETİ 430.78
1 KOMPLE MOTOR H5H 231,555.87
1 ÖN ÇAMURLUK DAVLUMBAZI SAĞ 725.68
1 FAR KOMPLE SAĞ 7,312.32
1 AYNA KAPAĞI SOL 387.81
1 MOTOR TRAVERSİ 10,501.30
1 MOTOR BLOĞU 12,676.50
1 TAVAN BARI SAĞ 3,961.34
1 MOTOR YAĞI 5W40 18.72
1 ÖN CAM 5,513.21
1 DİKİZ AYNA CAMI SOL 586.47
1 ÖN TAMPON BRAKETİ SAĞ ARKA 118.19
1 PİSTON TAKIMI 8,802.00
1 KOMPLE TORPİDO 9,167.65
1 ÖN KAPI SOL 6,977.97
1 SAG FAR HALOJEN AMPULU 128.79
1 ÖN ÇAMURLUK SOL 3,278.26
1 CİVATA M6X100- 55.75
1 CONTI 215/65R16 98H 2,152.15
1 SOL PAÇALIK UÇ PARÇA 119.19
1 CONTİ LASTİK 2,250.00
1 HAVA FİLTRESİ 516.70
1 SİLİKON CONTA 367.13
1 TAVAN BARI SOL 3,839.48
1 FAR KOMPLE SOL 7,312.32
1 PİSTON KOL TAKIMI 1,598.40
1 KRANK MİLİ 3,591.00
1 ÖN ÇAMURLUK DAVLUMBAZI SOL 476.54
1 YAĞ FİLTRESİ 179.76
1 ÖN KAPI DIŞ SIYIRICI FİTİL SOL 668.20
1 DIŞ DİKİZ AYNA SOL 2,842.08
1 ZİNCİR 2,070.00
1 ÖN ÇAMURLUK SAĞ 3,281.26
1 ÖN TAMPON BRAKETİ SOLARKA 118.19
1 ÖN TAMPON ALT KORUMA 2,505.09
1 JANT SAĞ ÖN 6,337.21
1 FREN AKSAM TEMİZLEYİCİ 500ML 79.61
1 SİLİNDİR KAPAK TAKIMI 5,958.00
1 SİLİNDİR KAPAK CONTA TK. 5,957.15
1 TURBO KOMPRESÖR 27,522.90
1 SAG FAR SINYAL AMPULU 34.14
1 RADYATÖR FAN DAVLUMBAZI 555.90
1 İŞÇILIK GENEL 31,500.00
TOPLAM..... 513,374.03 TL
Dosyada bulunan, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi (----. bilirkişi raporu aldırıldığı, raporda aracın kdv dahil hasar tutarının 582.500,00 TL, aracın piyasa rayiç değerinin 832.500,00 TL olduğu, aracın Perte ayrılmasının uygun olacağı, Sovtaj bedelinin (hurda) ise 250.000,00 TL olduğu belirtilmiştir. --- adresinde bulunan ------ plaka sayılı araç üzerinde yapılan keşifte aracın hasar gören kaporta kısmının onarılmış olduğu, aracın çalıştırıldığı ve motordan anormal sesler geldiği, çalışırken tekleme ve titremeler olduğu, aracın hasar gören motorunun onarılmamış olduğu, bu haliyle aracın kullanılamaz durumda olduğu fotoğraflanarak ve video kaydı alınarak tespit edilmiştir. Kaza tarihi 18/01/2023 te dava konusu ------ Plaka sayılı --- Model ---- marka aracın kazadan önceki ortalama piyasa rayiç değerinin 832.500 TL olduğu, kaza sonrası oluşan hasar bedelinin işçilikler dahil, Kdv hariç 513.374,03 TL olduğu, hasarlı halinin piyasa rayiç değerinin 250.000 TL olduğu, bu şartlarda Ağır Hasarlı olan aracın onarımın ekonomik olmayacağından aracın PERTE ayrılmasının gerektiği kanaatindeyim.
Araç bu haliyle kazadan sonra kullanılamadığından mahrumiyet bedeli oluştuğu, aracın kaza tarihinde günlük ortalama kira bedelinin 600 TL olduğu, onarımı yapılmak istenirse onarım süresinin ortalama 90 gün olacağı bu durumda ise yokluk bedelinin 90 gün x 600 TL = 54.000 TL olacağı hesaplanmıştır. Keşif tarihinde (17.07.2024) aracın halen kullanılabilir olmadığı yani mevcut haliyle kiraya verilemediği, kaza tarihinden keşif tarihine kadar olan bölüm için yokluk bedelinin 545 gün x 600 TL = 327.000 TL olacağı hesaplanmıştır. Hangi yokluk bedeline itibar edileceği mahkemenin takdirindedir.18.01.2023 tarihinden 24/10/2023 tarihine kadar aracın otoparkta kalmasının bedeli olarak 15.000,00 TL ödendiği bu rakamın piyasa şartlarına uygun olduğu, ayrıca aracın ------ iline çekici ile çekildiği kdv hariç çekici ücretinin 2.500 TL olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.
Bedel arttırım dilekçesi;
Dava dilekçesinde belirttiğimiz 500,00 TL'yi; 01/08/2024 tarihli Bilirkişi ------ tarafından tanzim edilen rapor doğrultusunda, 512.874,03 TL artırarak, toplam 513.374,03 TL(KDV Hariç)'ye yükseltiyoruz. toplam 513.374,03 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmekteyiz. Müvekkile ait aracın pert veya tamir edilmeyerek beklediği sürede oluşan kira gelir kaybı için şu aşamada dava dilekçesinde belirttiğimiz 500,00 TL'yi keşif tarihinde (17.07.2024) aracın halen kullanılabilir olmadığı yani mevcut haliyle kiraya verilemediği, kaza tarihinden keşif tarihine kadar olan bölüm için yokluk bedelinin 545 gün x 600 TL = 327.000 TL olacağı hesaplanmıştır. " değerlendirmesi doğrultusunda, 326.500,00 TL artırarak, toplam 327.000,00 TL'ye yükseltiyoruz toplam 327.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı sürücü/kiracı ----- tahsili ile müvekkile ödenmesine, karar verilmesini talep etmekteyiz.
Müvekkile ait aracın çekildiği serviste beklediği için oluşan gider için, 15.000,00 TL ödeme yapıldığı, ayrıca aracın ----- iline çekici ile çekildiği kdv hariç çekici ücretinin 2.500 TL olduğu görülmekle, dava dilekçesinde belirttiğimiz 500,00 TL'yi; talebimizi 17.000,00 TL artırarak toplam 17.500,00 TL'ye yükseltiyoruz. Toplam 17.500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalı sürücü/kiracı ---- tahsili ile müvekkile ödenmesine, karar verilmesini talep etmekteyiz. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, 18/01/2023 tarihli trafik kazasından kaynaklı ----- plaka sayılı aracın kira gelir kaybı, araç bedel tahsili veya aynı marka model eş değer aracın davacıya verilmesi talebi ve otopark ücreti talebine ilişkindir.
18/1/2023 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ---- plakalı araç davalı şirkete ------numaralı KASKO Poliçesi ile sigortalıdır
Dava öncesi sigortaya başvurulduğu davalı sigorta şirketince cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere yapılan inceleme sonucu sigorta suistimal şüphesi mevcut olduğu, talep, sürücü değişitirme ve alkollü araç sürme nedeniyle poliçe kapsamı dışında kaldığı, davalı şirketçe ----- sayılı hasar dosyası açıldığı, yapılan araştırma ve işlemler netıcesınde sigorta araştırmacısı ve davalı ---- ile kaza yerine gidilmiş şahsın asfalt yolunu kullanmadığını beyan etmesi, şahsın tedirgin davranışları ile kaza hakkında bilgi veremediği anlaşıldığından Kazada sürücü değişikliği şüphesi oluştuğu bu nedenle ödeme yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.
Dosyada bulunan kaza tutanağında:
Sürücü ----- KTK 52/1-b hükmü; Karayolları Trafik Kanunu'nun “Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak” başlıklı 52. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde; “Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak” kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir. Dosya içeriği kaza tespit tutanağı birlikte değerlendirildiğinde davalı sigorta şirketince teminat kapsam dışı iddiasının ispat edilemediği değerlendirilmiştir. Teknik bilirkişi raporuna göre; dava konusu kazada büyük hasar gören aracın kazadan önceki ortalama piyasa rayiç değerinin 832.500 TL olduğu, kaza sonrası oluşan hasar bedelinin işçilikler dahil, Kdv hariç 513.374,03 TL olduğu, hasarlı halinin piyasa rayiç değerinin 250.000 TL olduğu, bu şartlarda Ağır Hasarlı olan aracın onarımın ekonomik olmayacağından aracın PERTE ayrılmasının gerektiği, aracın oto park ücretinin 15.000 TL olduğu, ödenen çekici ücretinin 2.500 TL olduğu, gelir kaybının tahmini onarım süresi için 54.000 TL olduğu, aracın keşif esnasında kaporta aksamının onarımın yapılmış olduğu, diğer arızaların onarılmamış olduğu, motorun tekleyerek çalıştığı, aracın keşif esnasında 35.354 km de olduğunun tespiti yapıldığı, davacı vekilince bedel arttırım dilekçesi sunulduğu davacının davalı sigorta şirketinden alacağının tahsil şartlarının oluştuğu, benzer araçla değişim talebinin şartlarının oluşmadığı değerlendirilmekle 513.374,03 TL hasar bedelinin davalı Sigorta Şirketi yönünden başvuru red tarihi olan 29.03.2023 tarihinden ( teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı -----yönünden kaza tarihi olan 18.01.2023 tarihinden işleyecek (araç hususi olduğundan) yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı vekilince de araç mahrumiyet bedeline de faiz talep edilmişse de sehven yazılmadığı anlaşılmakla 54.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli ile 17.500 TL(otopark-çekici ücreti) olmak üzere toplam71.500,00 TL nin davalı ------ tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜNE
1-513.374,03 TL hasar bedelinin davalı Sigorta Şirketi yönünden 29.03.2023 tarihinden ( teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı ---- yönünden 18.01.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-54.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli 17.500 TL(otopark-çekici ücreti) olmak üzere toplam 71.500,00 TL nin davalı ------ tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya dair istemin reddine
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (857.374,03/584.874,03 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 39.952,74 TL karar ve ilam harcından alınan 15.208,01 TL harçtan mahsubu ile bakiye 24.744,73 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Yargılama gideri mahiyetinde olan 15.208,01 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 6.613,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (857.374,03/584.874,03) göre 4.511,18 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 93.579,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı sigorta yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigortaya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekillerinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.