T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/245 Esas
KARAR NO: 2025/65
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/915 Esas sayılı birleşen davası
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 28/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında faturalara dayalı ürün satışı yapıldığını, yapılan ürün satışı kapsamında düzenlenen faturalardan doğan 35.921,26 EURO ve 161,66 USD borcun vadesinde ödenmediğini, faturalara ve ürünlere ilişkin yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazın ileri sürülmediğini, davalının borcunu ödememesi için bahane ürettiğini, müvekkili tarafından gönderilen 15/02/2021 tarihli ihtarname ile muaccel borcun 3 gün içerisinde ödenmesinin davalı şirkete ihtar edildiğini, alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının herhangi bir borcumuz yoktur şeklinde itiraz ettiği için takibin durduğunu, alacağın likit olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, ---------İcra Müdürlüğünün ----------- esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, %2/7den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, davacı tarafından düzenlenen faturalara ilişkin ---------Noterliğinin --------- yevmiye nolu ihtarnamenin çekildiğini, müvekkilinin --------- Noterliği ---------- yevmiye nolu ihtarname ile faturalara itiraz edildiğini, 15/02/2021 tarihinde ----------Noterliği --------- yevmiye nolu ihtarname ile faturaların iptalini ve maddi zararın giderilmesi talepli ayıp ihbarında bulunulduğunu, davacının müvekkili şirketi maddi manevi zarara uğrattığını, davacı tarafa gizli ayıp ihbarında bulunulduğunu, davacıya ait ham maddelerin kullanılmasıyla ortaya çıkan ürünlerin depoda bulunduğunu, ürünün soğuk koşullarda saklanması gerektiğinden ürünlerin bilirkişi incelemesi aşamasında mahkemeye sunulacağını, davalının ticari ilişkilerinin bozularak ticari kayıplar yaşadığını, davaya konu ayıplı ürünlere ilişkin analiz sonuçlarının incelenmesi gerektiğini savunarak; davanın reddini, %20'den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, faturaların iptali ile bahsi geçen maddi zararların ve diğer zararların tazmin edilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE : ---------Noterliği, ---------- Noterliği, --------- Noterliği, ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi, ----------- Asliye Ticaret Mahkemesine, ---------Vergi Dairesine, -------- İcra Dairesi'ne, --------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkereler yazıldığı görüldü. Bilirkişi kök ve ek raporunun dosya içine alındığı görüldü.
--------- SayılıDosyasında DAVA: Davacının mahkememize göndermiş olduğu dava dilekçesinde ; --------- Şti. ile diğer tarafta davalı olarak bilinen --------Ş. arasında gerçekleşen ürün satım sözleşmesine istinaden taraflarca karşılıklı olarak belirlenen ve davalı şirket tarafından yüklenilen edimler gereği gibi ifa edilmediğinden davacı şirketin söz konusu sözleşme kapsamında bir takım zarara uğradığını, taraflar arasında geçen mail yazışmalarında yasal süresi içinde gizli ayıp ihbarında bulunulduğu, davalı yanca yapılan incelemeler neticesinde davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan ticari ilişkiye bakıldığında davacı şirketin ödemeleri düzenli ve eksiksiz yaptığının görüleceği, ancak, davacı şirketten istenen siparişlerin, gizli ayıplı çıkması sebebiyle, ticari ilişkilerinde itibar kaybı yaşamış olup ekte sunulan müşterilerini ve daha fazlasını kaybettiğini, ancak ticari ahlak ve teammüllere aykırı biçimde ayıplı ürünler hususunda gereğinin yapılmaması sebebiyle ticari ilişkinin sonlandırıldığı, iade faturalarının işlenmesi ve müspet zararların giderilmesi talebi ihtaren bildirildiği halde, davacı yannın hiçbir şekilde gereğini yapmadığı, dosyaya konu ayıplı ürünlere yapılacak ilişkin yapılacak inceleme ve araştırma neticesinde, sözleşmeye uygun şekilde teslim edilmesinin mümkün olduğunun tespit olunması halinde, davalı şirket tarafından sözleşmeye konu ürünlerin sözleşmeye uygun şekilde süresinde teslim olunmaması nedeniyle davacının zararlarının karşılanması gerektiği ,bu halde, eğer sözleşme gereği gibi ifa edilseydi uğranılmayacak olan zararın, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla belirtilen alacak kalemlerinin davacı tarafa ödenmesini, --------- E. Dosyasında yer alan analiz raporlarından 19.02.2021 tarihli ---------- Uygulama Raporu incelendiğinde hatanın kendilerinden kaynaklanmadığı tespit edilmişse bu durum ayıplı ürünlerin inkarı amacıyla düzenlenmiş olup davacı şirkete ait ürünlerin yol açacağı malzemelerden kaynaklanmasının mümkün olmadığı ,davacı şirkete ait teste konu malzemelerden değil davacı yana ait belli saklama koşullarında muhafazası sağlanan canlı organizma şeklinde bulunan ürünlerden bozulmasından kaynaklanabileceği, davacı yanın ürün sattığı farklı şirketlerden alınan bilgiler itibariyle ürün saklama koşullarına ait zinciri takipte yaşadığı sıkıntılar sebebiyle bozuk ürünleri hızlıca elden çıkardığı bilindiği ,tüm iddialar ancak tarafsız uzman bilirkişi raporu ile tespit edilebileceği ,davacının sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesinden ötürü uğramış olduğu zararlarının şimdilik 91.990,01 TL'sinin temerrüt tarihi dikkate alınarak işletilecek ticari faizi ile davalıdan alınıp, davacı şirkete verilmesini, davacıya, dava dışı şirketler tarafından kesilen iade faturalarından doğan zararların şimdilik 1.000 TL'sinin temerrüt tarihi dikkate alınarak işletilecek ticari faizi ile davalıdan alınıp davacı şirkete verilmesini, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Mahkememizin ----------- Esas sayılı asıl davası taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinden kaynaklı olarak bakiye satım bedeli alacağının tahsili için başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davasıdır.--------- Esas sayılı birleşen davası ise taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinden kaynaklı olarak ayıplı ifa nedeniyle (davalının borcunu gereği gibi ifa etmemesi nedeniyle) TBK 112 temelli müspet zararının tazminine ilişkin tazminat davasıdır.15/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:22/12/2022 tarihli celsede dosya "asıl davada mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılarak taraflar arasındaki sözleşme ve tarafların ticari defterlerine kayıtlı ve Vergi Dairesi'ne bildirilmiş faturalar ve varsa ödeme belgeleri dikkate alınarak ve davalı/karşı davacı tarafın ayıplı mal iddiası ve zarar taleplerinden ari olarak ve dosyadaki temerrüt ihtarı bulunup bulunmadığı ve tebliğ tarihi dikkate alınarak --------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibinde davacı/karşı davalının takipte talep edilen para birimleri üzerinden asıl alacak ve işlemiş faizi yönünden takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı ve ne kadar alacaklı olduğunun, birleşen davada moleküler biyolog tarafından inceleme yapılarak davacı/karşı davalı tarafça teslim edilen mallardaki ayıbın ne tür ayıp olduğu (açık ya da gizli) ve sebebi, davalı/karşı davacının kendisine teslim edilen ürünlerin hepsini zayi etmeden ya da ürünü mamul mal için kullanmadan ayıbı inceleme ve fark etme imkanının bulunup bulunmadığı, sözleşme konusu malların adeti/miktarı ne kadar olduğu, bunların ne kadarının ayıplı olduğu, malların ayıplı değeri ile ayıpsız değeri arasında ne kadar değer farkı olduğu, ayıplı malların değerinin bulunup bulunmadığı, bunların hangi ürünlerin üretimi kapsamında kullanıldığı/kullanılabileceği, ayıplı ürünlerin ne adette/miktarda ürünle birleşerek bunların zayi olmasına yol açtığı, zayi olmasına mı yol açtığı, eğer öyle ise davalı/karşı davalının gerçek zararının ne olduğunun tespiti" için tekrar bilirkişiye verilmiştir. 20/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:21/09/2023 tarihli celsede dosya davalının ticari defterlerinin incelenmesi için bilirkişiye verilmiştir. 09/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:11/06/2024 tarihli celsede dosya "Tarafların itiraz ve beyanları değerlendirilmek üzere dosyanın ek rapor sunulması amacıyla" smmm bilirkişiye verilmiştir.21/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, Mahkememizin ---------- Esas sayılı asıl davasının taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinden kaynaklı olarak bakiye satım bedeli alacağının tahsili için başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davası olduğu, ---------- Esas sayılı birleşen davası ise taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesinden kaynaklı olarak ayıplı ifa nedeniyle (davalının borcunu gereği gibi ifa etmemesi nedeniyle) TBK 112 temelli müspet zararının tazminine ilişkin tazminat davası olduğu, yukarıda atıf yapılan bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere davacı-birleşen davalının bakiye satım bedeli alacağının tahsili için başlatılan--------- İcra Dairesi'nin --------- Esas sayılı takibine konu 02/12/2020 tarihli 28.512,00 Avro bedelli faturaya konu satım konusunun (kitlerin) gizli ayıplı olarak ifa edildiği, süresi içerisinde ayıp ihbarının bulunduğu, davalı-birleşen davacının --------- Noterliği'nin 15/02/2021 tarihli ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile "faturanın iptali ve fatura konusu malların iadesi" beyanlarının bu mallara ilişkin olarak sözleşmeden dönme beyanı niteliğinde olduğu, bu sebeple davalı-birleşen davacının bu mallar (ve fatura) yönünden satım bedelini ödeme yükümlülüğü altında bulunmadığı, bu fatura yönünden itirazın iptali talebinin reddinin gerektiği, yine takibe konu 21.12.2020 161,66 USD, 17.11.2020 Tarihli Fatura 5.335,66 EUR ve 20.11.2020 Tarihli Fatura 2.073,60 Avro bedelli faturalar yönünden ise herhangi bir ayıplı ifa ve ayıp nedeniyle ihbar ve seçimlik hakların kullanılması söz konusu olmadığından davalı-birleşen davacının borcunun devam ettiği, bu faturalar yönünden itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği, alacağın likit olması, alacaklının talebinin bulunması ve borçlunun itirazında kısmen haksız çıkması nedeniyle kabul edilen alacak üzerinden davalı-birleşen davacının icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiği, birleşen dava yönünden ise davalı-birleşen davacının ayıp nedeniyle TBK 112 genel hükümlere göre müspet zararını isteme hakkının bulunduğu, hem dava dilekçesinde hem de ona dayanak teşkil eden ---------- Noterliği'nin 15/02/2021 tarihli ---------- yevmiye numaralı ihtarnamesinde zarar kalemlerinin¸şeklinde ortaya konulmuş olduğu, davalı-birleşen davacının bu zararlarını ispatlamakla mükellef olduğu, yukarıda atıf yapılan bilirkişi raporlarında ortaya konulduğu üzere davalı-birleşen davacının yalnıza zararın sarf malzemeleri ve işçilik giderine dair 1.062,86 TL'lik kısmını ispat edebildiği, bakiye kısmını ise belgelendiremediği, yine davalı-birleşen davacının, karşı taraftan temin ayıplı maddeyi kendisine ait başka maddelerle birleştirmek suretiyle zarara uğramışsa bunu ispatlaması gerektiği, ancak davalı-birleşen davacı tarafça bunu ispatlayacak nitelikte somut bir delil sunulamadığı, tespit edilen alacak kısmı yönünden davacı-birleşen davalının ---------- Noterliği'nin 15/02/2021 tarihli -------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliği tarihi olan 17/02/2021 tarihinden ihtarnamede verilen 7 günlük süre de dikkate alındığında, 25/02/2021 tarihinde temerrüte düştüğü, alacağa bu tarihten itibaren ticari faiz işleyeceği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere,
1a- Mahkememizin --------- Esas sayılı asıl davasının KISMEN KABULÜ ile, davalı/birleşen davacı borçlunun ---------- İcra Dairesi'nin --------- Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 5.335,66 Avro asıl alacak, 2.073,60 Avro asıl alacak ve 161,66 USD asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin takip tarihi itibariyle bu miktarlar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
1b- Kabul edilen alacağın (7.409,26 Euro + 161,66 USD) yüzde 20'sine karşılık gelen 1.481,85 Euro ve 32,33 USD'nin itiraz tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 13.571,19 TL icra ve inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2a---------- Esas sayılı birleşen davasının KISMEN KABULÜ ile, 1.062,86 TL maddi tazminatın 25/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ---------Ş'nden alınarak davacı ---------- Şti.'ne verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Mahkememizin--------- Esas sayılı asıl davası yönünden
3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (7.409,26 Euro x dava tarihindeki kur 9,7127 TL + 161,66 USD x dava tarihindeki kur 8,1788 TL = 73.286,10 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 5.006,17 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 4.421,76 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 584,41 TL harcın davalı --------- Şti.'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 4.489,56 TL dava açma masrafı, 11,50 TL vekalet harcı ve 3.377,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 7.878,06 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (73.286,10/348.681,74) göre 1.655,81 TL’sinin davalı ---------- Şti.'nden alınarak davacı ----------Ş'ne verilmesine,
5-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
6-Karşı dava açılması amacıyla davalı ----------Şti. tarafından yatırılan 1.585,06 TL peşin harcın davalı -------- Şti.'ne iadesine,
7-Davacı ---------Ş yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (7.409,26 Euro x dava tarihindeki kur 9,7127 TL + 161,66 USD x dava tarihindeki kur 8,1788 TL = 73.286,10 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı -------- Şti.'nden alınarak davacı -------Ş'ne verilmesine,
8-Davalı -------- Şti. yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (28.512,00 Euro x dava tarihindeki kur 9,7127 = 276.928,50 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 44.308,56 TL vekalet ücretinin davacı ---------Ş'nden alınarak davalı -------- Şti.'ne verilmesine,
9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (73.286,10/348.681,74) göre 277,43 TL’sinin davalı -------- Şti.'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.042,57 TL'sinin davacı ---------Ş'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
----------- Esas sayılı birleşen davası yönünden
10-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (1.062,86 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının dan dava açılırken peşin olarak alınan 1.585,06 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 969,66 TL harcın hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacı -------- Şti.'ne iadesine,
11-Davacı --------- Şti. tarafından yapılan 686,18 TL dava açma masrafı (iadesine hükmedilen harç tenzil edilmiştir), 63,90 TL vekalet harcı ve 2.014,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 2.764,08 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (1.062,86/92.990,01) göre 31,59 TL’sinin davalı ----------Ş'nden alınarak davacı --------- Şti.'ne verilmesine,
12-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine,
13-Davacı --------- Şti. Yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (1.062,86 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 1.062,86 TL vekalet ücretinin davalı -----------Ş'nden alınarak davacı ------------ Şti.'ne verilmesine,
14-Davalı ----------Ş yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (8.398,50 Euro x dava tarihindeki kur 10,3008 + 5.415,89 TL = 91.927,15 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/3 uyarınca hesaplanan 1.062,86 TL vekalet ücretinin davacı --------- Şti.'nden alınarak davalı ---------Ş'ne verilmesine,
15-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (1.062,86/92.990,01) göre 15,08 TL’sinin davalı ---------Ş'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 1.304,92 TL'sinin davacı ---------- Şti.'nden alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı-birleşen davalı vekilinin ve davalı-birleşen davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/01/2025