T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/95 Esas
KARAR NO: 2025/115
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 07/02/2024
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulmuş ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan --------- işleticisi olduğunu, ---------- işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin Havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olduğu anonim şirket statüsünde kurulan ----------Ş. tarafından yürütüldüğünü, dava dışı sigortalı ------------ ait büyükbaş hayvanların ---------- numaralı ---------- poliçesi ile müvekkil kurum nezdinde sigortalandığını, işbu poliçe ile sigortalı "“----------” kulak küpe numaralı büyükbaş hayvanların 21/09/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında --------- kontrolündeki --------- plakalı aracın çarpması sonucu telef olduğunu, söz konusu aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde ---------- plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, trafik kazası sonucu telef olan küçükbaş hayvanlar için dava dışı sigortalıya müvekkilinin toplam 22.050,00 TL ödeme yaptığını, sigorta şirketince ödemenin yapılmadığını, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı sigortalıya ödenen 22.050,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacının davadan önce müvekkili şirkete yapılmış usulüne uygun bir başvurusu söz konusu olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri dahilinde olduğunu, davacının müvekkili şirkete sigortalı bulunan araç sürücüsünün kusurunun ispat etmesi gerektiğini, kusur durumunun --------- Dairesi tarafından belirlenmesini talep ettiklerini, dava konusu talebi ilişkin olarak kaza sonucu telef olduğu iddia edilen hayvanların davacı tarafça düzenlenen poliçe ile teminat altına alınan hayvanlar olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, araç sürücüsü hakkında açılan ceza davası bulunması halinde sonucunun beklenmesini, uzlaşma sağlanmış olması halinde CMK'nun uzlaşmaya ilişkin hükümleri uyarınca uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitinin gerektiğini, müvekkilinin davacı tarafça usulüne uygun temerrüde düşürülmediğinden faiz talebine ve oranına itiraz ettiklerini, müvekkili şirkete sigortalı aracın hususi nitelikte bir araç olduğunu, davacı tarafın avans faitz taleplerinin de hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak; davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : ---------- İLÇE JANDARMA KOMUTANLIĞI, ------------Ş.'ye müzekkere yazıldığı görüldü. 06/09/2024 ve 17/01/2025 tarihli bilirkişi raporlarının mahkememiz dosyasına sunulduğu görüldü.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, davalıya ------------ numaralı zmms ile sigortalı ------------ plakalı aracın karıştığı 21/09/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle, dava dışı sigortalısına "sigortalı "----------” kulak küpe numaralı büyükbaş hayvanların telef olması nedeniyle ---------- numaralı ---------- Poliçesi kapsamında 22.050,00 TL sigorta tazminatı ödeyen davacının, bu bedeli ---------- numaralı zmms kapsamında davalıdan rücuen talebine dair tazminat davasıdır.
Tarafların (sigortalılarının) kusur oranlarının tespiti ve bu amaçla kaza tespit tutanağının olay yerine uygulanması ve kaza yerinde ya da öncesinde hayvan çıkabileceğine dair bir tabelanın bulunup bulunmadığı, davacının sigortalısı ---------- (ya da zarar gören sürüyü süren çobanın) sürünün yolun karşısına geçirilmesi noktasında bir kusurunun bulunup bulunmadığı hususlarının tespiti amacıyla keşif yapılması için ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş, anılan talimat dosyasında 12/08/2024 tarihinde keşif yapılmış, keşif sonucu düzenlenen 05/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:Dosya zarar miktarının tespiti ve zararın sigorta kapsam ve limitinde kalıp kalmadığının ve rücu şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti için bir sigortacı ve (besi hayvanları konusunda uzman) bir ziraat mühendisi bilirkişisinden oluşan heyete verilmiş, 17/01/2025 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:*Dava dışı Davalı sigortalısı ----------- plaka sayılı araç sürücüsü ---------- --------- kavşağına yaklaştığında hızını azaltarak kontrollü birşekilde kavşağa girmesi gerekirken bu hususa riayet etmeyerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52/a/b maddesine aykırı hareket ettiği, dikkatli ve özenli davranmayarak kazanın oluşumunda % 25 oranında tali kusurlu olduğu,*Dava dışı Davacı sigortalısı hayvanları sevk ve idare eden çoban --------- özellikle gece vakti ve ehil hayvan çıkabilir ikaz levhasının da olmadığı bir bölgede hiç bir önlem almadan, trafik kurallarına uymadan hayvanların karayoluna çıkmalarına neden olarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 69'uncu maddesine aykırı hareket ettiği, dikkatli ve özenli davranmayarak kazanın oluşumunda % 75 oranında tali kusurlu olduğu,
*Jandarma Tutanakları, ---------- Hasar Tespit Raporları, Sigorta Poliçeleri, Karşı Beyan Dilekçeleri ve sair belge bilgi dikkate alındığında;
*---------- teminatı kapsamında olan 2'si sovtaj bedeline haiz toplam 19 adet küçükbaş hayvanın öldüğü tarafımızca tespit edilmiştir.
Bu hayvanların teminat bedelleri ise;
2 X 900,00 TL = 1.800,00 TL
17 X 1.350 TL = 22.950,00 TL olmak üzere toplamda 24.750,00 TL olduğu,
*Davacının Dava dışı sigortalısına ödediği ve dava konusu miktarın 22.050,00 TL olduğu dikkate alınarak kusur oranlarına bu bedel dağıtıldığında; *Davalı ---------Ş. --------- nolu trafik poliçe limitlerine göre davacı tarafa 5.512,50 TL'nin yasal faizi eklenerek ödenmesi gerektiği,6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.(...)"6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. (...) Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın davalıya ---------- numaralı zmms ile sigortalı -------- plakalı aracın karıştığı 21/09/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle, dava dışı sigortalısına "sigortalı "----------” kulak küpe numaralı büyükbaş hayvanların telef olması nedeniyle -------- numaralı ---------- Poliçesi kapsamında 22.050,00 TL sigorta tazminatı ödeyen davacının, bu bedeli ----------- numaralı zmms kapsamında davalıdan rücuen talebine dair tazminat davası olduğu, davacının 08/11/2022 tarihinde dava dışı sigortalısına 22.050,00 TL ödeme yaparak TTK 1472 uyarınca hukuken sigortalısının yerine geçtiği (halef olduğu), bu sebeple davalıya dava açmakta aktif husumetinin bulunduğu, davacının dava açılmadan önce KTK 97 uyarınca davalıya 21/11/2023 tarihinde başvuru yaptığı, özel dava şartının somut olayda yerine getirildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporları dikkate alındığında, davalının sigortalısı olan ----------- plakalı araç sürücüsünün olayın ve zararın gerçekleşmesinde %25, davacının sigortalısının ise %75 kusurlu olduğu ve zarar miktarının da 24.750,00 TL olduğu, ancak davacının zarar miktarı olarak 22.050,00 TL talep ettiği, kusur oranları dikkate alındığında davacının davalıdan 5.512,50 TL talep edebileceği, zarar miktarının zorunlu trafik sigorta kapsam ve limiti içerisinde kaldığı, yine davalının 21/11/2023 başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası (02/12/2023 günü) temerrüte düştüğü, davalının sigortalısının tacir olmaması (sigortalı yönünden işin ticari iş kapsamında olmaması) nedeniyle alacağa tespit edilen temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 5.512,50 TL maddi tazminatın 02/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (5.512,50 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 916,00 TL dava açma masrafı, 60,80 TL vekalet harcı, 15.739,00 TL keşif harcı/bilirkişi/ulaşım/posta masrafından ibaret 16.715,80 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (5.512,50/22.050,00) göre 4.178,95 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 121,60 TL yargılama giderinin ret/dava değeri oranına (16.537,50/22.050,00) göre 91,20 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
6-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (5.512,50 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 5.512,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (16.537,50 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 16.537,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (5.512,50/22.050,00) göre 900,00 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 2.700,00 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 13/02/2025