T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/425 Esas
KARAR NO: 2025/161
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2023
KARAR TARİHİ: 04/03/2025
----------- sayılı kaldırma kararı ile mahkememize gönderilen Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında süre gelen ticari ilişki kapsamında müvekkili şirket tarafından 4.791 Kg “67SİCR5 Kalite Çelik Çubuk” nitelikli malın temini / siparişi için 30/04/2021 tarihinde davalı şirket yetkilisi ------------ ile iletişime geçildiğini, davalı şirket tarafından ise sipariş verilmesi halinde 5,85 USD/Kg birim fiyatı ile malın satışının gerçekleşeceği belirtildiğini ve 04/05/2021 tarihli ekteki mail ile “proforma faturası” gönderildiğini, müvekkili tarafından davalı şirkete 07/05/2021 tarihinde 13.180,00 USD tutarında peşinat ödendiğini, devam eden süreçte davalı şirket yetkilisi 01/07/2023 tarihinde gönderdiği mail ile malların nakliye aşamasında olduğunu bildirdiğini ve teslimat aşamasında gecikme yaşanmaması için satış bedelinin kalan bakiyesinin de ödenmesini talep ettiğini, davalıdan kaynaklı sevkiyatta lojistik sebepli gecikmeler yaşanması nedeniyle söz konu mallar davalı tarafından Eylül 2021 tarihinde, bakiye satış bedeli olan 18.394,12 USD’nin 03/09/2021 tarihinde kendisine ödenmesi üzerine, müvekkil şirkete teslim edildiğini, bunun üzerine davalının 31.574,12 USD tutarlı faturayı keşide ettiğini ve müvekkili şirkete gönderdiğini, yapılan incelemelerde davalı tarafından teslim edilen malların sipariş edilen mallardan farklı olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin ihtiyacını karşılamadığını, durumun davalı tarafa 15/10/2021 tarihli mail ile bildirildiğini, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde söz konusu malın davalı tarafından iade alınması ve müvekkili şirket tarafından yapılan peşin ödemeye karşılık 17,50 EUR/Kg+KDV birim fiyatıyla ----------- menşeili malın davalı tarafından müvekkil şirkete teslim edilmesi hususunda tarafların anlaştıklarını, davalı tarafından müvekkil şirkete gönderilen 15/01/2022 tarihli mailde söz konusu malların davalı tarafından iade alınacağı, bunun yerine ---------- menşeili ----------- kalite malın verileceği ve yeni malın teslim süresinin yaklaşık 2-3 hafta olduğu davalı şirket tarafından müvekkil şirkete taahhüt edildiğini, davalının yeni malı teslim etmediğini, 08/02/2022 tarihinde müvekkile gönderdiği mailde sevkiyatta pandemi kaynaklı gecikmeler olduğunu, bu sebeple Mart başında teslimatı yapacağını bildirdiğini, davalının bu tarihte de malı teslim etmediğini, müvekkilinin davalı şirket yetkilisi ----------- gönderdiği 10/05/2022 tarihli mailinde sürece ilişkin bilgi talep ettiğini, 10/05/2022 tarihinde davalı tarafından gönderilen mailde malların 1 hafta-10 gün içinde teslim edileceğini ancak birim fiyat olarak 28 EUR/KG+KDV üzerinden fatura edileceği şeklinde cevap verildiğini, taraflar yeni malın birim fiyatında 17,50 EUR/Kg+KDV olarak anlaşmaya varmasına rağmen davalı haksız ve hukuka aykırı bir şekilde ve taraflar arasındaki mutabakata aykırı olarak fiyat artışına giderek malı 28 EUR/Kg+KDV birim fiyatıyla vereceğini bildirdiğini, müvekkilinin anlaşmaya sadık kalınması için davalı ile görüştüğünü ancak davalının fiyat artışında direttiğini, müvekkili tarafından ödenen toplam 31.574,12 USD'nin iadesi koşuluyla teslim alınan malın davalıya iadesi konusuna tarafların mutabık kaldığını, müvekkili tarafından 28/06/2022 tarihinde iade faturasının keşide edilerek davalıya gönderildiğini, davalının tahsil etmiş olduğu satış bedelini iade etmesini beklediklerini, davalının istenilen ürünün bulunduğunu, ürün bedelinin ödenmesi halinde şirkete gönderileceğinin bildirildiğini, iade faturası ile alakalı borçlarına karşılık uygun görülürse stoklarındaki malzemelerden tedarik yoluna gidilebileceğini bildirildiğini, müvekkili tarafından teklifin kabul edilmediğini ve yapılan ödemenin iade edilmesi gerektiğini bildirdiklerini, davalının ödemeyi Ekim Başında yapmayı planladıklarını bildirdiklerini, davalının Ekim başında ödemeyi yapmadığını, davalının bedel iadesine ilişkin muhtelif tarihlerde TL üzerinden toplam 262.377,79 TL'yi müvekkiline gönderdiğini ancak iade etmesi gereken tutarın USD cinsinden olduğunu ve toplam 31.574,12 USD olduğunu, davalının yapmış olduğu ödemenin USD üzerinden mahsubu halinde müvekkiline iade etmesi gereken 17.626,61 USD daha borcu kaldığını, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını, görevli ve yetkili mahkemenin -------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davaya konu davalı tarafından keşide edilen faturadaki malın satış fiyatının USD üzerinden belirlendiğini, ödemelerin USD üzerinden olduğunu, davalının satış bedelinin iadesine ilişkin yapacağı ödemenin de USD üzerinden olması gerektiğini iddia ederek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 17.626,61 USD'nin 24/04/2023 tarihinden itibaren USD mevduata kamu bankalarınca fiilen uygulanan azami yıllık faiz oranında işleyecek faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki USD (dolar) kuru üzerinden karşılığının davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davanın yetkisiz mahkemede açıldığın, davada yetkili mahkemenin ----------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davanın bu yönden reddi gerektiğini, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, davacının beyanlarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacı ile çelik çubuk alım-satımı konusunda anlaşıldığını, davacının ürünlerin --------- menşeli temin edileceğini bildiğini, talep edilen ürün ile teslim edilen ürün arasında fark bulunmadığını, ürünlerin davacı tarafından teslim alındığını, daha sonra davacı tarafça ürünlerin ihtiyaçlarını karşılamadığını, iade etmek istediklerini ve ----------- Menşeli ürün istediklerini bildirdiklerini, davacıdan iade faturası düzenlenmesini ve ürünleri iade edilmesini, iade faturası doğrultusunda bedel iadesi yapılacağının bildirildiğini, iade faturasının aylar sonra düzenlendiğini, iade faturası 31.574,12 usd tutarlı olmadığını, bahsi geçen 28/06/2022 fatura tarihli, 24/04/2023 vade tarihli iade faturada TL cinsi ödenecek tutarın 262.377,78 TL olarak belirtildiğini, davacının ürünleri iade etmediği halde müvekkili tarafından iyi niyet gösterilerek iade faturası doğrultusunda ödeme yapmaya başlandığını, müvekkili tarafından vade tarihine kadar faturada belirtili toplam 262.377,78 TL ödendiği halde davacı tarafça ürünlerin iade edilmediğini, iade faturasında TL cinsi ödemelerin yer aldığını, davacının ödemenin USD şeklinde yapılması gerektiği yönündeki iddiaların geçerliliğinin bulunmadığını, iadenin USD şeklinde yapılacağına dair bir anlaşmanın mevcut olmadığını savunarak; yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini, dosyanın yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : Dosyamıza26/12/2024 ve 05/02/2025 tarihli bilirkişi raporlarının sunulduğu görüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davacının alıcı, davalının satıcı olduğu 4.791 Kg “67SİCR5 Kalite Çelik Çubuk” nitelikli malların satışına ilişkin taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklı olarak bakiye iade borcunun tahsiline ilişkin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davasıdır. Davacının iddiası özetle taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davalıya 31.574,12 USD ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin ayıplı ifa nedeniyle dönme ile sona erdiği, davalı tarafından 04/11/2022 tarihinde 62.377,79 TL, 11/11/2022 tarihinde 50.000,00 TL, 23/12/2022 tarihinde 33.634,96 TL, 06/01/2023 tarihinde 16.365,04 TL, 31/01/2023 tarihinde 15.000,00 TL, 10/03/2023 tarihinde 10.000,00 TL ve 07/04/2023 tarihinde 75.000,00 TL olmak üzere toplam 262.377,79 TL olmak üzere Türk Lirası üzerinden iade ödemesi yapıldığı, ancak alacağın ve iade alacağının USD üzerinden olması nedeniyle ödemelerin USD üzerinden yapılması gerektiği yönündedir. Davalı ise özetle iade faturasının USD üzerinden düzenlenmediğini, 28/06/2022 fatura tarihli, 24/04/2023 vade tarihli iade faturasında TL cinsi ödenecek tutarın 262.377,78 TL olarak belirtildiği, iade ödemelerinin vadesi içerisinde yapıldığı, davanın 14/07/2023 tarihinde ikame edildiğini, davacı ile davalı arasında 20/07/2023 tarihli mutabakat gereği 0,00 bakiye üzerinde mutabık kalındığı savunulmuştur. Dava konusu alacağın taraflar arasında çekişme olmayan satım sözleşmesinden kaynaklandığı, alacağın TBK 146 maddesi uyarınca 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olduğu, dava tarihi itibariyle on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.Bilirkişi ---------- 26/12/2024 tarihli raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Bilirkişi ------------ 05/02/2025 tarihli raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın, davacının alıcı, davalının satıcı olduğu 4.791 Kg “67SİCR5 Kalite Çelik Çubuk” nitelikli malların satışına ilişkin taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklı olarak bakiye iade borcunun tahsiline ilişkin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak davası olduğu, taraflar arasında satım sözleşmesi bulunduğu davacı tarafça bu kapsamda davalıya 31.574,12 USD ödeme yapıldığı ve sözleşmenin ayıplı ifa nedeniyle taraflarca sona erdirildiği hususunda çekişme bulunmadığı, taraflar arasındaki satım sözleşmesine ilişkin satım bedelinin USD üzerinden olduğu ve davacı tarafça USD üzerinden ödeme yapıldığı sabit olduğuna göre, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle davalının sözleşme kapsamında almış olduğu bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında iade etmekle yükümlü olduğu, bu sebeple davacının da iade borcunun USD üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda tarafların defterleri üzerinde de yapılan inceleme sonucunda her iki tarafın da defterine göre bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere davalı tarafından yapılmış olan ödemenin miktarının 13.947,51 USD olduğu, dolayısıyla davacının bakiye iade alacağının 17.626,61 USD olduğu (bu hususta mahkememizce raporlar arasında çelişki bulunmasına rağmen bilirkişi ---------- 05/02/2025 tarihli raporuna itibar edilmiş, zira bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 17.626,61 USD alacak tutarı ile SMMM Bilirkişi ------------ tarafından sunulan 16.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan 17.694,62 USD alacak tutarı arasındaki 68,01 USD tutarlı farkın; 16.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacının USD para birime göre yapmış olduğu 31.564,12 USD tutarlı ödemesine, kur farkı hesabı yapılarak 31.651,77 USD olarak hesaplanmasından, davalı ödemelerinde ------------ Bankası tarafından yayınlan 1 önceki gün döviz alış kur’un değil ödeme tarihlerinde ---------- Bankası tarafından yayınlan gün döviz alış kurun esas alınmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir), davacının alacağını ---------- Noterliği'nin 13/04/2023 tarih ve ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile talep ettiği, ihtarname tebliğ tarihinin 03/05/2023 olduğu, ihtarnamede borcun 24/04/2023 tarihine kadar ödenmesi ihtar edildiği, ihtarname tebliğinin ihtarda yer alan tarihten daha sonraki bir güne denk gelmesi nedeniyle davalının tebliğ tarihinden itibaren temerrüte düşmüş olduğu, alacağın yabancı para borcu olması nedeniyle alacağa bu tarihten itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanacağı kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KABULÜ ile, 17.626,61 USD alacağın 04/05/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (17.626,61 USD x dava tarihindeki kur 26,2058 = 461.919,42 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 31.553,71 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 7.888,43 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23.665,28 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 8.196,68 TL dava açma masrafı ve 11.050,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 19.246,68 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
5-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (17.626,61 USD x dava tarihindeki kur 26,2058 = 461.919,42 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 73.287,91 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ------------ Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/03/2025