T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/610 Esas
KARAR NO : 2025/749
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/08/2024
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle: davacı firma ile davalı firma arasında yurt dışından temin edilecek makine satışına ilişkin satış sözleşmesi ve sipariş formu imzalandığı, davacı, sözleşme uyarınca satın alınan makine için ön ödeme olan 31.500,00 Euro'yu davalıya, 15.02.2024 tarihinde ödendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca makinenin davacıya teslim tarihi ön ödemenin yapılmasından başlamak üzere 90 gün olarak kararlaştırıldığı, davalının 90 günlük süre içerisinde makineyi davacıya teslim edemediği, temerrüde düştüğü, bunun üzerine davacı, davalıya keşide ettiği -------- Noterliğinin 16.05.2024 tarih ve -------- yevmiye nolu ihtarnamede, sözleşmeden haklı olarak döndüğünü bildirerek, yapmış olduğu ön ödeme olan 31.500,00 Euro'nun kendisine ödenmesini istediği, davalının davacıya keşide etmiş olduğu --------Noterliği'nin 29.05.2024 tarih -------- yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde, temerrüde düştüğünü kabul eden davalı, bir kısım seçenekler ortaya koyduğu, ancak hemen ödeme yapamayacağını bildirdiği, davacı tarafından -------- Noterliğinin 06.06.2024 tarih ve --------- yevmiye sayılı ihtarnamesinde, --------Noterliği'nin 29.05.2024 tarih --------- yevmiye nolu ihtarnameye yanıt vererek, davalının sunmuş olduğu seçenekleri kabul etmediğinin bildirildiği, davalı tarafın ödeme yapmaması ---------- E. Sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı ve davalı tarafın itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu davamıza konu alacağımızla ilgili dava şartı olduğundan arabuluculuğa başvurulduğu ve ---------- Arabuluculuk Bürosu'nun -------- --------- sayılı dosyası üzerinden yapılan görüşmelerde anlaşılamadığı, davalı şirketten olan alacağımız yönünden mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında davalı şirkete ait taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmek zorunda kalındığı, tüm bu nedenlerle borçluya ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacağımızı karşılar miktarda mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini,-------.İcra Müdürlüğü'nün-------- E. Sayılı ilamsız icra takip dosyasında vapılan itirazın iptali ile takibin devamına tazminatın ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 13.02.2024 tarihli bir satış sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmeye göre biri yeni, biri ikinci el olmak üzere iki makine tesliminin kararlaştırıldığını, davacının talebi üzerine geçici bir makine teslimi de öngörüldüğü, bu makineye ilişkin bedelin ödenmemesi nedeniyle teslimat yapılmadığı, teslimat süresinin belirli değil, belirlenebilir nitelikte olduğu, sözleşmede teslimle ilgili gecikmelerin mücbir sebep halleri kapsamında değerlendirileceğinin açıkça hükme bağlandığı, davacı tarafın ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesine rağmen herhangi bir ihtarname göndermeden sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, davacının sözleşmenin eki niteliğindeki belgelerdeki yükümlülükleri yerine getirmediğini, özellikle ödeme yapılmadığı için ikinci el makinenin teslim edilmediğini, buna rağmen davacının sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğini, sözleşmede açıkça ödeme yapılmaması durumunda satıcının sözleşmeden dönebileceği, teslimat gecikmelerinde ise alıcının herhangi bir talepte bulunamayacağının düzenlendiği, ayrıca ön ödeme ile ilgili olarak düzenlenen faturanın gelir kaydedildiği, KDV'sinin ödendiği ve sözleşme hükümleri gereği bu ödemenin iade edilmeyeceği de dile getirildiği, müvekkilinin her aşamada sözleşmeyi ifa etme iradesiyle hareket ettiğini, davacıya çeşitli çözüm tekliflerinde bulunduğunu ancak davacının bu tekliflere yanaşmadığını müvekkil şirketin iyi niyetle sözleşmenin devamı yönünde çaba gösterdiği, üretici firmaya ön ödeme yaptığı ve bu sürecin sonunda zarara uğradığı, söz konusu taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğu ve haksız takibe maruz kaldığı, bu nedenle davanın reddi ile haksız takip nedeniyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiği, yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı tarafın ihtiyati haciz talebi dayanaktan yoksun ve reddi gereken bir talep olduğu, reddinin talep edildiği, --------İcra Müdürlüğü'nün --------- E. Sayılı ilamsız icra takip dosyasında yapılan itirazın iptali talebinin reddi istemli davanın tüm fer'i talepler ile birlikte reddini, yine haksız takip nedeniyle oluşan zararlarımız saklı tutarak, yapılan haksız takip nedeniyle 9020'den aşağı olmamak üzere müvekkil lehine haksız kötü niyet tazminatına, icra tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karsı tarafa vükletilmesine karar verilmesi talepli cevap vermiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ticari satım nedeniyle ödenen peşinatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.
Davada taraf teşkili sağlanmıştır.İcra Dosyası İncelemesi: Davacı tarafından--------İcra Müdürlüğü'nün--------- E. sayılı dosyası ile 24.05.2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 03.06.2024 tarihinde tebliğ olduğu, davalı vekili tarafından itiraz dilekçesi sunulduğu, davalı vekilince icra takibine, takip konusu borcun tamamına, döviz olarak takibe konu edilmesine, faize, vekalet ücretine, ferilerine ve ödeme emrine en geniş anlamda itiraz edildiği ve takibin durduğu, akabinde davacı tarafından iş bu davanın açıldığı görülmüştür. Taraflar tacir olduğundan ticari kayıtlar üzerinde mali inceleme yapılmıştır.Mali İnceleme;
Davacı--------- ŞİRKETİ’ nin 2024 dönemi ticari defterleri aşağıdaki şekilde incelenmiştir.
Davacı vekilinin 21.01.2025 tarihli beyan dilekçesinde belirttiği davacı şirket Muhasebe müdürü --------- ile ---------- numaralı telefondan irtibata geçilmiş olup dava konusu dönemde şirketlerinin e-defter mükellefi olduğunun beyan edildiği akabinde 05.05.2025 tarihinde --------- mail adresine gönderilen e-postada dava konusu döneme ilişkin e-defter dosyaları istenmiş olup, tarafıma 22.05.2025 tarihinde gönderilen kayıtlar doğrulusunda davacı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmıştır.
Davacının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2024 dönemi Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacının 2024 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2024 dönemi GİB onaylı Ocak ayı açılış ve Aralık ayı kapanış GİB onaylı Yevmiye ve Defteri Kebir beratlarının süresi içerisinde alındığı, davacının ticari defterlerinin tasdiklerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun yapıldığı görülmüştür
Taraflar arasında imzalı sözleşme uyarınca ön ödeme bedeli olarak davacı tarafından 15.02.2024 tarihinde 31.500,00 Euro ödeme yapıldığı, ilgili ödemenin -------ŞTİ. hesap koduyla verilen sipariş avanslar hesabına davalı aleyhine borç olarak kaydedildiği, davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (24.05.2024) itibariyle davalıdan 31.500,00 Euro alacaklı gözüktüğü görülmüştür.
İhtarnamelerin İncelemesi;
1. -------- Noterliği – 16.05.2024 tarih ve -------- yevmiye numaralı ihtarname davacı ---------Ş. tarafından gönderilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 13.02.2024 tarihli sözleşmeye ve bu sözleşmeye ek protokole atıf yapılarak, sipariş konusu yeni makinenin zamanında teslim edilmemesi gerekçesiyle sözleşmenin feshedildiği ve yapılan ödemenin iadesi talep edilmiştir.
2. -------- Noterliği – 29.05.2024 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarname davalı -------- Şti. tarafından gönderilmiştir. Davacı tarafın sözleşmeyi fesih iradesine karşılık, sözleşmenin hâlen geçerli olduğu, geçici makinenin ödemesi yapılmadığı için teslim edilmediği belirtilmiştir.
Davalı taraf, üç çözüm önerisi sunmuştur:
a) Sözleşmenin aynen ifası halinde 5.000 € iskonto,
b) İkinci el makinenin teslimi ve bedelden mahsup,
c) Sözleşmenin sona erdirilmesi halinde yapılan ön ödemeden mühendislik/danışmanlık giderleri düşüldükten sonra kalan bakiyenin iadesi. Bu seçeneklerden birinin üç gün içinde seçilmesi talep edilmiş, aksi takdirde (c) seçeneğinin kabul edilmiş sayılacağı belirtilmiştir.
3. -------- Noterliği – 06.06.2024 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarname Davacı tarafından gönderilen bu ikinci ihtarnamede, daha önceki ihtara cevap verilmemesi ve sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle 13.02.2024 tarihli sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği belirtilmiş; Paranın tahsili için --------- İcra dairesinin --------- E sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, ihtarname içeriğinin tamamen reddedildiği ihtar edilmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu 31.500 Euro karşılığı için düzenlenmiş olan 11.06.2024 tarih --------- seri numaralı Mühendislik, Danışmanlık ve Sair giderleri açıklamalı KDV dahil 1.054.704,00 TL tutarlı faturanın davacı kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
BA-BS İncelemesi: Dava dosyasına kazandırılan tarafların bağlı bulunduğu Vergi Dairesi Müdürlüklerinden gelen 2024 yılına ilişkin karşılaştırmalı BA-BS analiz formlarında;
Davacı tarafın incelenen 2023-2024 Dönemi BS analiz formunda, davalı tarafın incelenen 2023- 2024 dönemi BA analiz formunda herhangi bir bildirim olmadığı tespit edilmiştir.
Somut olayda, davacı tarafından -------- Noterliği – 16.05.2024 tarih ve -------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği, ihtarnamede “tebliğ tarihinden itibaren 1 gün içinde işlem yapılması” gerektiğinin belirtildiği ve davacının 24.05.2024 tarihinde icra takibi başlattığı hususları dikkate alınarak, takip öncesi 24,50 Euro faiz hesaplandığı, davacı talebinin 90,50 Euro olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava itirazın iptali talebine ilişkindir. Uyuşmazlık-------İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyasına dayanak alacaktan kaynaklı davalının davacıya borcunun bulunup bulunmadığı, takibe itirazın ve icra inkâr tazminatı taleplerinin haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Davacının incelenen ticari defterleri T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı tarafın kendi defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Taraflar arasında imzalı sözleşme uyarınca ön ödeme bedeli olarak davacı tarafından 15.02.2024 tarihinde 31.500,00 Euro ödeme yapıldığı, ilgili ödemenin -------ŞTİ. hesap koduyla verilen sipariş avanslar hesabına davalı aleyhine borç olarak kaydedildiği, davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalıdan 31.500,00 Euro alacaklı gözüktüğü, Davacı kayıtlarında söz konusu ön ödeme karşılığında herhangi bir mal alımı veya hizmet bedeline yönelik fatura kaydına rastlanmadığı, Davalı tarafından düzenlenen ve 31.500 Euro karşılığı olduğu anlaşılan 11.06.2024 tarihli “mühendislik, danışmanlık ve sair giderler” açıklamalı faturanın ise davacı defterlerinde yer almadığı, Tarafların birbirlerine keşide ettiği noter ihtarnameleri incelendiğinde ise davacının ödeme sonrası mal teslimi gerçekleşmediği gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiği ve bedelin iadesini talep ettiği, davalının ise teslimat için çeşitli çözüm önerileri sunduğu, ancak doğrudan bir mal teslimi ve para iadesi gerçekleştirmediği anlaşılmakla davacının ödediği bedelin iadesini isteyebileceği bu nedenle davacını takip tarihi itibariyle davalıdan 31.500,00 Euro alacağı olduğu, fazlaya dair talebinin uygun olmadığı, icra inkar tazminat talebinin şartlarının oluştuğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-------- İcra Dairesinin --------- Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yaptığı itirazın KISMEN iptali ile takibin 31.500 EURO üzerinden DEVAMINA , Fazlaya Dair İstemin Reddine
2-1.100.106TL nin %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3- Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 75.148,24 TL harcın, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 13.337,07 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 7.186,00-TL'den mahsubu ile bakiye 54.625,17 TL harcın davalıdan tahsiline HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafça peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 20.523,07-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 6.450,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 6.431,52-TL'sinin davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 116.014,84 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 4.184,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 3.600 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul red oranınınca 3.589,68 TL'sinin davalıdan tahsiline arta kalan kısmın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde --------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.25/09/2025