T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/870 Esas
KARAR NO: 2023/229
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili tarafından mahkememize gönderilen dava dilekçesinde özetle; “Müvekkil şirket nezdinde -----sigortalı bulunan ----- plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği ----- tarihinde meydana gelen trafik kazasında bu araçta yolcu olarak bulunan ------- sakatlanıp malul kaldığı, davacı şirketin nezdindeki ---- bedeni zararlarda kişi başına azami teminatı; ----- yer alan -----şahıs bedeni zararlarda kişi başına azami teminatı; 75.000,00 TL olduğu, dava konusu yaralamalı trafik kazasında yaralanarak %45 oranında malul kalan ---- tarafından müvekkil şirket aleyhine -------Sayılı davası açılarak maluliyet tazminatı talep edildiği, dava devam ederken aktüerya uzmanı tarafından hazırlanan 05.09.2011 tarihli Bilirkişi raporu ile----- olarak hesaplandığı, davacı şirket aleyhine açılan dava devam ederken-----sulhen mutabık kalarak ------ başına azami poliçe teminatının tamamını ve---- yer alan------ olmak üzere toplam 191.914,67 TL. maluliyet tazminatı ve 170,00 TL dava masrafı olmak üzere toplamda 194.673,87 TL’yi ----- Banka hesabına havale etmek suretiyle nezdindeki poliçelerden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiği, 3.Şahsa yapmış olduğu ödeme sebebiyle davacı şirket ----- tarafından ibra edildiği, davalının müvekkil şirket aleyhine, ---- Poliçesinden tazminat talepli açmış olduğu ------davada aralarında Nöroloji uzmanının da bulunduğu Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 02.12.2013 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporu’nda sigortalı araç sürücüsü------kaza esnasında %81 promil alkollü olduğu ve 05.02.2010 tarihli kazanın münhasıran alkölün tesiri ile meydana geldiği tespit edildiği, poliçe ------ göre sayılan tazminatın kaldırılmasıyla veya azaltılması sonucunu doğuran hallerde, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre ödediği tazminatı sigorta ettirenden rücuen talep ve dava imkanına sahip olduğu, olayımızda Alkollü sürücü söz konusu olup sigorta ettiren davalının sorumluluğu bulunmadığı, (Kazaya ve hasara sebebiyet veren ----- Plakalı aracın dava dışı sürücüsü ------ tarihinde saat 08:30 itibariyle yapılmış olan alkol testinde %45 promil alkollü olduğu saptandığı, Alkolün vücuttan atılma hızının saatte ortalama 0,15 promil olduğu göz önünde bulundurulursa kaza saati olan 04:50 ‘de sürücünün kanındaki alkol oranı %90 promil üstünde olacağı, zaten kaza sonrasında sürücü belgesi de alkollü araç kullanması sebebiyle iptal edilerek sürücü belgesine el konulmuştur. ) davalı taraf, ----- dosyası ile -------- Sayılı dosyasına itiraz ettiğinden icra takipleri de itiraz sebebiyle durduğundan huzurda iş bu dava açıldığı, HMK ilgili maddelerine göre --------plaka sayılı aracın Trafik kaydı üzerine 3.şahıslara devrinin önlenmesi için, Teminatsız olarak İhtiyati Tedbir Konulması, davalının takiplere, borca, faize ve ferilerine vaki itirazları’nın iptaline icranın devamı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA: Davalı vekili tarafından mahkememize gönderilen cevap dilekçesinde özetle; “Davalı ----- maliki olduğu ve----- teşebbüsünün işletmesi altında çalışarak----- plakalı -----, davacı şirket nezdinde ---- vadeli ve ------- sigorta poliçesinde yazılı teminatlar kapsamında, sigortalandığı hususunda bir çekişme olmadığı, davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından, sigortalı ------ tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu ------ bulunan ve kaza sonucu yaralanan -----adlı kazazedeye, bu poliçeler kapsamında --------tarihlerinde ödediği bedeni teminat tazminatlarını, kaza sırasında ---------sürücüsünün alkollü olmasını neden göstererek, kendi sigortalısından icra takibi yapmak suretiyle rücuen talep ettiği, ancak, icra takiplerine vaki itirazlar nedeniyle itirazın iptali için iş bu davayı açtığını beyan ettiği, dava konusu talebin aşağıda arz edeceğimiz nedenlerle , usul ve esas bakımdan hukuki dayanağı olmadığı, şöyle ki; sigortacının, sigorta ettirene karşı açacağı rücu davası TTK’nun 1268.nci maddesi uyarınca 2 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, trafik sigortasında, sigortacının, kendi sigortalısına rücu etmesine ilişkin uyuşmazlıklarda TTK’nun 1268.nci maddesine ilişkin zaman aşımı sürecinin uygulanması gerektiği -----ilamında -------- sigortacının, sigorta ettiren motorlu araç işletenine karşı açacağı rücu davaları sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından ve sigorta hukukuna ilişkin bulunduğundan TTK’nun 1268.nci maddesindeki 2 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, zaman aşımı süresinin başlangıcı ise, sigortacının rücu hakkının doğduğunu öğrendiği tarihte başlar” gerekçesi ile açıklandığı, dolayısıyla, dava 06/03/2014 tarihinde açılmış bulunduğundan gerek kaza tarihi gerekse ödeme tarihleri bakımından 2 yıllık dava hakkı zaman aşımına uğradığı, davacının itirazın iptali dava açması, İİK’nun ilgili hükümleri bakımından Usul ve Süre bakımından da yerinde olmadığı, İtirazın iptali davasının görülebilmesi bakımından derdest bir icra takibinin varlığı şartı olduğu, buna göre icra takipleri yasal süre içinde alacaklı tarafından işlem yapılmadığından muameleden kaldırılmış olup, takipler yenilenmediğinden bu takipler bakımından itirazın iptali istenemeyeceği, keza, İİK’nun ilgili hükümleri dairesinde, itirazın ispatı davası 1 yıl içinde açılması şart olunduğundan yasal süre içinde bir işlem veya dava açılmadığı, ----- alınan alkol raporunda kişi veya kanda bir karışıklık, hata veya yanlışlık yapıldığı, sürücünün bilinçli olmadığı sırada yapılan ve bilahare ----------- sevk edilen yaralı sürücünün bu alkol testine karşı itiraz etmesi de mümkün olmadığı, bu alkol raporunun sürücünün alkol durumunu yansıttığını iddia etmek mümkün olmadığı, sürücünün alkollü olmadığı ve alkol raporunun aksi bu dosyadaki deliller ile kanıtlandığı, davacı sigorta şirketinin tazminat ödediği kazazede ------, sigortalı otobüsün işletmecisi olan ----- çalışanı olduğu, olay trafik iş kazası olup, ----- iş kazası nedeniyle sigortalısı ------bağladığı iş görememezlik ödeneğinin, maddi zarar hesabında tenzili gerektiği, bu husus davacının, ödemesine dayanak yaptığı ---- tarafından düzenlenen ---- tarihli aktüerya raporunda belirtilmiş ise de sigorta şirketi ----- ödemelerini tenzil etmeden ödeme yaptığı, dolayısıyla, -----yapılan ------- ödemelerinin ----- talep edilmesi ve tazminattan tenzil edilmesi gerektiği, davalı ---- maliki olduğu --- plakalı -------,------ teşebbüsünün işletmesi altında çalıştırılmakta ve bu teşebbüs tarafından kesilen yolcu bileti ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yaptığı, kazazede --------- personelidir ve otobüste servis elemanı olarak görevlendirildiği, bu kazazedenin sorumluluğu gerek iş kanunu gerekse 2918 sayılı yasanın 85.nci maddesi uyarınca otobüs işletmesine ait olduğu, dolayısıyla, ilgili kazazedenin mağduriyeti bakımından araç malikinin bir sorumluluğu söz konusu olmadığı, açıklanan nedenlerle yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava hukuki niteliği itibariyle, ------- dosyalarında davalının icra takibine davalının yapmış olduğu itirazların İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış, yargılama sırasında tarihinde kabul edilen 7101 sayılı kanunun 61. maddesi ile 6102 sayılı T.T.K.'nın 4. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilmesi sebebiyle basit yargılama usulüne geçilerek dava sonuçlandırılmıştır.
İtirazın iptali istemine konu, ------sayılı takip dosyasının incelenmesinde; --- tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz davacısı, borçlusunun mahkememiz davalısı ------ olduğu, takibin 177.666,17-TL toplam alacağa yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu; borçlu vekili tarafından 24/11/2011 tarihli dilekçe ile borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali istemine konu, ------ sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 10/01/2012 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz davacısı, borçlusunun mahkememiz davalısı ----- olduğu, takibin 17.007,70-TL toplam alacağa yönelik genel haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu; borçlu vekili tarafından 23/01/2012 tarihli dilekçe ile borca ve fer'ilerine yönelik itiraz dilekçesi sunulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı ------ plaka sayılı aracın kazası sonucu araç içesinde bulunan ----- sakat kaldığı, davacı sigorta şirketi aracı------ile ve ---- sigortaladığı, kazada yaralanan ----- davacı tarafından maluliyet tazminatı ödendiği, davacı araç sürücüsünün alkollü olduğunu iddia ederek ödedikleri miktarı davalıdan talep ettiği, davalı ise kazanın sadece alkollün etkisi ile meydana geldiğine yönelik dosyada bir delil bulunmadığı beyan ederek itirazda bulunduğu, uyuşmazlığın bu noktalarda toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz ara kararı gereği dava dışı ------ kaza sonucu yaralanması sebebiyle kalıcı sakatlığının bulunup bulunmadığı, kaç iş ve gücünden kaldığı, iyileşme süresinin ne olduğu, kalıcı sakatlığı varsa oranının tüm dosya kapsamı gereğince tespitine yönelik rapor düzenlenmek için dosyanın ----- gönderildiği, ----- tarihli raporunda özetle; ---- doğumlu----- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak:0 Gr1 XII (12Aa………...45)A%49 E cetveline göre:%45.0 ( yüzdekırkbeşnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı oy birliği ile mütalaasına ilişkin rapor düzenlendiği görülmüştür.
------ müzekkere yazılarak dava dışı -------- dava konusu kazayla ilgili ödeme yapılıp yapılmadığının sorulduğu, kurumun mahkememize göndermiş olduğu ---- cevabıyla sigortalıya 8.750,48-TL geçici iş göremezlik ödeneğinin yapıldığının mahkememize bildirildiği görülmüştür.
Dosyanın düzenlenen maluliyet raporu sonrası aktüer bilirkişi ve sigorta uzmanı bilrikişiye dosyanın tevdi edilerek davacının davalıdan talep edebileceği bir tazminat miktarının bulunup bulunmadığının varsa miktarının tespit edilerek rapor düzenlenmesine karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ------ tarihli raporda özetle; meydana gelen kazanın oluşumunda; ----- plaka sayılı araç sürücüsü ------ 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84/d(arkadan çarpa)maddesinde belirtilen kuralı ihlal ettğiniden 6100 ve ASLİ kusurlu olduğu,----- çekici (--------) plaka sayılı araç sürücüsü------ bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, şirketin tazminat hesabını yaptırdığı 05.09.2011 tarihi itibariyle hesaplanan tazminat tutarının 189.935 TL olduğu, Şirketin ise toplam 192.085 TL ödeme yaptığı, dolayısıyla, Şirketin ortaya çıkan maluliyet zararını karşılayacak düzeyde 2011 yılında tazminat ödemesi yaptığı, şirketin ------- hesabına gönderdiği tazminat tutarının dosyadaki belgelerden 192.084,62 TL olduğu, şirket ödemesinin hesap tarihi (26.01.2018 itibariyle) kanuni faizle güncellenmiş peşin değerinin 331.571 TL olduğu, sonuç ve kanaatine ilişkin rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Mahkememiz ara kararı doğrultusunda dosyanın yeniden aktüer bilirkişiye tevdi edilerek tüm dosya kapsamı, dosyaya giren yeni belgeler ile düzenlenen ----- tarihli raporda özetle; şirketin tazminat ödediği 19.12.2011 tarihi itibariyle ------ için hesaplanan toplam sürekli sakatlık maluliyet tazminatı ise 189.446 TL olup, Şirketin -------- ödediği tazminat 192.085 TL olduğundan, şirketin tazminat ödeme tarihi itibariyle yeterli düzeyde tazminat ödediği ve ek sürekli sakatlık tazminat hesaplamasının başka bir tarih itibariyle yapılmasına gerek olmadığı, şirket ödediği tazminatın, ------ poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait araç sürücüsünün alkollü bir şekilde 3. kişiye zarar verdiğini ve bu zararı ödediğini, ödenen bu tutarın davalıdan (alkollü araç kullanımından dolayı zararın oluşması nedeniyle) rücuen talep ettiği, şirketin ödediği tazminatı ancak rücuan talep edebileceği, ödenen tazminat tutarının 19.12.2011 itibariyle 192.084,62 TL olduğu, şirket ödemesinin hesap tarihi (12.11.2021 itibariyle) kanuni faizle güncellenmiş peşin değerinin 367.238 TL olduğu, rücüen talep hususunun esastan bir konu olduğu, konunun ek bir hesaplamaya ihtiyaç göstermediği ve şirketin ancak ödediği tazminat tutarını rücü olarak davalıdan talep edebileceğine ilişkin rapor düzenlenmiş olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendiğinde; davaya konu olay nedeniyle ------- Sayılı dosyasında davacı ----- maliki olduğu ---- plakalı ------ Pazar günü saat:05:40 ta ------ sınırları içerisinde önünde giden ------ arkadan çarpması sonucu meydana gelen ve asli kusurlu olduğu trafik kaza raporu ile tespit edilen sürücüsü-------- kullandığı -------- maddi hasarının davalı sigorta tarafından karşılanmaması nedeni ile davalı sigorta şirketi aleyhine açılmış tazminat davasının yapılan yargılamasında davaya konu trafik kazasının ------mevkiinde 05/12/2010 günü saat: 05:40 ta meydana geldiği, -------plakalı ------ sürücüsü ------- alkol testine tabi tutulduğu,----- saat:08:03 te verdiği raporda alkol oranı %45 olarak tespit edildiği, ------- verilen raporda "Bu durumda kaza saati itibarı ile sürücünün alkol yüzdesinin -------- belirlendiği, sürücünün alkollü olmadığına ilişkin tanık anlatımları kabule şayan bulunmayarak kazanın, alınan bilirkişi heyet raporunda benimsenen nörolog bilirkişinin kabule şayan görüşleri doğrultusunda "münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği" sonucuna varılmakla, benimsenen bilirkişi heyet raporu ve kaza anındaki alkol yüzdesine göre bunun öncesinde mola verdiği yerde alkol almadığı belirtilen sürücünün kaza anında %81 promil alkollü olduğu anlaşılmakla, davacının bu yöne ilişkin savunma ve itirazları yerinde görülmemiş, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği kanaatiyle ------ davanın reddine karar verilmiş, verilen karar -------- ilamı ile onanmıştır. İş bu dava dosyası mahkememiz kararını etkileyeceğinden bekletici mesele yapılmış, yapılan yargılamada yaptırılan aktüer hesabı dosya kapsamına uygun ve denetime açık olmakla rapor hükme esas alınmış, ceza dosyası gözönüne alınarak dava dışı ------- müterafik kusuru bulunduğu değerlendirilerek tazminattan emsal içtihatlar gereğince %20 indirim yapılarak ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
-Davalının ----- sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
-Davacının fazlaya ilişkin ------- sayılı dosyası yönünden takibin devamına ilişkin talebinin reddine,
-Davacının icra inkar tazminatı talebinin likit olmadığından şartları oluşmadığı değerlendirilerek reddine,
2-Karar harcı 12.136,36-TL den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.436,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.700,12-TL'in davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 2.436,25-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından tarafından yapılan 25,20-TL başvuru harcı, 338,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.600,00-TL bilirkişi ve 517,70-TL------ ücreti olmak üzere toplam 2.481,40-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.258,08-TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 27.649,93 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde -------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/03/2023