T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/92
KARAR NO : 2025/839
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/02/2024
KARAR TARİHİ : 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı -----numaralı Kasko İhtiyari Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ------ plakalı araç, 24/08/2022 tarihinde davacıya ait ----- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğu, ----plakalı araca ait ZMM sigorta poliçesi muhatabı ----- kaza sonrası açılan -----nolu hasar dosyasında davacının aracındaki hasar boyutu yüksek olduğundan aracı pert işlemine tabi tutulduğu, Aracın rayiç bedeli 490.000,00 TL ve sovtaj bedeli 333.333,00 TL olarak belirlenmek ve tenzil edilmek suretiyle tazminat tutarı 156.667,00 TL'den sigorta teminat limiti dahilinde davacıya 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacıya , sovtaj bedeli ve sigorta teminat limiti dahilinde 100.000,00 TL tazminat tutarı olarak toplam 433.333,00-TL pert bedeli ödenmiş ise de kaza tarihinde aracın piyasa değeri ortalaması 800.000,00-1.000.000,00 TL civarında olduğundan geriye teminat limiti haricinde kalması nedeniyle davacıya ödenmeyen 56.667,00 TL pert tazminat tutarı da dahil 506.667,00 TL üzerinde pert farkı alacağı kaldığı, Bu nedenle talebimiz müvekkilin aracında meydana gelen pert farkı bedelinin davacıya ödenmesine ilişkin olduğu, İzah edilen sebeplerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107/1. Madde gereğince belin alacak davamızın kabulü ile davacıya ait ----- plakalı aracın kaza tarihindeki gerçek rayiç değerinin Hakimliğinizce bilirkişi atanarak tespitine, Şimdilik 100,00-TL pert farkı bedelinin belirsiz alacak olarak poliçe limitleri dahilinde davalı şirketin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiliyle davacıya ödenmesine, yargılama giderleri, evrak tercümeleri, vekaletname çeviri ve noter tasdik masrafları dahil olmak üzere) ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle:---plakalı araç davalı şirket nezdinde ---- poliçe numaralı Kasko İMM poliçesi ile 20/11/2021- 20/11/2022 tarihleri arasında sigortalı olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından mutabakatname kapsamındaki bedelin tamamı ödendiği, davalı şirket tarafından araçta oluşan hasar onarım bedeli için Davacı ----- 09/11/2022 tarihinde 100.000 TL ve 28/11/2022 tarihinde 56.667 TL ödediği, başvuru konusu kaza kapsamında zararın karşılanması ve mutabakatname kapsamında ödemenin yapılmış olması nedeniyle davanın reddini, Kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar bedeli hesaplamasının sigortacılık teamülüne ve mevzuata uygun şekilde yapılmasını, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle; Davacının davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, --- plaka sayılı aracın pert fark alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Olay: --- ili ---- - ilçesi --- Mahallesi üzerinde 24.08.2022 günü saat 01:15 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan----- plakalı aracı ile ---- Caddesi üzerinden ------ kavşağı istikametine 2 şerit gidiş 2 şerit geliş ve çift çizgi ile bolünmüş yol olan yolda seyir halinde iken ---- sokak kavşağını geçip ----- market karşısına geldiğinde yolun sağına yanaşıp ----- istikametine "U" dönüşü yapmak istediği esnada aracının sol arka çamurluk ve tekerlek kısımları ile ----- Caddesi üzerinden ----- kavşağı istikametine 2 şeritli gidiş yolunun en sol şeridinde seyir halinde olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracın ön kısımlarına çarpması neticesi iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dosya içeriğindeki tespit tutanağındaki verilerden anlaşılmıştır. sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracı ile ilgili mahalde, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini taşıt yoluna vermediği, seyir halinde bulunan --- plakalı aracın ön kısmı ile çarpışmasıyla neticelenen kazada, sürücü ---- sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracı ile kontrolsüz şerit değiştirmesi sonucu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesiyle araçların hasarlanması olarak neticelenen trafik kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için ASLİ KUSURUNUN BULUNDUĞU,
Sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU BULUNMADIĞI, Değerlendirmesi yapılmıştır.
Hasar Yönünden Teknik İnceleme: ----- plakalı, ---- marka,-----model, şasi numarası ------, kilometresinin 57.802 olduğu, 24.08.2022 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu ----- plakalı araçta meydana gelen hasarlı parçaların; sol sis farı, ön ızgara, şanzıman kutusu, sağ-sol kemer, ön tampon, ön tampon demiri, konsol, radyatör aksamı, sağ-sol far, ön panel, klima kondansatörü, hava yastığı kontrol ünitesi, sol ön çamurluk ve davlumbazı, motor kaputu, motor soğutma radyatörü, panel hava yastığı, Emme hava kumanda valfi, ön tampon koruyucu, direksiyon hava yastığı, Ön tampon ızgarası, sağ ön çamurluk, Şanzıman kutusu, bağlantı braketleri üzerinde hasarlar oluştuğu dosyaya sunulan fotoğraflardan anlaşılmıştır.
Ayrıca hasarlı parçalar için ----- tarafından sunumu yapılmış olan İŞÇİLİK TUTARLARI (kaporta-elektrik-döşeme-mekanik-şase-rotbalans-boya aksamında yapılmış olan işçilikler) kullanıcı faydası kapsamında daha ayrıntılı olduğu, serbest piyasa koşullarında uygun fiyat aralığında bulunduğu (işçilik bedelleri ustadan ustaya değişkenlik arz edebileceği, her ustanın el emeğinin çok farklılık gösterebileceği ile belirlenmiş olan fiyatlar dosya niteliğine ve kapsamına uygun olduğu), dolayısı ile hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedelleri olmak üzere, 24.08.2022 kaza tarihi itibari ile 17.600,00 TL tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olduğu,--plakalı, ---- marka, ---- tipi, ------ model araca ait TOPLAM HASAR BEDEL TUTARI (parça+ işçilik) “ 152.394,47 TL + 17.600,00 TL = 169.994,47 TL + KDV(%18)= 200.593,50 TL (Yargıtay ----. Hukuk Dairesi’nin 02.07.2015 tarih,------ sayılı ilamı; “…3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının verilen zararı gidermek için aracın onarımını yaptıracağı onarım için parça gerekeceği yine işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ne tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmemesi halinde dahi davacının KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerekir.” İlamı gereğince hasar bedelinin KDV dahil ödenmesi gerekmektedir.) baliğ olduğu, bu tutarın 24.08.2022 kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirilmiştir.
DAVA KONUSU ---- plakalı, ----- marka,---- tipi, ------ model aracın, 24.08.2022 tarihinde meydana gelen KAZADAN dolayı PERT DURUMUNUN İRDELENMESİ:
Yargıtay -----. Hukuk Dairesinin ----- ve 24.04.2018 tarihli kararına göre: “…Dairemiz uygulamasına ve kaza tarihine göre aracın perte ayrılması için tamir masraflarının kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin %60’sini aşması ve tamirinin ekonomik olmaması gerekir. Dosyada ki bilgi ve belgelere göre tamir masraflarının ne olacağı, tamirinin ekonomik olup olmadığı, 2. el rayiç bedeline göre perte ayrılıp ayrılmayacağı konularında ayrıntılı, denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi…”
Bu kapsam dahilinde dosya içeriğine sunulmuş ---- EKSPERTİZ tarafından sunumu yapılmış hasar listesinde, ----- plakalı aracın onarımının ekonomik olmayacağı ve bu nedenle aracın ağır hasarlı olarak kabul edilmesi şeklinde beyanda bulunulduğu ve aracın T.C. -----NOTERLİĞİ 24.10.2022 tarihli olarak çekme belgeli olarak işlem gördüğü yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. ---- plakalı, ---- marka, -----model aracın mevcut teknik donanım özellikleri, hususları göz önüne alındığında, model ve birbirine yakın KM de ve aynı Teknik özelliğe sahip araçların hasarsız haldeki benzer durumuna (en yakın/bire birliktelik) göre (eşdeğer benzerlik durumu) değerlendirilmesi ile dosya içeriğine sunulmuş örnek gösterimde, hasarsız muadillerine göre serbest piyasa koşullarında oto galeri, ikinci el araç satışına ait internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda rapor tanzim tarihi itibari ile dava konusu aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 1.153.000,00 TL olabileceği, (burada belirlenmiş olan tutar piyasa şartlarına kaza tarihi itibari ile emsal teşkil edebilecek, piyasa rayiç bedel benimsenmiş olup, alıcı gözünde tavan-taban fiyat uygulaması baz alınmıştır.)----plakalı, ----- marka, ----- model aracın mevcut teknik donanım özellikleri, hususları göz önüne alındığında, hasarsız muadillerine göre serbest piyasa koşullarında yetkili servisler, oto galeri, ikinci el araç satışına ait internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda, ------Sistemi üzerinden yapılan hesaplamada 24.08.2022 kaza tarihi itibari ile dava konusu aracın piyasa rayiç değerinin 400.000,00 TL olabileceği, değerlendirmesi yapılmıştır. Davacı tarafın beyanında belirttiği ------ plakalı aracın rayiç değerinin 800.000 TL -1.000.000 TL arasında olduğunun belirtildiği, yukarıdaki paragrafta Yargıtay kararı gereğince tamirin ekonomik olmaması durumunda aracın perte ayrılacağı, bu kapsam dahilinde aracın rayiç değerinin 800.000 TL -1.000.000 TL aralığında olamayacağı, bu fiyat kabul edilmesi dahilinde aracın tamirinin ekonomik olarak kabul edilmesi gerektiği, ancak aracın çekme belgeli olarak işlem gördüğü, ekspertiz tarafından belirlenmiş rayiç değer 490.000,00 TL ve sovtaj bedeli 333.333,00 TL tutarların dosya kapsamına ve hasar miktarına emsal teşkil etmesi ile Kadr-i Maruf değer olarak benimsenmiştir. 24.08.2022 kaza tarihi itibari ile dava konusu ------model aracın piyasa rayiç değerinin 490.000,00 TL, Meydana gelen kazada HASAR BEDEL TUTARI= 200.593,50 TL’ye” baliğ olduğu, bu tutarların serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı serbest piyasa koşullarında yapılan incelemelerden tespiti yapılmıştır. Bu kapsamda dava konusu ----- plakalı aracın 24.08.2022 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı oluşan hasarın boyutu (hasar kalemleri dosya içeriğinde tek tek belirtilmiştir.) kaza tarihindeki aracın rayiç değerinin %60’sini aştığı ---- plakalı aracın rayiç değerinin 490.000,00TL, hasar tutarının 200.593,50 TL olması kriterleri değerlendirilerek) ve tamirinin ekonomik olamayacağı değerlendirmesi yapılarak aracın perte ayrılacağı değerlendirmesi yapılmıştır. Orijinal parçalar ile tamir edilmesi ekonomik olmayan ağır hasarlı araçlar tam hasarlı (pert) kabul edilir. Ağır hasarlı araçların tamir edilmeden satılabileceği en yüksek fiyat sovtaj değeridir. Tam hasarlı (pert) araçları satın alanlar nadiren parçalara ayırarak satarlar. Tam hasarlı (pert) araç demek orijinal parçalar ile tamiri ekonomik olmayan araç demektir. Tam hasarlı (pert) araçları satın alanlar yan sanayi parçalar ile tamir ettikten sonra satabilecekleri fiyatı dikkate alarak sovtaj teklifi verirler----- model aracın 24.08.2022 kaza tarihinde meydana gelen kazadan dolayı tam hasarlı (pert total) kabul edilebilecektir.
----- Sayılı Kararında “…… sigorta şirketi aracın tam değerini sigortalıya ödemek zorunda olup, talep ettiği takdirde hurda aracın sigortacıya bırakılması gerekmektedir. Bu ifade biçiminden sigorta şirketinin talep etmediği takdirde hurda aracı sigortalının alma zorunluluğu bulunduğu sonucunu çıkarmak mümkün olmadığı gibi, hurda değerinin de sigorta tazminatından düşülmesi mümkün değildir. Aracın poliçe teminatı kapsamında bulunan değeri sigortalıya ödendikten sonra eğer sigortalı hurda aracı almak isterse ve sigorta şirketince de bu talep yerinde görülürse hurda değerinin tazminattan düşülmesi mümkündür.”denilmiştir.
Sigorta Poliçe Kapsamında bilirkişi Değerlendirmesi ;
Uyuşmazlık konusu, Davalı ------ numaralı Kasko İhtiyari Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ---- plakalı araç, 24.08.2022 tarihinde müvekkilime ait ----- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğu, -/---- plakalı araca ait ZMM sigorta poliçesi muhatabı ----, kaza sonrası açılan ------nolu hasar dosyasında müvekkilin aracındaki hasar miktarın ZMMS limitin aşımı nedeniyle İMMS kapsamında bakiye fark bedelin tahsili hakkındadır
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “Sigorta Teminatının Kapsamı” başlıklı 1.maddesine göre; Sigortacı, poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.
2918 sayılı KTK’nın 91. maddesi; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” düzenlemesi ile Trafik Poliçesinin teminat kapsamını belirlemiştir. Trafik Poliçesi genel şartları A.1 maddesinde poliçenin kapsamı başlığı altında “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklindeki düzenleme ile 2918 sayılı yasanın 85. md. Düzenlemesine paralel bir düzenleme yapılmıştır.Sigorta şirketi tarafından 09/11/2022 tarihinde kısmi ödeme yapıldığı sabit olmakla TTK.1427 madde hükümleri uygulanmaksızın kısmi ödeme tarihi temerrüt başlangıcı olarak esas alınacaktır.Davalı tarafından bakiye 56.667 TL bedelin de ödendiği beyan edilmekle dekont tespit edilmemiştir. Dekont ibrazı halinde bakiye alacak bedeli kalmayacağı kanaatiyle iş bu rapor tanzim edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, ----plaka sayılı aracın pert fark alacağının tahsili talebine ilişkindir.
Sürücü --- sevk ve idaresinde bulunan------plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için % 100 ASLİ KUSURLU OLDUĞU, Sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı, 24.08.2022 tarihinde---- plakalı araç üzerinde kaza sonucu hasar meydana geldiği, Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan ----- raporunda sunulmuş listenin hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu, kaza yerinin karayolu niteliğinde olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Sigorta sözleşmesinin geçerli ve yürürlükte olduğu dönem içinde vuku bulması ve bu yüzden sigorta güvencesi sağlanan aracın ağır hasar görmesi; “ağır hasar gören aracın onarım bedelinin rayiç değerine yaklaşması” ve “tamirin ekonomik sayılmayacağı” ya da “hurda haline geldiği” durumlarda; aracın “tam hasarlı” kabul edilmesi; bu durumda da sigorta şirketi tarafından hasarlı hali ile satılabilecek durumdaki pert-total olarak değerlendirilen araç bedelinin, “sigortalının sigortacıya sigortalı araç için trafikten çekme belgesi ibraz etmesi” kaydıyla,(dosya içeriğinde mevcut olduğu) sigortacı tarafından “riziko tarihinde aynı model emsal aracın piyasa rayiç bedeli üzerinden tazmin edilmesi”; tam hasarlı hale gelen ve sigortacıya bırakılan araç için sigortalının zararının bu şekilde “telafi edilmesi” gerekir. Bu halin Yüce Mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde------ model olan aracın mevcut teknik donanım özellikleri ile kazasız-darbesiz muadillerine göre Serbest Piyasa Koşullarında Piyasa Rayiç Değerinin 490.000,00 TL tutarın davacı tarafın talep edebileceği, ----- plakalı aracın rayiç değerinin 490.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 333.333,00 TL olarak belirlendiği, fark bedeli tazminat tutarı 156.667,00 TL olduğu, sigorta teminat limiti dahilinde davacı tarafa 100.000,00 TL ödeme yapıldığı, 56.667,00 TL pert tazminat tutar farkının dosya kapsamına ve piyasa rayiç değerlerine emsal teşkil etmesi ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı,
----- plaka sayılı aracın kaza nedeniyle bakiye 56.667,00 TL pert tazminat tutar farkının bedelinden Davalı Şirketin sorumlu olacağı, davalı sigorta şirketince de iş bu bedel ödenmiş olduğundan davacının talep edebileceği bedel kalmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
1-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 187,08 TL’nin davacıdan alınarak HAZENİYE GELİR KAYDINA,
2-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Davalı tarafından yapılan vekalet harcına ilişkin 60,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
8-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (100,00 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde -/---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.