T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/526 ESAS
KARAR NO: 2023/144
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 03/08/2021
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- plakalı araç --- tarihinde müvekkiline ait ---- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, Kazaya sebebiyet veren--- plakalı araç davalı ------ numaralı poliçe ile sigortalıdır. Müvekkil aracında oluşan hasarın miktarının tespiti için bağımsız eksperden bilirkişi raporu alındığını, Bağımsız eksper raporunda müvekkilinin aracındaki hasar bedelinin ----- olduğu yönünde görüş bildirdiğini, davalı tarafından bu güne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, Müvekkiline ait ------ marka olduğunu, kaza tarihindeki ikinci el piyasa bedelinin---- üzerinde olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilşkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile ----plakalı aracın hasar bedeli için şimdilik --- hasar bedeli, ve --- değer kaybı olmak üzere toplam ----poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, Dava konusu hasar ve değer kaybı bedelinin tespiti için yapılan ekspertiz ücreti masrafi olan ----- yargılama gideri olarak davalıdan tahsilini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde; ------- meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkil sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirmede, değer kaybı talebine başvurusu öncesinde ----- üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki; ----- yer alan hesaplama yöntemi uyarınca ------üzerindeki araçlar için ayrı bir formül düzenlenmiş olup, bu formül uyarınca ----- üzerindeki araçlar için değer kaybı hesaplaması yapılmamaktadır. Başvurana ait aracın ------ Davacı'ya ait aracın güncel kilometresi ---- üzeri olduğundan, bahsi geçen araç değer kaybı hesaplamasına konu dahi olamayacak ve dolayısıyla mağdura ait araca ilişkin bir ödeme yapılmayacaktır. Aracın ---- fotoğrafı ektedir. Kaldı ki; yine işbu hususla ilgili olarak ------- tahkim başvurusunda da aracın ------ yönelik itirazımız dikkate alınmış ve ------- tarafından başvuranın talebi reddedilerek dosya lehimize sonuçlandırılmıştır. Davacı taraf aracını müvekkil şirketçe atanan ekspere göstermemiş ve bu şekilde Türk Ticaret Kanunu gereğince yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmakla, müvekkil şirketin bilgi alma hakkını engellemiştir. Bu nedenle işbu dava kapsamında yapılan kötüniyetli taleplerin reddi gerekmektedir. Dava konusu kaza sonrasında şirketimize yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açılmış ve ekspertiz ataması yapılmıştır. Ancak açılan dosyanın kesin ekspertiz raporunun hazırlanması, değişimi gereken parçaların müvekkil şirketçe tedariki mümkünse servisle anlaşma sağlanarak tedariklerinin yapılması, aracın onarımı ekonomik değilse hurdasının satışı için ihale açılması vs. amacıyla aracın fiziki olarak görülmesi gerektiği aşamada, davacı taraf bu hususu sağlamamıştır. Dolayısıyla -----gereğince sigorta şirketine karşı yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Aracın müvekkil şirketçe atanan ekspere gösterilmediği ekli ekspertiz raporunda da belirtilmiştir; Ekli rapor incelendiğinde, raporun ancak fotoğraflar üzerinden hazırlanabildiği görülecek olup, kabul anlamına gelmemekle birlikte başvurucunun aracında meydana gelen hasar bedeli raporda belirtilen miktardan fazla değildir, kaldı ki müvekkil şirket ancak kendi sigortalısının kusuru oranında zarardan sorumlu olabilecektir. Kabul manasında olmamak üzere, -----de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerdendir. Bu sebeple kusur oranlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Davacı tarafın aracında meydana gelen ----- miktarının tespit edilebilmesi için -------yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerekmektedir. Bu kapsamda; Aracın geçmişte başka bir kazaya karışıp karışmadığının tespiti ile bu kaza nedeniyle değer kaybı tazminatı alıp almadığının tespiti, - Aracın------- Aracın hasar gören parçalarının değer kaybına neden olup olmayacağının tespiti, Teminat dışında kalan hallerden birinin olup olmadığının tespiti gerekir. ------ uyarınca aşağıdaki hususların araştırılması ve söz konusu hallerden birinin bulunması halinde başvurunun reddi gerekmektedir.------ onarım ile giderilebilen -------- hasarları teminat dışıdır.----- hasar olmaksızın, ----- yapılan onarım/değişim ile giderilebilen hasarlar teminat dışıdır. ------Aracın kaza anındaki rayiç değerinin ----- aşan değer kaybı talepleri, (Bu maddede düzenlenen sınır bir araç için talep edilebilecek toplam değer kaybı limiti olup daha önceden ödenen değer kaybı tazmi-natları limitten mahsup edilir. ----- Kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç üzerinde mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili talepler teminat dışıdır. ---------- görmüş araçlar teminat dışıdır. ------ Kısa süreli kiralık araçlar, taksi, dolmuş, uzun süreli ----- kiralık araçlarda eksper tarafından hesaplanan değer kaybı tutarının %50'sini aşan talepler, test aracı, koleksiyon ve antika sayılan araçlardaki hasar sebebiyle yapılan değer kaybı talepleri teminat dışında tutulmuştur. Müvekkil sigorta şirketi zarardan -----çerçevesinde sorumlu olduğundan yukarıdaki durumlardan birinin mevcut olması halinde davanın reddi gerekmektedir. ------- yer alan birtakım hükümlerin iptaline karar verilmiştir ancak aşağıda açıklanacak sebeplerle işbu dosyamızda ilgili karar uygulama alanı bulamayacaktır. Karayolu Trafik Kanunu'nun 91. maddesi gereği, KTK 85. maddesinde belirtilen, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dâhilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, ------ yaptırılması zorunludur. ------ilişkin düzenlemeler içeren ---- kısmında yer alan ----- Maddesine göre ise sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yine sözleşme içeriğini düzenleyen ve ------ göre özel kanun niteliğindeki ----- başlıklı -------ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. İşbu uyuşmazlık konusunu ilgilendiren ----- tarihinde yürürlüğe girmiştir ve bu ----- başta ekte yer alan ----- sayılı olmak üzere birçok ----- göre de genel şartlar yürürlük tarihi olan ----- tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Belirtmek gerekir ki ------bütün halinde yürürlükten kaldırılmamış olup, teminat dışında kalan hallerin ---- düzenlenmesinin önüne geçilmek istenmiştir. Kararda da belirtildiği üzere hukukumuzda sigorta şirketinin sorumlu tutulacağı tazminat miktarının hesaplanması, ------ tazminatın hesaplanmasını düzenleyen ------farklı kurallara tabi kılınmıştır. Nitekim ------- sebebiyle meydana gelen zararın tazmini hususunda, zarar veren işletenin sorumluluğu haksız fiilden doğan sorumluluk olup 6098 sayılı Kanun'un yukarıda anılan hükümlerine tabi olmakla birlikte aynı zarardan dolayı sigorta şirketinin tazminat sorumluluğu, sözleşmeden doğan sorumluluktur. Ve bu sebeple de işletenin tazminat sorumluluğu ile sigorta şirketinin tazminat sorumluluğunun kapsamının farklı esaslara tabi kılınması, sorumluluklarının dayandıkları esasların farklı olması nedeniyle kaçınılmazdır. ----- sözleşmesinin yasa ile zorunlu kılınmış olması ve bu sözleşmenin içeriğinin de yine yukarıda belirtilen ------ ilgili maddeleriyle düzenlenerek halen yürürlükte olan genel şartlar ile poliçenin bir bütün olduğunun vurgulanmış olması karşısında, ------ yürürlüğe giren genel şartların poliçeden doğan işbu uyuşmazlıkta uygulanması gerekeceğinden, Hakemliğinizce dosyada -----gözetilmeksizin rapor alınması hatalı olmuştur. ---- sözleşmesinin yasa ile zorunlu kılınmış olması ve bu sözleşmenin içeriğinin de yine yukarıda belirtilen Türk Ticaret Kanunu ve Sigortacılık Kanunu'nun ilgili maddeleriyle düzenlenerek halen yürürlükte olan genel şartlar ile poliçenin bir bütün olduğunun vurgulanmış olması karşısında, ------ tarihinde yürürlüğe giren genel şartların poliçeden doğan işbu uyuşmazlıkta uygulanması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın reddine karar verilmesini, Davacı tarafın; “değer kaybı” talep etmeye hakkı olup olmadığının, var ise miktarının tespiti için “Bilirkişi” incelemesi yaptırılmasını ve alınacak raporun tarafımıza tebliğ ettirilmesini, Müvekkil şirket dava açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadığından, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini" şeklinde talep etmiştir.
TALEP ARTIRIM DİLEKÇESİ: Davacı Vekili, -----tarihli dilekçesi ile HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek Dava dilekçesinde 100,00 TL hasar bedeli ve 100,00 TL değer kaybı tazminatı talebi kısmının; hasar bedeli yönünden 4.837,43 TL, değer kaybı yönünden 1.900,00 TL daha arttırılarak toplam talebinin toplam 6.937,43 TL olarak kabul edilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava hukuki niteliği itibariyle; davalı sigorta şirketi sigortalısı--- plakalı araç ile davacıya ait ---- karıştığı trafik kazasında, davacının, dava dışı sürücünün kusuru ile verdiğini iddia ettiği zarara ilişkin hasar bedeli ve değer kaybı istemli maddi tazminat davasıdır.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın; davacıya ait olan---- plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ---- olduğu------ tarihinde karıştığı trafik kazasında, kazaya karışan araç sürücüleri ile varsa üçüncü kişilerin kusurlu olup olmadıkları, kusurlu iseler kusur oranları, kaza neticesinde ----- plakalı araçta hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa uğranılan hasar miktarının ne olduğu, araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise bedelinin ne olduğu, hasar ve değer kaybına ilişkin talepler yönünden davalı sigorta şirketinin kısmen yahut tamamen sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi miktarda ve ne şekilde sorumlu olduğu, ekspertiz ücretinin yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi talebinde yasal koşulların oluşup oluşmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu tespit edilmiştir.
Hasar dosyası, taraflarca dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı ve diğer deliller incelenmiştir.
Dosya kusur oranı, hasar bedeli ve değer kaybı bedeli tespiti açısından makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ---- plakalı ------- sürücüsü------ gündüz, bahse konu mahalde, kendi, sağ şeridinde seyreden aracın önüne kontrolsüz ve ani çıktığı, aracın şeridine tecavüz ettiği, şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemediği, trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde, trafiği ve gelen araçların hız ile mesafelerini dikkate almadan kendinin sağındaki şeride kontrolsüz girmek sureti ile şerit ihlali sonucu sağ şeritte nizami olarak seyreden araç ile çarpışması nedenleri ile trafik dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, Karayolları Trafik Kanunu’nun ve --------yukarıda verilen ilgili maddelerinde açıklanan kusurları işlediği, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu; ---- plakalı ticari taksinin sürücüsü ----kendi yol bölümü olan sağ şeridi
takiben nizami seyri sırasında, aynı istikamette kendine göre soldaki şeritte seyreden ------plakalı ----- ani ve kontrolsüz olarak sağa ----- dönüş için şeridine tecavüz etmesi ile meydana gelen kazada alabileceği bir önlembulunmadığı, atfı kabil kusurunun olmadığı; -----
plaka numaralı aracın davalı nezdinde -------- kayıtlı olup ----- tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak -----no’lu hasar dosyasının açıldığı; araç hasar zararının --- olduğu; değer kaybı yönünden; ---- tarihinde yürürlüğe giren ---- göre araç değer kaybının ---- olduğu; -------sayılı Kararı dikkate alınmak suretiyle değer kaybı değerlendirilmesine göre araç değer kaybının 2.000 TL olduğu; davacı, dava konusu hasar ve değer kaybı bedelinin tespiti için yapılan ekspertiz ücreti masrafı ile ilgili davacının dosyaya fatura sunmadığı, sigorta hasar ekspertiz raporunda uygulanan fiyatların uygun olduğu" kanaatini bildirir rapor tanzim edilmiş olduğu görülmüştür. Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor istenmiştir. Bilirkişinin ek raporunda özetle; "...Hasar bedeli yönünden; dosyaya kök rapor sonrası sunulan hasarlı parça resimleri değerlendirilerek parçaların onarılabilir olduğu kanaatine varıldığı, davacının bu konuda servis faturası sunmadığı, bu nedenle kök rapordaki hasar bedeli miktarının değiştirilmesine gerek duyulmadığı; araç değer kaybı yönünden;--------sayılı Kararı dikkate alınmak suretiyle değer kaybı değerlendirilmesi: -----alınmak suretiyle, trafik kazalarında ---- uygulamış olduğu aracın kaza öncesi 2. el değeri ile kaza sonrası onarılmış aracın 2.el değeri arasındaki farkın değer kaybına eşit olacağı
kriterine göre, emsal aracın yaşı---- ve kullanım durumu --- hasar bölgesi, hasarlanan parçalar, onarım bedeli ----- alınarak yapılan piyasa araştırmasında, değer kaybı belirlenmiştir. Bu nedenle kök rapordaki değer kaybı bedelinin değiştirilmesine gerek duyulmadığı" şeklinde rapor tanzim ettiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ile alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde; ---- sürücüsü, dava dışı -----gündüz saatlerinde, kendi sağ şeridinde seyreden davacıya ait-----plakalı aracın önüne kontrolsüz ve ani çıktığı, aracın şeridine tecavüz ettiği, şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemediği,
trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde, trafiği ve gelen araçların hız ile mesafelerini dikkate almadan kendinin sağındaki şeride kontrolsüz girmek sureti ile şerit ihlali sonucu sağ şeritte nizami olarak seyreden davacının aracına çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği; kazada davalı sigorta şirketine sigortalı------ plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacının atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, teknik incelemede dava konusu araçta oluşan hasarın araç servis evrakları, renkli hasar fotoğrafları ve ekspertiz raporu da değerlendirilmek suretiyle hesaplanan bedelin serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olduğunun tespiti karşısında ve hasarın kaza tarihinde doğduğu, yine değer kaybının ---- doğrultusunda tespit edildiği, ekspertiz ücretinin de kusurlu sürücünün sigorta şirketinden istenebileceği anlaşılmakla; ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
-Hasar bedeli için 4.937,43-TL, değer kaybı için 2.000,00-TL ve ekspertiz ücreti için 466,10-TL olmak üzere toplam 7.403,53-TL'nin temerrüt tarihi olan ------- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 505,74-TL harcın, davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harç ve 120,00-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 326,44-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,30-TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 1.137,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 7.403,53-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı tarafın yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar bakımından kesin olmak üzere okundu. 21/02/2023