T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/302 Esas
KARAR NO:2023/397
DAVA: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/04/2023
KARAR TARİHİ:02/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı, 29.01.2021 tarihinde ticari araç kiralamaya dair sözleşme akdettiklerini, işbu sözleşme mucibince müvekkili tarafından davalı şirkete;-------- plakalı ------- süre ile kiralandığını, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri açık olup sözleşmenin "B) SÜRE" başlıklı maddesinin 1 numaralı bendinde "Sözleşme her bir aracın teslim tarihinden itibaren projede 36 ay kalmasını öngörmektedir. 36 ay öncesinde iade edilmek istenmesi durumunda projede kaldığı süre 36 aydan düşülerek geri kalan ayların kira bedeli toplamının %50'si KİRACI tarafından KİRALAYAN'A ödenecektir ." hükmü yer almakta olduğunu, Emtia Taşıma Sözleşmesi Araç Teslim Tutanağında da görüleceği üzere yukarıda plakası yazılı üç araç aylık 5.500,00 TL + KDV ücret karşılığında davalıya kiralandığını, sözleşmenin F-5. "Sözleşmede belirtilen sabit hizmet bedelleri yılda bir iki taraflı mutabık kalınması sonucu revize edilecektir." maddesi uyarınca araç başına kira bedeli 2022 yılı için 7.000,00 TL + KDV, 2023 yılı için 12.000,00 TL + KDV olacak şekilde kararlaştırıldığını, araç teslim tutanaklarından da açıkça görüldüğü üzere araçlar, kira sözleşmesi ile kararlaştırılan süreden önce müvekkiline teslim edildiğini, sözleşmenin yukarıda yazılı B-1 maddesi uyarınca geri kalan 12 ay ve 13 günlük kira bedelinin %50'sinin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak, müvekkiline ödenmesi gereken cezai şartın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini karar verilmesini, davalı şirket tarafından----------- numaralı takip dosyasında yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere hükmedilecek icra inkar tazminatının ticari faizi ile tarafımıza ödenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin sözleşmeden kaynaklanan cezai şart bedelinin borcun doğumu tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine, karşı taraf vekalet ücretinin lehlerine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, araç kiralama sözleşmesine dayalı cezai şart, araç tamirat bedeli ve bakiye kira bedeli alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali talebine ilişkindir.
Davacı, davalı ile aralarında 29.01.2021 tarihli Kira Sözleşmesi imzalandığını, davalıya araçların 36 ay süreyle kiralandığı ancak davalı tarafından süresinden önce araçların iade edildiğini, davalı tarafından dava konusu araçların süresinde önce iade edilmesi sebebiyle araç kiralama sözleşmesine dayalı cezai şart, araç tamirat bedeli ve bakiye kira bedeli alacaklarının bulunduğunu, bu alacakların tahsili için davalı aleyhine---------dosyası ile takip yapıldığını, davalının takibe haksız şekilde itiraz ettiklerini, haksız itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Ayrıca mahkemece dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi 6100 sayılı HMK’nın 115/1. ve 138. maddeleri ve usul ekonomisi uyarınca mümkündür. ----------
Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.
Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir.
Eldeki dava, 29.01.2021 tarihli araç kiralama sözleşmesi gereği davalı tarafından dayalı cezai şart, araç tamirat bedeli ve bakiye kira bedeli alacaklarının tahsili talebine ilişkindir. HMK 4/1-a maddesi gereğince kira sözleşmesinden kaynaklı tüm davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Hemen belirtmek gerekir ki, tarafların sıfatına bakılmaksızın kira hukukundan kaynaklanan tüm davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. ----------
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesine dayalı cezai şart, araç tamirat bedeli ve bakiye kira bedeli alacaklarının tahsil talebine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlık salt kira sözleşmesinden kaynaklanmak olup hizmet alım ilişkisinin bulunmadığı, bu sebeple davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlığın 29.01.2021 tarihli araç kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı, iş bu uyuşmazlıkta Kira Hukukunun uygulanması gerektiği, eldeki dosya bakımından mahkememizin görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiş, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ------------
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Davaya konu uyuşmazlığı incelemeye görevinin----------- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğundan MAHKEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
3-Karara karşı 2 hafta süresi içinde kanun yoluna başvurulmaz ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulur ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye talep edenin başvurup talepte bulunması halinde dosyanın görevli ---------Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine; süresi içerisinde talepte bulunulmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin talep edene ihtarına,
4-Kararın taraflara tebliğinin masrafının davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanmasına,
5-6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu m.331/2 uyarınca yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verileceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davaya görevli mahkemece devam edilmezse ve talepte bulunulursa yargılama giderleri ile ilgili karar verileceği hususunun talep edene ihtarına,
7-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ---------- Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.02.05.2023