T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/300 Esas
KARAR NO: 2025/789
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2022
KARAR TARİHİ: 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle: müvekkili şirketin alacağını tahsil etmek amacıyla ------- Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu şirket tarafından icra dosyasında borca itiraz edildiğini, takibin haksız olarak durdurulması nedeniyle bu davayı açtıklarını, müvekkili şirketin hem ülke içinde hem de yurt dışına yaş sebze ve meyve nakliyesi hizmeti verdiğini, vermiş olduğu taşımacılık hizmetine ilişkin olarak, malların taşınması sırasında meydana gelebilecek zararların güvence altına alınması amacıyla davalı------ arasında "nakliye sorumluluk sigortası" aktedildiğini, taraflar arasındaki sigorta poliçesi kapsamında, davalı şirket, müvekkili şirketin yaptığı taşımacılık sırasında yaş meyve ve sebzeye ya da emtiaya bir zarara gelmesi halinde, 3. kişilerin zararlarını davalı sigorta şirketi tarafından tazmin edileceğinin taahhüt edildiğini, müvekkili şirketin, dava dışı ----emtialara ilişkin olarak taşımacılık hizmetini sağladığını, dava dışı----ait emtiaların taşındığı esnada taşınan emtialarda (yaş sebze ve meyve) hasar meydana geldiğini, dava dışı ------ kendisine ait olan emtiaların taşınma esnasında zarar görmesi riskine karşı, ----yaptığı sebebiyle meydana gelen zarara ilişkin olarak ----tanzim ettiğini,--- tarafından dava dışı ---- ödeme yapıldığını, poliçe kapsamında müşterisinin zararını gideren ------- kapsamında ödemiş olduğu zararı müvekkili şirkete rücu ettiğini, şirkete rücu etmek için , müvekkili şirket aleyhine ------ Esas sayılı icra dosyasında takip başlatıldığını, asıl alacağın ------ talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından toplam ------ kapsamında kendi sigorta şirketinin brokerlarına hem e mail yoluyla hem de sözlü olarak başvurduğunu ve ödediği zararın giderilmesini talep ettiğini, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili şirketin zararının karşılanmadığını, müvekkili şirket tarafından ------- tarihli işlemi ile ihtarname gönderildiğini ve müvekkili şirkete ödeme yapılmasının istendiğini, davalı sigorta şirketi, kendisine tebliğ edilen ihtarnameye rağmen müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapmadığını, bunun üzerine ------- Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali davası açmadan önce dava şartı olan arabuluculuğa başvurduklarını, taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını, müvekkili şirketin kendisine rücu edilen zararı tanzim ettiğini ve iş bu zararı kendi sigorta şirketine rücu etmekte olduğunu, müvekkilinin yapmış olduğu ödemenin, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline ödenmesinin gerektiğini, davalı sigorta şirketinin ----- sayılı icra takibinde yaptığı borca itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın kabulü ile, davalı tarafın --------- dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davanın konusunun ------ taşıması davacı taşıyıcı şirket tarafından yapılan emtianın hasarlandığı iddiası ile hak sahibi olduğunu iddia eden davacının müvekkili şirkete açmış olduğu rücuen tazminat davası olduğunu, söz konusu davanın uluslararası bir taşımayı ihtiva ettiğinden işbu ihtilafın çözümünde ---- sayılı Kanunla katılmayı uygun bulduğu ve --- tarihinden itibarende protokole taraf olduğunu, ---- hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini, müvekkili şirketin adresinin ------olduğunu, HMK genel yetki kuralları gereğince davaya bakmaya yetkili ve görevli mahkemenin --------- Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazlarının olduğunu, davacının dosyaya taşıma senedini ve navlun faturasını sunması ve "taşıyıcı" olduğunu ispat etmesinin somut olayın poliçe kapsamında olabilmesi için gerekli olduğunu, olayın müvekkilinin poliçesi kapsamına giren bir hasar olduğunu ve başka bir firmanın sigortacısına haklı bir ödeme yaptığını iddia ve ispat edilemeyeceğini, bu sebeple aktif husumet itirazında bulunduklarını, davacının ödeme yaptığı ------- poliçesinin yükleme tarihinden sonra düzenlenmiş olduğunu, davacının yaptığı ödemenin haksız olduğunu, mala has kusur sebebiyle meydana gelen hasardan ve istifleme hatası sebebiyle meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumlu olmadığını, taşımaya konu--- emtiası taşıyıcı tarafından ---teslim alındığını ve --- çıktığını, ------- hasar olduğunun tespit edildiğinin iddia edildiğini, taşıyıcıya +4 ısı derecesi talimat olarak verilmiş olduğunu, taşıyıcınında malları ortalama +7,7 derecede taşımış olduğu ekspertiz raporunda belirtilmiş olduğunu, taşıyıcıya +4 derece talimatın nasıl verildiğinin belli olmadığını, casus cihazlardan bir tanesinin malların tamamen istenen ısı aralığında taşındığını tespit ettiğini, ikinci casus cihazın ise ısılar +9 ila +10 derecede seyrettiğinin yazılı olduğunu, bir casus cihazın +4 ısı değeri verirken diğer casus cihazın +9 vermesinin casus cihazların araç içinde yerleştirildiği yer ile bağlantılı olabileceği gibi, malların kasalarının sıkışık istiflenmesi ve arka tarafa ısının daha az ulaşması ile ilişkili olmasının muhtemel olduğunu, ------ hazırlattığı ekspertiz raporu------ ekspertiz raporunu temel aldığını, ------- firmasının ekspertiz raporunda malların malların bazılarının +55mm'lik alım-satım anlaşmasındaki kalibreye uymadığını ve bu sebeple reddedildiğini, bazılarının ise mekanik hasarlı, kirli üzerinde yarık ve çizikler olduğu bu sebeple kabul edilemediğinin yazılı olduğunu, davacı tarafça müvekkiline husumet yöneltilmesine dayanak olan sigorta poliçesi dava dilekçesi ekinde Ek-2 olarak tercümansız sunulduğunu davacının, dava dışı üçüncü kişi -------kendi sigortacısı davalının muvafakati olmadan ödeme yaptığı için hasarın teminat dışı olduğunu, müvekkiline sigorta poliçesi sebebiyle husumet yöneltildiğini sigortacının ancak poliçe şartları ve limitleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun söz konusu olacağını, poliçede 1.000 Euro muafiyet mevcut olduğunu, davacı tarafça söz konusu limit ve muafiyeti dikkate alınmadan dava açıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, dava dışı üçüncü kişinin sigortalısına ödenen bedelin taşıma zorunluluk sigortası kapsamında talep edilebilecek alacak için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kesinleşen ---- kararı ile mahkememize tevzi olmuştur.Davada taraf teşkili sağlanmıştır. Dosya dava konusuna ilişkin rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi Heyet Raporu değerlendirmesi;
Ziraat Mühendisi Yönünden Değerlendirme:------olgunlaşma başlangıcında meydana gelen etilen biyosentezi artışı ve biyokimyasal değişimler nedeniyle klimakterik özellik göstermektedirler. ------- olgunlaştıkça aromadan sorumlu uçucu bileşenlerin içerikleri artmakta ve olgunlaşma ilerledikçe maksimum değerlere ulaşmaktadır. Kalite, meyvelerin görünüm, doku, tat ve aroma gibi duyusal özellikler ile besin değerleri (vitaminler, mineraller, antioksidanlar vb.), mekanik özellikleri, güvenliği ve kusurlarını kapsayan önemli bir kavram olup bu bileşenler meyveye bir bütün olarak mükemmellik derecesi ve ekonomik bir değer kazandırmaktadır. Şeftali üretim ve pazarlama zincirindeki üreticiden tüketiciye kadar herkes kusursuz ya da az kusurlu meyve talep etmektedir. Meyve kalitesinin korunması, hasat sonrası kayıpların azaltılması, raf ömrünün uzatılması, tüketici memnuniyeti ve pazar rekabet gücünün artırılması şeftali sektörü açısından büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla hem hasat öncesi hem de hasat sonrası uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Şeftali ve nektarin oda sıcaklığında hızla olgunlaşmakta ve bozulmaktadır. Özellikle uzun mesafeli pazar durumlarında olgunlaşma ve bozulma süreçlerini yavaşlatmak amacıyla soğuk depolama ihtiyacı doğmaktadır. Klimatik bir meyve olan şeftalinin solunum hızı orta seviyede ----- Ortam ısısı arttıkça şeftali ve nektarinin etilen üretimi artmakta ve biyolojik bozulmalara sebebiyet vermektedir.Şeftali için -0.5°-0° sıcaklık ile %90-95 oransal nem depolama koşulları önerilmektedir. Bu koşullarda depolama süreleri nektarin için 3 -7 hafta, şeftali için ise 1-5 hafta olarak bildirilmektedir. Şeftali ve nektarin klimakterik meyve olduğundan optimum taşıma sıcaklığının 1-3°olması uygun görülmektedir. Artan her bir derece sıcaklık şeftali ve nektarinin etilen üretimini ve salgısını artıracağından hızlı olgunlaşmaya ve üründe biyolojik bozulmalara sebebiyet verecektir.Üretimden hasata ve pazarlamaya kadar geçen sürece ilişkin ------- dosyada tek bir belge mevcut değildir.Kontrollü ısıda taşınması gereken emtia için hangi ısı derecesinde taşınması gerektiğinin ve taşıma süresinin hamule senedinde ve /veya taşıma sözleşmesinde, CMR belgesinde yer alması gerekmektedir. Dosyaya talebimize rağmen sunulan evraklarda taşıma ısısını belirleyen bir resmi kayıtlı belge mevcut değildir. Dosyada mevcut -----hazırlanan ekspertiz raporunda özetle;Sigortalı tarafından ------ ihraç edilen taze şeftali ve nektarin emtiasının dorse içinde nakliye boyunca istenen sıcaklığın üzerinde taşınması sonucu bozularak hasarlandığı kanaatine varıldığı,Sigortalı firma ----nakliye hizmetini ---- firmasından satın almış olup fiili nakliyenin de aynı firma tarafından gerçekleştirildiği,Sigortalı hasarla ilgili olarak ----- ihtarname gönderildiği,Araç sürücücü tarafından imzalanmış teslim tutanağı üzerinde dorse içinde istenen taşıma derecesinin +4° olarak belirtildiği, paletlerden ikisinin içine konulmuş casus olarak da adlandırılan ısı kaydedicilerden birisinin dorse içi sıcaklığını tüm sefer boyunca istenen taşıma sıcaklığının üstünde kaydettiği, ortam sıcaklığının zaman zaman +19 derecelere çıktığının tespit edildiği diğer casusun ise dorse sıcaklığını son gün hariç istenen derece aralığında kaydettiği, casus kayıtlarının okunmasından hareketle, fanların römork içine homojen üfleme yapamaması sebebiyle, römorkta ilgili kısımda bulunan ürünlerin bozulduğu kanaatine varılmış olup bu bilgiler ışığında adı geçen firmaya rücu edilebileceği kanaatine varıldığı,Sigortalı -----fatura mucibi, taze şeftali ile nektarin emtiası ------- satılmış ve sigorta bedelinin sigorta değerine uygun olduğunun tespit edildiği.Taze şeftali ve nektarin emtiası, plastik kasalar içine istiflenerek ambalajlandığı ve kasalarında gruplar halinde tahta paletler üzerine istiflendiği,----- kilogram ağırlığındaki şeftali emtiası ile 4 palet, ---- ağırlığındaki nektarin emtiası ------olduğu tespit edilen ------ tarihinde ------- yüklendiği ve yükleme tutanağının araç sürücüsü tarafından temiz olarak imzalandığının görüldüğü,Sigortalı emtianın istifli bulunduğu römork, --- tarihinde ---- yüklendiği,---- limanın da---- işlemleri için kontrol edilmesi sonucunda sigortalı emtia da küflenme, yumuşama ve benzeri hasarlar tespit edilerek ------ ------ yapıldığı ------ raporunda ürünlerin ortalama iç sıcaklığının +7,7° olarak ölçüldüğü, örnekleme yoluyla seçilen kasalar içindeki ürünlerin kontrol edilmesi sonucunda şeftalilerin ortalama %9,7’sinin olgunlaşmak suretiyle standart dışına çıktığı ve %30,2 ‘sinin çürümüş olduğu , nektarinlerin ise ortalama %4,7’sinin standart dışına çıktığı ve %7,2’sinin çürümüş olduğu, hasarların ısı ihlali nedeniyle oluştuğu, Survey fotoğraflarında şeftalilerin dışlarında küflenmelerin başladığı ve içlerinin çürüdüğü, nektarinlerin de içlerinin çürüdüğünün görüldüğü,----model olduğu bilinen ---- seri numaralı ısı kaydedicisinin dorse içi sıcaklığını ---- tarihleri arasında ortalama +9° - +10° civarlarında kaydettiği ve dorse içi sıcaklığının +19 derecelere kadar çıktığı ----seri numaralı diğer casusun ise dorse sıcaklığını son gün hariç istenen derece aralığında kaydettiğinin görüldüğü,Alıcı tarafından yapılan kontrol ve elleçleme işlemleri sonucunda, satılabilir durumda olan emtianın değer kaybıyla toplam ----- üzerinden talepte bulunduğu tespit edilmiş ve hasar oranının yaklaşık %26 olduğu hesaplandığı, söz konusu oranın survey raporunda belirtilen oranlarla tutarlı olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.Tazminata esas hasar miktarı:22 palet, 3.016 kasa, 17.800, 00 net kilogram ağırlığındaki şeftali emtiası ile 4 palet, 540 kasa, 3.100,00 net kilogram ağırlığındaki nektarin emtiası ------ ait olduğu tespit edilen----- plakalı çekiciye bağlı -------- tarihinde ---- yüklendiği ve sigortalı emtianın istifli bulunduğu römork, -----yüklendiği, emtianın -----işlemleri için kontrol edilmesi sırasında sigortalı emtia da küflenme, yumuşama ve benzeri hasarlar tespit edilerek ------- tarihinde ---- yapıldığı ve -----------raporunda ürünlerin ortalama iç sıcaklığının +7,7° olarak ölçüldüğü, örnekleme yoluyla seçilen kasalar içindeki ürünlerin kontrol edilmesi sonucunda şeftalilerin ortalama %9,7’sinin olgunlaşmak suretiyle standart dışına çıktığı ve %30,2 ‘sinin çürümüş olduğu , nektarinlerin ise ortalama %4,7’sinin standart dışına çıktığı ve %7,2’sinin çürümüş olduğu, hasarların ısı ihlali nedeniyle oluştuğu, --- fotoğraflarında şeftalilerin dışlarında küflenmelerin başladığı ve içlerinin çürüdüğü, nektarinlerin de içlerinin çürüdüğü gözlenmiştir.Alıcı tarafından yapılan kontrol ve elleçleme işlemleri sonucunda, satılabilir durumda olan emtianın değer kaybıyla toplam 17.666,92 USD’ye satıldığı ve alıcının 6.098,08 USD üzerinden talepte bulunduğu tespit edilmiştir.
Sovtaj faturası dosyada mevcut değildir.Dosyada mevcut ---- sayılı yazısında 2021 yılı haziran ayı içerisinde şeftali ve nektarin emtiası için borsa kotasyon listesinde bu ürünler bulunmadığından bu ürünlere ait herhangi bir bilgi verilemeyeceği belirtilmiştir---------- yazısında; ‘’Kurumumuz istatistiklerinde ----- ayında nektarin istatistiği bulunmamaktadır. Kurumumuz tarafından------- şeftali birim satış fiyatı ortalama olarak 9,60 TL/kg olarak işlem görmüştür.’’ denmektedir.2021 yılı haziran ayı Mersin Belediyesi hal fiyatı nektarin için ortalama 7.00 TL/kg olarak tespit edilmiştir.Taşımacılık Açısından İnceleme ve Değerlendirme:
a) ------- Tarihli Emtia Faturası:Faturanın Türkiye’de bulunan dava dışı gönderici ---- dava dışı gönderilen olan -------- göre düzenlendiği, fatura muhteviyatı emtianın ise toplamda--------tanımlarda olan muhtelif emtiadan ibaret olduğu, bu emtianın 17.800kg net ağırlık, 19.400kg brüt ağırlık ve 19.580,00USD’lik kısmının ----- kısmının Nektarin cinsi emtia olduğu Fatura muhteviyatı emtianın toplamda ise 23.735,00USD bedeli ile düzenlendiği görülmüştür.
b) -----tarihli İhracat Beyannamesi:Konu beyannamede Gönderici/İhracatçı hanesinde ----- bulunan dava dışı gönderici ------ Firmasına ait bilgilerin yer aldığı,Gönderilen/İthalatçı hanesinde ise ---- bulunan dava dışı gönderilen olan ------ bilgilere yer verilerek beyannamenin ----- kodu üzerinden (Daha önce bir rejime tabi tutulmamış eşyanın kesin ihracatı) tecil edildiği, Teslim Şekli olarak ------ beyan edildiği, Beyanname muhteviyatının ise 17.800kg net ağırlık, 19.400kg brüt ağırlık ve 19.580,00USD’lik kısmının Şeftali cinsi emtia olduğu, 3.100kg net ağırlık, 3.400kg brüt ağırlık ve 4.185,00USD’lik kısmının ise Nektarin cinsi emtia olmak üzere toplamda; 26 kap, 20.900Kg Net Kilo, 22.800Kg Brüt ağırlığında olan emtiadan ibaret olduğu, iş bu ihracat beyannamesinde ayrıca -------- plakalı taşıma aracına ilişkin bilgilere de yer verildiği, konu beyannamenin ----- adlı internet adresinden yapılan sorgulamasında ---- Statüye geldiği yani beyanname konusu emtianın -------Tarihinde gerçekleştiği görülmüştür.
c) ------ Tarihli Sevk İrsaliyesi:Sevk İrsaliyesinin ----- bulunan dava dışı gönderici ------ kısmı ise Nektarin olmak üzere toplamda 22.820 Kg’lik emtianın ------sevk edilmek üzere düzenlendiği, İş bu sevk irsaliyesinde davacı taşımacı olan ----- Firmasına taşımacı olarak yer verildiği, ayrıca sevk irsaliyesi muhteviyatı emtianın----- Plakalı taşıma aracı ile taşındığına ilişkin bilgilere de yer verildiği görülmüştür.
d) ----- Konşimentosu:Konşimentonun gönderici hanesinde Türkiye’de bulunan dava dışı gönderici ----- Firmasına ait bilgilerin yer aldığı, alıcı hanesinde ise ---- bulunan dava dışı gönderilen olan --------ait bilgilere yer verildiği, Konşimento muhteviyatının ------- Nektarin cinsi emtia olmak üzere toplamda 26 palet 22.800 Kg ağırlığında olan emtiadan ibaret olduğu, iş bu konşimentoda yükleme limanının ----- Boşaltma limanının ise ---- olduğu, ------olduğu görülmüştür.
e) ------ Tarihli Navlun (Taşıma) Faturası:Navlun faturasının Davacı taşımacı -----Tarafından dava dışı gönderici olan -------açıklaması altında yapılan taşıma işi için toplamda 2.850,00USD tutarı ile düzenlendiği, düzenlenen bu taşıma faturasında ---- Plakalı taşıma aracına ve ----- isimli gemiye ilişkin olarak bilgilere de yer verildiği görülmüştür.Değerlendirmeler :Dava dışı gönderici ------bulunan dava dışı gönderilen olan -----ağırlık, 3.400kg brüt ağırlık ve ------ şekli ile toplamda 23.735,00USD bedeli ile satılarak ------ tarihli İhracat beyannamesi ile ihracatının yapılarak dava konusu emtianın fiilen----- ihraç edildiği, bu işlemde taşıma sorumluluğunu davacı taşımacı ----- Firmasının üstlendiği ve ---------- yüklenmek sureti ile ----- taşımasının yapıldığı, --------- bulunan alıcı firmaya ulaştığında emtia üzerinde yumuşama, çürüme, küflenme vb. Hasarlar tespit edildiği, bu sebepten dava dışı gönderici ------ Firmasına yine dava dışı sigorta firması olan -------Tarafından hasarlanan emtia ile alâkalı olarak Sovtaj ve poliçe muafiyeti tenzili sonrası ----- tutarında ödeme yapıldığı, sonrasında bu tutarın dava dışı -----Tarafından davacı taşımacı olan ------ Firmasına rücu edildiği, sonrasında ise bu tutarın davacı tarafından davalı Sigortacı ---- iş bu dava ile talep edildiği anlaşılmaktadır. Emtiayı taşıyan ---- plakalı araç her ne kadar ------- yüklenmiş olsa da dava konusu emtianın fiilen ----- taşınmasından sebeple ---- konu olduğundan bu noktada ------ delaletiyle değerlendirme yapılması gerekecektir. Taşımacı eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Taşımacıların eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar olan süre içerisinde eşyanın zıyaından ve hasarından doğacak zararlardan sorumlu olduğu CMR konvansiyonunun 17/1.Maddesine istinaden sabittir. CMR konvansiyonun 17/2 ve 17/4. Maddelerinde ise taşımacının sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir. Bununla birlikte taşımaya konu olan emtiayı sağlam ve eksiksiz bir şekilde teslim etme yükümlülüğü olan ve ayrıca "taşıma sözleşmesi" kapsamında "sonuç sorumluluğu" da bulunan davacı taşımacı olan ----- kazada kusuru olsun olmasın, taşınan mala zarar gelmişse, bu zarardan sonuç sorumluluğu kapsamında sorumlu tutulacağı aşikârdır. CMR Konvansiyonunun 6. Maddesine istinaden taşıma senedinde taşımanın özel şartları belirtilmelidir. Örneğin Frigorifik araçlar ile yapılan emtiaya özel taşımalarda taşıma sıcaklığına ilişkin net bilgilere taşıma senedinde muhakkak talimat olarak yer verilmesi gerekmekle birlikte CMR Konvansiyonunun 4. Maddesine göre taşıma senedi bir karine olup; verilen talimat taşıma senedinde yer almasa bile, gönderici tarafından başka bir yolla verilmiş bir talimat ispatlanabiliyorsa eğer aynı şekilde dikkate alınabileceği değerlendirilmektedir.Yani gönderici tarafından taşıma sıcaklığına yönelik talimatın sadece CMR belgesine talimat olarak yazılmaması bu noktada davacı taşımacıyı tek başına sorumluluktan kurtarmaya yetmeyecek olup, burada gönderici tarafından diğer taşıma vesaikleri v.s. belgeler üzerinde taşımacıya bu yönde verilen bir talimat olup olmadığına bakılması gerekecektir. Dosyada yer alan belgelere bakıldığı zaman; davacı taşımacının sorumluluğunda olan -----plakalı aracın şoförü olan ------ tarafından imzalanarak dosyaya sunulan---- taahhüt yazısında özetle; ---- tarafından aracıma yüklenen meyveyi, yükleme noktasından teslim noktasına ve araç boşaltana kadar -------- derecede ve direk çalıştıracağımı kabul beyan ve taahhüt ederim”şeklinde tek taraflı olarak ifadelerde bulunduğu görülmüştür. Fakat burada kritik olan asıl noktanın ise gönderici tarafından CMR ya da taşıma ile ilgili herhangi bir vesaike emtianın açıkça +4 C sıcaklıkta taşınması yönünde her hangi bir talimatının olduğuna dair dosyada bu yönde somut bir kanıta rastlanılmadığı gibi davacı taşımacının şoförü tarafından tek taraflı olarak düzenlenen 27/06/2021 tarihli belgenin şoförün kendi aldığı iç talimatı gösterir bir belge de olabileceği yani bu belgedeki +4 derece sıcaklık talimatının direkt olarak göndericinin vermiş olduğu bir talimat olarak göndericiye yüklenemeyeceği, başka bir deyişle burada dava dışı gönderici tarafından davacı taşımacıya verilmiş bir talimattan söz edilemeyeceği yönde değerlendirme yapılmaktadır. Bununla birlikte yukarıda ------- tarafından yapılan değerlendirmelerde özetle; “Şeftali ve nektarin klimakterik meyve olduğundan optimum taşıma sıcaklığının 1-3°olması uygun görülmektedir. Artan her bir derece sıcaklık şeftali ve nektarinin etilen üretimini ve salgısını artıracağından hızlı olgunlaşmaya ve üründe biyolojik bozulmalara sebebiyet verecektir” şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür. Buradan hareketle bir an için dava dışı gönderici tarafından davacı taşımacıya dava konusu emtianın +4 C sıcaklıkta taşınacağı yönde talimat verildiği düşünülse dahi burada gönderici tarafından şeftali ve nektarin gibi meyveler için uygun olmayan bir taşıma sıcaklığı belirlenerek taşımacıya yanlış talimat verildiği ortadadır. Dolayısıyla burada her iki durumda da göndericinin ihmalinden söz edilebileceği düşünülmektedir. Olaya davacı taşımacı açısından bakıldığı zaman ise; CMR konvansiyonunun 8.Maddesine istinaden taşıyıcı, malı teslim alırken emtianın ve ambalajının görünürdeki durumunu kontrol etmek ve gerekiyorsa taşıma için uygun koşulların sağlanmasını talimat olarak istemekle yükümlüdür. Buradan hareketle, davacı taşımacı tarafından taşıma konusu emtia için frigorifik araç temin edilmiş olması da dikkate alındığında; taşımaya konu edilen şeftali ve nektarin cinsi ürünlerin, taşıma sıcaklığına duyarlı, bozulabilir ve çürümeye/küflenmeye elverişli nitelikte olduğu, bu nedenle özel taşıma koşulları gerektirdiği hususunun taşıyıcı tarafından bilindiği kabul edilmelidir. Bu doğrultuda davacı taşımacının yalnızca uygun taşıma aracını temin etmek değil, aynı zamanda taşıma öncesinde göndericiden taşıma sıcaklığına ilişkin açık talimat isteme ve bu hususun taşıma senedine kaydedilmesini sağlama veya eksik bilgi hâlinde taşıma senedine gerekli çekinceyi koyma yükümlülüğü altında olduğu değerlendirilmektedir. Dosyaya sunulan mevcut belgeler incelendiğinde davacı taşımacının göndericiden bu yönde talimat istediği ya da bu yönde bir çekincesinin olduğu herhangi bir belgeye rastlanılmadığından bu noktada davacı taşımacının da ------ sağlamak üzere kontrol yükümlülüğü yönünden ihmalinin olduğu değerlendirilmektedir. Bu sayılan nedenlerden ötürü dava konusu hasarlı teslim edilen emtia için gerek davacı taşımacı gerekse de dava dışı göndericinin ayrı ayrı sorumluluklarının olduğu, her iki tarafında bu sorumlulukları tam olarak yerine getirme noktasında ihmallerinin olduğu dolayısıyla takdir tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu noktada Müterafik kusur ilkesine göre bir paylaşım yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. Gelinen noktada dava konusu olay için müterafik kusur ilkesi yönünden bir değerlendirme yapıldığında ise buradaki takdir yine tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Taşıma muhteviyatı emtianın kaç derece sıcaklıkta taşınması gerektiği yönde özelliğini en iyi bilmesi gereken ve bu yönde her hangi bir talimat verdiği yönde dosyada somut bir belgeye rastlanılmayan ve hatta bir an için davacı taşımacının şoförüne -------- tarihli belge ile taşıma muhteviyatı emtianın +4 derece sıcaklıkta taşınacağı yönde talimat verdiği değerlendirilse dahi yukarıda ziraat mühendisi sayın bilirkişi tespiti uyarınca bu emtianın 1–3°C arasında taşınması gerektiği, dolayısıyla bu noktadaki ihmali daha belirgin bir şekilde öne çıkan ve dolayısıyla Asıl sorumlu olduğu değerlendirilen göndericinin %80, Taşınacak olan bu özel yük için sadece uygun taşıma aracını temin etmek değil, aynı zamanda taşıma öncesinde göndericiden taşıma sıcaklığına ilişkin açık talimat isteme ve bu hususun taşıma senedine kaydedilmesini sağlama veya eksik bilgi hâlinde taşıma senedine gerekli çekinceyi koyma yükümlülüğü noktasında Tali sorumlu olduğu değerlendirilen davacı taşımacının ise %20 oranında sorumlu oldukları değerlendirilmektedir. Taşımacının sorumlu olduğu durumlarda ise sınırlısorumluluk ilkesi kapsamında ödeyeceği hasar tazminatı için CMR konvansiyonunun 23.Maddesi ve 25.Maddeleri kapsamında işlem tatbik edilmektedir. CMR konvansiyonundaki bu hükümler dikkate alındığında hasarlı teslimatlarda taşıyıcının sorumluluğu hasarlı kısma isabet eden brüt ağırlığın her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı tutulmuştur. CMR Konvansiyonunda taşıyıcının sorumluluğu “eşyanın değeri” ve “eksik brüt ağırlığın kilogram başına 8.33 Özel Çekme Hakkı” olarak sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında düzenlenmiştir. Burada Taşıyıcının sorumlu olduğu bu üst sınırların tatbikinde ise emtiada meydana gelen kayıp veya hasar değeri ile kilogram başı ----- uygulanması sonucu ortaya çıkan tutarlardan daha düşük olanı sorumluluk sınırı olarak geçerli olacaktır. Taşınan eşyanın hasara uğraması halinde tazminatın belirlenmesi ise CMR konvansiyonunun 25.maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede, yine CMR konvansiyonunun 23.maddesinde kayıp halindeki hesaplamaya atıf yapıldığından sebeple öncelikle eşyanın değerine ilişkin; CMR konvansiyonunun 23.Maddesinin (1) ve (2). Paragraflarında yer verilen ölçütler çerçevesinde bir belirleme yapılmalıdır. Bu belirlenen değerin hasar oranıyla çarpılması sonucu hesaplanan tutardan hasar oranına isabet eden taşıma ücreti, gümrük masrafları, diğer giderler düşüldükten sonra ortaya çıkacak olan rakam ise tazminat tutarını oluşturacaktır. Ayrıca, yine CMR konvansiyonunun yine 25.maddesi ile hasarlı teslimatlar için tazminat uygulamasına üst sınırlamalar getirilmiştir. Buna göre tam hasar halinde ödenecek tazminat; tam kayıp halindeki tazminatı aşamayacağı gibi benzer şekilde kısmi hasar halinde ödenecek tazminatın da kısmi kayıp halinde ödenecek tazminatı aşamayacağı hüküm altında alınmıştır. Özetle CMR konvansiyonuna göre; hasar/kayıp tazminatının hesaplanması aşamasında öncelikle, “hasarlı/kayıp malların değeri” ile yine Sayın Mahkeme tarafından hükmün verileceği tarihte --------tarafından ilan edilen SDR kuru dikkate alınarak “hasarlı/kayıp malların brüt ağırlığının kilogram başına 8.33 ------- üzerinden hesaplanan değeri karşılaştırılacak olup bunlardan düşük olanı hasar/kayıp tazminatı olarak ödenecek olup, bununla birlikte hasarlanan yada zayi olan mallar oranında taşıma ücreti, gümrük resimleri ve varsa hasara bağlı diğer ödemelerin de yine ödenmesi gerekecektir. Bu doğrultuda ortaya çıkan zarar ve ziyan ile alâkalı olarak Bilirkişi heyetimizce hasar tanzimi için yapılan hesaplama aşağıdaki gibidir;- Hasarlı mallara ilişkin eksik brüt kilo --------- tutarı ile Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sınırlı sorumlu olduğu hesaplanmıştır. Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sınırlı sorumlu olduğu 161.602,00 SDR tutarı ise bu hesaplamanın yapıldığı en güncel tarih olan 29.07.2025 günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki TCMB Kurları dikkate alındığında; 1 SDR = 1.36176 USD olduğu dolayısıyla bu tarihte yapılan hesaplamaya göre Taşımacının CMR Konvansiyonu kapsamında sorumlu olacağı üst limitin; ----- olduğu, Dava dosyası ekinde yer alan bilgi ve belgelere istinaden zayi olan teslimat konusu emtia için ---- tarihli Emtia Faturası muhteviyatının toplamda Navlun dahil ----- olduğu fakat bu noktada yukarıda --------hal fiyatları dikkate alınmak sureti ile yapılan değerlendirme sonucu tespit edilen 22.177,18USD tutarının dikkate alınabileceği,
Yukarıda hesaplanan tutarlardan EN DÜŞÜK OLANI taşımacı tarafından tazminat bedeli olarak ödeneceğinden bu noktada CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında hesaplanan 22.177,18USD tutarının esas alınabileceği, bu tutar üzerinden-----hasar bedeli olarak 2.292,55USD tutarına ulaşılacağı, buradan hareketle davacı taşımacının Müterafik kusur ilkesi kapsamında sorumlu olacağı tutarın ise 2.292,55USDx%20 = 458,51USD olduğu,Sigorta Açısından Değerlendirme:Bilindiği üzere bir kişinin her ne suretle olursa olsun işlediği haksız bir eylemden dolayı üçüncü kişilere tazminat ödemesini gerektiren halleri, sözleşme ile sigortacının temin etmesi ve sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görenlere tazminat vermeyi üzerine alması genel anlamda “mali mesuliyet sigortasının” konusunu (6102 Sayılı TTK. Md.1473/1); Türkiye sınırları dâhilinde taşımacılık yapan nakliyeci firmaların, kusurları neticesinde taşıdıkları mala verecekleri zararlardan doğan sorumluluklarını poliçede belirlenmiş bir limite kadar üstlenmesi ----------taşıyıcının uluslararası karayolu ile gerçekleştireceği taşımalarda CMR Konvansiyonu hükümlerine göre üzerine düşebilecek mesuliyeti sigortacının üstlenmesi ise CMR Sigortası`nın” ; “yük taşımacılığı alanında ilgili mevzuat uyarınca yetki belgesi veya faaliyet izni almış gerçek veya tüzel kişilerin imkân, kabiliyet ve kapasitelerini kullanarak, taşıma faturası/sözleşmesi/belgelerini de düzenlemek suretiyle, kendi nam ve hesabına vermeyi üstlendikleri kombine dâhil tekmil taşıma hizmetleri dolayısıyla üzerlerine düşebilecek mesuliyeti, poliçede kararlaştırılan şartlar dâhilinde sigortacının üstlenmesi de -------Sigortasının” konusunu oluşturur.Bu bağlamda sigortacı ------- teminat sağladığı konu hakkında “geçerli bir sigorta ilişkisi kurduktan sonra” kural olarak oluşan rizikolardan (6102 Sayılı TTK Md.1409 ve Md.1421 hükmü uyarınca) sorumludur ve en kısa tarifi ile hasar; Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında ve/veya özel şartlarda yer alan rizikonun gerçekleşmesi (ve bu sebeple sigortalının/sigorta ettirenin menfaatinin zarara uğraması) halinde, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğünün doğması durumudur. Bu yüzden sigortacı “sigorta ettirenin kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece”, sigortalısı kusurlu olsa bile, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı olan, ancak düzenlediği poliçenin genel ya da özel şartları ile çelişmeyen “gerçek zarar/hasar” için ------- sigortacıya tazminat ödeme yükümlülüğü getiren sigorta sözleşmeleri “sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği”sözleşme türü ise de; sigortacıya düzenlediği poliçenin bağlı olduğu genel ya da ------ taraflar arasında kararlaştırılan “özel şartlarla çelişen (yahut da poliçenin vadesi dışında yani münakit sigorta sözleşmesinin geçerli ve yürürlükte olduğu dönemin öncesinde veya sonrasında vuku bulan) hasar/zarar için tazminat ödeme yükümlülüğü getiren herhangi bir düzenleme mevcut değildir. Bilindiği üzere taşıma sözleşmesi Ticaret Kanunumuzda şekil şartına bağlanmamıştır, sevk edilecek eşyanın taşıyana teslimi ile taraflar arasında taşıma anlaşması kurulmuş olur (6102 Sayılı TTK. Md.856/2). Bu aşamadan sonra taşıyıcı; (taşıma sorumluluğunu üstlendiği malı ister kendisi taşısın, ister somut olayda olduğu gibi anlaştığı başka bir nakliyeciye veya farklı nakliyecilere taşıtsın); taşıma süresi içerisinde naklini üstlendiği eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak taşıma süresi içerisinde taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, yerine geçen taşıyıcıların kusurundan, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur (6102 Sayılı TTK. Md.875, Md.879).Taşıma işi, kısmen veya tamamen akdi (ya da üst) taşıyıcı yahut da kendi aracı ile bizzat taşıma işleri organizatörü tarafından değil de alt taşıyıcısı/taşıyıcıları tarafından veya farklı bir nakliyeciden temin edilen araçlarla yerine getirildiğinde, nihai taşıyıcı taşıma mesuliyetini üstlendiği eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle taşıma sürecinde ortaya çıkan zarardan, asıl taşıyıcı gibi -----sorumludur ---- düzenlenen Poliçeler; Abonman Poliçesi; Dava dışı gönderici ---- poliçesi ile dava konusu taşıma tarihinde teminat altında olduğu, Tahmini yıllık taşıma kapasitesinin --------olarak tespit edildiği,Sefer Başı; Bir Gemide azami ; ------olaraksınırlandırıldığı, Dava konusu taşımada 22.177,18USD tutarının dikkate alınabileceği dikkate alındığında, taşıma azami sınırın altında olduğu, Abonman Poliçesi özel şartları incelendiğinde; “… Yaş meyve ve Sebze emtiasının (ticari teamüllere, yola, yüke, araca uygun orijinal ambalajlı olarak/ konteyner içinde/paletlerde/shrinkli) emtia nakliyat sigortası olduğu, - Sigorta bedeline sigortalının talebi halinde navlun ücreti ve % 10 kâr marjının ekleneceğinin belirtildiği, - Bozulma Riskleri için; Soğutma ve Havalandırma Aygıtlarında Arıza Klozu; bozulmanın teminat harici olduğu, ancak sadece taşıyıcı aracın soğutma ve/veya havalandırma aygıtının taşıyanın kusuru neticesinde arızalanması nedeniyle veya bir trafik kazası sonucu veya taşıyıcının kusuru neticesinde oluşan ısı farkı sonucu malların bozulmasının teminat altında alındığı, malların resmi belgelerde yazılı ısı seviyesinde taşınmasına rağmen meydana gelebilecek bozulma, küflenme, çürüme, kalite kaybı, deformasyon ve rizikoların teminat dışı olduğu, taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı her türlü bozulma risklerinin teminat dışı olduğu, herhangi bir hasarda sigortacının rücu hakkının saklı olduğu, Bu sigorta sözleşmesinin, araçta soğutma tertibatının devamlı çalıştırıldığını belgelemeye yarayan kayıt cihazının bulunması şartı ile akdedildiği Kontrollü ısıda taşınması gereken emtia için malın hangi ısı seviyesinde taşınması gerektiğinin ve taşıma süresinin hamula senedinde ve/veya taşıma sözleşmesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aksi halde hiçbir hasar talebinin kabul edilmeyeceği,Teminata giren bir bozulma hasarı ile ilgili olarak sigortalı derhal kullanılabilir / değerlendirilebilir emtianın en uygun şekildedeğerlendirmesini yapacağı, sigortacı satış fatura tutarı ile kusurlu emtianın satış fatura tutarındaki farkı tazmin edeceği- Muafiyet; Denizyolu ve kara yolu ile yapılan taşımalarda Min 1.750,00 USD olmak üzere karayolunda araç başı ve denizyolunda konteyner başı sigorta bedeli üzerinden % 10 oranında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiği, Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi; Davaya konu; ----- tarihli taşıma faturası, ----- tarihli muhteviyat / satış faturası ve ----tarihli ---- bulunan taşımaya ait ---- numaralı Abonman Poliçesi numarası da kayıt edilmek sureti ile ----sigorta bedeli karşılığı düzenlendiği,Dava konusu uyuşmazlık; Dava dışı gönderici ---- bulunan dava dışı gönderilen olan -----unvanlı firmaya ------- kısmının Nektarin olmak üzere toplamda -----Nektarin Ticari tanımlarda olan emtianın -----bedeli ile satılarak- ------ İhracat beyannamesi ile ihracatının yapılarak dava konusu emtianın fiilen ---- ihraç edildiği, bu işlemde taşıma sorumluluğunu davacı taşımacı ----- üstlendiği ve ------- taşımasının yapıldığı, ------------ bulunan alıcı firmaya ulaştığında emtia üzerinde yumuşama, çürüme, küflenme vb. Hasarlar tespit edildiği, bu sebepten dava dışı gönderici --------sigorta firması olan ------ Tarafından hasarlanan emtia ile alâkalı olarak Sovtaj ve poliçe muafiyeti tenzili sonrası ---- tutarında ödeme yapıldığı, sonrasında bu tutarın dava dışı Sigorta -----Firmasına rücu edildiği, sonrasında ise bu tutarın davacı tarafından davalı Sigortacı ---- iş bu dava ile talep edildiği,Sorumluluk / kusur oranları; Dava konusu hasarlı teslim edilen emtia için gerek davacı taşımacı gerekse de dava dışı göndericinin ayrı ayrı sorumluluklarının olduğu, her iki tarafında bu sorumlulukları tam olarak yerine getirme noktasında ihmallerinin olduğu dolayısıyla takdir tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu noktada Müterafik kusur ilkesine göre bir paylaşım yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. Gelinen noktada dava konusu olay için müterafik kusur ilkesi yönünden bir değerlendirme yapıldığında ise buradaki takdir yine tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Taşıma muhteviyatı emtianın kaç derece sıcaklıkta taşınması gerektiği yönde özelliğini en iyi bilmesi gereken ve bu yönde her hangi bir talimat verdiği yönde dosyada somut bir belgeye rastlanılmayan ve hatta bir an için davacı taşımacının şoförüne ------ tarihli belge ile taşıma muhteviyatı emtianın +4 derece sıcaklıkta taşınacağı yönde talimat verdiği değerlendirilse dahi yukarıda ziraat mühendisi sayın bilirkişi tespiti uyarınca bu emtianın 1–3°C arasında taşınması gerektiği, dolayısıyla bu noktadaki ihmali daha belirgin bir şekilde öne çıkan ve dolayısıyla Asıl sorumlu olduğu değerlendirilen göndericinin %80, Taşınacak olan bu özel yük için sadece uygun taşıma aracını temin etmek değil, aynı zamanda taşıma öncesinde göndericiden taşıma sıcaklığına ilişkin açık talimat isteme ve bu hususun taşıma senedine kaydedilmesini sağlama veya eksik bilgi hâlinde taşıma senedine gerekli çekinceyi koyma yükümlülüğü noktasında Tali sorumlu olduğu değerlendirilen davacı taşımacının ise %20 oranında sorumlu oldukları,Davalı sigorta şirketinden talep edilebilecek hasar miktarı; CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında yukarıda ayrıca değerlendirmeler kısmında etraflıca açıklandığı üzere; hesaplamanın yapıldığı -------- günü saat 15:30'da belirlenen gösterge niteliğindeki ------ dikkate alındığında (-----) 161.602,00 SDR (220.063,14USD) tutarından sorumlu olacağı fakat bu tutar hasarlı emtia için yukarıda --- bilirkişisi tarafından--------- hal fiyatları dikkate alınmak sureti ile yapılan değerlendirme sonucu tespit edilen 22.177,18USD tutarının üzerinde olduğu, dolayısıyla CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında hesaplanan 22.177,18USD tutarının esas alınabileceği, bu tutar üzerinden 17.666,92USD Sovtaj ve 2.217,71USD Muafiyet Tenzili sonrası hasar bedeli olarak 2.292,55USDtutarına ulaşılacağı, buradan hareketle davacı taşımacının Müterafik kusur ilkesi kapsamında iş dava konusu olayda sorumlu olacağı tutarın ise buradaki takdir tamamen Sayın Mahkemede olmak üzere 2.292,55USDx%20 =458,51USD olarak dikkate alınabileceği değerlendirildiğiDavalı ------- tarafından düzenlenen ----- numaralı poliçe ile davacı ----- toplam taşıma bedeli ve araç başı azami limit 500.000 Euro ‘ya kadar teminat altında alındığı,
Poliçede; Sigortalının talebi üzerine sigorta bedeli poliçede gösterilen döviz kıymeti üzerinden tespit edilmiş olup, bir prim peşinatı ve/veya taksitlerinin ödenmesinde poliçede yazılı döviz cinsi veya tahsilat tarihindeki -----karşılığının ödenmesi şarttır. Dövizli poliçe prim borcuna mahsup edilecek TL cinsinden hasarın, hasar ödeme tarihindeki ------ Satış kuru kullanılarak hesaplanan döviz karşılığı ile mahsup yapılması ve dövizli poliçelerin TL cinsinden yapılacak olan hasar ödemelerinde ise hasar ödeme tarihindeki ------- kurunun kullanılması esas alınacaktır. Denildiği,• Muafiyet; 1.000 Euro muafiyet bulunduğu,---- operasyonlarını karşıladığı----- diğer tüm uygulanabilir uluslararası ve ulusal sözleşmeler ile Kodlar ve özel olarak kabul edilen hükümleri de kapsadığı,• Sıcaklık Kontrollü mallar ve Kargo gönderilerinin kapsam dahilinde olduğu, bu gönderiler için datalogger gerekliliğinin bulunmadığı,
• Yükleme ve boşaltmadan kaynaklanan ziya, hasar ve taleplerin sigortalının sorumluluğu kapsamında değerlendirildiği,
• Taze sebze ve meyve sevkiyatlarının kapsam dahilinde olduğu,
• Sıcaklık Kontrollü Kargo Uzatması özel şartında; Bu poliçenin soğutulmuş yada yalıtılmış bir durumda taşınmasını içermesi halinde;
- Bu tür malların nakliyesinde görev alan tüm sürücülerin, bu tür ekipmanlarım imalatçılarından veya imalatçıların yetkili bir acentasından yada harici olarak kalifiye bir dış kuruluştan bu tür trafiğin idaresi konusunda eğitim almış olmaları,
- Ünitenin sıcaklığı, yükleme ve boşaltma sırasında Sigortalı tarafından yazılı olarak kaydedilecek ve 12 saati aşan herhangi bir yolculuk durumunda, ünite içindeki sıcaklık 12 saatten fazla olmayan aralıklarla kaydedileceği, tüm üniteleri ve aracın bakımlarının yapılacağı ve üreticinin talimatına uygun olarak kullanılacağı,- Sigortalının yukarıda belirtilen ilgili kayıtları saklayacağı ve talep üzerine sigortacısına sunacağının ön koşul olarak kabul edildiğinin belirtildiği görülmektedir. Dava dosya içeriğine uygun ve denetlenebilir uzman bilirkişi heyet raporu mahkememizce de benimsenmiştir. Tüm dosya kapsamı birliktedeğerlendirildiğinde; Dava dışı gönderici ------yine dava dışı sigorta firması olan -----Tarafından hasarlanan emtia ile alâkalı olarak --- muafiyeti tenzili sonrası 3.721,58USD tutarında ödeme yapıldığı, sonrasında bu tutarın dava dışı ---- Tarafından davacı taşımacı olan------- Firmasına rücu edildiği, sonrasında ise bu tutarın davacı tarafından davalı ----- iş bu dava ile talep edildiği anlaşılmaktadır.Faturanın --- bulunan dava dışı gönderici--- tarafından ---- bulunan dava dışı gönderilen ------- Teslim ----- Vesaik Mukabili ödeme şekline göre düzenlendiği, fatura muhteviyatı emtianın ise toplamda------- ağırlığında Şeftali ve NektarinTicari tanımlarda olan muhtelif emtiadan ibaret olduğu, bu emtianın 17.800kg net ağırlık, 19.400kg brüt ağırlık ve 19.580,00USD’lik kısmının Şeftali cinsi emtia olduğu, 3.100kg net ağırlık, 3.400kg brüt ağırlık ve 4.185,00USD’lik kısmının Nektarin cinsi emtia olduğu Fatura muhteviyatı emtianın toplamda ise 23.735,00USD bedeli ile düzenlendiği, Dava konusu emtianın -------Tarihinde gerçekleştiği,Sevk İrsaliyesinin ---- bulunan dava dışı gönderici -----olmak üzere toplamda ----- edilmek üzere düzenlendiği, İş bu sevk irsaliyesinde davacı taşımacı olan -----Firmasına taşımacı olarak yer verildiği, ayrıca sevk irsaliyesi muhteviyatı emtianın -----Plakalı taşıma aracı ile taşındığına ilişkin bilgilere de yer verildiğ,
Navlun faturasının Davacı taşımacı ---- Tarafından dava dışı gönderici olan --------- açıklaması altında yapılan taşıma işi için toplamda 2.850,00USD tutarı ile düzenlendiği,
----- taşımasının yapıldığı,----- bulunan alıcı firmaya ulaştığında emtia üzerinde yumuşama, çürüme, küflenme vb. Hasarlar tespit edildiği, bu sebepten dava dışı gönderici ------- Firmasına yine dava dışı sigorta firması olan ---- Tarafından hasarlanan emtia ile alâkalı olarak Sovtaj ve poliçe muafiyeti tenzili sonrası 3.721,58USD tutarında ödeme yapıldığı, sonrasında bu tutarın dava dışı Sigorta----Tarafından davacı taşımacı olan ---- Firmasına rücu edildiği, sonrasında ise bu tutarın davacı tarafından davalı --- iş bu dava ile talep edildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte taşımaya konu olan emtiayı sağlam ve eksiksiz bir şekilde teslim etme yükümlülüğü olan ve ayrıca "taşıma sözleşmesi" kapsamında "sonuç sorumluluğu" da bulunan davacı taşımacı olan ------ kazada kusuru olsun olmasın, taşınan mala zarar gelmişse, bu zarardan sonuç sorumluluğu kapsamında sorumlu tutulacağı,
Ziraat Mühendisi bilirkişisi tarafından yapılandeğerlendirmelerde özetle; “Şeftali ve nektarin klimakterik meyve olduğundan optimum taşıma sıcaklığının 1-3°olması uygun görülmektedir. Artan her bir derece sıcaklık şeftali ve nektarinin etilen üretimini ve salgısını artıracağından hızlı olgunlaşmaya ve üründe biyolojik bozulmalara sebebiyet verecektir” şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür. Buradan hareketle bir an için dava dışı gönderici tarafından davacı taşımacıya dava konusu emtianın +4 C sıcaklıkta taşınacağı yönde talimat verildiği düşünülse dahi burada gönderici tarafından şeftali ve nektarin gibi meyveler için uygun olmayan bir taşıma sıcaklığı belirlenerek taşımacıya yanlış talimat verildiği ortadadır. Dolayısıyla burada her iki durumda da göndericinin ihmalinden söz edilebileceği düşünülmektedir. Dosyaya sunulan mevcut belgeler incelendiğinde davacı taşımacının göndericiden bu yönde talimat istediği ya da bu yönde bir çekincesinin olduğu herhangi bir belgeye rastlanılmadığından bu noktada davacı taşımacının da Taşıma Güvenliğini sağlamak üzere kontrol yükümlülüğü yönünden ihmalinin olduğu değerlendirilmektedir. Bu sayılan nedenlerden ötürü dava konusu hasarlı teslim edilen emtia için gerek davacı taşımacı gerekse de dava dışı göndericinin ayrı ayrı sorumluluklarının olduğu, her iki tarafında bu sorumlulukları tam olarak yerine getirme noktasında ihmallerinin olduğu anlaşılmaktadır. Taşıma muhteviyatı emtianın kaç derece sıcaklıkta taşınması gerektiği yönde özelliğini en iyi bilmesi gereken ve bu yönde her hangi bir talimat verdiği yönde dosyada somut bir belgeye rastlanılmayan ve hatta bir an için davacı taşımacının şoförüne 27/06/2021 tarihli belge ile taşıma muhteviyatı emtianın +4 derece sıcaklıkta taşınacağı yönde talimat verdiği değerlendirilse dahi yukarıda ziraat mühendisi sayın bilirkişi tespiti uyarınca bu emtianın 1–3°C arasında taşınması gerektiği, dolayısıyla bu noktadaki ihmali daha belirgin bir şekilde öne çıkan ve dolayısıyla Asıl sorumlu olduğu değerlendirilen göndericinin %80, Taşınacak olan bu özel yük için sadece uygun taşıma aracını temin etmek değil, aynı zamanda taşıma öncesinde göndericiden taşıma sıcaklığına ilişkin açık talimat isteme ve bu hususun taşıma senedine kaydedilmesini sağlama veya eksik bilgi hâlinde taşıma senedine gerekli çekinceyi koyma yükümlülüğü noktasında Tali sorumlu olduğu değerlendirilen davacı taşımacının ise %20 oranında sorumlu oldukları değerlendirilmektedir. Dava dosyası ekinde yer alan bilgi ve belgelere istinaden zayi olan teslimat konusu emtia için ------- olduğu ancak Ziraat Mühendisi bilirkişisi tarafından -------hal fiyatları dikkate alınmak sureti ile yapılan değerlendirme sonucu tespit edilen 22.177,18USD tutarının dikkate alınabileceği,
Hesaplanan tutarlardan En Düşük Olanı taşımacı tarafından tazminat bedeli olarak ödeneceğinden bu noktada CMR Konvansiyonu sınırlı sorumluluk ilkesi kapsamında hesaplanan 22.177,18USD tutarının esas alınabileceği, bu tutar üzerinden 17.666,92USD Sovtaj ve 2.217,71USD Muafiyet Tenzili sonrası hasar bedeli olarak 2.292,55USD tutarına ulaşılacağı, buradan hareketle davacı taşımacının Müterafik kusur ilkesi kapsamında sorumlu olacağı tutarın ise 2.292,55USDx%20 = 458,51USD olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.Davacı taşımacının Müterafik kusur ilkesi kapsamında iş dava konusu olayda sorumlu olacağı tutarın 458,51USD-----Sorumluluk Sigorta Poliçesi; -------- toplam taşıma bedeli ve araç başı azami limit 500.000 Euro ‘ya kadar teminat altında alındığı, poliçede 1.000 Euro muafiyet bulunduğu anlaşılmakla davacının sorumluluk durumu dahilinde davalıdan talep edebileceği tutarın 458,51 USD olduğu ve muafiyet altı kalacağından davacının davalı sigorta şirketinden alacağı talep edemeyeceği değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
1-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 4.872,43 TL harçtan peşin alınan 861,47 TL'nin mahsubu ile bakiye 4.010,96 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---------------Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2025