T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/133 Esas
KARAR NO:2025/841
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 16/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:avacı vekili dava dilekçesi özetle: Davacı -------------vekilinin mahkemenize verdiği ------- tarihli dilekçesinde “Davacı müvekkil ile davalı şirket --------arasında yüklenici müvekkili------------- işini, iş sahibi davalıya karşı gerçekleştirmeyi yüklendiği eser sözleşmesi ve teknik şartname imzalandığı, Sözleşme ivazlı olup, ücret esas unsurlardan olduğu, Teknik şartnamede ücret 770.000,00 TL olarak taraflarca kabul edildiği, Davacı yüklenici; ---- sözleşme ve şartnameye konu projeler kapsamındaki işleri yapmak ve bu projeler bakımından tüm boru demonte işleri, boru, fittings, vana vb. montaj işleri, izolasyon — boya temin, imal ve montaj işleri, tüm sarf malzemelerinin temini, tüm testler ve kabul işleri, montajı yapılacak boruların montaj öncesi iç dış temizliği ile yüklendirildiği, Davacı yüklenici müvekkil, davalı-------------- akdedilen eser sözleşmesi ve teknik şartname kapsamında üstlendiği işleri başarılı bir şekilde ifa etmiş ve davalı yana teslim ettiği, Davacı --------------, akdedilen eser sözleşmesi ve teknik şartname kapsamında ve kararlaştırılan bedele dahil olmak üzere ------ karşılığında davalı yana karşı üstlendiği, Davacı yüklenici müvekkil teknik şartname uyarınca üstlenmiş olduğu --------- Hattının yapımını gerçekleştirmiş, iş sahibi --------tarafından hazırlanan proje uyarınca hattın kelepçeleme sistemi, -----ve ctp kaplama işlerini tamamlamıştır. Yine teknik şartname gereği üstlenilen hattın basınç testi 21.11.2020 tarihinde yapılmıştır. ---------- boru hattı, bağımsız bir firma olan --------------nezaretinde 6 bar basınçta yarım saat süreyle teste tabi tutulmuş, herhangi bir kaçak “gerçekleşmemiş boru hattı testten başarılı olarak geçmiştir. Boru hattının 6 bar basınçta başarılı olmasının ardından davalı iş sahibi -------------test yapılması talebinde bulunmuş, yapılan 3 denemede 6 bar'a kadar herhangi bir sorun gözlemlenmezken 7 bar basınca çıkıldığında boruların dirsek kısımlarında patlamalar meydana gelmiştir. Bunun üzerine yüklenici müvekkil tarafından boru dirsek malzemelerinin analizleri, uygulama basınç değerleri, çekme ve genleşme değerleri ve plastik boru hattının projeye uygunluğunun tespiti için mail yoluyla davalı yana iletilen raporda bilirkişi incelemesi talep edilmiş ancak bu talep davalı iş sahibi ---------tarafından reddedilmiştir. Davalı iş sahibi ---------- boru hattında gelişen ayıbın yüklenici müvekkilden kaynaklandığı gerekçesiyle işi sözleşme dışı bir firmaya vermek istemiştir. Bunun yanında yakın zamanda gemilerle gübre ve asit geleceği, boru hattının kısa süre içinde yetişmesi gerektiği, aksi halde tazminat sorumluluğu doğacağı gibi söylemlerle davacı yüklenici müvekkili tabiri caizse sıkıştırmıştır. Tüm bu sebeplerden müvekkil, tazminat yükümlüsü olabilecekleri çekincesiyle, boru hattındaki ayıbın hangi taraftan kaynaklandığı tespit edilmeksizin işin sözleşme dışı --------- firmasına verilmesini kabul eden bir muvafakatname imzalamak zorunda bırakılmıştır. İşin yapılmasını devralan ------------ firması aynı proje üzerinden fakat yüklenici müvekkilden farklı olarak daha fazla yapı malzemesi sağlanmak suretiyle fosforik boru hattının yapımını tamamlamıştır. Davalı iş sahibi ile müvekkil arasında imzalanan şartname gereği boru hatlarına ilişkin tüm testler yüklenici müvekkil tarafından yapılmakta olup, ------ firmasınca yapımı tamamlanan fosforik boru hattının basınç testleri de yüklenici müvekkil tarafından yapılmıştır. Ancak 9 bar basınca kadar yapılan 13 testte de boru hattında aynı şekilde kırılma ve kaçaklar meydana gelmiş, bu bakımdan davacı müvekkil tarafından yapılan boru hattında meydana gelen ayıbın işçilikten değil de davalı iş sahibi tarafından hazırlanan boru hattı projesinden kaynaklandığı iddiamız da güçlenmiştir. İşi devralan firmanın yapımını tamamladığı boru hattında da aynı şekilde gelişen ayıp üzerine davalı iş sahibi yetkililerince basınç değerinin 6-7 bar'a düşürülerek tekrar test yapılması talep edilmiştir. Davacı yüklenici müvekkil tarafından yapımı tamamlanan boru hattı zaten 6 bar'a kadar basınç testlerinde başarılı sonuç vermiş ve iş sahibine teslim edilmiştir. Şu halde kısmen aynı şartlar altında, hatta işi sonradan devralan firmaya daha fazla yapı malzemesi sağlanmış ve buna rağmen boru hattında aynı ayıp meydana gelmişken, iş bedelinin hakedişimizden düşülmesi hakkaniyete aykırıdır. Bununla birlikte yukarıda da açıklandığı üzere iş bedeli taraflarca 85.900,00 TL olarak kararlaştırılmış olsa da bu bedelin haksız bir şekilde hakedişimizden düşülmesi ile kalınmamış, işin devredildiği ------------- firmasınca yapılan fosforik boru hattı montajı kapsamında yapılan bazı işlerin bedelleri tarafımıza yansıtma faturası olarak kesilmiştir. Bu şekilde işin bedeli tarafımıza yaklaşık 4 katına mal edilmeye çalışılmıştır. Ancak tarafımızca söz konusu faturalara süresi içinde itiraz edilmiş olup, faturalar ve yapılan itirazlar dilekçemiz ekinde sunulmaktadır. Uyuşmazlığa konu olayda da eserdeki ayıbın yükleniciden kaynaklı olduğu kabulüyle işin 3. kişiye devri sağlanmıştır. Ancak işi devralan firmanın yapımını tamanıladığı eserde de aynı ayıbın oluşması nedeniyle tarafımızca bu durumun davalı iş sahibinin hazırladığı fosforik boru hattı projesinden ileri geldiği düşünülmektedir. Bu bakımdan basınç testleri sırasında fosforik boru hattında meydana gelen patlamaların kaynağının alanında uzman bir bilirkişi tarafından gerekirse yerinde inceleme yapmak suretiyle incelenmesi gerekmektedir. Yüklenici müvekkil tarafından yer teslimi ve sözleşme kapsamındaki işlere başlanmasının ardından saha girişi boru deplase işleri bakımından teknik şartnamede düzenlenen metrajların sahadaki metrajlara uymadığı, arasında fark olduğu tespit edilmiş ve bu durum bir rapor ile iş sahibi davalıya mail yoluyla bildirilmiştir. Dilekçemize ek olarak sunduğumuz rapordan da görüleceği üzere teknik şartnamede belirtilen metrajlar ile sahadaki mevcut metrajlar arasında 2 kata varan fark olduğu görülmektedir. Şartnamede belirtilen deplase hattındaki boru 296 metreden yaklaşık 458 metreye çıkmış, bu nedenle zaman, malzeme ve işçilik kaybı oluşmuştur. Metrajların cm cinsinden açık bir şekilde şartname kapsamında belirtildiği düşünüldüğünde sahadaki metrajın şartnamede belirtilenden fazla çıkması dürüstlük kuralına aykırı olduğu gibi, bu kapsamda fazlaya ilişkin kısım tamamlanmadan işin devamı ve tamamlanması da düşünülemeyeceğinden eserin tamamlanması bakımından yapımı zorunlu ek iş olarak kabulü gerekmektedir. Her ne kadar sözleşmede bedel götürü bedel olarak belirlenmiş olsa da yeni durum eserin yapılması imkanını ortadan kaldırıyor veya zorlaştırıyorsa sözleşmenin yeni şartlara uyarlanabileceğini dolayısıyla götürü bedeli aşan kısmın talep edilebileceğini hüküm altına almıştır. Uyuşmazlığa konu olayda da eser sözleşmesinin esaslı unsuru olan bedel götürü bedel olarak tespit edilmiş ancak sahada edimin ifasına geçildiğinde bahse konu ek iş yapılmaksızın sözleşmeye konu eserin meydana getirilemeyeceği anlaşılmış, işin gereği olarak ve iş sahibinin yararına olmak üzere ek iş ifa edilmiştir. Ek iş bedeli davalı iş sahibinden talep edilse de davalı yan sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel olarak düzenlendiğini, bu nedenle eserin meydana getirilmesi daha fazla emek ve masraf gerektirmiş olsa dahi ek işlere ilişkin masrafın dolayısıyla bedelin artırılmasının talep edilemeyeceğini ileri sürmüş ve ödeme yapmaktan kaçınmıştır. İşin devamı sırasında iş sahibinin talimatı olsun ya da olmasın işin gereği ve iş sahibinin yararına olan ek işlerin bedellerinin, sözleşme götürü bedel olarak düzenlenmiş olsa dahi, piyasadaki rayiç bedellere göre istenebileceğini hüküm altına almıştır. Tespitini talep ettiğimiz ve yukarıda zikrettiğimiz ek iş de işin devamı sırasında ve tamamlanmasına yönelik olarak ayrıca iş sahibinin lehine olarak yapılmış bir iş olup, bedelinin gerekirse yerinde inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi marifetiyle tespiti ve davalı “yandan tahsili gerekmektedir. Galeri içi yaklaşık 2 metre yükseklik için iniş merdiveni imalat ve montajı sözleşme ve teknik şartname kapsamında yer almayan bir ek iş olmakla birlikte yapımı konusunda hakediş bedeli ihale bedelinden haricen ödenmek üzere davalı iş sahibi ile sözlü olarak anlaşılmıştır. Bu iş kapsamında merdivenin imalatı için yaklaşık 200 kg demir maddesi kullanılmış olup malzeme, işçilik, boya ve montaj bedelinin uzman bilirkişi marifetiyle tespiti ile davalı yandan tahsili gerekmektedir. Teknik şartnamede yer almamakla birlikte haricen 1" Azot Hattı yapımı konusunda davalı iş sahibi ile sözlü olarak anlaşılmış, 68 metre uzunluğunda boru ve 10 dirsek kullanılmak suretiyle hattın yapımı tamamlanmıştır. Ancak bahse konu ek iş konusunda hakediş bedeline ilişkin olarak davalı iş sahibi ile anlaşma sağlanamamış ve davalı yanca tarafımıza ödeme yapılmamıştır. Hakediş bedelinin işin yapımı zamanındaki rayiç bedel üzerinden tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. Teknik şartnamede yer almamakla birlikte haricen -------Hattı yapımı konusunda davalı iş sahibi ile sözlü olarak anlaşılmış, 45 metre uzunluğunda boru ve 10 dirsek kullanılmak suretiyle hattın yapımı tamamlanmıştır. Ancak bahse konu ek iş konusunda hakediş bedeline ilişkin olarak davalı iş sahibi ile anlaşma sağlanamamış ve davalı yanca tarafımıza ödeme yapılmamıştır. Hakediş bedelinin işin yapımı zamanındaki rayiç bedel üzerinden tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. ------ yapımına ilişkin sözleşme ve teknik şartname kapsamındaki montajların tamamlanmasının ardından, asit nedeniyle borunun genleşmesi ve patlamasının önlenmesi amacıyla davalı iş sahibinin isteği üzerine boru hattına ek olarak 4 adet kompansatör montajı yapılmıştır. Davalı iş sahibi ile bahse konu ek işin hakediş bedelinin ihale bedelinden haricen ödeneceği konusunda sözlü olarak anlaşmaya varılmış olsa da davacı yüklenici müvekkile ödeme yapılmamış olup hakediş bedelinin uzman bilirkişi marifetiyle gerekirse yerinde inceleme yapılmak suretiyle tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. ------boru hattına ek plastik kaynak yapımı sözleşme ve teknik şartname kapsamında yer almayan bir ek iş olup, eserin tamamlanmasıyla ayrılmaz bir bütünlük arz etmediği gibi bu işin yapımı için tarafımıza ayrıca plastik kaynak yapımında gerekli malzeme de sağlanmamıştır. Yerinde inceleme yapılmak suretiyle hakediş bedelinin tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. -------boru hattına ek supportlama yapımı sözleşme ve teknik şartname kapsamında yer almayan bir ek iş olup, eserin tamamlanması bakımından yapımı zorunluluk arz etmediği gibi bu işin yapımı için tarafımıza ayrıca gerekli malzeme de sağlanmamıştır. Yerinde inceleme yapılmak suretiyle hakediş bedelinin tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. ------ yapımı davalı iş sahibi tarafından sözleşme dışı 3. kişi olan -------- firmasına devredilmiş olup, davacı yüklenici müvekkil------ hattının sözleşme dışı----------tarafından yapımı sırasında gerçekleştirilen testlere 90 gün boyunca özel olarak 3 personel tahsis etmiştir. Bu iş bakımından da hakediş bedeli tarafımıza ödenmemiştir. Bedelin tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili gerekmektedir. Yukarıda sayılı teknik şartnamede yer almayan, iş sahibinin isteği üzerine yapılan ve hakediş bedellerinin de tarafımıza ihale bedelinin haricinde ödeneceği iş sahibince bildirilen ek işler davacı yüklenici müvekkil tarafından tamamlanarak davalı iş sahibine teslim edilmiştir. Yine tüm bu işler sebebiyle de zaman, malzeme ve işçilik kaybı oluşmuş olup, iş sahibi davalı ----------- ek işler için ödeme yapılması mail yoluyla talep edilmiştir. Davalı --------------tarafından, ------ tarihinde ------ olmak üzere davacı yüklenici müvekkile iki ayrı ödeme yapılmış olsa da kalan hakedişler tarafımıza ödenmemiştir. Davacı yüklenici müvekkil tarafından eksik ödemelerin yapılması gerektiği gerek yazılı gerekse sözlü olarak davalı iş sahibine bildirilmiş ve anlaşma yoluna gidilmek istenmiştir. Ancak davalı yan anlaşmaktan ve hakedişlerin ödemesini yapmaktan kaçınmıştır. Bunun üzerine tarafımızca dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmuş ancak arabuluculuk görüşmeleri de anlaşamama ile sonuçlanmıştır. -------------- nolu arabuluculuk dosyası kapsamındaki anlaşamama son tutanağı dilekçemiz ekinde sunulmuştur. Yukarıda arz ve izahına çalışılan tüm bu sebepler doğrultusunda iş bu davayı açmak ve; a)Teknik şartname ve ihale bedeli kapsamında yapılan işler ve eserin tamamlanması bakımından yapılması zorunlu ek iş bakımından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL, b)Diğer ek işler bakımından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL hakediş bedelinin davalı iş sahibinden alınarak yüklenici müvekkile verilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur. " beyan etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Davalı ----------------vekilinin mahkemenize verdiği 29.03.2022 tarihli dilekçesinde Taraflar arasında akdedilen 17.08.2020 tarihli Sözleşme uyarınca davacı, anahtar teslim ve götürü bedel usulüne göre şartnameye uygun olarak---------- yapma yükümlülüğü altına girdiği, İhale bedeli 770.000- TL* KDV olup taraflar arasında yapılan ticari görüşmeler neticesinde boru köprüsü çelik imalatlarının yapılmasından vazgeçilmiş, işbu kalemin bedeli olan -------- işin ve Sözleşmenin kapsamından çıkarıldığı, Sözleşme bedeli götürü bedel olup -----Bahsi geçen boru köprüsü çelik imalatı hususunda davacı tarafından herhangi bir iş ve işlem yapılmadığı, Her ne kadar dava dilekçesinde, davacının Sözleşme kapsamındaki işi tamamladığı ve teslimini yaptığı iddia edilmişse de işbu iddia gerçeği yansıtmadığı, Davacı, Sözleşmeye konu boru hattı demontaj-montaj işini ayıplı olarak ifa ettiği gibi işi Sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde de tamamlayamamıştır. Sözleşme'nin "Terminle İlgili Hükümler” başlıklı 4. maddesi; "Müteahhit, sözleşmenin imzasından sonra 3 takvim günü içinde işyerini teslim almak ve 45 günlük iş programına ------------- sunmak zorunda olduğu,. müteahhit yer tesliminden itibaren 45 takvim günü içinde ----------------- onaylanan iş programına uygun olarak işi tamamlamayı taahhüt eder. 45 günlük takvimde 3 günden daha fazla olacak sapmalarda ---------- işin bedelini müteahhit'in alacağından mahsup ederek geciken işleri başka firmalara yaptıracaktır. bu duruma müteahhit her hangi bir itirazda bulunmayacaktır şeklinde düzenlendiği, Anılan Sözleşme hükmünden görüleceği üzere yapılacak işin süresi yer tesliminden itibaren 45 gün olduğu, 3 günü aşan gecikmeler yaşanması halinde ise müvekkil şirket işi başka firmalara tamamlatma ve işbu bedeli davacının alacağından mahsup etme yetkisine sahip olduğu, Davacı, işbu yetkinin kullanılmasına itiraz edemeyeceği gibi muvafakat göstermesine de ihtiyaç olmadığı, Davacı tarafından öncelikle ------------ tarihinde davalı şirketin ---------- gelinerek sahada inceleme ve değerlendirmelerde bulunulduğu, Davacı, dava konusu işin ihalesi kapsamında tüm şartmame, teknik bilgiler ve diğer dokümanlar üzerinden gereken incelemeyi yaptığını, işi anladığını, işyerini gördüğünü, mevcut durum ve çevre şartları hususunda tam bilgiye sahip olduğunu beyan etmiştir. İşbu saha ziyareti neticesinde taraflar arasında davacı imzasını haiz --------------düzenlendiği, akabinde taraflar arasında ---- tarihli Sözleşme akdedilmiş, davacıya ----- tarihinde yer teslimi yapılarak yer teslim tutanağı tutulduğu, Yer teslim tutanağından itibaren 45 takvim günü eklendiğinde iş bitim tarihi 05.10.2020 olmaktadır. Dolayısıyla Sözleşmeye konu işin en geç 05.10.2020 tarihinde şartnameye uygun ve eksiksiz bir şekilde tamamlanması gerekmektedir. Ancak davacı tarafından işin gereken hızda yürütülmediğinin fark edilmesi ve işin süresinde bitirilememe tehlikesinin baş göstermesi üzerine müvekkil şirketçe davacıya 02.10.2020 tarihli bir e-mail gönderilmiş, işin ivedilikle tamamlanması gerektiği aksi hâlde gecikme cezasının doğacağı ihtar edilmiştir. Davacı Sözleşme konusu işi kararlaştırılan sürede tamamlayamamıştır. Buna rağmen müvekkil şirket iyi niyetini korumuş, davacıya gönderdiği ------------tarihli e-mailler ile Sözleşme konusu işin bir an evvel tamamlanması gerektiğini aksi hâlde eksik işlerin davacı nam ve hesabına ---------------- tarafından tamamlattırılacağını bir kez daha ihtar etmiştir. Yapılan tüm bu uyarılara rağmen Sözleşme konusu iş süresinde tamamlanmamıştır. Boru hattı asıl teslim tarihinden yaklaşık bir buçuk ay sonra ancak 21.11.2020 tarihinde ilk basınç testine hazır hâle getirilebilmiştir. Taraflar arasında akdedilen --------------Tüm hatlar hidrostatik test yapılacak su ------- tarafından temin edilecek, test hattına bağlantı YÜKLENİCİ tarafından yapılacaktı ------------------- onayı alınarak pnömatik test uygulanacaktır. Hatlar hidrostatik test sonrası kurutulacaktır. Testlerin uygunluklarından sonra işletmeye alınacaktır." Anılan Sözleşme maddesinden görüleceği üzere montajı yapılan boru hattı hidrostatik ve pnömatik basınç testlerine tabi tutulduktan ve işbu testlerden geçtikten sonra işletmeye alınacaktır. ----------------------Sayın Mahkemece takdir edileceği üzere gereği gibi montajı yapılmayan ve basınç testlerini geçemeyen boru hattının müvekkil şirket tarafından kullanılması, işbu borularda hammadde taşınması mümkün değildir. Bu kapsamda montajı ve sair konstrüksiyonu davacı tarafından çok geç tamamlanan boru hatları üzerinde birçok defa basınç testi yapılmasına rağmen davacının da dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere basınç testlerinin hiçbirinde başarı sağlanamamıştır. Borulara 7 barlık basınç uygulandığında dahi birçok noktadan kaçaklar meydana gelmiş ve testler başarısız olmuştur. Sözleşme konusu işin yapımı sırasında kullanılacak ürünlerin Teknik Şartnamede yer alan özelliklerine bakıldığında tamamının ----------------ve vanalar olduğu, yani 16 bar basınca dayanıklı borulardan yapılması gerekmekte olduğu açıktır. Ancak ------------ borular ile yapılan hat, test esnasında 9 bar olarak belirlenen test seviyesine dahi ulaşamadan 6 barlık basınç uygulanması neticesinde sızıntı ve kaçaklar yaparak başarısız olmuştur. Daha sonra kaçak olan noktalarda yine davacı -----------------------tarafından tamiratlar yapılarak test çalışmaları devam etmiş ancak başarılı bir test sonucu elde edilememiştir. Son olarak 05.12.2020 tarihinde yapılan basınç testi de yine başarısız olmuştur. Netice itibarıyla davacının üstlendiği işi Sözleşmede belirlenen süre içerisinde tamamlayamamasının yanı sıra montajını yapmış olduğu boru hattı üzerinde yapılan basınç uygunluk testlerinin tamamı başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Hâl böyleyken davacı ---------------------tarafından yapılan ifanın ayıplı ve eksik ifa olduğu her türlü izahtan varestedir. İşbu durum davacı tarafından da ikrar edilmiştir. Nitekim davacı, verdiği muvafakatnamelerle başarısızlığını kabul etmiştir. Söz konusu başarısız testler sonucunda taraflar mutabakata vararak gerekli tamiratların davacı nam ve hesabına olmak üzere --------- tamamlattırılması konusunda anlaşmışlardır. Müvekkil şirket, gemi operasyonlarının başlayacak olması sebebiyle Sözleşmenin yukarıda anılan 4. maddesinde kendisine tanının yetki kapsamında boru hattının onarımını ve işin kalanını üçüncü kişi -------------- vermiştir. Davacı, kendi iradesiyle düzenlemiş ve imzalamış olduğu 15.01.2021 tarihli muvafakatnameler ile galeri içi ------------- tamiratlarının dava dışı------- yaptırılmasına ve anılan firmaya ödenecek ----- yine galeri içi tamiratları için dava dışı --------------- kendi hakkedişlerinden mahsup edilmesine muvafakat etmiştir. Davacı ---- tarihinde bir muvafakatname daha düzenleyerek ------------ tamiratı için dava dışı ------- ödenecek ----------- tarafından ödenecek ----------------marka tangit (basınçlı boruların bağlantı yerleri için kullanılan bir tür yapıştırıcı) ve vinç-vinç sepeti kira bedellerinin hakedişlerinden mahsup edilmesine muvafakat etmiştir. Müvekkil şirket, davacının ayıplı ve gereği gibi yapamadığı boru hattı demontajı ve montajı işinin sözleşmede belirlenen standartlara uygun bir tamamlanabilmesi ve hattın tamir edilebilmesi için dava dışı: şekilde------------------------- numaralı hakkedişi için 61.064,79-TL ödeme yapılmıştır. Bu noktada şu hususun altını önemle çizmek isteriz; Taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 4.1. maddesi uyarınca müvekkil şirket, geciken ve gereği gibi yapılmayan işleri davacının muvafakati olmaksızın başka firmalara yaptırma ve ilgili firmalara ödenen bedelleri davacının hakkedişlerinden mahsup etme hakkına sahiptir. Davacının işbu uygulamaya karşı itirazda bulunma imkânı yoktur. Müvekkil şirket, davacının süresinde ve gereği gibi yerine getiremediğini ikrar etmiş olduğu tüm işleri dava dışı firmalara tamamlatmış ve işbu bedelleri davacının hakkedişlerinden mahsup etmiştir. Müvekkil şirket tarafından alınan tüm hizmetler ve ödenen tüm bedeller belgeleriyle sabittir. Boru hattının tamamı için (iskele galerisi içinde ve boru köprülerinden geçen ---------------test ----------------- tarafından düzeltme yapılan kısımlar hariç, --------- tarafından yapılan boru köprülerinden geçen hattın birçok noktasında kaçaklar olduğu ve testi geçemediği görülmüştür. Bu kapsamda tekrar gerekli kısımlar için tamirat işleri başlatılmıştır. Tamirat işleri dava dışı ------------- firması tarafından tamamlanarak teste tabi tutulmuştur. Davacının iddiasının aksine iskele galerisi içerisinde bulunan--------------- hat için yapılan test başarılı olmuştur. ------- tarihinde yapılan basınç testi başarıyla tamamlanarak müvekkil şirket ve dava dışı ---------------------- firması tarafından tutanak altına alınmıştır. Yukarıda detaylıca izah edilen hususlardan anlaşılacağı üzere somut olay davacının dava dilekçesinde iddia ettiği şekilde vuku bulmamıştır. Davacı, Sözleşme ile belirlenen süreye riayet etmediği gibi söz konusu boru hattının uygunluk testlerinde başarısız olması nedeniyle ayıplı ve eksik ifada bulunmuştur. Müvekkil şirket işin en kısa sürede tamamlanabilmesi için boru hattının tamiratını davacının da muvafakatiyle başka bir firmaya tamamlatmış ve bu aşamada yaptığı masrafları mahsup etmiştir. Sözleşme konusu iş ancak başka firmaların yardımıyla ve | seneyi aşan süreç sonunda tamamlanabilmiştir. Davacının geç ve ayıplı ifada bulunmasına karşın zorunlu ek iş ve ek iş yapıldığı yönündeki beyanlarıyla müvekkil şirketten talepte bulunması abesle iştigaldir. Üstlendiği işi süresinde ve gereği gibi yapamayan davacının hukuken mesnetsiz taleplerinin kabulü mümkün değildir. Zorunlu ek iş iddiasına ilişkin cevaplarımız Davacı, taraflar arasında anahtar teslim götürü bedel olarak imzalanan Sözleşme kapsamında sahadaki metrajların şartnamede düzenlenenden farklı olmasından kaynaklı zaman, malzeme ve işçilik kaybının olduğunu iddia etmiş ve metraj farkı nedeniyle fazladan tamamlanan işlerin zorunlu ek iş kapsamında kalacağı iddiasıyla şimdilik ------ müvekkil şirketten tahsilini talep etmiştir. Davacı tarafça da belirtildiği üzere taraflar arasındaki Sözleşme anahtar teslim götürü bedel usulüne uygun olarak akdedilmiştir. Götürü bedel olarak akdedilen sözleşmelerde yüklenici belli bir bedel karşılığında her türlü masraf ve kâr içerisinde olacak şekilde iş veya imalat yapma borcu altına girmektedir. Götürü bedel usulü ile belirlenen bedel yüklenicinin maliyetinin, giderlerinin ve kârının tamamını kapsamaktadır. Bu bağlamda davacının masraf ve giderlerinin arttığı iddiasıyla işbu artışı müvekkil şirketten talep etme imkânı bulunmamaktadır. Davacının metraj farkı bulunduğu yönündeki iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. Basiretli bir tacir olan davacı, ihale kapsamında üstlendiği işin tüm teknik ve fiziki şartları hakkında bilgi sahibidir. Öyle ki ----- tarihinde yer görme yapmış, çalışma sahasını incelediğini beyan etmiş, işin karakteri, maliyeti ve yürütülmesiyle ilgili hususlarda tam bilgiye sahip olduğunu kabul ve taahhüt etmiştir. -------------- tarihinde ise davacıya yer teslimi yapılmıştır. Davacının, Sözleşme gereği işin bitirilmesi gereken tarih olan -------- tarihinden 22 gün sonra müvekkil şirkete göndermiş olduğu e-mail ile metraj farkı olduğu ve zorunlu ek iş bulunduğu iddialarıyla çıkagelmesi kötü niyetinin açık bir göstergesi olup somut olayın gerçekleriyle de uyuşmamaktadır. Bir an için saha ve Şartname arasında muhtelif farklılıkların mevcut olduğu düşünülse dahi basiretli tacir olan davacının işbu durumu tespit edebilmesi ve hesaplaması gerekmektedir. Götürü bedel üzerinden yapılmış bir eser sözleşmesinde yüklenici tarafından fazladan bedel ödenmesi yönünde talepte bulunulamaz. Davacı iddialarını veya metraj farkı olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından metraj farklılığı gibi öngörülmesi kolay ve mümkün olan bir hususun öngörülmemesi veya denetlenmemesi açıkça davacının kendisinin kusurlu olduğunu ortaya koymaktadır. Zira basiretli tacir konumunda bulunan davacının işbu hususu her hâlükârda öngörerek Sözleşme öncesi incelemelerini detaylı bir şekilde yapması ve işbu ihtimal dâhilinde bir teklif ve bedel belirlemesi gerekirdi. Davacının Sözleşme süresini aştıklan sonraki aşamada neredeyse iki kat oranında metraj farklılığı bulunduğu iddiasıyla alacak talebinde bulunması, kendi kusurunu ve ayıplı ifasını örtme amacı taşımaktadır. Yüksek Mahkemenin içtihatları, açık kanun hükmü, taraflar arasındaki Sözleşme ve Şartname birlikte değerlendirildiğinde götürü bedel usulüne göre akdedilmiş Sözleşme kapsamındaki işler bakımından davacı, masraflarının arttığı iddiasıyla müvekkil şirketten herhangi bir alacak talebinde bulunamaz. TBK madde 480'in uyarlama için öngördüğü şartların da sağlanmadığı dikkate alındığında davacının zorunlu ek iş iddiasına dayanan taleplerinin hukuki mesnedi bulunmadığı açıktır. Bununla birlikte basiretli tacir sıfatını haiz davacının herhangi bir itirazda bulunmadan Sözleşmede öngörülen irenin bitişi sonrasında metraj farkı iddiasında bulunması da ciddiyetten uzak olduğu, Davacının zorunlu ek iş adı altındaki maddi taleplerinin hiçbir hukuki zeminde kabulü mümkün olmayıp huzurdaki davanın reddine hükmedilmesi gerekmektedir. Diğer ek iş iddialarına ilişkin cevaplarımız Davacı, dava dilekçesinde Sözleşme kapsamında kalmadığını iddia ettiği bir takım ek işler yaptığını iddia ederek şimdilik 5.000,00 TL'nin müvekkil şirketten tahsilini talep etmiştir. Ek iş olduğu iddia edilen işler Sözleşme konusu işin bitirilebilmesi ve boru hattının devreye alınabilmesi için gerekli olan imalatlardır. Sonradan görülen lüzum ve işin fiziki gereklilikleri sebebiyle ihale sonrasında yapılması kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla ek iş olduğu iddia edilen işlerin de yüklenici konumunda olan davacı tarafından Şartname ve Sözleşmedeki standartlara uygun olarak yapılması zorunludur. Davacının söz konusu işler kapsamında fazladan ücret talep etmesi hukuken mümkün değildir. Zira Sözleşmenin "Sözleşme Konusu İşlerin Miktarının Artma ve Eksilmesi" başlıklı 11. maddesi: "Sözleşmenin uygulanması sırasında, a)------------------------- onaylanmış proje değişiklikleri, biKEŞİF ÖZETİ dışında kalmış ve fakat görülen lüzum üzerine yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler, KEŞİF ÖZETİ'nden çıkarılması ihaleden sonra kararlaştırılımış işler nedenleri ile ihale bedelinde değişiklik olduğu takdirde Müteahhit ihale bedeli tutarının *610'una kadar olduğu takdirde artan veya eksilen işleri sözleşme hükümleri dahilinde ------------------- yazılı emri ile yapmaya veya eksiltiği oranda eksik yapmaya mecburdur. Müteahhit, böylece ------------------İşi artmış veya eksilmiş olmasından dolayı hiçbir hak ve alacak talebinde ve iddiasında bulunamaz. Bu nedenle Müteahhit, fazla ücret talep edemeyeceği gibi sözleşmeden dönme veya fesih yoluna gidemez." şeklinde düzenlenmiştir. Anılan Sözleşme maddesi uyarınca keşif özeti sonrasında müvekkil şirket tarafından görülen lüzum üzerine başkaca işlerin yapılması kararlaştırılabilecektir. İşbu madde uyarınca davacının keşif özeti kapsamında kalmayan ve görülen lüzum rine yaptığı işler nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunamayacağı açıktır. Davacı, Sözleşmenin 11. maddesi uyarınca sonradan görülen lüzum üzerine yapılan ve ihale bedelinin ?610'unu aşmayan işler için herhangi bir bedel talep etmeksizin ifa ile yükümlüdür. Açıklamış olduğumuz nedenlerle davacının, anahtar teslim götürü bedel usulüyle yapılmış işbu Sözleşmeye dayanarak ek iş bedeli talebinde bulunması hukuken mümkün değildir. Davacının hem zorunlu ek iş hem de diğer ek iş iddialarına dayanan taleplerinin reddine karar verilmelidir. Davacının Sözleşme kapsamında ücretini almadığı herhangi bir iş bulunmamaktadır. Müvekkil şirket davacının eksik ve hatalı işleri sebebiyle ticari anlamda mağduriyet yaşamasına rağmen mahsup edilen bedeller düşüldükten sonra kalan hakkedişini davacıya ödemiştir. Yukarıda detaylıca izah edildiği üzere davacının yapmış olduğu montaj işlerinin tamamının ayıplı olarak ifa edildiği aşikârdır. Davacı tarafından yapılan boru hattı üzerinde yapılan basınç testlerinde hat, 6 bar basınca dahi dayanamamıştır. Başarısızlıkla sonuçlanmış testler neticesinde davacının ifasının ayıplı olduğu ortaya çıkmıştır. Her ne kadar davacı işbu hususu kabul etmek istemese de işin başka firmaya yaptırılması hususundaki açık muvafakati (Sözleşmenin 4.1 maddesi uyarınca muvafakat verilmesi gibi bir zorunluluk dahi bulunmamaktadır.) işbu durumu kabul ettiğinin en büyük göstergesidir. Davacı tarafından açık muvafakate binaen --------- tarafından yapılan ----------- sonrasında tüm basınç testleri başarıyla tamamlanmıştır. Bu kapsamda davacının, --------- firması tarafından yapılan tamiratlar akabinde de boru hattının söz konusu basınç testinden geçemediği, bu nedenle söz konusu ayıbın müvekkil şirketin kusurundan ileri geldiği yönündeki soyut iddiası mesnetsizdir. Davacının kendi temennisinden öteye gidemeyen işbu iddia herhangi bir teknik incelemeye veya bilimsel veriye dayanmamakta olup tamamen gerçek dışıdır. Davacı, iddialarına dair herhangi bir delil sunamamıştır. Nitekim dava dışı ------------------- tarafından tamamlanan tamirat sonrasında yapılan basınç testi başarı ile sonuçlanmış olup işbu husus ----------- tarihli Basınç Testi Tutanağı ile tutanak altına alınmıştır. Dava konusu hadisede davacı taraf, dava dışı ------------- tarafından yapılan tamirat işleri neticesinde basınç testinin yine başarısız olduğu iddia etmişse de işbu iddiasını ispatlayacak mahiyette delil sunmamıştır. Kanun hükmü gereğince davacının iddiasını ispatlayamadığı aşikâr olup bu konuda herhangi bir yazılı delil sunmaksızın haksız taleplerde bulunması hukuka aykırıdır. Hiçbir şekilde davacı iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte ------------------- tarafından yapılan testlerin başarısız olduğu düşünülse dahi işbu husus müvekkil şirketten kaynaklanan bir ayıbın varlığını ispatlamayacaktır. Davacı salt her iki testin başarısızlığını ileri sürerek müvekkil şirketten kaynaklanan bir ayıbın varlığı "kanısının" arttığını ifade etmiştir. Ancak Sayın Mahkemenizce de takdir edileceği üzere davacının soyut "kanısından" ibaret iddialarının ispata muhtaç olduğu ve işbu kanı nedeniyle müvekkil şirkete kusur izafe edilemeyeceği açıktır. Kaldı ki Sözleşme'nin “Müteahhit'in Fenni Sorumluluğu” başlıklı 15.2 maddesi: "MÜTEAHHİT, kendisine --------verilen bütün projeleri iyice tetkik ve kontrol edip mahiyetine vukuf hasil ederek tatbik etmeye; teknik bir noksan ve yanlışlık gördüğü takdirde, bu noksanların ve yanlışlıkların düzeltilmesi için---------------- haber vermeye mecburdur. Aksi halde ileride doğacak bir arızanın proje hatasından ileri geldiği şeklinde MÜTEAHHİT'in hiçbir iddiada bulunmaya hakkı olmayacak ve çıkacak arızalardan tamamıyla kendisi sorumlu olacaktır. MÜTEAHHİT bu arıza ve kusurları bir bedel talep etmeksizin onarmaya, düzeltmeye ve yeniden yapmaya mecburdur." şeklinde düzenlenmiş olup yüklenici olan davacının teknik bir noksan ya da yanlışlık görmesi halinde bunu müvekkil şirkete bildirmesini zorunlu tutmuştur. Aksi takdirde davacının söz konusu ayıbın müvekkil şirketin kusurundan kaynaklandığını iddia etmesi mümkün değildir. Gerek Sözleşmenin imzalanması öncesinde gerekse davacının edimini ifa ettiği süre içerisinde davacı tarafından Sözleşmenin 15.2 maddesi kapsamında herhangi bir bildirimde bulunulmamıştır. Bununla birlikte davacının basiretli tacir olarak hareket etme yükümlülüğü de bulunmaktadır. Gerek basiretli bir tacir olarak gerekse Sözleşme'nin açık hükmü gereği davacının gerekli incelemeleri öncesinde yapması ve teknik bir noksanlık gördüğünde müvekkil şirkete gerekli bildirimleri yapması gerekmektedir. Davacının asılsız iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için müvekkil şirketin tesisinden kaynaklı bir sorunun mevcut olduğu düşünüldüğünde dahi davacı tarafından Sözleşme süresi içerisinde herhangi bir bildirimde bulunulmadığından işbu ayıbın davacının sorumluluğunda kalacağı aşikârdır. Davacının kendi kusurundan kaynaklanan ayıbı ve eksik ifayı müvekkil şirkete mal etmeye çalışması hukuka ve taraflar arasındaki Sözleşmeye açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ederiz. Yukarıda detaylıca izah edildiği üzere davacının müvekkil şirketten herhangi hak ve alacağı bulunmamaktadır. Nitekim işbu husus cevap dilekçemizin ekinde sunmuş olduğumuz delillerin incelenmesiyle açıklığa kavuşacaktır. Davacının işi zamanında teslim edememesi ve ayıplı ifası nedeniyle Sözleşme konusu işin tam olarak bitmesi neredeyse bir yılı aşkın bir süreyi bulmuştur. 45 takvim gününü fersahlarca aşan iş nedeniyle Sözleşmenin cezai şart hükmü uygulama alanı bulacaktır. Sözleşmenin "Gecikmeler ve Cezai Şartlar ” başlıklı 4.4.1. alt maddesi: "İhale dosyasında yazılı olan ----------- işlerini, ver teslim tarihinden itibaren 45 takvim günü kadar olan süre içinde tam olarak bitirilip geçici kabule hazır hale getirilmediği takdirde, geciken beher gün için ---------- gecikme cezası ödeyecektir." şeklinde düzenlenmiştir. Anılan Sözleşme maddesi uyarınca doğan cezai şart alacağımızı ve yine Sözleşme konusu işin süresinde ve gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan zararlarımızın tazmini ile her türlü yasal yollara başvurma haklarımızı saklı tuttuğumuzu beyan ederiz. Yukarıda detaylı bir şekilde açıklanan nedenlerle; gerek taraflar arasındaki Sözleşme ve Şartname gerekse Yüksek Mahkeme içtihatları ve kanunun açık hükümleri göz önüne alındığında hukuki dayanaktan yoksun olduğu açık olan huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden ve sözleşme dışı yapılan işlerden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.--------- talimat yazılarak makine mühendisi ve inşaat mühendisi eşliğinde keşif yapılarak taraflar arasındaki sözleşme konusu işin yapılıp yapılmadığı, süresinde yapılıp yapılmadığı, taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelere uygun yapılıp yapılmadığı, ayıplı olup olmadığı, işin geçici ve kesin kabullerinin yapılıp yapılmadığına ilişkin rapor düzenlenmesinin istenilmiştir Talimat Bilirkişi Raporu;İnceleme ve Tespit Edilen Hususlar Taraflar arasında imzalanmış olan ---------konulu sözleşme incelenmiştir. Söz konusu işin fiyatı sözleşmede ------- olarak belirlenmiştir. Sözleşmede işin yer tesliminden sonra 45 takvim günü içerisinde müteahhit davacı----- ----tarafından tamamlanacağı ve takvimde 3 günden fazla olacak sapmalarda geciken işlerin -----tarafından müteahhidin alacağından mahsup ederek başka firmalara yaptırılacağı belirtilmiştir. Yine sözleşmede onaylanmış proje değişiklikleri, görülen lüzum üzerine ihaleden sonra kararlaştırılmış işlerin ihale bedeli tutarının %10’una kadar olduğu taktirde müteahhit tarafından fazla ücret ödenmeksizin yapılacağı yazılmıştır. Sözleşmenin Teknik Şartnamesi’nde yapılacak olan işler belirtilmiştir. Yapılacak işler aşağıda sıralanmıştır: • Boru Demonte İşleri, • Galeri çıkışı ve Yeni liman sahası girişi çelik boru köprü malzeme temini, imalatı ve montajı, • Boru, fittings, vana v.b. Montaj İşleri, • Boru destek çelikleri temin, imalat ve montaj işleri, • Yeni liman sahası girişi boru yükselmesinden kaynaklı boru, fittings malzeme temin, imalat ve montaj işleri, • İzolasyon - Boya temin, imal ve montaj İşleri, • Tüm sarf malzemelerinin temini, • Tüm testler ve kabul işleri, • Tüm montajı yapılacak boruların montaj öncesi iç dış temizliği yapılması, • ---- teslim edilen malzeme ve ekipmanların korunması ve kullanıma hazır durumda tutulması işleri Teknik şartnamede tüm hatların hidrostatik teste tabi tutulacağı belirtilmiş olmakla birlikte, hattın normal çalışma basıncı ve test basıncı ile ilgili olarak bir açıklama yapılmamıştır.---------tarafından temin edilen boru, vana, flanş ve fittings vb. malzemeleri kullanılarak yapılacağı belirtilmiştir. Ancak bu hatların montajı için gerekli boru destek çelikleri müteahhit tarafından temin edilerek montajının yapılacağı anlaşılmıştır. Ayrıca çelik boru köprüleri ve galeri içi boru destek çelikleri işleri için de malzeme ve ankraj temininin müteahhit tarafından yapılacağı tespit edilmiştir. Boru deplase işlerinde kullanılacak boru, fittings vb. malzemeler de müteahhit tarafından temin edilecektir. Kullanım suyu ve yağmurlama suyu montajı için de aynı şekilde boru ve sprinkler malzemeler ---- tarafından temin edilecek olup, donmaya karşı izolasyon için gerekli malzeme temin ve montajı ise müteahhit tarafından yapılacaktır. ---- kullanılacak olan malzeme ve ankraj temini, imalat ve montaj işleri müteahhit tarafından yürütülecektir. Davalı ---- tarafından davacı ---- düzenlenen eksik işlere dair hazırlanan Yansıtma Faturaları incelenmiş ve söz konusu faturalara dair içerikler ve fatura bedelleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir. Davacı---- tarafından, yukarıda belirtilen ve toplam bedeli ------- olan eksik olduğu iddia edilen işler -------görülmüştür. Belgede özetle “Yapılacak işe ait ihale dosyasında bulunan tüm şartname, teknik bilgiler ve diğer dokümanlar üzerinde gerekli incelemeyi yaparak işi anladığımızı, iş yerini gördüğümüzü ve imza ettiğimizi, bütün detaylar hakkında tam bilgiye sahip olduğumuzu kabul ve taahhüt ederiz” belirtilmiştir. ---- tarafından imzalı 19.08.2020 tarihli Yer Teslim Tutanağı görülmüştür. Tutanakta özetle “Yapılan incelemede işe başlamaya bir engel olmadığı tespit edilerek işe başlama tarihi 20.08.2020 olarak tespit edilmiştir” belirtilmiştir. --------- olmak üzere ---- ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. ---- ---- sunulan Aksaklık Raporu incelenmiştir. Raporda özetle; ---- borularının yer tesliminden 26 gün sonra kendilerine teslim edildiği, • Yapılacak plastik kaynakların şartnamede belirtilmemiş olması nedeniyle maliyet ve zaman hesaplamasının yapılamadığı, • Saha girişi boru deplase işlerinin teknik şartnamede belirtilen metrajlara uymadığından zaman ve işçilik kaybı oluştuğu, • Yer tesliminden sonra 2 günlük ---- kaynaklı enerji kesintisi meydana geldiği, • Fosforik boru hattı inşa edildikten sonra -------- tarafından yapılan testte 6 bar basınç altında hatların testten geçtiği ancak testin 9 bar basınç altında yapılması talebine istinaden basınç arttırıldığı sırada 7 barda boruların dirsek kısımlarında patlama meydana geldiği, • Bu nedenle işin ---firmasınca yapılması için tarafınca 2 defa muvafakat verildiği ve ------ firmasında inşa edilen boru hattında yapılan 9 bar basınca kadar olan 8 testte aynı şekilde kaçak meydana geldiği bunun üzerine testin 6-7 bar basınç altında tekrarlanması istendiği belirtilmiştir. ----- tarafından 03.10.2020 tarihinde yapılan Radyografik Muayene sonucunda hazırlanan Raporda; 15 bölgede yapılan ölçümler sonucunda 2 bölgede borularda gözenek olduğu tespite edilmiş ve ölçüm sonuçlarının uygun olduğu belirlenmiştir. Dava dosyasında basınç testleri ile ilgili herhangi bir sonuç, rapor veya fotoğraf bulunmadığı anlaşılmıştır. Projeye ait Teknik Resimler incelenmiştir. Tanık---- tarihli keşifteki ifadesinde “Ben ------ çalıştım. İşin başından sonuna kadar dava konusu yapılan işin olduğu yerdeydim. Şartnamede 6 bar veya 9 bar test yapılacak diye yazmıyor. Biz 6 bar olarak yaptık. Davalı taraf da zaten bize 6 bara kadar test yapın dediler. 6 barda test başarılı oldu. Daha sonra yetkili olan firmaları ---------- şirketine test raporlarını denetim şirketi olduğu için bu şirkete verdiler. Sonra bize 9 barda test yapılacağını söylediler. Daha sonra 6 bardan sonraki testlerde patlama oldu. 7 bara geldiğinde borularda patlamalar olmaktaydı. Şartnamede olmayan ilave olarak biz galeri iş merdiveni yaptık. Kompansatör 4 adet taktık.------- azot hattı yaptık. Bize belirtilen 24 metreden fazla olarak 48 metre olarak hatları yaptık. Bu şekilde 11 tane hat yaptık. Bize plastik hattın malzemeleri bir ay geç geldi. Biz işi Kasım'ın 3'ünde bitirdik. Bizi çağırdıklarına dair tutanak tutulmuş, ancak test yapmamız için davalı firma bizi çağırmadı. Bu tutanaktan haberimiz yoktur. Şartnamede olmadığı halde plastik kaynak yaptık. Bize gösterilen dirseklerle gelen dirsekler farklıydı. Sözlü olarak bize ilk önce 6 bar daha sonra 9 bar olarak test yapılması söylendi. Şartnamede yazıyorduk ne kadar metre boru hattının olacağı. Bize yer gösterildiğinde ne kadar metre olacağı belli değildi. Ben ilk yer göstermede vardım. Bu ilk yer göstermede ölçüm yapılmadı. Ölçüm yapılmamasının sebebi köprü inşaa edilmediği için ölçüm yapılamadı. Takılan kompansatörleri davalı şirket almıştır.” beyan etmiştir. Tanık -------- tarihli keşifteki ifadesinde “Ben davacı şirkette çalışmaktayım. Yapılan iş sırasında dava konusu yerde hazırdım. Var olan şebeke basıncı olan 6 bara ben zaten çıkardım. İlave olarak kelepçeleme sistemi yaptık. Bu yapılan şartnamede yoktu. Şartnameye ilave olarak plastik kaynak işlemleri yapıldı. Azot hattı, merdiven, fileyir hattı, 4 adet kompansatör hattı ile ilgili sözleşmede ve şartnamede yapılacağı var mı yok mu bilmiyorum. Ancak bu belirtilen işler davacı şirket tarafından yapılmıştır, Taktığımız boruların ne kadar bar basınca dayanıklı olduğunu bilmiyorum. Biz dava konusu işi yaparken ilave işlerin yapılması gerektiğini anladık. Biz bu ilave işleri yaparken davalı şirkete söyledik. Davalı şirkette muvafakat gösterdi. Ancak ücret istenip istenmeyeceği konusuyla ilgili bir bilgim yoktur.” beyan etmiştir. Tanık--------- tarihli keşifteki ifadesinde “Ben davalı şirkette çalışmaktayım. Ben yapılan işler sırasında başından sonuna kadar dava konusu edilen işlerin başındaydım. Bizim şirket davacı firmaya işletme basıncı olarak 6 bar, test basıncı olarak 9 bar olarak boru hatların yapılmasını söyledi. Bu şartnamede yazmamaktadır. Ancak yapılan işin doğası gereği olarak işletme basıncının 6 bar, test basıncının 9 bar olması gerekmektedir. 6 bara kadar yapılan testte herhangi bir sıkıntı yoktu. Yapılan testte 6 barın üstüne çıktıktan sonra borularda patlamalar ve hatta kaçaklar oluşmaya başladı. Davacı şirket tarafında defalarca tamir yapılmasına rağmen bu problem düzelmedi. Biz daha sonra işin ehli bir firma tarafından bu problemin giderilmesini istedik. ---------- olarak bildiğimiz firma bu problemi düzeltti. Davacı firmanın yapmış olduğu fosforik asit borusu gece vakti çalışmadı ve kaçak yapıyordu. Bunun üzerine davacı firmaya haber verildi. Davacı firma geldi. Kendisi yapamadı. Bu konuda daha ehil olduğu için --------firmasını getirdi. Bu firma bu kaçağı yaptı. Biz herhangi bir şey söylemedik. Kendileri bu firmayı buldu. Kendi aralarında fatura kesmiş olabilirler. İki sefer davacı firmaya hakediş düzenlendi. Şartnamenin dışında 3 tane talep ettiğimiz iş vardı. Bu işler galerinin çelik merdivenidir. Bu sözleşmelerde yoktu. Diğeri hatların üstünde kompansatörler yoktu. Bunların da yapılmasını istedik ve davacı firma tarafından yapıldı. Diğeri de köprü üzerinde fleyir ve azot hattının deplese edilmesiydi. Bu da yapılmıştır. Son hakedişte bu yapılan ilave işleri davacı firmaya davalı şirket verecekti. Ancak davacı firma kabul etmediği için verilemedi. İlgili firma zaten ilave aşamada hattın oraya kalkacağını bilmekteydi. Ancak metreyle ilgili herhangi birşey söylemedik. Bilgi mahiyetinde şartnamede metrajlar bellidir. İlk yer göstermede davacı firma herhangi bir ölçüm yapmadı. Daha sonraki yer göstermede de davacı firma yapılacak işle ilgili herhangi bir ölçüm yapmadı. Anahtar teslim usulü anlaşıldığı için metraj büyümüştür küçülmüştür bununla ilgili birşey söyleyemiyorum. İlave metrajlar hakedişe girecektir denilmiştir. %10 marjı koyarak davacı şirketten bunu yapmak zorundasınız şeklinde birşey söylenmemiştir. Muvafakat alınırken davacıya herhangi bir baskı olmamıştır. Zaten yüz yüze gelmemiz mümkün değildir. E-mail ortamında muvafakat alınmıştır. Yapılan ilave işler şartnamede belirtilen %10 üzerinde bir oran değildir.” beyan etmiştir. Tanık ------ tarihli keşifteki ifadesinde “Ben ------ firmasında çalışmaktayım. Yapılan işin yer teslimine kadar bu işin başında bulundum. Ondan sonraki kısımla ilgili herhangi bir bilgim yoktur. Ben yapılan testte bulunmadım. Onun için bununla ilgili bir bilgim yoktur. Yapılan ilave işlerle ilgili de bir bilgim yoktur. Benim nezaretimde yapılan yer teslimine hiç bir ölçüm yapılmadı. Detaylı bir çalışma yapılmadı.” beyan etmiştir. Tanık ---- tarihli keşifteki ifadesinde “” beyan etmiştir. Değerlendirme Yapılan incelemede; taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede belirtilen ------- işlerinin tamamlandığı ve yapılan hattın çalışır halde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hem yapılan inceleme hem de tanık beyanlarından sözleşme dışı olarak çelik galeri iniş merdiveni, 4 adet kompansatör, azot ve flare hatlarının yapılmış olduğu belirlenmiştir. Hem davalı hem de davacı tanıkların tarafından tüm bu ilave işlerin müteahhit -------- tarafından yapıldığı beyan edilmiştir. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, boruların montajından sonra yapılan testte, sistemin kullanım basıncı olan 6 bar basınca kadar bir sorun çıkmaması ancak test basıncının 9 bara kadar çıkarılması sırasında basınç 7 bar olduğunda kaçaklar meydana gelmesidir. Dava dosyasında yapılan testlere dair herhangi bir fotoğraf veya rapor bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak tanık ifadeleri ve tarafların beyanların incelendiğinde, Tanık --------- ifadesinde 6 bar basıncın üzerine çıkıldığında borularda patlamaların ve kaçakların meydana geldiği belirttiği anlaşılmıştır. Ayrıca davacı tarafın davalı şirkete gönderdiği Aksaklıklar konulu metinde test sırasında dirseklerde patlamalar meydana geldiği belirtilmiş olup, davalı şirketin bu konuda herhangi bir itirazı olmadığı görülmüştür. Yalnızca ----- çalışanı -----tarihli Tutanakta “Hatların 6-9 bar arasında test edildiği ve hatların sızdırmazlığının tespit edildiği” belirtilmiştir. Dava dosyasında bulunan ve davalı şirket tarafından sunulmuş olan faturalar incelendiğinde, davalı ------- tarihlerinde muhtelif ----- dirsek, manşon ve kelepçe gibi malzemeler satın aldığı anlaşılmıştır. -------- tarihli dirsek manşon tamiratları ile hatların demontaj-montaj hizmetlerinin yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısı ile ------- tarafından yürütülen işlerde farklı dirsek, manşon ve kelepçe kullanıldığı, sonrasında bunların tamiratının da yapıldığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede, amonyak ve sülfirik asit hatları montajında kullanılacak olan boru, vana, flanş ve fittings malzemelerinin ----- tarafından temin edileceği belirtilmiş olup, müteahhit ----- şirketi tarafından ise bu hatların montajı için gerekli boru destek çeliklerinin temin edileceği belirtilmiştir. Montaj tamamlandıktan sonra yapılan testlerde, boru ve dirseklerde patlama olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, kullanılacak boruların 16 bar basınca dayanıklı olması gerektiği ancak bu boruların 9 bar test basıncına ulaşılmadan patlamalar olduğu belirtilmiştir. Ancak sözleşme gereğince söz konusu boruların, vana, flanş ve fittings malzemeleri davacı ----- tarafından temin edilmiştir. Dolayısı ile boruların ve dirseklerin söz konusu basınç altında zarar görmesinin, müteahhit ------şirketinden kaynaklı olmadığı açıktır. Ancak; dirsek, manşon, flanş gibi elemanların bağlantı noktalarından kaçak olması durumunda, montaj hatasından söz edilebilecektir. Bu durumda dahi kesin olarak montaj hatası bulunduğunun tespiti mümkün değildir. Kullanılan dirsek, manşon gibi elemanların uygunsuz üretimlerinden kaynaklı olarak kaçak oluşması ihtimali mevcuttur. Ancak, davalı şirket tanığı ve çalışanı Tanık -----ifadesinde borularda patlamaların ve kaçakların meydana geldiğini belirtmiş olması, boruların bile basınca dayanamadığını açıkça ortaya koymaktadır. Bu durumda kaçakların davacı müteahhidin imalatının hatalı olduğunu söylenemez. Davalı vekili boru deplase işinin şartnamede 296 metre olduğunu ancak gerçekle yapılan boru deplase işinin 458 metre olduğunu belirtmiştir. Bu tür işlerde, proje üzerinden yapılan hesaplamalar ile gerçekte yapılan işin metrajının farklı olması son derece olağandır. Bu durum için de sözleşmede de belirtildiği üzere sözleşme bedelinin %10’unu aşmayacak şekilde ilave iş olabileceği açıktır. Gerçekleşen metraj ile şartnamedeki metraj arasında 458 – 296 = 162 metre fark bulunmaktadır. 162 metrelik ilave deplase işinin maliyeti ise olay tarihi itibariyle 35.000,00 TL olacaktır. Söz konusu deplase işleri tamamlanmış olduğu görülmüştür. Ancak heyetimiz tarafından yapılan işin metrajının ölçülmesi mümkün olmamıştır. Sözleşme dışı olarak yapıldığı belirtilen galeri içi iniş merdiveninin tamamlanmış ve montajının yapıldığı tespit edilmiştir. Tanık ifadelerinden de söz konusu merdivenin imalat ve montajının davacı --------tarafından yapıldığı sabittir. ---- merdiveni çelik malzemeden imal edilmiştir. Sözleşme tarihi itibariyle merdivenin malzeme ve işçilik dahil toplam bedeli 2.500,00 TL olarak belirlenmiştir.
Tanık ifadelerinden de anlaşılacağı üzere 1” Azot hattı, sözleşme ve teknik şartnamede belirtilmemiş ve ek iş olarak davacı ------ tarafından yapılmıştır. Söz konusu hattın 68 metre boru ve 10 dirsekten oluştuğu tespit edilmiştir. 1” Azot hattının sözleşme tarihi itibariyle boru, dirsek malzemesi ile işçilik dahil toplam bedeli 3.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Tanık ifadelerinden de anlaşılacağı üzere -------hattı, sözleşme ve teknik şartnamede belirtilmemiş ve ek iş olarak davacı------ tarafından yapılmıştır. Söz konusu hattın 45 metre boru ve 10 dirsekten oluştuğu tespit edilmiştir.-------- hattının sözleşme tarihi itibariyle boru, dirsek malzemesi ile işçilik dahil toplam bedeli 4.500,00 TL olarak belirlenmiştir. Heyetimiz tarafından görülen ve tanıklar tarafından ifade edilen 4 adet kompansatörün montajının davacı ----- tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. 4 adet kompansatörün sözleşme tarihi itibariyle montajı işçilik bedeli 6.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı vekili tarafından------- kaynak yapımı sözleşme dışı olarak yapıldığı ve kaynak bedelinin 85.000,00 TL bedeli ile 3. kişiye yaptırıldığını beyan etmiştir. Ancak yapılan kaynaklar heyetimiz tarafından görülmemiş olup, bu kaynak işlerinin 3. kişiye yaptırılarak bedelinin ödendiğine dair herhangi bir belge tespit edilememiştir. Dolayısı ile kaynak işleri ile ilgili olarak herhangi bir hesaplama yapılamadığı Sonuç olarak; Taraflar arasından imzalanmış olan ----- keşif tarihi itibariyle tamamlanmış olduğu, Taraflar arasında imzalanmış olan ----- konulu sözleşme gereğince asit hatlarının yapımında kullanılan boru, vana, flanş ve fitting vb. malzemelerin davalı --------tarafından temin edildiği, Hatlarıntamamlanmasından sonra yapılan test sırasında 6 bar basınç altında hatta herhangi bir kaçak tespit oluşmadığı ancak 9 bar basınca kadar yapılan test sırasında 7 bar basınç altında boru ve dirseklerde patlamalar ve kaçaklar meydana geldiği, Boru ve dirseklerdeki ana malzemede meydana gelen patlamaların montaj ve işçilik hatasındankaynaklanmayacağı, Davacı ---- tarafından yapılmış olan sözleşme dışı işlerden;
• İlave 162 metrelik ilave deplase işinin tamamlanmış olduğu ve bedelinin sözleşme tarihi itibariyle 35.000,00 TL olduğu, • İlave galeri içi iniş meriveninin tamamlanmış olduğu ve bedelinin sözleşme tarihi itibariyle 2.500,00 TL olduğu, • İlave 1” Azot hattının tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 3.000,00 TL olduğu, • İlave ------hattının tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 4.500,00 TL olduğu, • İlave 4 adet kompansatör montajı işinin tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 6.000,00 TL olduğu, • İlave plastik kaynak işlerinin görülmediği ve bedeline dair dava dosyasında herhangi bir belge olmadığından dolayı bu hususta bir hesaplama yapılamadığına dair kanaat belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda; Davacı----- ticari defterlerinin Sayın Mahkemece talimatla inceletildiği, ------ tarafından hazırlanan 20.02.2024 tarihli bilirkişi raporunun SONUÇ bölümünde; “Davacının yasal defterlerinin açılış ve kapanış onayları zamanın da yapıldığı tespit edilmiştir.” Şeklinde tespit yapıldığı görülmüştür.
Davalı Defter İncelemesi; Davalı ---- yılı defterleri aşağıdaki şekilde incelenmiştir. Davalının 2020-2022 dönemi ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde 2020-2022 dönemi Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221 maddesine göre; süresinde yaptırıldığı, davalının 2020-2022 döneminde e- defter mükellefi olduğu, 2020-2022 dönemi Yevmiye defteri ve Büyük Defter ’in GİB onaylı açılış ve kapanış beratlarının süresinde alındığı, davalı şirketin incelenen ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu görülmüştür. Davacı Hesap İncelemesi; Davacı ----- ticari defterlerinin Sayın Mahkemece talimatla inceletildiği, S.M.M.M. Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan ----- tarihli bilirkişi raporunun SONUÇ bölümünde; Davacının yasal defter kayıtlarında 2021 yılı sonu itibariyle davalı şirkete 3.240,46 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Davalının incelenen ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle (22.02.2022) davacıdan 176.172,00 TL alacaklı gözüktüğü görülmüştür. Davacının talimatla incelenen ticari defter kayıtları da dava tarihi itibariyle davalı şirkete 3.240,46 TL borcu gözüktüğü, yukarıda detayları gösterilen davalı kayıtlarına göre ise 30.09.2021 tarihi itibariyle 13.490,55 TL davacıya borçlu gözüktüğü, taraflar arasındaki bakiye uyumsuzluğunun -----aşağıda açıklanan kayıt farklarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki kayıt farkları Davacı tarafından düzenlenen ----- olarak kayıtlı iken davalıda 371.550,67 TL olarak kayıtlara alındığı, aradaki kayıt farkının------olduğu, Davacı kayıtlarında olmayan davalı kayıtlarında yer alan ve davacı aleyhine borç yazılan ------olduğu her iki hesap arasındaki kayıt farkının (17.003,17-272,16) = 16.731,11 TL olduğu tespit edilmiştir. Dava tarihi itibariyle ise davalının ticari defter kayıtlarına göre davacının 176.172,00 TL borçlu gözüktüğü, tarafların ticari defter kayıtlarının karşılaştırılması neticesinde aşağıda detayları gösterilen davalı tarafından davacı adına düzenlenen toplamda 189.662,55 TL yansıtma faturalarından kaynaklandığı, ilgili faturalar davalı ticari defterlerinde kayıtlı iken davacı kayıtlarında yer almadığı, davacı tarafından-------- yevmiye numara ile keşide edilen ihtarnameler ile iade edildiği görülmüş olup, davalının düzenlediği yansıtma faturaları ile birlikte bu faturaları düzenlemeden önce kendi kayıtlarına göre 13.490,55 TL borçlu iken düzenlenen ve kayıtlarına davacı aleyhine borç yazılan bu faturalar ile birlikte dava tarihi itibariyle davacıdan (189.662,55-13.490,55) = 176.172,00 TL alacaklı hale geldiği tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde; her iki tarafın ticari defterleri karşılaştırmalı olarak incelendiğinde uyuşmazlık konusu talepler yönünden borç alacak durumlarının tespitine ticari defterlerin nihai durumu çözüm sağlamamaktadır eş deyişle yapılacak teknik inceleme ve hak edişlerin tespit edilmesi ile sonuca varılabileceği değerlendirilmiştir.Teknik İnceleme Ve Değerlendirme: Dosya içeriğinde yapılan incelemelerde Davacı tarafın dilekçesinde belirttiği konu başlıklarında: Davacı müvekkil ile davalı şirket-----iş sahibi davalıya karşı gerçekleştirmeyi yüklendiği eser sözleşmesi ve teknik şartname imzalandığı, Davacı yüklenici müvekkil; ------sözleşme ve şartnameye konu projeler kapsamındaki işleri yapmak ve bu projeler bakımından tüm boru demonte işleri, boru, fittings, vana v.b. montaj işleri, izolasyon – boya temin, imal ve montaj işleri, tüm sarf malzemelerinin temini, tüm testler ve kabul işleri, montajı yapılacak boruların montaj öncesi iç dış temizliği ile yükümlendirildiği, Davacı yüklenici müvekkil teknik şartname uyarınca üstlenmiş olduğu -------- yapımını gerçekleştirmiş, iş sahibi ---------- tarafından hazırlanan proje uyarınca hattın kelepçeleme sistemi, supportlama ve ctp kaplama işlerini tamamlandığı, Teknik şartname gereği üstlenilen hattın basınç testi 21.11.2020 tarihinde yapıldığı. -------, bağımsız bir firma olan -------- nezaretinde 6 bar basınçta yarım saat süreyle teste tabi tutulduğu, herhangi bir kaçak gerçekleşmemiş boru hattı testten başarılı olarak geçtiği, Boru hattının 6 bar basınçta başarılı olmasının ardından davalı iş sahibi ------ bar'da test yapılması talebinde bulunmuş, yapılan 3 denemede 6 bar'a kadar herhangi bir sorun gözlemlenmezken 7 bar basınca çıkıldığında boruların dirsek kısımlarında patlamalar meydana geldiği,( dosya içeriğinde yapılan incelemelerde------------ yetkilisi tarafından yapılan test çalışmasına dair teknik verinin bulunduğu ve 6 bar basınçta testin kabul edildiği) ------- malzemelerinin analizleri, uygulama basınç değerleri, çekme ve genleşme değerleri ve plastik boru hattının projeye uygunluğunun tespiti için mail yoluyla davalı yana iletilen raporda bilirkişi incelemesi talep edilmiş ancak bu talep davalı iş sahibi -----tarafından reddedildiği, (dosya içeriğinde yapılan incelemelerde taraflar arasında yapılmış e-mail görüşmelerinin mevcut olmadığı) Sözleşme dışı -------- verilmesini kabul eden bir muvafakatname imzalamak zorunda bırakılmıştır. İşin yapılmasını devralan ------- firması aynı proje üzerinden fakat yüklenici müvekkilden farklı olarak daha fazla yapı malzemesi sağlanmak suretiyle fosforik boru hattının yapımını tamamladığı, (dosya içeriğinde daha fazla yapı malzemesi sağlandığına dair teknik bir veri/doküman /tutanak olmadığı) -------- firmasınca yapımı tamamlanan fosforik boru hattının basınç testleri de yüklenici müvekkil tarafından yapılmıştır. Ancak 9 bar basınca kadar yapılan 13 testte de boru hattında aynı şekilde kırılma ve kaçaklar meydana geldiği, (dosya içeriğinde basınç testlerine dair teknik bir veri/tutanak/doküman olmadığı) Yüklenici müvekkil tarafından yer teslimi ve sözleşme kapsamındaki işlere başlanmasının ardından saha girişi boru deplase işleri bakımından teknik şartnamede düzenlenen metrajların sahadaki metrajlara uymadığı, arasında fark olduğu tespit edilmiş ve bu durum bir rapor ile iş sahibi davalıya mail yoluyla bildirildiği, Dilekçemize ek olarak sunduğumuz rapordan da görüleceği üzere teknik şartnamede belirtilen metrajlar ile sahadaki mevcut metrajlar arasında 2 kata varan fark olduğu, Şartnamede belirtilen deplase hattındaki boru 296 metreden yaklaşık 458 metreye çıkmış, bu nedenle zaman, malzeme ve işçilik kaybı oluştuğu, (dosya içeriğinde yapılan incelemelerde taraflar arasında yapılmış e-mail görüşmelerinin mevcut olmadığı) Galeri içi yaklaşık 2 metre yükseklik için iniş merdiveni imalat ve montajı sözleşme ve teknik şartname kapsamında yer almayan bir ek iş olmakla birlikte yapımı konusunda hakediş bedeli ihale bedelinden haricen ödenmek üzere davalı iş sahibi ile sözlü olarak anlaşıldığı, Bu iş kapsamında merdivenin imalatı için yaklaşık 200 kg demir maddesi kullanılmış olup malzeme, işçilik, boya ve montaj bedelinin uzman bilirkişi marifetiyle tespiti ile davalı yandan tahsili, Teknik şartnamede yer almamakla birlikte haricen 1'' Azot Hattı yapımı konusunda davalı iş sahibi ile sözlü olarak anlaşılmış, 68 metre uzunluğunda boru ve 10 dirsek kullanılmak suretiyle hattın yapımı tamamlandığı, Ancak bahse konu ek iş konusunda hakediş bedeline ilişkin olarak davalı iş sahibi ile anlaşma sağlanamamış ve davalı yanca tarafımıza ödeme yapılmadığı, Hakediş bedelinin işin yapımı zamanındaki rayiç bedel üzerinden tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili, Teknik boru ve 10 dirsek kullanılmak suretiyle hattın yapımı tamamlandığı, (taraflar arasında yapılmış işlere dair sözlü anlaşma olduğu, bu durumu net olarak belirleyebilecek teknik bir veri bulunmadığı) -------hattı yapımına ilişkin sözleşme ve teknik şartname kapsamındaki montajların tamamlanmasının ardından, asit nedeniyle borunun genleşmesi ve patlamasının önlenmesi amacıyla davalı iş sahibinin isteği üzerine boru hattına ek olarak 4 adet kompansatör montajı yapıldığı, Davalı iş sahibi ile bahse konu ek işin hakediş bedelinin ihale bedelinden haricen ödeneceği konusunda sözlü olarak anlaşmaya varılmış olsa da davacı yüklenici müvekkile ödeme yapılmamış olup hakediş bedelinin uzman bilirkişi marifetiyle gerekirse yerinde inceleme yapılmak suretiyle tespiti ile tarafımıza ödenmek üzere davalı yandan tahsili, -----boru hattına ek plastik kaynak yapımı sözleşme ve teknik şartname kapsamında yer almayan bir ek iş olup, eserin tamamlanmasıyla ayrılmaz bir bütünlük arz etmediği gibi bu işin yapımı için tarafımıza ayrıca plastik kaynak yapımında gerekli malzeme de sağlanmadığı, (taraflar arasında yapılmış işlere dair sözlü anlaşma olduğu, bu durumu net olarak belirleyebilecek teknik bir veri bulunmadığı) Davalı tarafın dilekçesinde belirttiği konu başlıklarında: Davacı tarafından öncelikle ------------- Tesislerine gelinerek sahada inceleme ve değerlendirmelerde bulunulduğu, Davacı, dava konusu işin ihalesi kapsamında tüm şartname, teknik bilgiler ve diğer dokümanlar üzerinden gereken incelemeyi yaptığını, işi anladığını, işyerini gördüğünü, mevcut durum ve çevre şartları hususunda tam bilgiye sahip olduğunu beyan ettiği, İşbu saha ziyareti neticesinde taraflar arasında davacı imzasını haiz ------- düzenlendiği, Akabinde taraflar arasında 17.08.2020 tarihli Sözleşme akdedilmiş, davacıya 19.08.2020 tarihinde yer teslimi yapılarak yer teslim tutanağı tutulduğu, (dosya içeriğinde tarafların dava konusu işe dair yer teslimi yapıldığına ilişkin yer teslim tutanağının mevcut olmadığı) Yer teslim tutanağından itibaren 45 takvim günü eklendiğinde iş bitim tarihi ---- Sözleşmeye konu işin en geç ---tarihinde şartnameye uygun ve eksiksiz bir şekilde tamamlanması gerektiği, Ancak davacı tarafından işin gereken hızda yürütülmediğinin fark edilmesi ve işin süresinde bitirilememe tehlikesinin baş göstermesi üzerine müvekkil şirketçe davacıya ---- tarihli bir e-mail gönderildiği, işin ivedilikle tamamlanması gerektiği aksi hâlde gecikme cezasının doğacağı ihtar edildiği, Davacı Sözleşme konusu işi kararlaştırılan sürede tamamlayamadığı, (dosya içeriğinde yapılan incelemelerde taraflar arasında yapılmış e-mail görüşmelerinin mevcut olmadığı) Boru hattı asıl teslim tarihinden yaklaşık bir buçuk ay sonra ancak 21.11.2020 tarihinde ilk basınç testine hazır hâle getirilebildiği, Montajı ve sair konstrüksiyonu davacı tarafından çok geç tamamlanan boru hatları üzerinde birçok defa basınç testi yapılmasına rağmen davacının da dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere basınç testlerinin hiçbirinde başarı sağlanamadığı, Borulara 7 barlık basınç uygulandığında dahi birçok noktadan kaçaklar meydana gelmiş ve testler başarısız olduğu, Sözleşme konusu işin yapımı sırasında kullanılacak ürünlerin Teknik Şartnamede yer alan özelliklerine bakıldığında tamamının ----vanalar olduğu, yani ------ basınca dayanıklı borulardan yapılması gerekmekte olduğu, (dosya içeriğinde yapılan incelemelerde yapılan basınç test çalışmasına dair teknik bir veri/doküman /tutanak olmadığı) Boru hattının tamamı için (iskele galerisi içinde ve boru köprülerinden geçen ------ yapıldığında ---------tarafından düzeltme yapılan kısımlar hariç,-----yapılan boru köprülerinden geçen hattın birçok noktasında kaçaklar olduğu ve testi geçemediği, Bu kapsamda tekrar gerekli kısımlar için tamirat işleri başlatıldığı, Tamirat işleri dava dışı ---- firması tarafından tamamlanarak teste tabi tutulduğu, ----- içerisinde bulunan ----- tarihinde yapılan basınç testi başarıyla tamamlanarak müvekkil şirket ve dava dışı ------ firması tarafından tutanak altına alındığı, Davacı tarafından açık muvafakate binaen ----- tarafından yapılan fosforik boru hattı, tamirat sonrasında tüm basınç testleri başarıyla tamamlandığı, Dosya içeriğinde yer alan teknik verilerin incelenmesinde: ----Yarımca tesisindeki------- hakkında ----- ve kaşeli belgede: ------ tesisindeki fosforik asit hattının tarafınızdan istenilen kaynaklar yapılmış olup, ek yerlerindeki muflu geçmelerde kelepçe sistemi, supportlama ve boru hattı komple ctp kaplamaları işleri bitmiştir. ------tarihinde boru hattı 6 barda yarım saat teste tabi tutulmuştur. Herhangi bir kaçak görülmemiştir. Yetkiliniz tarafından 9 bara çıkarılması istenmiş olup 7 bara çıkarıldığında resim ve videoda belirttiğimiz görüntülerde dirsek tamamen radüsten ikiye ayrılmış ve muf'un boru ile birleşme noktasında kırılma meydana gelmiştir. Boru hattındaki 30 adet dar ---- dönüş ve çıkışlarda koçbaşı darbesi 6 bardan sonra kırılma ve yarılmalara sebep olmuştur. Firmamız fosforik asit hattındaki boru ve dirsek malzemelerin analizleri, uygulama basınç değerleri, çekme ve genleşme değerleri plastik boru hattının projeye uygunluğunun incelenmesinin MAKİNE MÜHENDİSLERİ ODASINDAN talep edildiği, (dosya içeriğinde yapılan incelemelerde yapılan basınç test çalışmasına dair teknik bir veri/doküman /tutanak/CD/resimlerin olmadığı)
-------Çalışmalar İle Alakalı Aksaklık Raporu: Fosforik asit hattı ile alakalı; ----------- boruları yer tesliminden 26 gün sonra, tarafınızdan bize teslim edilmiştir. ---- kaplaması boruların teslim aldığımız tarih itibari ile başlanmıştır. Yapılan her katta polyesterin kuruması için 12 saat beklenmektedir. Boruların 80 metrelik kısmı ----- kaplama yapılmadan montajı yapılmış olup, ---- kaplama işlemi devam etmektedir. Bu sebeplerden ötürü gecikme yaşanmıştır. Şartnamede plastik kaynak belirtilmediği için dolasıyla maliyet ve zaman hesaplaması yapılamamıştır. Söz konusu sızdırmazlığın kesin çözümü için, hattın ek yerlerine ---------- kaynağı yapılarak da çözülebilir. Zaman açısından baskı oluşturulmaması şartıyla bütün boru ek yerlerine kaynak işlemi yapılacaktır. Boru deplase işleri; Saha girişi boru deplase işlerinde teknik şartnamede belirtilen metrajlara uymamaktadır. Teknik şartnamede belirtilmeyip, fabrikanın isteği üzerine------, teknik şartname ile sahadaki metrajların arasında 2 katına varan fark görülmektedir. Bu farktan dolayı oluşan zaman ve işçilik kaybı görülmektedir. Boru deplase grubunda u------ boru harici, izolasyon işleri ve boya işleri tamamlanmıştır. Amonyak Grubu; Amonyak gurubu demontaj ve montaj işleri bize verilen süre içerisinde tamamlanmıştır. Hidrostatik testi yapılarak hat kontrol edilip teslim edilmiştir. Ayrıca hatlardaki poliüretan köpük izolasyon işleri tamamlanmıştır. Teslim sonrasında aktivatörün vanaya tarafınızca tarif edilen şekilde montajı yapılmıştır. Aktivatörün galerideki içerisindeki zemin ile tavan arasındaki hacimsel küçüklük sebebiyle tam kapalı pozisyona getirilemediği görüldüğünden dolayı aktivatörün demontajı yapılmıştır. Demontajın yapılabilmesi için gerekli görülen 2” hatların kesimi yapılmıştır. Hattın teslimi sonrasında aktivatörün bakım durumunda dışarı çıkarabilmesi için önündeki boru hatlarının flanşlı yapılması istenmiştir. Bu gibi durumlar ekstra zaman kaybına sebep olmaktadır. Amonyak demontaj işleri; ----- azot, flare ve hava hatları söküm işleri tamamlanmış olup, eski iskele kısmında 50 metrelik 16’’ kesilmiş vaziyette duruyor, gemi trafiğinden dolayı malzeme atölyeye getirilememiştir. Geri kalan de montaj boruları atölyede poliüretan köpük ve sacları söküm işleri devam etmektedir. Çalışmaya Engel Durumlar; Fabrika içerisindeki atölyemizdeki enerji hattında, yer teslimi aldığımız tarihten itibaren 2 günlük enerji kesintisi yaşanmıştır. Bu sebepten ötürü imalat yapılamayıp zaman kaybına sebep olmuştur.---- kaynaklı olduğunu belirtmek isteriz. Gemilerin limana yanaşması ile birlikte limandan ayrılana kadar olan zaman zarfında, eski iskele bölgesinde boru demontajı ve sülfürik asit hattı montajı sırasında zaman kayıpları meydana gelmiştir. --------- Hakkında Taleplerimiz:
• Tarafımız-------- hazırlanan projeler uyarınca fosforik upvc boru hattını inşa etmiş, -------- test edilmiştir. Boru hattı testlerden başarılı olarak geçmiştir. • 6 bar’da testlerin başarılı olmasının ardından ------- test yapılması talebinde bulunmuş, yapılan 3 denemede 6 bar’a kadar herhangi bir sorun gözlemlenmezken 7 barda boruların dirsek kısımlarında patlamalar meydana gelmiştir. Bunun üzerine firmamız ------ tarihinde durumla ilgili bir rapor hazırlayarak malzeme analizi, basınç, çekme ve genleşme değerleri, projenin sisteme uygunluğuyla ilgili bilirkişi incelemesi talep etmiştir. • ------ bilirkişi incelemesi talebimize ayıbın işçilikten kaynaklandığı yönünde bir cevap vermiş, boru hattındaki kaçakların proje kaynaklı olup olmadığından emin olunmaksızın işi 3. Firma olan ------devretmek istemiş bu nedenle tarafımızdan 2 defa muvafakat alınmıştır. • ----------- hattı inşa edilmiş ancak test aşamasına gelindiğinde 9 ay içinde 9 bar’a kadar yapılan 8 testte aynı şekilde kaçaklar meydana gelmiştir. Bunun üzerine ------ yapılan görüşmelerde basıncın 6-7 bar’a düşürülerek tekrar test yapılması istenmiştir. • Firmamızca yapılan boru hattı zaten 6 bar’a kadar basınç altında testlerde başarılı sonuç vermiş olup, yukarıda sözü edilen tarihte iş sahibi ---- teslim edilmiştir. Şu halde aynı şartlar altında ------- firmasınca yapılan boru hattında da ayıp meydana gelmişken iş bedelinin hakkedişimizden düşülmesi hakkaniyete aykırıdır. Tüm bu nedenlerle 11.10.2020 tarihinden itibaren firmamız Yılmaz Metal ve İzolasyondan yapılan aşağıda liste halinde yazılı kesintilerin ödenmesi talebimizdir. Mevcut raporun tek taraflı olarak düzenlendiği, düzenleyen kişi yada kişilerin imza-kaşe-tarih ve raporun sunulduğu kuruma ait verilerin bulunmadığı, dosya içeriğinde yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. Taraflar arasında yapılmış Sözleşmenin Teknik Şartnamesi: İŞİN KONUSU: ------------- yapımı tamamlanmış boru galerisi, -------- suyu ve Yağmurlama hatları montajın da kullanılacaktır. İşin süresi 45 takvim günüdür. Yukarıda verilen İhale bedeli keşif özeti doldurulacak ilgili tonaj ve metraj detayları ile YÜKLENİCİ tarafından verilecektir Mevcut iskele üzerinden amonyak depolama sistemini besleyen amonyak, azot, enstrüman Havası ve amonyak flare hatlarının (boru, vana, fittings v.b ) demontajı yapılacak ve demonte edilen aynı malzeme amonyak hatları galerisine monte edilecektir. Demonte edilip, montajda kullanılmayan artan malzemeler -----belirleyeceği alana YÜKLENİCİ tarafından nakliyesi sağlanacak ----- tarafından yeni temin edilen fosforik asit / sülfürik asit boruları, vanaları ve fittingsler, YÜKLENİCİ tarafından projesine uygun olarak galeri içine monte edilecektir. Mevcut iskele üzerinden -------- Asit hattı sökülmeyecektir. Galerinin 2 bölmesine 32 mm ve 63 mm ------ imal kullanım suyu ve yağmurlama sistemi borulama montajı yapılacaktır. Çelik konstrüksiyon malzemeleri ve ankrajları YÜKLENİCİ ye aittir. YAPILACAK İŞLER Boru Demonte İşleri (Demonte edilecek hatlar aşağıda belirtilmektedir.), Galeri çıkışı ve Yeni liman sahası girişi çelik boru köprü malzeme temini, imalatı ve montajı, Boru, fittings, vana v.b. Montaj İşleri, Boru destek çelikleri temin, imalat ve montaj işleri, Yeni liman sahası girişi boru yükselmesinden kaynaklı boru, fittings malzeme temin, imalat ve montaj işleri, İzolasyon – Boya temin, imal ve montaj İşleri, Tüm sarf malzemelerinin temini, Tüm testler ve kabul işleri, Tüm montajı yapılacak boruların montaj öncesi iç dış temizliği yapılması, ------- tarihinde yapılmış Basınç Test Tutanağı: TANIK İFADELERİ: Tanık ------ tarihli keşifteki ifadesinde: “…Ben ------- çalıştım. İşin başından sonuna kadar dava konusu yapılan işin olduğu yerdeydim. Şartnamede 6 bar veya 9 bar test yapılacak diye yazmıyor. Biz 6 bar olarak yaptık. Davalı taraf da zaten bize 6 bara kadar test yapın dediler. 6 barda test başarılı oldu. Daha sonra yetkili olan firmaları İmkosan şirketine test raporlarını denetim şirketi olduğu için bu şirkete verdiler. Sonra bize 9 barda test yapılacağını söylediler. Daha sonra 6 bardan sonraki testlerde patlama oldu. 7 bara geldiğinde borularda patlamalar olmaktaydı. Şartnamede olmayan ilave olarak biz galeri iş merdiveni yaptık. Kompansatör 4 adet taktık. Fileyir ve azot hattı yaptık. Bize belirtilen 24 metreden fazla olarak 48 metre olarak hatları yaptık. Bu şekilde 11 tane hat yaptık. Bize plastik hattın malzemeleri bir ay geç geldi. Biz işi Kasım'ın 3'ünde bitirdik. Bizi çağırdıklarına dair tutanak tutulmuş, ancak test yapmamız için davalı firma bizi çağırmadı. Bu tutanaktan haberimiz yoktur. Şartnamede olmadığı halde plastik kaynak yaptık. Bize gösterilen dirseklerle gelen dirsekler farklıydı. Sözlü olarak bize ilk önce 6 bar daha sonra 9 bar olarak test yapılması söylendi. Şartnamede yazıyorduk ne kadar metre boru hattının olacağı. Bize yer gösterildiğinde ne kadar metre olacağı belli değildi. Ben ilk yer göstermede vardım. Bu ilk yer göstermede ölçüm yapılmadı. Ölçüm yapılmamasının sebebi köprü inşaa edilmediği için ölçüm yapılamadı. Takılan kompansatörleri davalı şirket almıştır.” beyan etmiştir. Tanık ---------- tarihli keşifteki ifadesinde: “…Ben davacı şirkette çalışmaktayım. Yapılan iş sırasında dava konusu yerde hazırdım. Var olan şebeke basıncı olan 6 bara ben zaten çıkardım. İlave olarak kelepçeleme sistemi yaptık. Bu yapılan şartnamede yoktu. Şartnameye ilave olarak plastik kaynak işlemleri yapıldı. Azot hattı, merdiven, fileyir hattı, 4 adet kompansatör hattı ile ilgili sözleşmede ve şartnamede yapılacağı var mı yok mu bilmiyorum. Ancak bu belirtilen işler davacı şirket tarafından yapılmıştır, Taktığımız boruların ne kadar bar basınca dayanıklı olduğunu bilmiyorum. Biz dava konusu işi yaparken ilave işlerin yapılması gerektiğini anladık. Biz bu ilave işleri yaparken davalı şirkete söyledik. Davalı şirkette muvafakat gösterdi. Ancak ücret istenip istenmeyeceği konusuyla ilgili bir bilgim yoktur...” beyan etmiştir. Tanık --------- tarihli keşifteki ifadesinde: “…Ben davalı şirkette çalışmaktayım. Ben yapılan işler sırasında başından sonuna kadar dava konusu edilen işlerin başındaydım. Bizim şirket davacı firmaya işletme basıncı olarak 6 bar, test basıncı olarak 9 bar olarak boru hatların yapılmasını söyledi. Bu şartnamede yazmamaktadır. Ancak yapılan işin doğası gereği olarak işletme basıncının 6 bar, test basıncının 9 bar olması gerekmektedir. 6 bara kadar yapılan testte herhangi bir sıkıntı yoktu. Yapılan testte 6 barın üstüne çıktıktan sonra borularda patlamalar ve hatta kaçaklar oluşmaya başladı. Davacı şirket tarafında defalarca tamir yapılmasına rağmen bu problem düzelmedi. Biz daha sonra işin ehli bir firma tarafından bu problemin giderilmesini istedik. ----------olarak bildiğimiz firma bu problemi düzeltti. Davacı firmanın yapmış olduğu fosforik asit borusu gece vakti çalışmadı ve kaçak yapıyordu. Bunun üzerine davacı firmaya haber verildi. Davacı firma geldi. Kendisi yapamadı. Bu konuda daha ehil olduğu için ---------- firmasını getirdi. Bu firma bu kaçağı yaptı. Biz herhangi bir şey söylemedik. Kendileri bu firmayı buldu. Kendi aralarında fatura kesmiş olabilirler. İki sefer davacı firmaya hakediş düzenlendi. Şartnamenin dışında 3 tane talep ettiğimiz iş vardı. Bu işler galerinin çelik merdivenidir. Bu sözleşmelerde yoktu. Diğeri hatların üstünde kompansatörler yoktu. Bunların da yapılmasını istedik ve davacı firma tarafından yapıldı. Diğeri de köprü üzerinde fleyir ve azot hattının deplese edilmesiydi. Bu da yapılmıştır. Son hakedişte bu yapılan ilave işleri davacı firmaya davalı şirket verecekti. Ancak davacı firma kabul etmediği için verilemedi. İlgili firma zaten ilave aşamada hattın oraya kalkacağını bilmekteydi. Ancak metreyle ilgili herhangi birşey söylemedik. Bilgi mahiyetinde şartnamede metrajlar bellidir. İlk yer göstermede davacı firma herhangi bir ölçüm yapmadı. Daha sonraki yer göstermede de davacı firma yapılacak işle ilgili herhangi bir ölçüm yapmadı. Anahtar teslim usulü anlaşıldığı için metraj büyümüştür küçülmüştür bununla ilgili birşey söyleyemiyorum. İlave metrajlar hakedişe girecektir denilmiştir. %10 marjı koyarak davacı şirketten bunu yapmak zorundasınız şeklinde birşey söylenmemiştir. Muvafakat alınırken davacıya herhangi bir baskı olmamıştır. Zaten yüz yüze gelmemiz mümkün değildir. E-mail ortamında muvafakat alınmıştır. Yapılan ilave işler şartnamede belirtilen %10 üzerinde bir oran değildir...” beyan etmiştir. Tanık ------- tarihli keşifteki ifadesinde: --------firmasında çalışmaktayım. Yapılan işin yer teslimine kadar bu işin başında bulundum. Ondan sonraki kısımla ilgili herhangi bir bilgim yoktur. Ben yapılan testte bulunmadım. Onun için bununla ilgili bir bilgim yoktur. Yapılan ilave işlerle ilgili de bir bilgim yoktur. Benim nezaretimde yapılan yer teslimine hiçbir ölçüm yapılmadı. Detaylı bir çalışma yapılmadı.” beyan etmiştir. Dosya içeriğinde Taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden dava konusu olaya ilişkin, dosya içeriğinde yapılan incelemelerde: Taraflar arasında yapılmış e-mail görüşmelerinin mevcut olmadığı, işin yapılmasına ilişkin daha fazla yapı malzemesi sağlandığına dair teknik bir veri/doküman /tutanak olmadığı, taraflar arasında yapılmış işlere dair sözlü anlaşma olduğu, bu durumu net olarak belirleyebilecek teknik bir veri bulunmadığı, tarafların dava konusu işe dair yer teslimi yapıldığına ilişkin yer teslim tutanağının mevcut olmadığı, Mevcut raporların tek taraflı olarak düzenlendiği, düzenleyen kişi yada kişilerin imza-kaşe-tarih ve raporun sunulduğu kuruma ait verilerin bulunmadığı, hakediş belge/evrakların olmadığı, eksik yada fazla yapılan işlerin neler olduğuna dair bilgilerin olmadığı, dosya içeriğinde yapılan incelemelerde tespit edilmiştir. Açıklanan veriler kapsamında dosya içeriğinde dava konusu olaya ilişkin Tanık Beyanları ve 06.03.2023 Tarihli Bilirkişi Raporu üzerinden yapılan incelemelerden faydalanılacaktır. bu kapsam dahilinde: Tanık -------------- tarihli keşifteki ifadesindeki beyanlar üzerinden yapılan incelemede, yapılan testlerde 6 barda sistemin çalıştığı, 6 bar üstünde 7 bara geldiğinde patlama olduğu, şartnamede olmayan iş merdiveninin yapıldığı, Kompansatör 4 adet takıldığı, ------ hattının yapıldığı, belirtilen 24 metreden fazla olarak 48 metre olarak hatların yapıldığı, Bu şekilde 11 tane hat yapıldığı, plastik hattın malzemelerinin bir ay geç geldiği, işi Kasım'ın 3'ünde bitirdikleri, davacı tarafın mevcut yerde ölçüm yapmadığı, Tanık ----- tarihli keşifteki ifadesindeki beyanlar üzerinden yapılan incelemede, sistemin 6 barda çalıştığı, ilave olarak kelepçeleme- plastik kaynak işlerini yaptıkları, ayrıca Azot hattı, merdiven, fileyir hattı, 4 adet kompansatör hattı işlerinin yapıldığı Tanık ------- tarihli keşifteki ifadesindeki beyanlar üzerinden yapılan incelemede, boru hatlarının işletme basıncı olarak 6 bar, test basıncı olarak 9 bar olarak sistemin kurulmasını, bu değerlerin şartnamede yazmadığını, 6 bara kadar sistemin çalıştığını, üstünde borularda patlamalar ve kaçakların olduğunu, bu işlerin yapılması için---- firması ile anlaşıldığı, Şartnamenin dışında 3 tane talep edilen iş olduğu, Bunların galerinin çelik merdiveni, hatların üstünde kompansatörler, köprü üzerinde fleyir ve azot hattının deplese edilmesi işlerinin davacı tarafından yapılmış olduğu, yer göstermede davacı firmanın herhangi bir ölçüm yapmadığı, Tanık ---------- tarihli keşifteki ifadesindeki beyanlar üzerinden yapılan incelemede, Yapılan yer tesliminde hiçbir ölçüm yapılmadığı. Detaylı bir çalışma yapılmadığı, 06.03.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda: 04.01.2023 tarihinde Mahkeme Heyeti ile birlikte dava konusu projenin yapıldığı -------işyerine gidilmiş ve söz konusu boru demontaj-montaj işleri ile çelik boru köprüsü işlerinin tamamlandığının görüldüğü, Tamamlanmış olan ------ Kompansatörler olduğu, Yapılan incelemede; taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede belirtilen ------- tamamlandığı ve yapılan hattın çalışır halde olduğu tespit edildiği, Ayrıca hem yapılan inceleme sözleşme dışı olarak çelik galeri iniş merdiveni, 4 adet kompansatör, azot ve flare hatlarının yapılmış olduğu, Mevcut tanık beyanları ve 06.03.2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda belirtilen işlere ilişkin yapılan değerlendirmede: Davacı tarafından yapılan işlemde sistemin 6 bar değerinde çalıştığı, 6 bar üzerinde sistemin çalışmadığı, davalı tarafından test basıncının 9 bara çıkarılmak istendiğinde 6 bar ve üzerinde borularda patlama ve kaçakların oluştuğu, bu basınç durumunun sözleşme şartlarında net olarak belirtilmediği,------ yetkilisi tarafından yapılan test çalışmasına dair teknik verinin bulunduğu ve 6 bar basınçta testin kabul edildiği, tanık beyanlarında sistemin doğası gereği sistemin işletme basıncı olarak 6 bar, test basıncı olarak 9 bar olarak sistemin kurulması belirtilmiş olup, şartnamede yazmayan bir basınç değerinin davalı tarafın talep etme yükümlülüğünün takdiri Yüce Mahkemeye aittir. Bu durumun kabul edilmesi durumunda davacı tarafın yapmış olduğu basınç değerinin sistemin çalışma akışını sağlayamayacağı, yapılan işin eksik ve ayıplı olabileceği değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca dava dışı --- firması ile davalı arasında ---- tarihli basınç deneyinde,---- tarafından yapılan işlemler neticesinde, sistemin 6-9 bar da sızdırmazlık testinin başarı ile sonuçlandığına dair tutanak düzenlediği görülmüştür. Davacı tarafın ilgili alanda yer tesliminde ölçüm ve detaylı bir çalışmanın yapılmamış olduğu, dolayısı ile yapılacak kurulumda ortaya çıkabilecek fazla işlerin olabileceği bu durumun davalı sorumluluğunda bulunamayacağı değerlendirmesi yapılmıştır. Taraflar arasında yapılmış sözleşme dışında davacı tarafın fazladan yapmış olduğu işlerin, çelik iş merdiveni, 4 adet Kompansatörün takıldığı, Fileyir ve azot hattının yapıldığı mevcut beyanlardan anlaşılmıştır. Bilirkişi Raporunda:
1” Azot hattı, sözleşme ve teknik şartnamede belirtilmemesi ve ek iş olarak davacı ----- tarafından yapılmıştır. Söz konusu hattın 68 metre boru ve 10 dirsekten oluştuğu tespit edilmiştir. 1” Azot hattının sözleşme tarihi itibariyle boru, dirsek malzemesi ile işçilik dahil toplam bedeli 3.000,00 TL olarak belirlendiği,
2” Flare hattı, sözleşme ve teknik şartnamede, belirtilmemiş ve ek iş olarak davacı ------- tarafından yapılmıştır. Söz konusu hattın 45 metre boru ve 10 dirsekten oluştuğu tespit edilmiştir. 2” Flare hattının sözleşme tarihi itibariyle boru, dirsek malzemesi ile işçilik dahil toplam bedeli 4.500,00 TL olarak belirlendiği, 4 adet kompansatörün montajının davacı ------- tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. 4 adet kompansatörün sözleşme tarihi itibariyle montajı işçilik bedeli 6.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı vekili tarafından ---- plastik kaynak yapımı sözleşme dışı olarak yapıldığı ve kaynak bedelinin 85.000,00 TL bedeli ile 3. kişiye yaptırıldığını beyan etmiştir. Ancak yapılan kaynaklar heyetimiz tarafından görülmemiş olup, bu kaynak işlerinin 3. kişiye yaptırılarak bedelinin ödendiğine dair herhangi bir belge tespit edilememiştir. Beyanına istinaden tespit edilemeyen işlerden dolayı kaynak işleri ile ilgili olarak herhangi bir hesaplama yapılamamıştır. Azot hattı, Flare hattı, 4 adet kompansatörün serbest piyasa şartlarında 3000 TL + 4500 TL + 6000 TL = 13.500 TL tutarın Kadr-i Maruf değer teşkil ettiği değerlendirmesi yapılmıştır. Sözleşme İncelemesi: Dosyaya ibraz edilen----- başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmenin, sayın mahkemeniz dosyası tarafları arasında akdedildiği görülmüştür. Sözleşmenin ilgili maddeleri; Taahhüdün Konusu:----yalnızca ihale makamı olduğu işbu sözleşme tahtında; ---- sözleşmede ve özel teknik şartnamede dökümü yapılan işlerdir. Fiyat: -------- Demontaj İşi’ne ait birim fiyatlar müteahhit tarafından teklif edilmiş olan fiyatlardır. Mutabık kalınan birim fiyatlarına göre düzenlenen teklif formu ve keşif özeti cetveli sözleşme eki olarak taraflarca kabul ve imza edilmiştir. Bu duruma göre işin ihale bedeli ----- İşe Başlama ve Bitirme Süresi: Müteahhit, sözleşmenin imzasından sonra 3 takvim günü içinde iş yerini teslim almak ve 45 günlük iş programını ---- sunmak zorundadır. Müteahhit yer tesliminden itibaren 45 takvim günü içinde ----- onaylanan iş programına uygun olarak işi tamamlamayı taahhüt eder. 45 günlük takvimde 3 günden daha fazla olacak sapmalarda -----işin bedelini müteahhitin alacağından mahsup ederek geciken işleri başka firmalara yaptıracaktır. Bu duruma müteahhit herhangi bir itirazda bulunmayacaktır. İhale dosyasında yazılı olan ------ İşi’nin, yer tesliminden itibaren 45 takvim günü kadar olan süre içinde tam olarak bitirilip geçici kabule hazır hale getirilmediği takdirde, geçilen beher gün için müteahhit--- KDV hariç 1000TL/gün gecikme cezası ödeyecektir. Müteahhit, malzeme fiyatlarının gayri resmi olarak yükselmesi, nakliye ve işçi ücretlerinin artması gibi sebeplere dayanarak fazla para verilmesi veya süre uzatımı isteğinde bulunamaz. Sözleşme konusu İşlerin Miktarının Artma ve Eksilmesi: Sözleşmenin uygulanması sırasında a)------ onaylanmış proje değişiklikleri, b) Keşif özeti dışında kalmış ve fakat görülen lüzum üzerine yapılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler, c) Keşif özetinden çıkartılması ihaleden sonra kararlaştırılmış işler nedenleri ile ihale bedelinde değişiklik olduğu takdirde müteahhit, ihale bedeli tutarının %10’una kadar olduğu takdirde artan veya eksilen işleri sözleşme hükümleri dahilinde ---- yazılı emri ile yapmaya veya eksiltildiği oranda eksik yapmaya mecburdur. Müteahhit böylece ----- veya eksilmiş olmasından dolayı hiçbir hak veya alacak talebinde ve iddiasında bulunamaz. Bu nedenle müteahhit, fazla ücret talep edemeyeceği gibi, sözleşmeden dönme veya fesih yoluna da gidemez. 15.2. Müteahhit’in Fenni Sorumluluğu: Müteahhit, kendisine ------tarafından verilen bütün projeleri iyice tetkik ve kontrol edip mahiyetine vukuf hasıl ederek tatbik etmeye; teknik bir noksan ve yanlışlık gördüğü takdirde, bu noksanlıkların ve yanlışlıkların düzeltilmesi için ----- haber vermeye mecburdur. Aksi halde ileride doğacak bir arızanın proje hatasından ileri geldiği şekilde müteahhidin hiçbir iddiada bulunmaya hakkı olmayacak ve çıkacak arızalardan tamamıyla kendisi sorumlu olacaktır. Müteahhit, bu arıza ve kusurları bir bedel talep etmeksizin onarmaya, düzeltmeye ve yeniden yapmaya mecburdur. Muvafakatnameler: 15.01.2020 tarihli muvafakatname: Davacı ---- imzasını taşıyan işbu belgede, bir kısım malzemelerin davalı tarafından alınmasına ve 15.713,00-TL + KDV tutarın, sözleşmeden doğan hakkedişten düşülmesine muvafakat edildiği görülmüştür. 15.01.2020 tarihli muvafakatname: Davacı ----- imzasını taşıyan işbu belgede, ------ hakkedişten düşülmesine, firmalarından başkaca para talep edilmemesi karşılığı muvafakat edildiği beyan edilmiştir. 16.02.2021 tarihli muvafakatname: Davacı ----- taşıyan işbu belgede, sözleşmede belirtilen işlerin eksiksiz olarak tamamlanması için 67.900,00-TL + KDV tutarın hakkedişten düşülmesine muvafakat edilmiştir. Genel Değerlendirme: Dosya kapsamındaki sözleşme, bilgi ve belgelere göre taraflarca, anahtar teslim götürü bedelli olarak ve toplam 770.000,00-TL + KDV olarak anlaşıldığı görülmektedir. İşin süresi, yer tesliminden sonra 45 takvim günü olarak kararlaştırılmıştır. Davalı tarafça taraflar arasında yapılan ticari görüşmeler neticesinde boru köprüsü çelik imalatlarının yapılmasından vazgeçildiği, işbu kalemin bedeli olan 68.633,39-TL işin sözleşmenin kapsamından çıkartıldığı ve sözleşme bedelinin götürü bedel olarak 701.336,31-TL+ KDV olduğu ileri sürülmüştür. Dosya içerisinde bahsi geçen işin sözleşme dışına çıkartıldığı ve iş bedelinin düşürüldüğüne dair bir sözleşme/ belge mevcut değildir. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 11.maddesinde, işin artması veya işin eksiltilmesi halinde de ücretin aynı olacağı hususu kararlaştırılmış olup; bu hususta nihai takdir sayın mahkemenizdedir. Davalı tarafça işin süresinde bitirilmediği ileri sürülmüş; davacı taraf ise malzemelerin kendilerine 26 gün geç teslim edildiğini ileri sürmüştür. Bu hususlara ilişkin olarak da dosyada herhangi bir delil mevcut değildir. Bununla birlikte, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, işin geç teslimine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Tarafların iddia ve savunmalarının incelenmesine göre; davacı taraf, işi eksiksiz olarak yaptığını, test aşamasında 6 barlık testte sorun yaşanmadığını; basınç seviyesinin davalı tarafın istemi ile 9 bar’a çıkartılması aşamasında sıkıntıların yaşandığını ve dava dışı firmanın dahil olduğunu; dava dışı firma tarafından da bir takım işler yapıldıktan sonra 6 bar’dan sonra sistemde yine sorunlar oluştuğunu, bu nedenle davalının projesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Dosya içerisindeki belgelerin incelenmesinde, davacı tarafından yapılan işin, 6 barlık basınçta sorunsuz çalıştığı tespit edilmiştir. Dosya içerisine sunulan belgelerden, dava dışı ---- tarafından yapılan işlemlerden sonra 6-9 barlık basınçta sistemin sorunsuz çalıştığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnamede, testin kaç bar basınç ile yapılacağına dair bir hüküm yoktur. Bu haliyle, davalı tarafça 9 barlık test uygulanması talebinin takdiri sayın mahkemededir. Davacı tarafça her ne kadar davalının projesinin hatalı olduğu ve sorunların bundan kaynaklandığı ileri sürülmüş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin 15.2. maddesinde müteahhidin fenni sorumluluğu düzenlenmiş olup; bu madde kapsamında davacı, projenin uygunluğunu da kontrol yükümlülüğü altına girmiştir. Bu nedenle takdir sayın mahkemenizde olmak üzere davacının bu yöndeki iddiasının sözleşmeye aykırı olduğu görülmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere ve dosyaya gelen daha önceki bilirkişi raporunda da bahsedildiği üzere, davacının 6 barlık basınca dayanaklı şekilde üretim yaptığı sonucuna varılmaktadır. Fakat, testin kaç barlık basınç ile yapılacağı hususunda sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu haliyle, sayın mahkemenizce 6 balık basınca göre yapılan testte başarılı olunması sonucunun kabul edilecek olması halinde davacı tarafça işin ayıpsız olarak yapıldığı sonucuna varılabilecektir. Fakat; 6 barlık basınç aşıldığında ve 7 bar’a çıkıldığında sistemde sorunların olduğu ve borularda patlamaların yaşandığı, davacı tarafın beyanları ile de sabittir. Sayın mahkemenizce bu yöndeki kabule göre hareket edilecek olması halinde ise işin ayıplı olduğu sonucuna varılabilecektir. Sözleşme bedeli --------olmaktadır. Ticari defterlerden görüldüğü üzere davalı tarafça davacıya ----- olmak üzere toplam 425.315,86-TL ödeme yapılmıştır. Bu kapsamda, Sayın mahkemenizce işin ayıpsız olarak yapıldığı ve davacının sözleşmede kararlaştırılan ücrete hak kazandığının kabul edilecek olması halinde; ------ bakiye alacağı bulunmaktadır.
Davacı tarafça, bir kısım işlerin başka firmaya yaptırılması ve bu tutarların kendi hakkedişlerinden düşülmesi hususunda muvafakatname verilmiştir. Yukarıda gösterilen 3 adet muvafakatnamede toplam ---- düşülmesine muvafakat edildiğinden; 908.600,00-TL – 425.315,86-TL – 131.113,34-TL = 352.170,80-TL ( KDV dahil) bakiye alacağı bulunmaktadır. Davalı tarafça, eksik işler için başkaca firmalara ödenen tutarın toplam 233.199,55-TL olduğu ileri sürülmüştür. Söz konusu işler için davalı tarafça davacıya düzenlenen yansıtma faturalarının toplam tutarı ise KDV dahil 189.662,55-TL olmaktadır. Bu faturalara davacı tarafça itiraz edilmiş ve faturalar iade edilmiştir. Sayın mahkemenizce, davalının başkasına yaptırdığı bu işlere ilişkin olarak ödemiş olduğu ve davacıya fatura ettiği tutarı davacıdan talep edebileceğinin kabul edilecek olması halinde ise; 908.600,00-TL – 425.315,86-TL – 189.662,55-TL = 293.621,59-TL ( KDV dahil) bakiye alacağı bulunmaktadır. Raporun teknik inceleme bölümünde belirtildiği üzere, davacının, sözleşme ve teknik şartname dışında ve mevcut işten bağımsız olarak yapmış olduğu işlerin bedeline ilişkin olarak ise Azot hattı, Flare hattı, 4 adet kompansatörün serbest piyasa şartlarında 3000 TL + 4500 TL + 6000 TL = 13.500 TL tutarın Kadr-i Maruf değer teşkil ettiği değerlendirmesi yapılmıştır. Davacı tarafça ayrıca daha fazla metrajlı iş yapıldığı, bu nedenle fazladan alacağının bulunduğu ileri sürülmüştür. Fakat; dosyaya sunulan sözleşme ve teknik şartnamenin incelenmesinde, yapılacak işin metre- uzunluk olarak miktarlarının belirtildiği, öncelikle iş yerinde incelemenin yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının bu hususta gerekli özeni gösterip; gerekli ölçümleri yaparak fiyat teklif etmesi gerektiği; takdir sayın mahkemenizde olmak üzere bu yöndeki talebinin sözleşmeye ve teknik şartnameye aykırı olabileceği; ayrıca bu hususta herhangi bir hesaplama yapmanın dosyadaki veriler ile mümkün olmadığı sonuçlarına varılmış olduğuna dair kanaat belirtilmiştir. Kök rapora yapılan itirazın değerlendirilmesi neticesinde; Kök raporda değişiklik yapılmasını gerektirir herhangi bir hususun bulunmadığı değerlendirilmesi yapılmıştır.Davacı vekilince ıslah dilekçesinde 352.170,80-TLnin davalı şirketin temerrüte düşürüldüğü 28/10/2020 tarihinde itibaren mahkemeniz aksi kanaatte ise yine davalının temerrüte düşürüldüğü 13/09/2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, mahkemenizce kabul edilmemesi halinde dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden ve sözleşme dışı yapılan işlerden kaynaklı alacak talebine ilişkindir. Taraflar arasında imzalı olan ----- konulu sözleşme bulunmaktadır Söz konusu işin fiyatı sözleşmede 770.000 TL + KDV olarak belirlenmiştir.Mahal mahkemesine talimat yazılarak keşif neticesi aldırılan raporda neticeten; Taraflar arasından imzalanmış olan ----keşif tarihi itibariyle tamamlanmış olduğu, Taraflar arasında imzalanmış olan “------ konulu sözleşme gereğince asit hatlarının yapımında kullanılan boru, vana, flanş ve fitting vb. malzemelerin davalı ---- tarafından temin edildiği, Hatların tamamlanmasından sonra yapılan test sırasında 6 bar basınç altında hatta herhangi bir kaçak tespit oluşmadığı ancak 9 bar basınca kadar yapılan test sırasında 7 bar basınç altında boru ve dirseklerde patlamalar ve kaçaklar meydana geldiği, Boru ve dirseklerdeki ana malzemede meydana gelen patlamaların montaj ve işçilik hatasından kaynaklanmayacağı, Yapılan incelemede; taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmede belirtilen ------tamamlandığı ve yapılan hattın çalışır halde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca hem yapılan inceleme hem de tanık beyanlarından sözleşme dışı olarak çelik galeri iniş merdiveni, 4 adet kompansatör, azot ve flare hatlarının yapılmış olduğu belirlenmiştir. Hem davalı hem de davacı tanıkların tarafından tüm bu ilave işlerin müteahhit ---- tarafından yapıldığı beyan edilmiştir. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, boruların montajından sonra yapılan testte, sistemin kullanım basıncı olan 6 bar basınca kadar bir sorun çıkmaması ancak test basıncının 9 bara kadar çıkarılması sırasında basınç 7 bar olduğunda kaçaklar meydana gelmesidir Davacı ------ tarafından yapılmış olan sözleşme dışı işlerden;
• İlave 162 metrelik ilave deplase işinin tamamlanmış olduğu ve bedelinin sözleşme tarihi itibariyle 35.000,00 TL olduğu, • İlave galeri içi iniş merdiveninin tamamlanmış olduğu ve bedelinin sözleşme tarihi itibariyle 2.500,00 TL olduğu, • İlave 1” Azot hattının tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 3.000,00 TL olduğu, • İlave 2” Flare hattının tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 4.500,00 TL olduğu, • İlave 4 adet kompansatör montajı işinin tamamlanmış olduğu ve bedelini sözleşme tarihi itibariyle 6.000,00 TL olduğu, • İlave plastik kaynak işlerinin görülmediği ve bedeline dair dava dosyasında herhangi bir belge olmadığından dolayı bu hususta bir hesaplama yapılamadığına dair kanaat belirtilmiştir. Tarafların iddia ve savunmalarının incelenmesine göre; davacı taraf, işi eksiksiz olarak yaptığını, test aşamasında 6 barlık testte sorun yaşanmadığını; basınç seviyesinin davalı tarafın istemi ile 9 bar’a çıkartılması aşamasında sıkıntıların yaşandığını ve dava dışı firmanın dahil olduğunu; dava dışı firma tarafından da bir takım işler yapıldıktan sonra 6 bar’dan sonra sistemde yine sorunlar oluştuğunu, bu nedenle davalının projesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür Dosya içerisindeki belgelerin incelenmesinde, davacı tarafından yapılan işin, 6 barlık basınçta sorunsuz çalıştığı tespit edilmiştir. Dosya içerisine sunulan belgelerden, dava dışı ---------- tarafından yapılan işlemlerden sonra 6-9 barlık basınçta sistemin sorunsuz çalıştığı tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartnamede, testin kaç bar basınç ile yapılacağına dair bir hüküm yoktur. Davalı tarafça taraflar arasında yapılan ticari görüşmeler neticesinde boru köprüsü çelik imalatlarının yapılmasından vazgeçildiği, işbu kalemin bedeli olan 68.633,39-TL işin sözleşmenin kapsamından çıkartıldığı ve sözleşme bedelinin götürü bedel olarak 701.336,31-TL+ KDV olduğu ileri sürülmüştür. Dosya içerisinde bahsi geçen işin sözleşme dışına çıkartıldığı ve iş bedelinin düşürüldüğüne dair bir sözleşme/ belge mevcut değildir. Davalı tarafça işin süresinde bitirilmediği ileri sürülmüş; davacı taraf ise malzemelerin kendilerine 26 gün geç teslim edildiğini ileri sürmüştür. Bu hususlara ilişkin olarak da dosyada herhangi bir delil mevcut değildir. Bununla birlikte, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, işin geç teslimine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça her ne kadar davalının projesinin hatalı olduğu ve sorunların bundan kaynaklandığı ileri sürülmüş ise de; taraflar arasındaki sözleşmenin 15.2. maddesinde müteahhidin fenni sorumluluğu düzenlenmiştir. Davacının 6 barlık basınca dayanaklı şekilde üretim yaptığı sonucuna varılmaktadır. Fakat, testin kaç barlık basınç ile yapılacağı hususunda sözleşmede herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bu haliyle, Sözleşme bedeli 770.000,00-TL + %18 KDV = 908.600,00-TL olmaktadır. Ticari defterlerden görüldüğü üzere davalı tarafça davacıya 364.251,24-TL ve 61.064,79-TL olmak üzere toplam 425.315,86-TL ödeme yapılmıştır. Bu kapsamda,
Mahkememizce davacının sözleşmede kararlaştırılan ücrete hak kazandığı değerlendirilmekle 908.600,00-TL – 425.315,86-TL = 483.284,14-TL (KDV dahil) bakiye alacağı bulunmaktadır. Davacı tarafça, bir kısım işlerin başka firmaya yaptırılması ve bu tutarların kendi hakkedişlerinden düşülmesi hususunda muvafakatname verilmiştir. Yukarıda gösterilen 3 adet muvafakatnamede toplam 111.113,00-TL + KDV’nin düşülmesine muvafakat edildiğinden; 908.600,00-TL – 425.315,86-TL – 131.113,34-TL = 352.170,80-TL ( KDV dahil) bakiye alacağı bulunmaktadır. Davalı tarafça, eksik işler için başkaca firmalara ödenen tutarın toplam 233.199,55-TL olduğu ileri sürülmüştür. Söz konusu işler için davalı tarafça davacıya düzenlenen yansıtma faturalarının toplam tutarı ise KDV dahil 189.662,55-TL olmaktadır. Bu faturalara davacı tarafça itiraz edilmiş ve faturalar iade edilmiştir. davalının başkasına yaptırdığı bu işlere ilişkin olarak ödemiş olduğu ve davacıya fatura ettiği tutarı davacıdan talep edemeyeceği değerlendirilmiştir.Davacı tarafça ayrıca daha fazla metrajlı iş yapıldığı, bu nedenle fazladan alacağının bulunduğu ileri sürülmüştür. Fakat; dosyaya sunulan sözleşme ve teknik şartnamenin incelenmesinde, yapılacak işin metre- uzunluk olarak miktarlarının belirtildiği, öncelikle iş yerinde incelemenin yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının bu hususta gerekli özeni gösterip; gerekli ölçümleri yaparak fiyat teklif etmesi gerektiği, davacının bu yöndeki talebinin sözleşmeye ve teknik şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmekle davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1--------Tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile tahsili ile davacıya verilmesine
2- Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 24.056,78 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 256,17 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23.800,62 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davacı tarafça yapılan 788,37 TL dava açma masrafı, ve 19.738,80 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 20.527,17 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAT uyarınca hesaplanan 56.347,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.320.00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16.10.2025