T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/562 Esas
KARAR NO : 2025/721
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/08/2024
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle: 21.08.2023 tarihinde davalı sürücü --------sevk ve idaresindeki --------- plakalı aracı ile kurallara uygun şekilde seyreden müvekkil şirketin --------- plakalı aracına ÇARPMASI sonucu çifttaraflı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın etkisiyle -------- plakalı araçta ağır maddi hasar meydana geldiğini, kaza sonrası davalıya ait aracın ZMSS poliçesinin -------- Şirketi nezdinde -------- No.lu poliçeye ihbar yapıldığını, herhangi bir cevap verilmediğini ve ödeme yapılmadığını, akabinde sonuç alınamayınca -------- başvuru yapıldığını, --------- dosyanın açıldığını, 18.03.2024 tarih --------- Karar Sayılı --------- yargılaması sonucunda davadışı -------- şirketinden 27.711,30-TL değer kaybı ödemesi tahsil edilerek, ZMMS limitlerinin tüketildiğini, limit tükenişi ardından dava dışı olan kusurlu aracın kasko şirketi -------- başvuru yapıldığını, ancak başvurumuza cevap olarak "bakiye değer kaybının kalmadığını herhangi bir ödeme yapılmayacağı" verildiğini, işbu cevaptan sonra davalı ruhsat sahibi şirkete ve kusurlu aracın kasko sigortası olan-------Ş. İle arabuluculuk toplantısı yapıldığını ---------Ş. Vekili --------- beyanında'Sigortalı bulunan aracın uzun dönem kiraya verildiğini işbu sebeple teminat dışı kaldığını' beyan ettiğini,-------Ş. Vekili beyanı üzerine --------Ş. işbu davaya dahil edilmediğini, ancak müvekkilinin değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararlarından davalılar ruhsat sahibi şirket ve kusurlu aracın sürücüsü müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu, kaza nedeni ile aracın kullanılmadığı süre boyunca araç mahrumiyeti zararının oluştuğunu belirterek, H.M.K. Madde 107 kapsamında trafik kazası neticesinde müvekkile ait araçta oluşan şimdilik; 100,00-TL değer kaybı bedeli, 100,00-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere şimdilik 200,00- TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsi yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: *21.08.2023 tarihinde davalı müvekkile ait -------- plaka sayılı araç ile davacıya ait -------- plakalı aracın çarpışması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı müvekkile ait ------- plaka sayılı araç kaza tarihinde -------- Şirketi'nin --------- sayılı ZMMS poliçesi ile ve yine kaza tarihini kapsar şekilde ------.Ş. tarafından aracın kasko sigortası olduğunu, davacı, dava dilekçesinde -------- 27.711,30-TL değer kaybı bedeli tahsil ettiğini ve limitin tükendiğini belirtiğini, öncelikle ------- düzenlenen eksper raporunun da görülebilmesi için hasar dosyasının celbini talep ettiklerini, yapılan ödemede dikkate alınarak bakiye değer kaybı zararının bulunup bulunmadığı ve aracın mahrumiyetinden kaynaklı talep edilen zararın olup olmadığı bilirkişiler tarafından tespit edilebileceğini, Kaza tarihinde mevcut kasko poliçesinin sigortacısı -------- davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, her ne kadar davacı tarafından aracın kiralık olması nedeniyle -------- tarafından dava konusu hasarın teminat dışında kaldığı belirtilmiş ise de müvekkile ait ------- plakalı çekici uzun süreli kiralamalarda kullanılmadığını, aracın, Müvekkil şirketin kullanımında olup yine müvekkilin ticari faaliyet alanına uygun şekilde -tehlikeli madde taşımacılığı- sigortalandığını, bu durum -------- genişletilmiş poliçe ve zeyilnamesinde açıkça görüleceğini, davacı tarafından tahsili talepedilen değerkaybı ve mahrumiyet bedelinin, davacının hukuki haklılığı halinde, davası sonucu talebinin --------- tahsil edilmesi yerinde olacağını belirterek, davanın reddini savunmuştur.İhbar Olunan --------Ş. vekilinin davaya cevap dilekçesinde, özetle; Poliçe vade tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Genel Şart hükümleri gereğince yapılan hesaplamada değer kaybı oluşmayacağından, başvurucunun değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, ayrıca gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak yansıma veya dolaylı zararlar trafik poliçesi teminatına girmediğini, kabul anlamına gelememek kaydıyla Kusur oranlarının tespiti ancak ve ancak uzman bilirkişiler aracılığı ile yapılması gerektiğini, müvekkil şirket yönünden kaza tarihinden itiabren temerrüt talep edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur. -------- Şirketi vekilinin, Sayın Mahkemenin talebi üzerine hasar dosyasının gönderildiğini, müzekkere cevabının Uyap sistemine/dosyaya kaydedilmesini; ancak dosyada taraf bulunmadığımızdan dosyaya vekil olarak kaydımızın yapılmamasını talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, --------- plakalı aracın Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tahsil talebine ilişkindir.
Olay Yeri: ------- ili, -------- ilçesi -------- semti üzerinde 21.08.2023 tarihinde saat 18:01 sıralarında sürücü------- sevk ve idaresinde bulunan -------- plakalı aracı ile ilgili mahalde sağ şeritte seyir halindeyken, sürücü -------- sevk ve idaresinde bulunan -------- plakalı aracının ön kısmı ile --------- plakalı aracın sağ arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğu dosya içeriğindeki Trafik kaza tespit tutanağındaki verilerden anlaşılmıştır.
Kusur;Dosya içeriğinde mevcut bilgiler ve beyanlar üzerinden yapılan incelemelerde: sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan -------- plakalı aracı ile mevcut mahalde, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini taşıt yoluna vermediği, mevcut mahalde ile seyir halinde iken aracının ön kısımları ile --------- plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu oluşan kazada Sürücü -------- sevk ve idaresinde bulunan -------- plakalı aracı ile ilgili mahalde trafiğin seyrine göre araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmediği, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesi sonucu araçların hasarlanması olarak neticelenen olayın oluşumunda etkenlik/sebebiyet arz ettiği için ASLİ KUSURUNUN BULUNDUĞU,
B-) Sürücü -------- sevk ve idaresinde bulunan --------- plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU BULUNMADIĞI, Değerlendirmesi yapılmıştır. Değer Kaybı Bedeli Yönünden Teknik İnceleme: -------- ŞTİ.’NE ait ------- plakalı, ------ marka, -------- Tipi, -------- model, şasi numarası -------, kilometresinin 9.161 olduğu, 21.08.2023 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu -------- plakalı araçta meydana gelen hasarlı parçaların; sol arka çamurluk, arka tampon, sol teker jant, bağlantı braketleri üzerinde hasarlar oluştuğu dosyaya sunulan fotoğraflardan anlaşılmıştır. Değer kaybı hesabı yapılırken aracın onarım gördükten sonra 2. el piyasa rayiç fiyatı ile kazadan bir gün önceki 2.el piyasa rayiç değeri arasında oluşan fark reel kayıp olarak adlandırılır. Dava konusu Araç üzerinde yapılacak inceleme ile piyasa rayiç bedelinin belirlenmesinde “Aracın modeli, mevcut kilometresi, teknik donanım özellikleri, aracın tramer sorgulamasında çıkacak hasar miktarı, hasar aldığı bölgeler, hasarlı parçaların yetkili serviste tamir edilme durumu...” gibi etkenler rol almaktadır. Bu kapsamda ---------- plakalı, --------- marka, -------- Tipi, ------- model araca ait dosya içeriğine sunulmuş --------- kayıtlarında dava konusu 21.08.2023 kaza tarihinden önce başka bir kazaya karışmamış olduğu yapılan incelemelerde tespit edilmiştir.
-------- plakalı, -------- marka, ------- Tipi,-------- model, kilometresinin 9.161 olan araç için aşağıda değerler üzerinden belirlenmiş rapor tanzim tarihi itibari ile ortalaması olan 3.932.000,00.-TL rayiç değer olarak hesap ve tespit edilmiştir -------- plakalı, -------- marka, -------- Tipi, -------- model aracın mevcut teknik donanım özellikleri, hususları göz önüne alındığında, model ve birbirine yakın KM de ve aynı Teknik özelliğe sahip araçların hasarsız haldeki benzer durumuna (en yakın/bire birliktelik) göre (eşdeğer benzerlik durumu) değerlendirilmesi ile örnek gösterim yapılarak, hasarsız muadillerine göre serbest piyasa koşullarında oto galeri, ikinci el araç satışına ait internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda 21.08.2023 kaza tarihi itibari ile dava konusu aracın piyasa rayiç değerinin 2.200.000,00 TL olabileceği, ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, yargıtayın emsal uygulamaları, TTK. KTK. BK. kapsamında hasarlanan araç için temin edilen belge (tutanak/resimler/eksper raporu vs. evraklar) doğrultusunda, -------- sayılı kararı uyarınca başvuran aracın dava dosyasına sunulan belgelerde yer alan ayırt edici özellikleri ile raporda yer verilerek araştırılan kıstaslar çerçevesinde, Dosya içeriğindeki hasar kalemlerinin şekli ve niteliği, değişen parça sayısı, parçaların ithal olması, işçilik skalasındaki kalemlerin niteliği ve ücreti, hasarlı parçalar içerisinde yer alan sol arka çamurluk, arka tampon, sol teker jant aksamı detay parça grubunda olması, yönünden tetkik edilip dava konusu ------- plakalı, -------- marka, --------Tipi, -------- model aracın hasarlı muadillerine göre Dava konusu araç için 21.08.2023 kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşullarında oto galeri, ikinci el araç satışına ait internet siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda piyasa rayiç değerinin 2.150.000,00 TL tutarın belirlenmesi: Dava konusu araç üzerinde oluşan hasar kalemlerinin şekli ve niteliği, değişen parça sayısı, işçilik skalasındaki kalemlerin niteliği ve ücreti kapsamında dava konusu olaya emsal teşkil edebilecek somut bir verinin benzer olaya birebir yakın/aynı verilerin örtüşmesinin piyasa değerlendirmesinde (Yargıtay uygulamaları doğrultusunda; aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı); Hasar olayında yer alan parçalara, aracın markasına, teknik özelliklerine, mevcut kilometre değerine, modeline, mevcut segment grubuna, yaşına, yakın/emsal/birebir aracın serbest piyasa şartlarında emsal teşkil edebilecek, piyasa rayicine örnek olabilecek durum değerlendirilerek analiz yapılmış olup, 11.04.2022 kaza tarihi itibari ile serbest piyasa koşullarında değerlendirme yapılmış olup, bu bedellerin alıcı gözünde tavan-taban fiyat değerlendirmesi ile satılabilecek fiyat kapsamında piyasa şartlarına emsal teşkil edebilecek olduğu, alıcının tercih ettiği fiyat aralığındaki hasarlı ve hasarsız durumlarına göre dava konusu araç üzerinde parça değişimi yapılmadığı, ------- Oto servis tarafından kaporta aksamında onarım/boya/tadilat işlemlerinin yapılarak hasar giderimi yapılmasına göre rayiç değerlendirmesi benimsenmiştir. Bu kapsam dahilinde hasardan önceki ve sonraki rayici arasında oluşan dava konusu -------- plakalı, ------- marka, ------- Tipi, -------- model araçta 2.200.000,00 TL – 2.150.000,00 TL = 50.000,00 TL (ELLİBİN) tutarındaki fark reel değer kaybı bedeli hesap edilmiştir.
Araç Mahrumiyet Zararı Yönünen Teknik İnceleme; ------- plakalı, -------- marka, ------- Tipi, -------- model aracı, tamir süresince aracın kullanımı mümkün olmadığından dolayı ikame araç bedeli meydana geleceği, ➢ -------- plakalı, --------- marka, -------- Tipi, --------- model araçta meydana gelen hasardan dolayı, serviste, parça temini- onay aşaması ve hasarlı parçalarının tamir süresinin yaklaşık 7 gün olabileceği, (meydana gelen kazada-------- plakalı araçta oluşan hasarın tamir süresi; sol arka çamurluk, arka tampon, sol teker jant aksamı, boya-mekanik-elektrik aksamının düzeltilmesi işlemlerine göre oluşan hasarın boyutu ve serviste yapılacak işlem süresi benimsenmiştir.) ➢ Piyasada araştırmasında yapılan görüşmelerde, alınan bilgilerde ------- marka, -------- Tipi, --------- model araca eş değer (muadil) araçların, yetkili servisler, şahıs/tüzel kişilik/rent a car firmaları ile yapılan görüşmede muadil araçların kiralama bedellerinin rapor tanzim tarihi itibari ile ortalama 50.000,00 TL (7 günlük) olarak belirlenmiştir.--------- plakalı, -------- marka, -------- Tipi, --------- model araç için kiralama bedellerinin ortalama 28.000,00 TL (7 günlük) tutarın emsal değer teşkil etmesi ile Kadr-i Maruf değer olabileceği değerlendirmesi ile ikame araç bedeli hesap edilmiştir. SOMUT OLAYDA; Yukarıda da ayrıntılı olarak açıklanmış olmakla,
- -------- plakalı -------- model davalı -------- Şti. adına kayıtlı -------- Marka --------- tipi çekici tarzı aracın 08/10/2022-2023 vadeli ------- numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile dava dışı -------- Şirketi tarafından 21/08/2023 kaza tarihinde teminat altında olduğu, dava dışı ZMMS sigortacısının azami sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami 120.000,00 TL ile (araç başı maddi zarar) sınırlı olduğu,- Davacı --------- Şti. adına 25/04/2023 tarihinde tescili yapılan --------- model --------- plakalı -------- marka -------- Tipi / Elektrik- Benzin yakıt tipi bulunan hususi otomobil cinsi aracın 21/08/2023 kaza tarihinde 9.165 km de olduğu,- Davacının maliki olduğu-------- plakalı aracın kaza tarihinde dava dışı ------.Ş. tarafından kasko poliçesi ile teminat altında olduğu, kaza sonrası 22/08/2023 tarihinde yapılan ihbar sonrası --------Ş. nezdinde --------- numaralı hasar dosyasının açıldığı,
- Aracın kazadan sonra --------Ş. yetkili servisinde onarımının yapıldığı, Onarım yapan --------- firmasının dava dışı aracın kasko sigortacısı --------Ş. ‘ye 26/09/2023 tarih -------- numaralı e- faturanın toplam KDV dahil 46.930,90 TL olarak düzenlendiği,
- Dava dışı --------Ş. tarafından ödenen işbu 46.930,90 TL ‘ lik ahar tutarı – dava dışı --------- plakalı aracın
ZMMS sigortacısından % 100 kusur oranı ile rücuen talep edildiği ve --------- Şirketi tarafından ödendiği (aşağıda -------- Şirketi tarafından yapılan ödeme bilgilerinde görülmektedir.)
- Davacı taraf aracında oluşan değer kaybı zararının tazmini için dava dışı --------- Şirketine başvurduğu, akabinde; ------- 28/09/2023 tarihinde başvurulduğu ve ------.E.------- numaralı dosyanın açıldığı, yargılama devam ederken talep edilen tarafından davacının değer kaybı zararı vekili -------- hesabına, faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ile birlikte toplamda 86.115,42 TL 2023/397657 E. Alacaklı --------- açıklaması ile ödeme yapıldığı (ödeme dekontu mevcuttur)
- -------- sayılı kararda, talep edilen sigorta şirketi tarafından – poliçe limitleri dahilinde değer kaybı zararının karşılanmış olması nedeni ile “Konusuz kalan başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına” karar verildiği,- Dava dışı -------- Şirketi tarafından dosyaya sunulan ödeme belgelerinde; davacı tarafa feriler hariç 67.969,42 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, görülmektedir.- Dava dışı --------- şirketi tarafından yapılan asıl alacak tutarları dikkate alındığında; 46.930,88 TL hasar onarım bedeli + 67.969,42 TL değer kaybı zararı = 114.900,30 TL toplam zarar ödemesi yapıldığı – 120.000 TL azami limit dikkate alındığında; halen 5.099,70 TL bakiye limitin bulunduğu hesaplanmaktadır. Ayrıca dava dışı --------Ş. tarafından 27/02/2023-2024 vadeli ------- numaralı genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile kaza tarihinde --------- plakalı davalının aracının kasko sigorta poliçesi ile teminat altında olduğu ve poliçede İMM teminatının (ZMMS poliçe limitleri tüketilmesi sonrası- hadlerini aşan kısım kadar) kombine (bedeni ve maddi ayırımı yapılmaksızın) azami 5.000.000,00 TL olarak verildiğine dair kanaat belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava-------- plakalı aracın Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tahsil talebine ilişkindir. Davalı Sürücü -------sevk ve idaresinde bulunan -------- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için % 100 asli kusurlu olduğu, Sürücü -------- sevk ve idaresinde bulunan--------- plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde atfı kabil kusuru bulunmadığı,
21.08.2023 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan -------- tarafından sunulmuş hasar bilgilerinin, -------- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu ve kazanın meydana geldiği yerin karayolu niteliğinde olduğu
Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’’, hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede:
------- plakalı, --------- marka, -------- Tipi, -------- model araçta oluşan Değer Kaybı ve araç mahrumiyet bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının, Değer Kaybı Bedeli 50.000,00 TL Araç Mahrumiyet Bedeli 28.000,00 TL olarak hesap edildiği,
Davacıya dava dışı ZMMS sigortacısı tarafından 67.969,42 TL değer kaybı zararı davadan önce ödenmiş olmakla, davalılardan talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının kalmadığı, Araç mahrumiyeti zararının yansıma zarar olarak yüksek yargı kararlarında da değerlendirildiği ve ZMMS ve İMM teminatına girmediğinden tutarın davalılar araç işleteni ve sürücüsünden talep edilebileceği, ancak, davacının maliki olduğu -------- plakalı aracın kaza tarihinde dava dışı ---------Ş. tarafından kasko poliçesi ile teminat altında olduğu, kaza sonrası 22/08/2023 tarihinde yapılan ihbar sonrası --------Ş. nezdinde --------- numaralı hasar dosyasının açıldığı ve onarım süresinin 48 saat üzerinde olması nedeni ile kasko sigortacısı tarafından “Asistans” teminatı kapsamında ikame araç verildiği, kasko sigortacısı tarafından ikame araç verildiğinden araç mahrumiyeti, zararından söz edilemeyeceği değerlendirilmekle davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın REDDİNE
1- Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 13,66 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 413,94 TL davacıya iadesine,
2-Yargılama gideri mahiyetinde olan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 20,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ,
5-Davalı-------- Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.