T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/342
KARAR NO : 2025/757
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 15/05/2024
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Davalının müvekkilinden uluslararası nakliye yapması talebinde bulunduğu, 1300 KG brüt ağırlıkta “soğutucu gaz ------" isimli ürünün 2800 * 70 EUR bedel karşılığında ----- Antrepo adresinden ----- plakalı araca yüklenip ------- adresine teslim edecek şekilde taşınması için anlaşıldığı, yükleme, taşıma koşulları ve taşıma bedeline ilişkin koşulların 02.01.2024 tarihinde onaylandığı, 03.01.2024 tarihinde ------ 'da yükleme yapılarak nakliyeye başlanıldığı, ancak ürünü taşıyan ------ Plaka No.lu araç ------- girişinde durdurulduğundan nakliyenin tamamlanamadığı, yola devam edilememesinin nedeni olarak taşıması yapılan ürünün AB ülkeleri içerisinde dolaşımına/ithaline izin verilmemesi olarak açıklandığı, müvekkilinden kaynaklanmayan bu engelleme sonucu yapılan yüklemenin iadesi (ülkeye getirilmesi) için de yapılacak işlemler bulunduğundan; müvekkilinin temin ettiği araç taşınan ürün içerisinde olduğu halde 4 gün süresince -------- arasındaki tampon bölgede beklemek zorunda kaldığı, yükleme ve geri dönüş gümrük işlemlerinin tamamlanması için 03.01.2024-10.01.2024 tarihleri arasındaki 7 gün sürede araç üzerinde yükle birlikte bekletildiği, ortalama 4 gün sürmesi beklenen taşıma işleminin 7 güne uzadığı, müvekkilinin taşıdığı ürünü güvenli bir şekilde muhafaza ettiği, davalının bu hizmet karşılığında 25.01.2024 tarihinde 2.700.-EURO ödeme teklifinde bulunarak düzenlenen faturayı kabul ettiği, ayrıca bu kabulünü ödeme mutabakat sözleşmesi başlığı taşıyan belge ile de taahhüt ettiği ve 10.01.2024 tarihinde Gümrük iade işlemlerinin tamamlanmasına mütcakip taşınan ürünün davalının talimatına uygun olarak-------isimli merkeze teslim edildiği, müvekkilinin kendisine kusur ve sorumluluk atfı kabil olmayan nedenle zaman ve para kaybetmesinin yanı sıra taşıma tamamlanabilse idi dönüşte ikinci bir taşıma yapabilme imkanından da mahrum kaldığı, müvekkilinin tüm iyi niyetine rağmen 25.01.2024 tarihinde ödeneceği taahhüt edilen 2.700.-EURO taşıma bedeli ödenmediği gibi yapılan icra takibine de itiraz edildiği, zorunlu arabuluculuk başvurusu şartının da yerine getirildiği, dilekçede arz edilen ve yargılama kanıtlanacak hususlara göre, fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulü il -----. İcra Müdürlüğü'nün -------. Sayılı dosyasına yapılan 28/03/2024 tarihli itirazın iptali ile takibin devamına; davalı/borçlu itirazında haksız ve kötü niyetli olduğundan; alacağın %20'sinden az olmamak üzere, icra inkar tazminatına hükmedilmesine; yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Davacı ile müvekkili şirket arasında yapılan taşıma sözleşmesinin konusu ürünün Türkiye'den ------ taşınmasına ilişkin olduğu, ancak dava dilekçesinde de ifade edildiği üzere söz konusu ürün ------ gümrüğü tarafından kabul görmediğinden Türkiye'ye geri döndüğü, bu halde taşıyıcı sıfatında olan davacının taşıma borcunu gereği gibi ifa etmediği, taşıyıcının anlaşmaya göre ----- taşıması gerektiği yükü ------- sınırından geri getirdiği, diğer bir deyişle yaklaşık 3.000 km yol gitmesi gereken aracın 200 km yol gittiği, ancak davacı tarafından bu işleme karşılık olarak haksız şekilde 2.700-EUR bedel talep edildiği, davacının ifade ettiği ödeme mutabakatı müvekkil şirket tarafından imzalanmadığı, kabul edilmediği, davacının düzenlediği faturanın kabul edilmediği, faturaya konu olan hizmetin ifa edildiğinin ispatının davacı üzerinde olduğu, ayrıca bu hizmete karşılık talep edilen bedelin de taraflar arasındaki bir anlaşmaya dayanması gerektiği, müvekkilinin yetkili kişilerince imzalanan an herhangi bir anlaşma olmadığı, davacı alacaklının afaki olarak 2700 EUR bedel üzerinden Ba-Bs formlarının taraflar arasındaki hizmet veya mal teslimini ifa edildiğine dair bir gösterge olarak kabul edilebileceği, ancak davacı tarafın dilekçesinde ve gümrük belgelerinde de açıkça yer aldığı üzere taraflar arasındaki anlaşmada yer alan taşıma hizmetinin ifa edilmediği, taşıma hizmetindeki varış yerine mal gitmediği, iade edildiği, hal böyle iken, sanki taşıma hizmeti sözleşmeye uygun olarak yapılmış gibi ba-bs formlarına dayanılmasının hukuka uygun olmadığı, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davacının açtığı haksız ve kötü niyetli takip sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılarıma giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ----. İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir.
Davada taraf teşkili sağlanmıştır.
İcra Dosyası İncelemesi: Davacı tarafından ----. İcra Müdürlüğünün -------sayılı dosyası ile 13.02.2024 tarihinde ilamsız takiplerde ödeme emri ile icra takibi başlattığı, ilgili takibe borçlu vekili tarafından 28.02.2024 tarihinde takibe, borca, faize ve faiz oranına ve diğer fer‘ilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu görülmüştür.Davacı dava dilekçesinde; Davalının müvekkilinden uluslararası nakliye yapması talebinde bulunduğu, 1300 KG brüt ağırlıkta “soğutucu gaz -----" isimli ürünün ------- Antrepo adresinden araca yüklenip -------- adresine teslim edecek şekilde taşınması için anlaşıldığı, yükleme, taşıma koşulları ve taşıma bedeline ilişkin koşulların 02.01.2024 tarihinde onaylandığı, 03.01.2024 tarihinde ------- yükleme yapılarak nakliyeye başlanıldığı, ancak ürünü taşıyan ----- Plaka No.lu araç ------ Gümrük girişinde durdurulduğundan nakliyenin tamamlanamadığı, yola devam edilememesinin nedeni olarak taşıması yapılan ürünün AB ülkeleri içerisinde dolaşımına/ithaline izin verilmemesi olarak açıklandığı, müvekkilinden kaynaklanmayan bu engelleme sonucu yapılan yüklemenin iadesi (ülkeye getirilmesi) için de yapılacak işlemler bulunduğundan; müvekkilinin temin ettiği araç taşınan ürün içerisinde olduğu halde 4 gün süresince ------- arasındaki tampon bölgede beklemek zorunda kaldığı, yükleme ve geri dönüş gümrük işlemlerinin tamamlanması için 03.01.2024-10.01.2024 tarihleri arasındaki 7 gün sürede araç üzerinde yükle birlikte bekletildiği, ortalama 4 gün sürmesi beklenen taşıma işleminin 7 güne uzadığı, müvekkilinin taşıdığı ürünü güvenli bir şekilde muhafaza ettiği, davalının bu hizmet karşılığında 25.01.2024 tarihinde 2.700.-EURO ödeme teklifinde bulunarak düzenlenen faturayı kabul ettiği, ayrıca bu kabulünü ödeme mutabakat sözleşmesi başlığı taşıyan belge ile de taahhüt ettiği ve 10.01.2024 tarihinde Gümrük iade işlemlerinin tamamlanmasına mütcakip taşınan ürünün davalının talimatına uygun olarak ------- isimli merkeze teslim edildiği, müvekkilinin kendisine kusur ve sorumluluk atfı kabil olmayan nedenle zaman ve para kaybetmesinin yanı sıra taşıma tamamlanabilse idi dönüşte ikinci bir taşıma yapabilme imkanından da mahrum kaldığı, müvekkilinin tüm iyi niyetine rağmen 25.01.2024 tarihinde ödeneceği taahhüt edilen 2.700.-EURO taşıma bedeli ödenmediğinden alacağın icra takibine konu edildiği, itiraz edildiğinden itirazın iptali talep edilmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde; Davacı ile müvekkili şirket arasında yapılan taşıma sözleşmesinin konusu ürünün Türkiye'den ------ taşınmasına ilişkin olduğu, ancak dava dilekçesinde de ifade edildiği üzere söz konusu ürün ----- gümrüğü tarafından kabul görmediğinden Türkiye'ye geri döndüğü, bu halde taşıyıcı sıfatında olan davacının taşıma borcunu gereği gibi ifa etmediği, taşıyıcının anlaşmaya göre ---- taşıması gerektiği yükü ------ sınırından geri getirdiği, diğer bir deyişle yaklaşık 3.000 km yol gitmesi gereken aracın 200 km yol gittiği, ancak davacı tarafından bu işleme karşılık olarak haksız şekilde 2.700-EUR bedel talep edildiğinden bahisle davanın reddi talep edilmiştir.
Taraflar tacir olduğundan ticari kayıt ve belgeler üzerinde de inceleme yaptırılmıştır.
Mali inceleme;
Davacının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2024 dönemi Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacının 2024 döneminde e- defter mükellefi olduğu, 2024 dönemi Yevmiye ve Defteri Kebirin GİB onaylı açılış beratlarının süresi içerisinde alınmadığı, süresi sonrasında geç alındığı, davacının incelenen 2024 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulmadığı görülmüştür.
Davalının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2024 dönemi Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davalının 2024 döneminde e- defter mükellefi olduğu, 2024 dönemi Yevmiye ve Defteri Kebirin GİB onaylı açılış beratlarının süresi içerisinde alındığı, davacının incelenen 2024 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu görülmüştür.
Davacının takibe dayanak olarak gösterdiği 10.01.2024 tarihli ------ seri numaralı 2.700,00 EUR bedelli faturayı ticari fatura senaryosu ile e-fatura olarak düzenlediği, ilgili faturayı 10.01.2024 tarihinde ------- nolu yevmiye kaydı ile ticari defterlerine kaydettiği, davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle (13.02.2024) davalıdan 2.700,00 EUR alacaklı gözüktüğü görülmüştür.
Davacının takibe dayanak olarak gösterdiği 10.01.2024 tarihli ------ seri numaralı 2.700,00 EUR bedelli ticari fatura senaryosu ile düzenlenmiş e-faturanın davalının ticari defterlerinde 10.01.2024 tarihinde------ nolu yevmiye kaydı ile kayıtlı olduğu, davalının kendi ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle (13.02.2024) davacıya 2.700,00 EUR borçlu gözüktüğü görülmüştür.
Davacı tarafından davalıya 2024 döneminde 1 adet fatura düzenlendiği bu faturaların tamamının davalının 2024 dönemi BA analiz formunda yer aldığı,
Tarafların bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğü tarafından gönderilen 2024 dönemi BA-BS formlarının incelenmesi neticesinde davacı tarafından düzenlenen aynı zamanda takip dayanağı faturanın davalının BA analiz formunda yer aldığı, tarafların 2024 dönemi BA-BS analiz formlarına yansıyan bilgilerin birbiriyle örtüştüğü, eş deyişle tarafların ticari defter kayıtlarıyla uyumlu olduğu tespit edilmiştir.
. Taşımacılık Yönünden Bilirkişi İncelemesi;
------ sayı ve 27.11.2023 tarihli Emtia Faturası:
Faturanın gönderici hanesinde Türkiye’de bulunan dava dışı -----firması, alıcı hanesinde ise yine dava dışı ------’de bulunan------ Firmasına ait bilgilere yer verildiği, Teslim şekli olarak CIF, Ödeme şekli olarak Mal Mukabili bilgilerinin yer aldığı görülmüştür. Ayrıca Fatura muhteviyatı eşyaların ise------ bulunan toplamda 6.480,00 USD kıymetinde ve 800 kg Net / 1.300 Kg Brüt ağırlığında olan “-----(10 kg)” ticari tanımlı Türk Menşeli emtiadan ibaret olduğu görülmüştür.
------- Sayı ve 29.11.2023 tarihli İhracat Beyannamesi:
Konu beyannamede Gönderici/İhracatçı hanesinde Türkiye’de bulunan dava dışı ------ Firması, alıcı hanesinde ise yine dava dışı ---- bulunan------ Firmasına ait bilgilere yer verilerek beyannamenin ------- Gümrük Müdürlüğünden ----- Gümrük Rejim kodu üzerinden (Daha önce bir rejime tabi tutulmamış eşyanın kesin ihracatı) tecil edildiği, Teslim Şekli olarak CIF, Ödeme şekli olarak “MAL MUKABİLİ” beyan edildiği, beyannamede ------- sayı ve 27.11.2023 tarihli Emtia Faturasına da yer verildiği, Beyanname muhteviyatının ise toplamda 2 kap, 800 Kg Net Kilo, 1.300Kg Brüt kilo ağırlığında ve 6.480,00USD kıymetinde olan Türk Menşeli----- (10 kg)” ticari tanımlı emtiadan ibaret olduğu, ayrıca konu beyanname için ”Ticaret Bakanlığının ------adlı internet adresinden yapılan sorgulamada 03/01/2024 tarihinde “KAPANMIŞ” Statüye geldiği yani Türkiye Gümrük Bölgesine fiilen ihracatın gerçekleştiği görülmüştür.
----- sayılı ve 03.01.2024 Tarihli Transit Refakat Belgesi
Transit Refakat Belgesi (T2)’nin gönderici hanesinde Türkiye’de bulunan dava dışı -------firması, alıcı hanesinde ise yine dava dışı ----- bulunan -----Firmasına ait bilgilere yer verildiği, ------Plakalı araç ile taşınan toplamda 2 kap, 1.300 kg ağırlığında olan ----- ve “------- Gaz (10 kg)” ticari tanımlı emtia için düzenlendiği, yükleme yeri olarak “Türkiye”, Boşaltma yeri olarak ise “----” bilgilerine yer verildiği, ayrıca iş bu ---- Belgesinin ----- sayılı Emtia Faturası ve ----- Sayılı İhracat beyannamesi ile ilişkilendirildiği görülmüştür.
------ sayılı ve 05.01.2024 Tarihli Transit Refakat Belgesi
Transit Refakat Belgesi (-----)’nin gönderici hanesinde -----’de bulunan ------- Firması, alıcı hanesinde ise yine dava dışı Türkiye’de bulunan dava dışı -------- Firmasına ait bilgilere yer verildiği, ------- Plakalı araç ile taşınan toplamda 2 kap, 1.300 kg ağırlığında olan emtia için düzenlendiği, yükleme yeri olarak “------”, Boşaltma yeri olarak ise ----- Gümrük Müdürlüğüne bağlı olan “İdeal Antrepo” bilgilerine yer verildiği, ayrıca iş bu TR Belgesinde Sevk Ülkesi olarak ------, Varış Ülkesi olarak ise Türkiye bilgilerine yer verildiği görülmüştür.
CMR Belgesi :
CMR Belgesinin gönderici hanesinde ------ bulunan------ Firması, alıcı hanesinde ise yine dava dışı Türkiye’de bulunan dava dışı -------. Firmasına ait bilgilere yer verildiği, 2 Kap, 1.300 kg ağırlığında olan “-------” ticari tanımlı emtianın taşınması için düzenlendiği, CMR muhteviyatı emtianın 10.01.2024 tarihinde İdeal Antrepoya teslim edildiği yönde emtiayı teslim alan alıcı tarafından iş bu CMR belgesinin 24. Hanesine şerh düşülerek kaşe/imza yapıldığı görülmüştür.
------- Sayı ve 10.01.2024 Tarihli Navlun Faturası:
Navlun Faturasının davacı taşımacı olan ----- Firması tarafından davalı olan ------- Firmasına hitaben toplamda 2.700,00EUR tutarında düzenlendiği, İş bu Navlun faturasının ------- Plakalı araç ile taşınan 1.300 kg ağırlığında ve ------ ticari tanımlı emtianın taşıma işlemi için düzenlendiği ve ayrıca Faturanın alt açıklama hanesinde “ARAÇ TAŞIMA İPTAL BEDELİ” olarak şerh olduğu görülmüştür. Ödeme Mutabakat Sözleşmesi :
Sözleşmede davalı -------Firmasının ise “Taşıyıcı” olarak yer aldığı, Sözleşmenin ------ Plakalı araç ile ---- taşıması yapılan “-----Gaz” tanımlı emtia ile ilgili olduğu, Sözleşme içeriğinde ise “İş bu sözleşme kapsamında ----- no’lu faturaya istinaden taşımada kaynaklanan ihracatın yasaklı madde olmasından mütevellit, yüklemenin ----- makamlarında Avrupa Birliği’ne alınmamasından doğan geri dönme prosedürleri uygulanmış olup, vuku bulan masrafların Taşıtan tarafından en geç 25.01.2024 tarihinde tazmin edileceği beyan edilmiştir. İş bu sözleşme tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesidir” ve “İş bu sözleşmenin taraflarca imzalanması, Taşıtan tarafından belirtilen tutarı tazmin etmeyi kabul ettiği, aksi halde doğacak tüm ek masraf ve bedelleri tarafınca karşılanması gerektiğini kabul ettiği, taşıma ile alakalı yük ve sorumluluklarından feragat ettiği anlamını taşır” şeklinde açıklamalara yer verilerek Taşıma için iptal ve masraf tutarının 2.700EUR olduğunun belirtildiği, Sözleşmenin “Taşıtan kısmında” ise davalı olan ----- firmasına ait kaşe olduğu ve bu kaşenin üzerinde ise imza olduğu görülmüştür. Sözleşmeyi imzalayan kişinin davalı tarafta çalışan ve bu sözleşmeyi imzalamaya yetkili bir kişi olup olmadığı hususu ise heyetimiz uzmanlık alanına girmediğinden dolayı tespit edilememiştir.
Davacı ile Davalı arasında yapılan e-posta yazışmaları:
Dosyaya konu işlem ile alâkalı olarak sunulan birçok e-posta olduğu, bu e-posta yazışmalarda özetle; ----- adresli mailden 10.01.2024 tarihinde saat 13.28’de------- isimli kişi tarafından “Merhabalar, ilgili sözleşme ektedir. İmzalayıp tarafımıza iletmenizi rica ederiz” şeklinde ----- adresli maile e-posta iletildiği, bunun karşılığında yine 10.01.2024 tarihinde saat 13.33’de ----- adresli mailden ---- adresli maile “ -----, İlgili sözleşmenin imza-kaşeli hali ektedir. Bilginize sunarım. İyi çalışmalar dilerim” şeklinde geri dönüş yapıldığı görülmüştür. Bu e-posta yazışmalarının yapıldığı e-mail adreslerinin dava taraflarına ait olup olmadığı ve e-posta içeriklerinin doğruluğu heyetimiz uzmanlık alanına girmediğinden dolayı teyit edilememiştir.
Değerlendirmeler:
Dava konusu olay dosyaya sunulan bilgi ve belgeler dikkate alınarak incelendiğinde kısaca özetle; 1- Davacı ile davalı taraf 1.300kg ağırlığında olan “------(10 kg)” ticari tanımlı emtianın ----- yapılması adına 2.800 EUR + 70 EUR yani toplamda 2.870 EUR Navlun bedeli üzerinden anlaştıkları,
2- Taşımanın Davacı tarafından temin edilen ------- Plakalı araca 03.01.2024 tarihinde yüklenerek başlatıldığı,
3- Taşıma konusu emtianın AB ülkelerine ithalatına izin verilmediği gerekçesi ile ---- Plakalı aracın ------- Gümrüğünde durdurularak geri Türkiye’ye iade edildiği,
4- Davacı taşımacı kendisinden kaynaklanmayan iade işlemlerinin tamamlanması için taşıma konusu emtiayı -------- Plakalı araç ile birlikte 03.01.2024 ilâ 10.01.2024 tarihleri arasında toplamda 7 günlük bir süre -------Türkiye arasındaki tampon bölgede bekletmek zorunda kaldığını,
5- Buna istinaden ortalama 4 gün sürmesi beklenen taşıma işleminin 7 güne uzadığını ve Davalı tarafından Davacı taşımacıya bu hizmet ve taşıma işlemi için 2.700EUR ödeme teklifinde bulunulduğu ve bu tutarı ödemeyi taahhüt ettiği,
6- Sonrasında iade edilen emtianın davacı taşımacı tarafından ------ Plakalı araç ile taşınarak davalının talimatına istinaden ---- bulunan ------ teslim edildiği, fakat davalı tarafından bu taşıma işlemi için daha önce taahhüt edilen 2.700EUR Navlun bedelinin ödenmediği, dolayısıyla dava konusu bu Uyuşmazlığın taşıma işinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla---- İcra Müdürlüğünün------- esas sayılı icra dosyasından yapılan takibe itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Öncelikle Taşıyıcı, eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi, buna karşılık gönderen veya gönderilen ise taşıyıcıya taşıma ücretini ödemeyi borçlanmaktadır. Davacı taşıyıcı taşımaya konu olan emtiayı ---- bulunan gönderilene teslim etmek üzere göndericiden ------- plakalı araç ile taşınmak üzere Türkiye’den teslim aldığı, fakat taşıma sürecinde araç ------- Gümrüğüne giriş yaptığı sırada taşıma konusu emtianın AB ülkelerine girişine izin verilmeyen türden bir emtia olduğunun anlaşılması üzerine göndericinin talimatı ile gerekli işlemler yerine getirilerek ---- geri Türkiye’ye getirildiği anlaşılmıştır. Gelinen bu noktada dava konusu olayı taşımacılık mevzuatı yönünden etraflıca ele aldığımızda CMR konvansiyonunda bu husus ile alâkalı olarak açık bir hüküm olmadığı dolayısıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na bakılması gerektiği değerlendirilmektedir. Buradan hareketle TTK’nın “Emir ve Talimatlar” başlıklı 868, “Taşıma ve teslim engelleri” başlıklı 869 ve “Taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi” başlıklı 870. Maddeleri şu şekildedir;
Dava konusu olayda ise; Türkiye’den ----- olan taşımanın yarım kaldığı ve ------- geri Türkiye’ye iade olarak döndürüldüğü hususu dikkate alındığında yarım kalan iş bu taşımadan sebep yukarıda TTK’nın 870/2.Maddesinde de yer verildiği üzere davacı taşımacı tarafından taşımanın tamamlanan kısmına isabet eden tutarda taşıma ücreti talep edilebileceği ortadadır. Bununla birlikte ayrıca yine TTK’nın yukarıda yer verilen 868. Maddesine istinaden gönderen tarafından taşımanın durdurulması, eşyanın geri getirilmesi gibi taşımacıya talimatların verilebileceği ve bu yönde tasarruflarda da bulunabileceği, buna karşılık olarak da Taşıyıcı tarafından gönderenden alınan emir ve talimat ile tasarruflarının yerine getirilmesi için gerekli olan giderlerin ve bu işlem için uygun bir ücretin talep edilebileceği sabittir. Bu itibarla taşıma konusu emtianın AB’ye girişine izin verilmemesi sebebiyle iade edilmesi aşamasında sorumluluğun tamamen göndericide olduğu dolayısıyla davacı taşımacının bu noktada herhangi bir kusurunun olmadığıdeğerlendirilmektedir. Kaldı ki; davacı taşımacı ile davalı arasında ayrıca “Ödeme Mutabakat Sözleşmesi” oluşturulduğu ve bu sözleşmeye göre bu işlem için 2.700EUR bedelinde taşıma iptal masrafı belirlendiği, buna istinaden de iade konusu emtianın ------- Türkiye’ye geri iade işleminin yapılması adına ------- sayılı ve 05.01.2024 Tarihli Transit Refakat Belgesi düzenlendiği, dosyaya sunulan Teslim CMR’sine istinaden de iadesi yapılan emtianın davacı taşımacı tarafından -------- adresinde bulunan ideal antrepoya 10.01.2024 tarihinde teslim edildiği görülmektedir. Taşımanın başladığı 03.01.2024 tarihi ile iade edilen emtianın geri teslim edildiği tarih olan 10.01.2024 tarihi dikkate alındığında davacı taşımacıya ait olan aracın bu işlemden sebep günlerce beklediğinin anlaşıldığı, ayrıca bu aşamada ekstra masraf kalemlerinin oluşmasının muhtemel olduğu, dolayısıyla davacı taşımacı tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin davacı ve davalı tarafından karşılıklı olarak onaylandığı hususu ve böyle bir sözleşmenin varlığı Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda; bu sözleşmeye konu edilen 2.700 EUR tutarındaki bu masrafın içine bu olay ile alâkalı olarak tüm taşıma bedelinin de dahil olduğu düşünüldüğünde 2.700 EUR tutarının bu işlem için makul bir tutar olduğu ve sözleşmeye uygun olarak davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği yönünde heyetimizce değerlendirme yapılmıştır.
Dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğu fakat CMR konvansiyonunda dava konusu husus ile alâkalı olarak açık bir hüküm olmadığı dolayısıyla bu noktada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Emir ve Talimatlar” başlıklı 868, “Taşıma ve teslim engelleri” başlıklı 869 ve “Taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi” başlıklı 870. Maddelerine istinaden olayın ele alınması gerektiği, Buradan hareketle;
a) Davacı taşımacı tarafından ----- plakalı araç ile Türkiye’den --- yapılan taşımanın yarım kaldığı ve ------- geri Türkiye’ye iade olarak döndürüldüğü hususu dikkate alındığında yarım kalan iş bu taşımadan sebep yukarıda değerlendirmeler kısmında da detaylı olarak belirtildiği üzere TTK’nın 870/2.Maddesine istinaden davacı taşımacı tarafından taşımanın tamamlanan kısmına isabet eden tutarda taşıma ücreti talep edilebileceği,
b) Bununla birlikte ayrıca yine davacı taşımacı tarafından TTK’nın yukarıda yer verilen 868. Maddesine istinaden gönderen tarafından taşımanın durdurulması, eşyanın geri getirilmesi gibi taşımacıya talimatların verilebileceği ve bu yönde tasarruflarda da bulunabileceği, buna karşılık olarak da Taşıyıcı tarafından gönderenden alınan emir ve talimat ile tasarruflarının yerine getirilmesi için gerekli olan giderlerin ve bu işlem için uygun bir ücretin talep edilebileceği,
c) Taşımanın ilk başladığı 03.01.2024 tarihi ile iade edilen emtianın geri teslim edildiği tarih olan 10.01.2024 tarihi dikkate alındığında davacı taşımacıya ait olan aracın bu işlemden sebep günlerce beklediğinin anlaşıldığı, ayrıca bu aşamada ekstra masraf kalemlerinin oluşmasının da muhtemel olduğu, dolayısıyla davacı taşımacı tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin davacı ve davalı tarafından karşılıklı olarak onaylandığı hususu ve böyle bir sözleşmenin varlığı Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda; bu sözleşmeye konu edilen 2.700 EUR tutarındaki bu masrafın içine bu olay ile alâkalı olarak tüm taşıma bedelinin de dahil olduğu düşünüldüğünde 2.700 EUR tutarının bu işlem için makul bir tutar olduğu ve sözleşmeye uygun olarak davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği, hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kanaatimizi arz ederiz.
Ek Rapor;
Taşıma Uzmanı Bilirkişi tarafından 01.01.2025 tarihli Bilirkişi Kök raporunda yer verilen görüş ve kanaatin yine aynen geçerli olduğu yönde değerlendirme yapılmış, Diğer taraftan Mahkeme tarafından bir an için aksi kanaatte bulunularak ağırlıklı olarak taşıma mesafeleri dikkate alınmak sureti bir hesaplama yapılması gerektiği yönde kanaat oluşması durumunda ise;
- Türkiye –---- arası ortalama 3.000 km. - Türkiye –----- arası ortalama 275 km ( Gidiş ve Geri dönüş olarak 550km dikkate alınacaktır). - Türkiye –----- Navlun ücreti 2.870 EUR ( 2.870 EUR / 3.000km = 0,96 EUR) - Türkiye ------ Navlun ücreti 528 EUR ( 0.96 EUR / 550km = 528 EUR) - Aracın taşıma sürecine bağlı kalarak beklemesi ve bu aşamadaki ekstra konaklama ücreti günlük ortalama 250EUR x 6 gün (Genel olarak ilk 24 saat sonrası için hesaplama yapılmıştır) = 1.500EUR ------- Türkiye’ye geri dönüş taşıması aşamasında yapılan Transit Refakat belgesi (-------) yeni bir işlem başlatma/düzenleme ve önceki işlemin iptal gümrük işlemleri 200 EUR Olmak üzere Toplamda 528 EUR + 1.400 EUR + 300 EUR = 2.228EUR tutarına ulaşılabileceği değerlendirilmiştir.
Davalı vekilinin tarafımızca kabul edilmeyen ve yetkili kişilerce düzenlenmemiş bir anlaşmaya dayanılarak 2700 EUR bedel tespiti hatalıdır. Cevap Dilekçemizde ifade edildiği üzere Müvekkil şirketin yetkili kişilerince imzalanan herhangi bir anlaşma yoktur. Davacı Alacaklı afaki olarak 2700 EUR bedel üzerinden fatura düzenlemiştir. Nitekim bilirkişi raporunda; "Sözleşmeyi imzalayan kişinin davalı tarafta çalışan ve bu sözleşmeyi imzalamaya yetkili bir kişi olup olmadığı hususu ise heyetimiz uzmanlık alanına girmediğinden dolayı tespit edilememiştir. "denilerek anlaşmanın geçerliliğinin kendilerince de tespit edilemediği ifade edilmiştir. Hal böyle iken geçerli olmayan bir anlaşmaya dayalı olarak bedel tespiti yapılmasına itiraz ederiz” şeklinde yapılmış olunan itiraza ilişkin olarak ; 01.01.2025 tarihli Bilirkişi Kök Raporunun “8 ve 9.” Sayfalarında bu husus ile alâkalı olarak “Ödeme Mutabakat Sözleşmesi” başlığı altında “Sözleşmede davalı-------’nin “Taşıtan”, davacı ------- Firmasının ise “Taşıyıcı” olarak yer aldığı, Sözleşmenin ------ Plakalı araç ile ------ taşıması yapılan ------ Tipi Patlayıcı Soğutucu Gaz” tanımlı emtia ile ilgili olduğu, Sözleşme içeriğinde ise “İş bu sözleşme kapsamında ------ no’lu faturaya istinaden taşımada kaynaklanan ihracatın yasaklı madde olmasından mütevellit, yüklemenin Bulgar makamlarında Avrupa Birliği’ne alınmamasından doğan geri dönme prosedürleri uygulanmış olup, vuku bulan masrafların Taşıtan tarafından en geç 25.01.2024 tarihinde tazmin edileceği beyan edilmiştir. İş bu sözleşme tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesidir” ve “İş bu sözleşmenin taraflarca imzalanması, Taşıtan tarafından belirtilen tutarı tazmin etmeyi kabul ettiği, aksi halde doğacak tüm ek masraf ve bedelleri tarafınca karşılanması gerektiğini kabul ettiği, taşıma ile alakalı yük ve sorumluluklarından feragat ettiği anlamını taşır” şeklinde açıklamalara yer verilerek Taşıma için iptal ve masraf tutarının 2.700EUR olduğunun belirtildiği, Sözleşmenin “Taşıtan kısmında” ise davalı olan ------ firmasına ait kaşe olduğu ve bu kaşenin üzerinde ise imza olduğu görülmüştür. Sözleşmeyi imzalayan kişinin davalı tarafta çalışan ve bu sözleşmeyi imzalamaya yetkili bir kişi olup olmadığı hususu ise heyetimiz uzmanlık alanına girmediğinden dolayı tespit edilememiştir” şeklinde değerlendirmelerde bulunulmuştur. Dolayısıyla dava dosyasında bu itiraza ilişkin olarak 01.01.2025 tarihli Bilirkişi Kök raporunda bu madde kapsamında yer verilen görüş ve kanaati değiştirecek nitelikte herhangi bir yeni bilgi ve yeni belgeye rastlanılmadığından, buradaki takdir yine tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere bu husus ile alâkalı olarak 01.01.2025 tarihli Bilirkişi Kök raporunda yer verilen görüş ve kanaatin yine aynen geçerli olduğu yönde değerlendirme yapılmıştır. Davalı vekilince; davacı Alacaklı şirketin talep ettiği 2700 EUR bedelin dayanağı yoktur (Müvekkil şirket tarafından herhangi bir belge imzalanmamıştır), taraflar arasındaki anlaşmaya Davacı Alacaklı tarafından uyulmamıştır. bedel tespiti yapılmasına itiraz ederiz” şeklinde yapılmış olunan itiraz. değerlendirildiğinde; Bu itiraz ile alâkalı olarak gerek 01.01.2025 tarihli Bilirkişi Kök Raporunda gerekse de yukarıda yer verilen 1 numaralı itiraz kapsamında etraflıca değerlendirme yapılarak talep edilen hususlar ile ilgili olarak gerekli açıklamalara yer verildiği belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı taşıma bedelini icra takibine konu ederek tahsilini talep etmiş, davalıda dava konusunun yükün Türkiye'den ---- taşınmasına ilişkin olduğu, ancak söz konusu ürünün ------- gümrüğü tarafından kabul görmediğinden Türkiye'ye geri döndüğünden bahisle takibe itiraz etmiştir.
Mali açıdan tarafların kayıtları birbiri ile uyumlu olup uyuşmazlık taşıyıcının icra takibine konu ettiği alacağa hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir. Davacı ile Davalı arasında taşıma sözleşmesi olduğu ve bu sözleşemeye istinaden davacı taşıyıcı tarafından ----- plakalı araç ile taşınmak üzere 1.300kg ağırlığında olan “ ------- (10 kg)” tanımlı emtianın Türkiye’den teslim alındığı ve ------ bulunan alıcıya teslim edilmek üzere ------- sayılı ve 03.01.2024 Tarihli Transit Refakat Belgesi düzenlenerek sevk edildiği fakat taşıma sürecinde emtiayı taşıyan aracın ------- Gümrüğüne giriş yaptığı sırada taşıma konusu emtianın AB ülkelerine girişine izin verilmeyen türden bir emtia olduğunun anlaşılması üzerine göndericinin talimatı ile gerekli işlemlerin yerine getirilmesi suretiyle ----- geri Türkiye’ye getirilmesi yönünde talimat verildiği, bu duruma istinaden de davacı taşımacı tarafından ------ sayılı ve 05.01.2024 Tarihli Transit Refakat Belgesi düzenlenerek iade konusu emtianın ------ Türkiye’ye geri iade olarak sevkinin yapıldığı ve dosyaya sunulan Teslim CMR’si dikkate alındığında 10.01.2024 tarihinde iade edilen emtianın davacı taşımacı tarafından ilgilisine teslim edildiği, bu aşamada taşıma konusu emtianın AB’ye girişine izin verilmemesi sebebiyle iade edilmesi hususunda sorumluluğun tamamen göndericide olduğu dolayısıyla Davacı Taşımacının Bu Noktada Herhangi Bir Kusurunun Olmadığı,
Taşımanın başladığı 03.01.2024 tarihi ile iade edilen emtianın geri teslim edildiği tarih olan 10.01.2024 tarihi dikkate alındığında ortalama 4 gün sürmesi beklenen taşıma işleminin 7 güne uzadığı davacı taşımacıya ait olan aracın bu işlemden sebep beklediğinin anlaşıldığı, ayrıca bu aşamada ekstra masraf kalemlerinin oluşmasının muhtemel olduğu, Davalı tarafından Davacı taşımacıya bu hizmet ve taşıma işlemi için 2.700EUR ödeme teklifinde bulunulduğu ve bu tutarı ödemeyi taahhüt ettiği,
Sonrasında iade edilen emtianın davacı taşımacı tarafından ------- Plakalı araç ile taşınarak davalının talimatına istinaden ---- bulunan ------- teslim edildiği, fakat davalı tarafından bu taşıma işlemi için daha önce taahhüt edilen 2.700EUR Navlun bedelinin ödenmediği
Somut olayda; Türkiye’den ---- olan taşımanın yarım kalarak ------- geri Türkiye’ye iade edilmesinde sorumluluğun tamamen göndericide olduğu dolayısıyla Davacı Taşımacının Bu Noktada Herhangi Bir Kusurunun Olmadığı ,davacı taşımacıya ait olan aracın bu işlemden sebep beklediğinin anlaşıldığı, ayrıca bu aşamada ekstra masraf kalemlerinin oluşmasının muhtemel olduğu, hususu da birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafından bu taşıma işlemi için daha önce taahhüt edilen 2.700EURbedelinin bu işlem için makul bir tutar olduğuna taşıma uzmanı bilirkişi tarafından da kanaat getirildiği, davacının takibe dayanak olarak gösterdiği 10.01.2024 tarihli -------- seri numaralı 2.700,00 EUR bedelli faturanın davalı kayıtlarında bulunduğu , takip öncesi davalının temerrüte düşürülmediği, icra inkar tazminat talebinin şartlarının oluştuğu, dolayısıyla kötüniyet tazminat talebinin şartlarının oluşmadığı değerlendirilmekle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
----. İcra Dairesinin ------- sayılı icra takip dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 2.700 EURO üzerinden DEVAMINA, fazlaya dair istemin reddine
2-88.452,00 TL nin %20 si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3- Şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine,
4- Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 6.042,16 TL harçtan peşin alınan 1.160,45 TL 'nin mahsubu ile bakiye 4.881,71 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Yargılama gideri mahiyetinde olan 1.160,45 TL peşin harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 10.785,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 10.131,318 TL'sinin davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 2.000,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 121,22 TL'sinin davacıdan tahsiline davalıya verilmesine, arta kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 5.707,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600 TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 3.381,80 TL sinin davalıdan tahsiline, arta kalan kısmın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.