T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/563 Esas
KARAR NO : 2025/743
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 07/08/2024
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle: davacı Şirket, lehine -------- Şubesi, ---------- numaralı banka hesabı üzerinden keşide edilen toplam bedeli 1.000.000,00-TL tutarında olan 3 adet dava konusu çek, keşideci tarafından Müvekkil Şirket'e iletilmek üzere ---------- verilmiş olup dava konusu 3 adet çek kargoda kaybolduğu ve bu dilekçenin tarihi itibariyle halen davacı Şirket dava konusu çeklere ulaşamadığı, Çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi davacı şirket açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava,26.10.2024 keşide tarihli, keşidecisi --------- , keşide yeri-------- olan, --------- seri nolu, 350.000,00-TL bedelli çek, 30.11.2024 keşide tarihli ----------- seri nolu, 300.000,00-TL bedelli çek, ve,30.12.2024 keşide tarihli ----------- seri nolu, 350.000,00-TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle iptali talebine ilişkindir. Uyuşmazlığın; dava konusu çeklerin kaybedilip kaybedilmediği, kaybedilmiş ise çekin iptaline karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden istemlerin çekişmesiz yargı işi olduğu, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çek ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çeklerin iptaline karar verileceği konusunda -------- ilanlar yapılmış yasal beyan süresi geçmiştir. Bankaya yazılan yazı cevabında;26/10/2024 tarihli çekin 30/10/2024 tarihinde takas sisteminde -------- Bankası aracılığı ile -------- tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği, 30/11/2024 tarihli çekin ise 02/12/2024 tarihinde takas sisteminden --------- aracılığı ile -------- şirketi tarafından ibraz edilmiş olduğu bildirilmiştir.Davacı vekilince -------- karşı dava açıldığına dair tevzi formu sunulmuş, 30.11.2024 keşide tarihli ----------- seri nolu 300.000 TL tutarındaki çek için --------- tarafından-------- İcra Dairesi --------- esas numaralı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı ve başlatılan icra takibi sonrası dosya borcu ödenmiş ve icra dosyasının infazen kapatıltıldığı beyanında bulunulmuştur.--------- Bankası ---------- Şubesine ait, keşidecisi ---------- olan 350.000,00 TL bedelli 30/12/2024 Keşide tarihli --------- nolu çekin ise bankaya ibraz edilmediği anlaşıldığından aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
1------- Bankası --------- Şubesine ait, keşidecisi ---------- olan 350.000,00 TL bedelli 30/12/2024 Keşide tarihli --------- nolu çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-------- Bankası ---------- Şubesine ait, 30/11/2024 keşide tarihli 300.000,00 TL bedelli ---------- seri nolu ve aynı bankaya ait 26/10/2024 keşide tarihli 350.000,00 TL bedelli --------- seri nolu çekler hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL peşin harcın 17.077,50 TL tahsil edilmesi nedeniyle - 16.462,01 TL nin davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. Maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde----------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25.09.2025