T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/933 Esas
KARAR NO : 2025/192
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/12/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesini özetle; 05.08.2023 tarihinde ---------- ait ve ----------- sevk ve idaresindeki ----------- plakalı aracın, davacıya ait ---------- plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Dava; kusurlu sürücü, kusursuz sorumlu malik ve -----------Ş.'ye karşı açıldığı, Davalı şirket ile kusurlu araç arasında ----------- no'lu geçerli ZMMS poliçesi bulunduğu, Davacı, seçimlik hakkını kullanarak aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu 31.08.2023 tarihli ---------- isimli yetkili firma tarafından düzenlenen teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarı KDV dahil 4.176,97 Euro olarak tespit edildiği, iş bu ekspertiz raporu için 166,08 Euro ödemede bulunulduğu, Davalı sigorta şirketi, kaza tarihi itibarıyla ZMMS poliçesi açısından 120.000,00 TL ile sınırlı olduğu, Davalı taraflar ve sigorta şirketi ZMMS sıfatıyla zarar görene gerçek zararını ve hasar bedeline yansıyacak KDV miktarını da ödemesi gerektiği, dava ve netice-i talebin Islah hakkı saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak olarak şimdilik 50,00 Euro hasar tazminatının; davalı şahıs ve araç malikinden kaza tarihi olan 05.08.2023 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinden ise ZMMS teminat limitleri (120.000,00 TL) ile sınırlı olmak üzere, aynı araç için ayrıca İMM poliçesi varsa, ZMMS'yi aşan hallerde İMM poliçesi teminat limitleri le sınırlı olmak üzere, temerrüt tarihi olan 26.09.2023 tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen yabancı para bakımından değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki ----------- Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşıl Türk Lirası olarak tahsiline, davalıca ödenmiş 166,08 Euro ekspertiz rapor ücretinin müşterek ve müteselsilen fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasına, Yargılama giderlerinin ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine, karar verilmesi...” talep edilmektedir.
Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; Davacı, 05.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu, ----------- plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, --------- plaka sayılı aracın kusuruna istinaden, müvekkil sigorta şirketinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 EURO * 32.1786 = 1.608,93 TL TL hasar bedeli tazminatı ve 166,08 Euro ekspertiz ücreti isteminde bulunulduğu, ----------- plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ------------- poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 19/10/2022 - 19/10/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğu, Poliçeden dolayı MADDİ ZARARLARA İLİŞKİN TEMİNAT LİMİTİ kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL olduğu, Poliçe limitini bildirmemiz davayı ve iddiaları kabul anlamında değildir. Somut olaya ilişkin usule ve esasa ilişkin itirazlarımızı sunmadan evvel belirtmek isteriz ki; davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği delillerin tamamının tarafımıza tebliğ edilmesi gerekmekte ve tarafımızca talep olunmaktadır. Bilindiği üzere 6100 Sayılı HMK'nın 121. maddesine göre, davacı tarafın dava dilekçesi ile birlikte delillerini tarafımıza tebliğ etmesi zorunlu olduğu, tüm bu nedenler gereği talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava ----------- plaka sayılı aracın hasar tazminat bedeli ve ekspertiz ücreti tahsil talebine ilişkindir. Taraf teşkili sağlanmış deliller toplanmıştır. Olay; ---------- ili, --------- ilçesi, ----------- mahallesi, ----------- yolu üzerinde, 05.08.2023 tarihinde saat 18:14 sıralarında ilgili mahalde seyir halinde bulunan sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan ----------- plakalı aracı ile -----------yolu üzerinde seyir halinde iken ----------- Trafik işaret lambalarına geldiğinde kırmızı ışıkta beklemekte olan sürücü --------- sevk ve idaresinde bulunan ----------- plakalı aracın sağ arka kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği dosya içeriğindeki mevcut belgelerden anlaşılmıştır. Teknik bilirkişi kusur değerlendirmesi; Dosya tümüyle tetkik edildiğinde, dosyadaki mevcut Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı, elde edilen tüm veriler kaza yerinin konumu ve mahal şartları dikkate alınarak olay birlikte değerlendirilip aşağıdaki şekilde rapor tanzimi cihetine gidilmiştir. A) Asli kusur sayılan hallerden olan “ARKADAN ÇARPMA”, Asli kusurunu davalı sürücü ----------- işlediği. mevcut bilgiler ve beyanlar üzerinden yapılan incelemelerde: sürücü ------------ sevk ve idaresinde bulunan ----------- plakalı aracı ile mevcut mahalde, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek dikkatini taşıt yoluna vermediği, mevcut mahalde trafiğin seyrine göre trafik ışıklarında beklemekte bulunan ------------ plakalı aracın arka kısmına çarpması ile oluşan kazada Sürücü ---------- sevk ve idaresinde bulunan ------------ plakalı aracı ile ilgili mahalde trafik ışıklarında beklemekte bulunan trafiğin seyrine göre araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmediği, trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesi sonucu araçların hasarlanması olarak neticelenen olayın oluşumunda etkenlik/sebebiyet arz ettiği için Asli Kusurunun Bulunduğu, B-) Sürücü ---------- sevk ve idaresinde bulunan ---------- plakalı aracı ile: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde Atfı Kabil Kusuru Bulunmadığı, Değerlendirmesi yapılmıştır. Dosya içeriği kazanın oluş şekline uygun teknik bilirkişi kusur değerlendirmesi mahkememizce de benimsenmiştir.Hasar Yönünden Teknik İnceleme Raporu: Davacıya ait ---------- plakalı, ------------- marka, ------------ tipi, ----------- model, şasi numarası------------, kilometresinin 159.083 olduğu, 05.08.2023 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu ----------- plakalı aracın: arka tampon, sağ arka stop, bagaj kapağı, sağ arka çamurluk, sağ-sol arka iç stop, bağlantı braketleri, parçaları üzerinde hasarlar oluştuğu dosyaya sunulan fotoğraf ve teknik bilgilerden anlaşılmıştır.
----------- plakalı, aracın hasarına ilişkin alman Araç Ekspertiz Bürosu tarafından düzenlenmiş 31.08.2023 kayıt tarihli ekspertiz raporunda belirlenmiş hasarlı parçaların değişim-onarım ve işçilik bedellerini içerir toplam onarım tutarının “ 4.176,97-EURO” olduğu belirtilmiştir. 05.08.2023 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu dava konusu ---------- plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak yapılan değerlendirmede temel görüş olarak: ------------- sayılı kararında; ‘’Yabancı plakalı araçtaki onarım aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış veya yapılması zorunlu ise zararı o ülkedeki giderlere göre belirlemek gerekir... Davacının yenilenecek parça değerlerine ilişkin zararlarının ------------ piyasasına göre belirlenmesinde isabetsizlik yoktur. Ancak tamirin de ------------ yapılacağı zorunluluğu itibariyle işçilik giderlerinin ------------ piyasasına göre belirlenmesi isabetli değildir” şeklinde hüküm tesis etmiştir. Mevcut Yargıtay kararı göz önüne alınarak yapılan incelemelerde, ------------ Araç Ekspertiz Bürosu tarafından düzenlenmiş hasar raporunda belirtilmiş olan, işçilik-parça değişimi-KDV oranlarının ayrı ayrı listelenmesi ile kaza ve ekspertiz tarihi itibariyle hasar bedelinin ------------ piyasa rayiçlerine göre uygun olduğu yönünde değerlendirmesi yapılmıştır. Dolayısı ile dava konusu araç üzerinde meydana gelen kaza ile dosya içeriğinde mevcut teknik veriler ve fotoğrafların incelenmesi ile hasar bedelinin 4.176,97-EURO olacağı yönünde değerlendirilmiştir. Dosya içeriğinde yapılan incelemelerde davacı tarafın alman ekspertiz bürosu tarafından belirlenmiş ------------ Rapor numaralı dosyasında ------------ plakalı, ------------ marka, --------- tipi araçta meydana gelen hasara ilişkin 4.176,97 EURO ödeme yaptığına dair fatura/makbuz/Banka ödeme dekontu gibi verilerin dosya içeriğinde yapılan incelemelerinde, 4.176,97 EURO tutarlı ödemelerin mevcut olmadığı, ------------- kararı; ‘’…. Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmışsa zarar bu ülkede katlanılan giderlere göre belirlenmelidir. Hasar gören yabancı plakalı aracın ülkemizde tamir ettirilmesi zorunluluğu yoktur. Hasarlı hali ile yurt dışına çıkıp orada tamir ettirilmesi durumunda o ülkedeki onarım giderlerinin esas alınması gerekir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş, olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir…..” Bu kapsam dahilinde dosya içeriğinde Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş, olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığının tahsili gerekmekte olup, 4.176,97 EURO tutarlı ödemelerin mevcut olmaması nedeni ile 05.08.2023 kaza tarihi itibari ile EURO bedeli belirlenmiştir. 05.08.2023 kaza tarihinde 4.176,97 EURO karşılığı = 4.176,97 EURO x 29,5954 TL = 123.619,10 TL olarak hesap edilmiştir. Davalı ----------.; somut olayın vukuunda diğer davalının trafik sigortasını sağladığı ------------- plakalı otomobilin işleteni konumundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 3’te; işleten, “araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır”, araç sahibi ise, “araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde araç maliki ve işletenin sorumluluğu düzenlenmiş olup kusura dayalı sorumluluk olmadığı, kusursuz tehlike sorumluluğu olduğu, malik veya işletenin sürücüsünün zarar doğurucu eylemlerinden sorumlu olacağı ortadadır. İşletenin bu sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler ise Karayolları Trafik Kanunu’nun 86. maddesinde belirtilmiştir. Bu madde gereğince işletenin meydana gelmiş bulunan zarardan kurtulması veya sorumluluğun azaltılabilmesi için; kendisinin veya eylemlerinden sorumlu bulunduğu kişilerin kusuru bulunmaması, kazanın mücbir bir sebepten meydana gelmiş olması, üçüncü bir kişinin ağır kusurundan ileri gelmiş olması hallerinde işletenin sorumluluktan kurtulması ve sorumluluğunun azaltılması mümkün bulunmaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigortası, sigorta ettirenin 3. kişilere verdiği onun karşılamak üzere hem üçüncü kişileri hem de sigorta ettireni koruma amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türü olduğundan sigortacının (sigorta şirketinin) sorumluluğu, sigortalısının veya sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Limitin üzerindeki zarardan sorumlu değildir.
Davacı ---------- tarafından aracın hasar miktarının tespiti yönünden ekspertiz yaptırıldığına ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan ------------ Fatura Numaralı, 01.09.2023 tarihli 166,08 Euro tutarlı eksper hizmet bedeli faturası ibraz edilmiş olduğu, harici yapılan araştırmada ------------ da ekspertiz ücretinin 150-450 euro olduğu görülmektedir. ''
Ekspertiz ücreti yargılama gideri kapsamında olup, tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır. Yapılan incelemeler kapsamında dava konusu ----------- plakalı, ---------- marka, ------------ tipi araçta yapılmış ekspertiz incelemesinin çok kapsamlı olmadığı, ufak ölçekli hasara ilişkin bir inceleme olması nedeni ile 166,08 EURO bedelin dosya kapsamında kadr-i maruf değer teşkil edeceği değerlendirmesi yapılmıştır. Ekspertiz ücretinin 05.08.2023 kaza tarihinde 166,08 EURO karşılığı = 166,08 EURO x 29,5954 TL = 4.915,20 TL olarak hesap edilmiş olup kanat belirtilerek mahkeme taktirine bırakılmıştır. Davacı vekili 24/12/2024 tarihli bedel arttırım dilekçesinde; Dosyaya sunulu evraklardan da görüleceği gibi, 13.09.2023 tarihinde sigortaya kargo yolu ile yazılı bildirimde bulundum. Bu bildirim, sigortaya 14.09.2023 tarihinde ulaşmıştır. Yasalar gereği tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ödeme yapılması zorunludur. Bu sebeple davalı sigorta şirketi 27.09.2023 tarihinde temerrüde düşmüştür.Fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah hakkımız saklı kalmak kaydı ile talebimi 4.176,97-Euro hasar tazminatının; davalı sigorta şirketi yönünden, temerrüde düştüğü 27.09.2023 tarihinden itibaren, zmms teminat limiti olan 120 bin TL ile sınırlı olmak üzere, davalı şahıs yönünden ise, kaza tarihi olan 05.08.2023 tarihinden itibaren, Müşterek ve müteselsilen 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki ----------- Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak ödenmesine,TTK m 1426 gereği, bilirkişi raporunda da makul görülen ve müvekkil tarafından ödenip faturası ibraz edilen 166,08 Euro ekspertiz rapor ücretinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen fiili ödeme tarihindeki ---------- Bankası Efektif Satış kuru karşılığı TL olarak yargılama giderlerinden sayılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava ---------- plaka sayılı aracın hasar tazminat bedeli ve ekspertiz ücreti tahsil talebine ilişkindir 05.08.2023 tarihinde davalı sürücü ----------- sevk ve idaresinde bulunan ----------- plakalı arac ile dava dışı sürücü ----------- sevk ve idaresinde bulunan ------------ plakalı araç arasında çift taraflı trafik kazası meydana gelmiştir. Kazanın oluşumunda davalı sürücü % 100 asli kusurludur. Dava dışı Sürücü ---------- kazanın meydana gelişinde kusuru bulunmamaktadır. Meydana gelen kaza davalı sigortacının,------------ plakalı araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan 19/10/2022-2023 vade tarihli, araç başına 120.000,00 TL limit üzerinden ------------ sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır.
Trafik kazası tespit tutanağındaki ifadeler ve dosya içeriğine sunulmuş ------------ plakalı, --------------- marka, ----------- tipi araçtaki hasar fotoğraflarının değerlendirilmesinde dava konusu 05.08.2023 tarihinde oluşan kazadaki parçaların alman Araç Ekspertiz Bürosu tarafından düzenlenmiş liste ile uyumlu olduğu değerlendirmesi teknik bilirkişi tarafından yapılmıştır. ---------- plakalı, ---------- marka, ---------- tipi araçta oluşan Hasar bedeli ve ekspertiz ücreti için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları teknik bilirkişi raporunda açıklanan nedenlerle, hasar bedeli 4.176,97-EURO yargılama giderlerinden olan Ekspertiz Ücreti 166,08 EURO olarak belirlenmiştir.Uyuşmazlığa konu maddi hasarlı kazada davalıların sorumlulukları kusur nispetinde olup davalı sigortalı araç %100 kusurludur.
Davacının hasar bedeli ve ekspertiz ücretini davalılardan tahsil şartları oluştuğundan davanın kabulü ile 4.915,20 Euro hasar bedelinin davalı Sigorta yönünden(davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 27.09.2023, tarihinden davalı ----------- yönünden kaza tarihi olan 05.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanun 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının 1 yıllık Euro hesaplarına uyguladıkları en yüksek faiz oranı ile birlikte ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ İLE,
1-4.915,20 Euro hasar bedelinin davalı Sigorta yönünden(davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçedeki teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), 27.019.2023, tarihinden davalı---------yönünden 05.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanun 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının 1 yıllık Euro hesaplarına uyguladıkları en yüksek faiz oranı ile birlikte ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-166,08 Euro ekspertiz ücretinin dava tarihi karşılığı 5.361,56 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 10.839,25 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL ile ıslah harcı 2.585,86 TL 'nin mahsubu ile bakiye 7.983,69 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Yargılama gideri mahiyetinde olan 269,85 TL peşin harcı ve 2.585,86 TL ıslah harcının toplamı olan 2.855,71 TL dava harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 5.170,50 TL yargılama giderini davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulanan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 3.120 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı Davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.13.03.2025