T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/434 Esas
KARAR NO : 2025/732
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/06/2024
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili 24/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Olayın Özeti Davalı ile Müvekkili Şirket arasında 24.08.2023 tarihinde "-------- Projesi Hafriyat İşleri Sözleşmesi (Bundan böyle "Sözleşme" olarak anılacaktır.)" akdedilmiştir. Bu sözleşme ile; Müvekkili Şirket'in ---------- ilinde gerçekleştirmekte olduğu inşaat projesi kapsamında her türlü makine ile hafriyat işlerinin yapılması, çıkan hafriyatın taşıyıcı araçlara yüklenmesi, döküm sahasında boşaltılması gibi hafriyat işlerinin yapılması konusunda taraflar arasında anlaşmaya varılmıştır. Sözleşme kapsamında sözleşmenin imza tarihi işe başlama tarihidir. Bu haliyle işin başlama tarihi 24.08.2023 olup tamamlanma süresi ise 188 gün olarak belirlenmiştir. Yani işin tamamlanma tarihi de 24.02.2024'tür. Ancak işin tamamlanma süresi bir yana, davalı şirket tarafından söz konusu işe geç başlanmış ve işin devamında sözleşme kapsamında yerine getirilmesi gereken yükümlülükler yerine getirilmemiştir. Davalı tarafından yükümlülüğü dahilindeki hafriyat işlemleri yapılmamış, Müvekkili Şirket'e herhangi bir yazılı bildirimde bulunmaksızın 26.12.2023 tarihinde --------- Plakalı sahada bulunan ekskavatörün 15:20’de şantiyeden çıkışı yapılmıştır. Konuya ilişkin fotoğraflar ekte mevcuttur. 08/01/2024, 09/01/2024 tarihlerine ait şantiye güvenlik kamerası kayıtları ve davalı tarafın iş makinesinin sahadan ayrılışı esnasında güvenlik kamerası görüntüleri, çekilen fotoğraflar incelendiğinde açıkça anlaşılacağı üzere davalı taraf üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmemiş, söz konusu işe geç başlanmış ve işin devamında ise makine arızası vb. sebepler öne sürerek işleri aksatmış ve sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemiştir. Dolayısıyla hafriyat işlerinin yapılmamasından dolayı beraber ilerlemesi gereken diğer imalatlar da sekteye uğramış gelinen noktada şantiyedeki tüm imalatların durmasına sebebiyet verilmiştir. Müvekkili Şirket tarafından 22.12.2023 tarihinde Sözleşme kapsamında yükümlülüklerin yerine getirilmediği, 11.11.2023 tarihinden itibaren hafriyat işlerinin yapılmamasından dolayı beraber ilerlemesi gerek diğer imalatların da sekteye uğramış olduğu ve şantiyedeki imalatların durma noktasına geldiğine ilişkin uyarı yazısı yazılmıştır. Ancak Davalı Şirket üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemiş, 26.12.2023 tarihli yazısında ekonomik sıkıntılar, hava muhalefetleri, zeminden kaynaklı problemler ve makine arızalanmaları sonucu işin süresinin uzadığını ileri sürmüştür. Ancak Davalı Şirket sözleşmeye konu işin yapılacağı yeri görmüş ve teklif bu doğrultuda hazırlanmıştır. Ayrıca Davalı, yer altı şartlarına ait bilgiye sahip olmakla birlikte işi etkileyebilecek risk ve ihtimaller hakkında da bilgi sahibidir. Bu husus Sözleşme'nin 15.2. ve 15.3. Maddelerinde açıkça ortada olup Davalı Şirket'in işbu olayda kusurlu olduğu izahtan varestedir. Akabinde, tarafımızca yükümlülüklerini yerine getirmeyen Davalıya ------- Noterliği 26.12.2023 Tarihli, --------- Yevmiye Numaralı " Sözleşme gereğince yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin 10 günlük süre sonunda feshedileceği ve tüm zararın giderilmesi ile cezai şartların Müvekkil Şirket'e ödenmesi" talepli ihtarname keşide edilmiştir. Davalı Şirket tarafından söz konusu ihtarnameye cevap verilmediği gibi herhangi bir ödeme de yapılmamıştır. Bu nedenle Sözleşme’nin Fesih başlıklı 27.1. maddesi “(…) İlk uyarı yazısının Hizmet Verene tebliğinden itibaren 10 (on) gün içinde Hizmet Veren’in yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Hizmet Alan, hiçbir kanuni merasime tabii olmaksızın tek taraflı ve tazminatsız olarak Sözleşme’yi derhal feshetmeye yetkilidir. Sözleşme’nin bu şekilde feshedilmesi halinde Hizmet Alan, eğer var ise Hizmet Veren nezdindeki hak ve alacaklarını ve Kesin Teminat Mektubunu irat kaydeder.” uyarınca taraflarınca -------- Noterliği 11.01.2024 Tarihli,--------- Yevmiye numaralı "Sözleşme gereğince yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin feshedildiğini" bildirir ihtarname keşide edilmiş olup iş akdi feshedilmiştir. Özetle; davalı tarafın sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması nedeniyle sözleşme feshedildiğinden taraflarınca sözleşmeye dayalı alacaklarının davalı taraftan tazmini amacıyla işbu dava açılmıştır. Esasa İlişkin Açıklamalar Davalı Taraf Sözleşmeyi İhlal Etmiş Olup Gerek Sözleşme İle Kararlaştırılan Cezai Şart Bedelini Gerekse Müvekkilin Bu Nedenle Oluşan Zararlarını Tazmin İle Yükümlüdür. Müspet Zarara İlişkin Açıklamalar Sözleşmenin yükümlülükler başlıklı 3.2.6. Maddesi "Hizmet Veren, Hizmet Alan'ın ve/veya üçüncü kişinin uğrayacağı her türlü maddi, manevi, doğrudan, dolaylı, menfi, müspet zararlarını derhal karşılayacaktır. Hizmet Alan, işbu zararları Hizmet Veren'in hakediş ve alacaklarından mashup etme hakkına sahiptir." şeklindedir. TBK madde 112- "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." hükmünü havidir. Müspet zararın meydana gelmesi için borçlunun borca aykırı davranması, borcun ifa edilmemesi veya gereği gibi ifa edilmemesi, sözleşmenin ayıplı olarak ifa edilmesi, temerrüde düşülmesi ve bu davranışlar neticesinde alacaklının menfaati ihlal edilmiş olunmalıdır. İşbu davaya konu olayda Davalı Şirket, Sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemiş olup Müvekkil Şirketin zararına sebebiyet vermiştir. Dolayısıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyen Davalı Şirket, müspet zararımızın tazmini ile yükümlüdür. Davalı Şirket Tarafından Ödenmesi Gereken Sgk Primleri Müvekkil Şirket Tarafından Ödendiğinden Toplam 7.339,24-TL --------- Prim Ödemesinin Davalı Şirketten Tazmini Gerekmektedir. Sözleşme uyarınca davalı şirket; işçi ücretleri, sigorta primleri, masraf, gider, prim ve sair giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak Davalı Şirket tarafından, --------- prim ödemeleri yapılmamış olup 01.02.2024 tarihinde Müvekkili Şirket tarafından Davalı Şirket'e konuya ilişkin bilgilendirme yazısı yazılmıştır. İlgili yazıda 03.02.2024 tarihinde vadesi geçen ---------- borcunun hatırlatılmasına rağmen halen ödenmediği, Sözleşme'nin 9.4 maddesi uyarınca ilgili cezaların fatura edileceği belirtilerek 07.02.2024 tarihi itibariyle 7.339,24-TL borcun Müvekkili Şirket tarafından ödendiği Davalı tarafa bildirilmiştir. Hal böyle iken müvekkili Şirket tarafından ödenmiş olan toplam 7.339,24-TL --------- borcunun davalı şirketten tazmini gerekmektedir. Davalı Şirket Tarafından Ödenmesi Gereken --------- Primleri Müvekkili Şirket Tarafından Ödendiğinden Sözleşme Gereği Müvekkili Şirkete 4.500,00-TL + KDV Hizmet Bedelinin Ödenmesi Gerekmektedir. Sözleşme'nin Hizmet Veren'e ait sair ödemeler başlıklı 9.4 madde uyarınca gününde yatırılmayan --------- Primleri Müvekkili Şirket tarafından, Davalı/ Hizmet Veren adına yatırılır ise 4.500,00-TL + KDV Hizmet bedeli olarak Davalı/Hizmet Veren'e faturalandırılacaktır. Hal böyle iken Davalı Şirket tarafından ödemeleri yapılmayan 2023/12. Dönem --------- Primleri Müvekkili Şirket tarafından ödenmiş olup 4.500,00-TL + 900,00-TL (KDV) olmak üzere toplam 5.400,00-TL'nin davalı şirketten tazmini gerekmektedir. Müvekkili Şirket Tarafından Düzenlenen 11.12.2023 Tarihli 317.220,00 TL Bedelli İade Faturanın Davalı Şirketten Tazmini Gerekmektedir. Müvekkili Şirket tarafından Davalı/Hizmet Veren'e 600.000,00-TL döküm bedeli ödenmiş olup davalı tarafından yalnızca 282.780,00-TL'lik döküm yapılmıştır. Bu nedenle, Müvekkili Şirket tarafından 11.12.2023 tarihli 317.220,00-TL bedelli iade fatura kesilmiştir. Hal böyle iken müvekkili Şirket tarafından kesilmiş olan toplam 317.220,00-TL bedelli iade faturanın davalı şirketten tazmini gerekmektedir. Sözleşme Kapsamında Belirlenen Cezai Şartların Davalı Şirketten Tazmini İle Müvekkiline Ödenmesi Gerekmektedir. Taraflar, Sözleşme uyarınca üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmedikleri takdirde cezai bedel ödenmesi konusunda anlaşmışlardır. TBK Cezanın Miktarı Başlıklı 182. Maddesi "Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler." hükmünü havi olup Nitekim TTK 22’ye göre "Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121 inci maddesinin ikinci fıkrasıyla 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 525 inci maddesinde yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez." şeklindedir. ---------- sayılı ilamı ise "Tacir olan taraflar cezanın fahiş olduğundan bahisle tenkisini isteyemezler." şeklinde olup Davalı Şirket'in tacir sıfatına haiz olduğu izahtan varestedir. Sözleşmenin 29.5. maddesi “Hizmet Veren, işbu Sözleşme yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmemesi ya da eksik yerine getirmesi 300.000,00.-TL (üçyüzbintürklirası) tutarında cezai şartı hiçbir mahkeme kararına hacet kalmaksızın ödemekle yükümlüdür.” şeklinde olup Davalı Hizmet Veren tarafından Sözleşme uyarınca yükümlülüklerin yerine getirilmediği göz önüne alındığında ilgili cezai şartın Müvekkil Şirket'e ödenmesi gerekmektedir. Sözleşme'nin 29.1. Maddesi uyarınca Davalı Şirket, Sözleşme 'nin imza tarihinden itibaren iki takvim günü içinde fiilen işe başlamaması durumunda, işe başlamadığı güne kadar günlük 5.000,00-TL işe başlamama cezası ödeyecektir. Sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca günlük 5.000,00-TL üzerinden cezai şartın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak Müvekkil Şirket'e ödenmesi gerekmektedir. Sözleşme’nin 29.2. maddesi uyarınca Davalı Şirket, Sözleşmede belirtilen vecibelerden herhangi birine riayet etmediği takdirde, Müvekkil Şirket tarafından Davalı Şirket’e yazılı bildirimde bulunarak, 3 (üç) takvim günlük bir süre verilecek, bu süre içinde Davalı Şirket’in yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği takdirde, yükümlülüklerin yerine getirilmesi başlayıncaya kadar geçen sürenin (Hizmet Alan tarafından verilen üç günlük süre dahil) her günü için 5.000,00-TL (beşbintürklirası) gecikme cezası Davalı Şirket tarafından ödenecektir. Taraflarınca Davalı Şirket'e 22.12.2023 tarihinde bildirimde bulunulmuş olup 25.12.2023 tarihinden itibaren günlük 5.000,00-TL üzerinden cezai şartın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak Müvekkili Şirket'e ödenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin 3.2.8. maddesi uyarınca Davalı Şirket en az iki adet ekskavatör ve Müvekkil Şirket'in uygun gördüğü sayıda taşıma aracı ve JCB şantiyede bulundurmalıdır. Aksi takdirde her bir ekskevatör için günlük 15.000,00TL(onbeşbintürklirası) ve her bir taşıma aracı için günlük 5.000,00TL (beşbintürklirası) ve her bir JCB veya benzer makine için günlük 10.000,00TL (onbintürklirası) cezai işlem uygulanması konusunda taraflar anlaşmışlardır. Hal böyle iken şantiyede bulunması gereken 1 adet ekskavatörün şantiyede bulunmadığı gün sayısı üzerinden cezai şartın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak Müvekkili Şirket'e ödenmesi gerekmektedir. Sözleşmenin 3.2.34. maddesi uyarınca, Davalı Şirket, iş süresince işinin başında işten sorumlu yeterli teknik bilgiye haiz, en az 5 yıl tecrübeli, 1 inşaat mühendisi veya en az 10 yıl tecrübeli, 1 tekniker bulundurmakla yükümlüdür. Teknik personel işinin başında bulunmadığı takdirde ise günlük 2.000,00-TL cezai şart uygulanacaktır. Bu madde kapsamında Davalı Şirket'in 1 adet teknik personeli şantiyede bulundurmadığı gün sayısı üzerinden cezai şartın bilirkişi marifetiyle hesaplanarak Müvekkil Şirket'e ödenmesi gerekmektedir. Faiz Türü Ve Faiz Başlangıç Tarihi Yönünden Açıklamalar Taraflarınca yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalıya karşı 01.01.2024 tarihli ihtarname keşide edilmiş olup tüm alacak kalemlerinde faiz başlangıcının ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 11.01.2024 tarihinin esas alınması gerekmektedir. TTK 19/2 maddesinde taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmelerin, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılacağı belirtildiğinden, dava konusu alacak kalemlerine ticari avans faizinin uygulanması gerekmektedir. İhtiyati Haciz Talebi Haricen aldıkları bilgilere göre Davalı Şirket, sıkça çek kırdırma işlemi yapmakta olup bu husus Davalı'nın ticari faaliyette bulunduğu çevre tarafından da bilinmektedir. Bu durum Davalı Şirket'in mallarını kaçırma eğiliminde olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Davalı Şirket'in mal kaçırma ihtimaline karşın, alacağımızın sürüncemede kalmaması adına Davalı Şirket'in taşınır, taşınmaz, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması için mahkemenize müracaat etme zorunluluğu doğduğundan bahisle öncelikle; tensip ile birlikte, davalı şirketin taşınır, taşınmaz, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, haklı davalarının kabulüne, davalı tarafından sözleşmeye aykırı şekilde davranılması nedeniyle 7.339,24-TL --------- Prim alacağının, 5.400,00-TL ---------- Prim alacağının, 317.220,00 TL iade fatura alacağının, 300.000,00-TL cezai şart alacağının, 1.000,00-TL gecikme günü üzerinden cezai şart alacağının, 1.000,00-TL yükümlülüklerin yerine getirilmediği gün üzerinden cezai şart alacağının, 1.000,00-TL ekskavatör bulunmayan gün sayısı üzerinden cezai şart alacağının, 1.000,00-TL teknik personelin şantiyede bulunmadığı gün sayısı üzerinden cezai şart alacağının fazlaya ilişkin dava, ek dava, talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte toplamda 633.959,24-TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine tüm yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa duruşma gününü bildirir dava dilekçesi tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.
Mahkemece re'sen seçilecek bir mali müşavir eşliğinde 20/12/2024 günü saat 11:00'de mahkeme kaleminde bilirkişi incelemesi yapılmak üzere en geç bu tarihe kadar belirlenen kesin süre içerisinde sunmaları veya inceleme gününde hazır etmeleri ya da bu tarihten en geç 3 gün öncesine kadar verilen kesin süre içerisinde defterlerin bulunduğu yerin yahut kişinin açık bilgilerini bildirmeleri suretiyle defterlerin yerinde incelenmesini talep etmeleri gerektiğinin ihtarına, taraflara verilen kesin süreye riayet edilmemesi durumunda, kesin süreye riayet etmeyen tarafın ticari defterlerini sunmaktan kaçınmış sayılacağının, bu hususta yeniden süre verilmeyeceğinin ve karşı tarafın kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yapılmış ticari defterlerinin kendisi lehine kesin delil olarak kabul edileceğinin davacı vekiline ve davalıya ihtarına karar verilmiş, davacı taraf yerinde inceleme talep etmiş, davalı taraf ticari defterleri sunmadığı gibi herhangi bir beyanda da bulunmamıştır. Dosyanın bir inşaat mühendisi ve bir nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisinden oluşan heyete verilmesine karar verilmiştir. Bilirkişiler İnşaat Yüksek Mühendisi ---------, Mali Müşavir --------- ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı --------- tarafından sunulan 05.03.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "7) SONUÇ Dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; taraflar arasında 24.08.2023 tarihli hafriyat işleri sözleşmesi yapıldığı, bu durumda taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi davacının iş sahibi davalının yüklenici sıfatına haiz olduğu, Davacının 26.12.2023 tarihinde sözleşme kapsamında eksiklikler olduğu, işlerin gereği gibi yapılmadığını beyan ederek davalı yükleniciye ihtar gönderdiği, Akabinde, sözleşmedeki edimlerin süresi içinde ifa edilmemesi sebebiyle davacının 11.01.2024 tarihinde sözleşmeyi fesh ettiğini beyan ettiği, sözleşmenin feshi durumunda iş sahibinin yapılan kısmından fazla ödediği tutar ile sözleşmede kararlaştırılan ve tatbik edilecek cezai şart ile fiili zararlarını talep edebileceği, bu kapsamda; a) Dosya muhtevasında davacının iddiası olan; davalının dökümünü yaptığı 282.780,00.-TL'lik işin teknik dokümanı, fişleri, tutanağı, hak edişi veya metrajı mevcut olmadığından kesilen iade faturasının teknik yönden kontrol edilemediği, b) Davalının dava konusu işi eksik yapması ve tamamlamaması nedenleriyle Sözleşmenin 29.5 Maddesi gereğince 300.000.-TL tutarındaki cezai şartın teknik yönden geçerli olduğu, c) Sözleşme imza tarihinden itibaren 2 takvim günü içinde işe başlanacağı belirtilmişse de taraflar arasında düzenlenmiş olan İş Yeri Teslim Tutanağı'nda işe başlama tarihi 12.09.2023 olarak belirtilmiş olup, iş bu tutanak göz önüne alınarak işe başlama tarihindeki gecikmenin tarafların iradesi ile olduğu anlaşıldığından Sözleşmenin 29.1. Maddesi uyarınca cezai şartın doğmadığı, d) Davalının sözleşme konusu teknik yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmediği için Sözleşmenin 29.2. Maddesi uyarınca sözleşmenin fesih tarihine kadar 100.000.-TL gecikme cezası doğduğu, e) 1 Adet Ekskavatörün şantiye dışına çıkarılması nedeniyle Sözleşmenin 3.2.8.Maddesi uyarınca Sözleşmenin feshedildiği tarihe 255.000.-TL cezai şart doğduğu, f) Davacı 11.01.2024 tarihli Fesih İhtarnamesinde 1 adet teknik personelin 138 gündür şantiyede bulunmadığını beyan ettiği, ancak bu konuda geçerli nitelikte herhangi bir belge veya puantaj sunmadığı belirlenmekle birlikte söz konusu beyanın geçerli görülmesi halinde ise Sözleşmenin 3.2.34. Maddesi uyarınca fesih tarihine kadarki cezai şartın 276.000.-TL olacağı, Bu kapsamda davacı tarafından işin yapılmayan kısmının 317.220,00 TL” ye tekabül ettiği ve sözleşme süresince yeterli personel bulundurulmadığının ortaya konulması halinde, davacının davalıdan toplam 1.255.559,24 TL alacaklı olacağı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak heyetimizce hazırlanan iş bu Rapor bilirkişi görüşü olarak saygı ile arz olunur." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davacının itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosyanın ek rapor sunması için mali müşavir dışındaki bilirkişi heyetine verilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişiler İnşaat Yüksek Mühendisi --------- ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı --------- tarafından sunulan 03.07.2025 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda özetle; "4) İNCELEME TARTIŞMA VE DEĞERLENDİRME Kök Raporda özetle; Davacının dosyaya sunduğu şantiye kamera görüntülerinden 1 Adet Ekskavatörün 26.12.2023 günü tur kamyona yüklendiği görülmektedir. Davalının dosyada savunması veya cevabı bulunmadığından söz konusu Ekskavatörün hangi nedenle şantiye dışına çıkarıldığı anlaşılamamıştır. Davacının iş bu kamera kaydı ile belirtiği şekilde 1 Adet Ekskavatörün şantiye dışına çıkarıldığının ve sonradan tekrar şantiyeye getirilmediğinin tespiti halinde Sözleşmenin 3.2.8.Maddesi uyarınca davacının davalıdan günlük 15.000.-TL cezai şart talep etme hakkı olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Buna göre Sözleşmenin feshedildiği tarihe kadarki cezai şart bedeli aşağıda hesaplanmıştır. Ekskavatörün şantiye dışına çıkarıldığı tarih: 26.12.2023 Sözleşmenin fesih tarihi: 11.01.2024 Cezai şart süresi: 17 gün Cezai şart bedeli: 15.000.-TL/gün x 17 gün - 255.000.-TL değerlendirmesi yapılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 3.2.8. maddesi uyarınca iki ekskavatörün şantiyede bulundurulacağı kararlaştırılmıştır. Dosya muhtevasında işin başından itibaren şantiyede sadece 1 Ekskavatör bulunduğu ile ilgili geçerli bir belgeye rastlanmamıştır. Bunun yanında davacının şantiyede bulunmayan 1 adet Ekskavatör için davalıya yaptığı herhangi bir bildirime ve/veya ihtara da rastlanamamıştır. Dosyadaki mevcut belgelerden söz konusu Ekskavatörün işin başlangıç tarihinden itibaren her gün şantiyede bulunmadığına dair bir tespit yapmak mümkün olmamıştır. Sayın Mahkeme'ce davacının iş bu talebinin doğru ve geçerli görülmesi halinde ise şantiyede hiç bulunmayan 1 Ekskavatör için işin başlangıç tarihinden sözleşmenin fesih tarihine kadar geçen süredeki cezai şart bedeli aşağıda hesaplanmıştır. İşe Başlama Tarihi: 12.09.2023 Sözleşmenin fesih tarihi: 11.01.2024 Cezai şart süresi: 121 gün Cezai şart bedeli: 15.000.-TL/gün x 121 gün = 1.815.000.-TL Sonuç olarak; Şantiyede Ekskavatör bulundurmama nedeniyle hesaplanan toplam cezai şart bedeli; 255.000.-TL * 1.815.000.-TL = 2.070.000.-TL olarak hesaplanmıştır. 5) SONUÇ Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle, Mahkemece baştan itibaren bir eskavatörün hiç bulunmadığı ve sözleşme süresince yeterli personel bulundurulmadığına kanaat edilmesi halinde, davacının davalıdan toplam 3.070.559,24 TL alacaklı olacağı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak heyetimizce hazırlanan iş bu Ek Rapor bilirkişi görüşü olarak saygı ile arz olunur." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekili 25/08/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle özetle; Davanın başlangıçta kısmi dava olarak açıldığını, 633.959,24 TL’nin davalıdan tahsili talep edilmiştir. Dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere, fazlaya ilişkin dava ve ıslah hakları saklı tutulmuştur. Yargılama sırasında dosyaya sunulan 05/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ve 03/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile birlikte, müvekkilinin davalıdan olan gerçek alacak miktarı somut biçimde tespit edilmiştir. Bilirkişi Heyeti Tarafından Yapılan İnceleme Sonucunda; İşin yapılmayan kısmı nedeniyle alacak: 317.220,00 TL, Ekskavatör bulundurmama (Sözleşme m. 3.2.8) cezai şartı: 2.070.000,00 TL, Teknik personel bulundurmama (Sözleşme m. 3.2.34) cezai şartı: 276.000,00 TL, İşin eksik yapılması / tamamlanmaması nedeniyle cezai şart (Sözleşme m. 29.5): 300.000,00 TL, Sözleşme edimlerinin ifa edilmemesi nedeniyle cezai şart (Sözleşme m. 29.2): 100.000,00 TL ve Fiili zarar – -------- prim ödemesi: 7.339,24 TL olmak üzere toplam alacak 3.070.559,24 TL olarak hesaplanmıştır. Bu rakam, davanın başında öngörülen ve kısmi olarak talep edilen miktarın çok üzerinde olup, bilirkişi raporu doğrultusunda 633.959,24- TL olan taleplerini 2.436.660,00-TL artırarak toplam 3.070.559,24 -TL olarak ıslah ettiklerini, hal böyle iken 633.959,24 TL taleple ikame ettikleri davalarını 2.436.660,00-TL ıslah ederek toplam 3.070.559,24-TL alacağın 11.01.2024 tarihinden (fesih ihtarnamesinin tebliğ tarihi) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiklerinden bahisle 633.959,24-TL olan taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 2.436.660,00-TL artırarak toplam 3.070.559,24-TL olarak ıslahına, bu miktarın 11.01.2024 tarihinden (fesih ihtarnamesinin tebliğ tarihi) itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Islah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesi gereği gibi ifa edilmediğinden bahisle feshi sebebiyle bir kısım alacak, tazminat ve cezai şart alacağı istemlerine ilişkindir. Davacı taraf, davalı tarafın sözleşme şartlarına uymadığından bahisle sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğini iddia ederek bir kısım taleplerde bulunmaktadır.
Davalı taraf, davaya cevap vermemiştir. Taraflar arasında 32 sayfadan oluşan 24.08.2023 tarihli Maslak Dream Projesi Hafriyat İşleri Sözleşmesi, 2 sayfadan oluşan ------- Projesi Hafriyat İşleri Birim Fiyat Tarifleri, 1 sayfadan oluşan --------- Projesi Hafriyat İşleri Keşif Tablosu ve 4 sayfadan oluşan--------- Projesi Hafriyat İşleri Teknik Şartnamesi imzalanmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri A. Sözleşmenin kurulması I. İrade açıklaması 1. Genel olarak başlıklı 1 inci maddesi "Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.", 2. İkinci derecedeki noktalar başlıklı 2 nci maddesi "Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar. Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır.", Eser Sözleşmesi A. Tanımı başlıklı 470 nci maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." ve b. İşsahibinin seçimlik hakları başlıklı 475 inci maddesi "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." hükmünü düzenlemiştir.
Taraflar arasında 24.08.2023 tarihli hafriyat işleri yapımı için çok kapsamlı bir sözleşme imzalanmış ve 12.09.2023 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. Sözleşme çok kapsamlı olsa da işleyiş profesyonelce yürütülmemiş, sözleşmeye göre eksik olduğu iddia edilen hususlarda taraflarca tutanak tutulmamış ve yer tesliminden yaklaşık iki buçuk ay sonra eksik hususların bildirimi için ihtar çekilmiştir. Bu tespitler ve davacı tarafın zımni kabulleri sonucunda davacı tarafın talepleri irdelenecek olursa; davalı tarafça yapılan işin teknik dokümanı fişleri, tutanağı, hak edişi veya metrajı bulunmadığından davacı tarafın işin yapılmayan kısmı için talep ettiği 317.220,00 TL alacak talebi ispat olunamadığından reddine, -------- gelen cevap yazısında davalı tarafça yapılması gereken işsizlik primi ödemesinin davacı tarafça yapıldığı anlaşıldığından davacı tarafın 7.339,24 TL SGK pirim alacağı talebinin kabulüne, --------- gelen cevap yazısında diğer işsizlik primi ödemesinin davacı tarafça yapılmadığı anlaşıldığından davacı tarafın 5.400,00 TL --------- pirim alacağı talebinin reddine, davacı tarafın genel anlamda sözleşme konusu işi eksik yapması ve tamamlamaması ile bu konuda haklı bir sebep ileri sürmemesi göz önünde bulundurulduğunda sözleşmenin 29.5 maddesi uyarınca davacı tarafın 300.000,00 TL işin eksik yapılması / tamamlanmaması cezai şart alacağı talebinin kabulüne, davalı taraf 1 ekskavatörü 26.12.2023 tarihinde şantiye alanından çıkarttığı ve bu konuda haklı bir sebep ileri sürmediğinden sözleşmenin 3.2.8 maddesi uyarınca bilirkişi tarafından hesaplanan 255.000,00 TL cezai şart talebinin kabulüne ancak diğer ekskavatörün şantiye sahasında bulunup bulunmadığı yönünde tutanak veyahut bilgi belge bulunmadığından davacı tarafın 1.815.000,00 TL cezai şart talebinin reddine, davacı tarafın 22/12/2023 tarihli e-posta ile sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini davalı tarafa ihtar ettiği, davalı tarafça yükümlülüklerin yerine getirilmediği ve bu konuda haklı bir sebep ileri sürülmediğinden sözleşmenin 29.2 maddesi uyarınca bilirkişi tarafından hesaplanan 100.000,00 TL cezai şart talebinin kabulüne, teknik personelin şantiye sahasında bulunup bulunmadığı yönünde tutanak veyahut bilgi belge bulunmadığından davacı tarafın 276.000,00 TL cezai şart talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a) Davacı tarafın işin yapılmayan kısmı için talep ettiği 317.220,00 TL alacak talebinin REDDİNE,
b) Davacı tarafın 7.339,24 TL --------- pirim alacağı talebinin KABULÜ ile,
- 7.339,24 TL'nin 11.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c) Davacı tarafın 5.400,00 TL ---------- pirim alacağı talebinin REDDİNE,
ç) Davacı tarafın 300.000,00 TL işin eksik yapılması / tamamlanmaması cezai şart alacağı talebinin KABULÜ ile,
- 300.000,00 TL'nin 11.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d) Davacı tarafın 2.070.000,00 TL ekskavatör bulundurmama cezai şart alacağı talebinin KISMEN KABULÜ ile,
- 255.000,00 TL'nin 11.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- Davacı tarafın fazlaya ilişkin ekskavatör bulundurmama cezai şart alacağı talebinin reddine,
e) Davacı tarafın 100.000,00 TL sözleşme edimlerinin ifa edilmemesi cezai şart alacağı talebinin KABULÜ ile,
- 100.000,00 TL'nin 11.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
f) Davacı tarafın 276.000,00 TL teknik personel bulundurmama cezai şart alacağı talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanuna göre alınması gereken 45.244,39 TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından peşin yatırılan 10.826,44 TL harç ile tamamlama harcı 41.613,00 TL olmak üzere toplam 52.439,44 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 7.195,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan 10.826,44 TL harç ile tamamlama harcı 41.613,00 TL olmak üzere toplam 52.439,44 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 427,60 TL başvurma harcı, 120,00 TL posta masrafı ve 21.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.547,60 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 4.647,95 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 103.350,89 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26 (2) maddesi ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca---------- bütçesinden ödenenecek 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin 819,68 TL'sinin davalıdan, 2.980,32 TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde---------- Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025