T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/92 ESAS
KARAR NO: 2023/32
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/03/2020
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacı şirket tarafından aracılık komisyon bedeli adı altında 13.08.2018 tarih, ------ seri numaralı 35.400 TL. bedelli fatura kesilmek suretiyle iadeli taahhütlü olarak postaya verildiğini ve 15.08.2018 tarihinde davalının adresinde çalışanına tebliğ edildiğini, davalı tarafından iade edilmeyen faturanın kesinleştiğini, ayrıca faturanın kesileceği ve kargoya verileceğinin mail ile de davalıya bildirildiğini, fatura bedelinin ödenmediğini ve tüm şifahi ödeme taleplerinin sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu, davalının amacının sadece alacağın tahsilini geciktirmek olduğunu beyanla, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı şirket ortağı ------ 30.06.2020 tarihli duruşmadaki beyanında; Öncelikle dava dilekçesinde iddia edilen hususları reddettiğini, taraflar arasında aracılık veya komisyonculuk nitelendirilmesi yapılacak bir sözleşmenin olmadığını, davacı ve yetkilisi olduğu firma arasında öncesinden başlayan ve mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğunu, ürettikleri tekstil ürünlerini davacı firmaya bedel karşılığında sattıklarını, davacının da bu malları kendi karını koyarak yurt dışı firmalarına ihraç ettiğini, somut olayda davacı firmanın sebebini ürettiği malın kalitesini beğenmediklerini düşünmeme istinaden kendisinden bu parti malı doğrudan kendi fiyatları üzerinden bir ------- firmasına ihraç edebileceğimi belirttiklerini, kendisinin de onların daha önce yaptıkları tutar üzerinden fatura düzenleyerek malı gönderdiğini, hiçbir şekilde aracılık sözleşmesinin kurulmadığını, kaldı ki satışa konu mal bedelinin yalnızca 4.700 Euro'sunu tahsil edebildiğini, bu hususun ticari defterlerin incelenmesinde görüleceğini, davanın reddine karar verilmesini talep ve iddia etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;
Dava, davacının davalı aleyhine -------- Esas sayılı dosyası ile başlattığı takip dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli davadır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilerek deliller toplanmış, icra dosyası celp edilerek incelenmiş, bilirkişi raporu alınmış, taraf şirketlerin ------- kayıtları ilgili vergi dairelerinden getirtilmiş ve dava sonuçlanmıştır.Dava konusu uyuşmazlığın; taraflar arasında ticari danışmanlık verilmesi hizmetine ilişkin yazılı olmayan sözleşme kurulup kurulmadığı, hizmet alım satımına ilişkin kurulan ticari ilişki kapsamında düzenlenen fatura alacağına konu hizmetin ve danışmanlığın davacı tarafından davalıya verilip verilmediği, başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür.
Davacı; davalı ile aralarındaki anlaşma gereğince davalıya aracılık komisyon alacağı faturası kesip gönderdiğini, davalının faturayı iade etmediğini, ödemede bulunmadığını, takibe haksız şekilde itiraz ettiğini beyan etmiş, davalı davacı ile aralarında aracılık veya komisyonculuk nitelendirilmesi yapılacak bir sözleşmenin olmadığını, davacı firma ile arasında öncesinden başlayan ve mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğunu iddia ederek davanın reddini istemiştir.-------esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde; dosyanın alacaklısının davacı ------, borçlusunun davalı ------- olduğu, davacı alacaklının 13/08/2018 tarihli ve 35.400,00-TL bedelli faturaya istinaden 35.400,00-TL asıl alacak ve 1.475,16-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 36.875,16-TL üzerinden takip başlattığı görülmüştür.Davanın niteliği ve tarafların tacir olduğu hususu göz önünde bulundurularak TTK 83-85.maddeleri ile HMK 222.maddesi uyarınca her iki tarafın davaya ve takibe konu yıllara ait tüm yasal ticari defterleri üzerinde Mali Müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiştir.Bilirkişinin 19/11/2020 tarihli raporunda özetle; "------Davacının 2018-2019 takvim yıllarına ait incelenen resmi defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde, 30.05.2019 İcra takip tarihi itibarıyla davalıdan 35.400,00 TL. alacaklı olduğu; davalının 2018-2019 takvim yıllarına ait incelenen resmi defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının incelenen resmi defter ve belgelerinde davacının bakiyesinin olmadığı (-0-) olduğu, davacının 35.400,00 TL. lik asıl alacak talebinin yerinde olduğu, davacının icra takip tarihi itibarıyla yasal faiz talep edebileceği" şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.Mali müşavir bilirkişinin incelemesinin akabinde dosya Tekstil Mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiştir.Tekstil Mühendisi bilirkişinin 21/05/2021 tarihli raporunda özetle; "Taraflar arasında mal alim satımına dayalı ticari bir ilişki mevcuttur, herhangi bir sözleşme mevcut değildir. Ayrıca, aralarında baştan belirlenmiş bir komisyon yüzdesi bulunmamakla birlikte, daha önceki defter kayıtları incelendiğinde, mal adedi ve de komisyon yer almadığı için geçmiş çalışmalarındaki komisyon oranı da tespit edilememiştir. İşin yerine getirildiğine ilişkin sunulan kayıtlar arasındaki e-posta yazışmalarında Mahkemeye sunulan belgelerden oluşan mail yazışmalarından, 13 Agustos 2018 14:52 tarihli mailde belirtildiği üzere Davaya sebep olan Komisyon ve malların Satis bedeli Ve Ayrica ürün başina alınan komisyon ve toplam komisyon:¸Toplam ürünlerin mali değeri 21.017 Euro olup, ------- tarafından-alınan toplam komisyon paçalda (ortalamada) 34.02 olarak açıkça görünmektedir. Ayrıca, urun başına alınan komisyon oranları da farklılık göstermektedir ve yukarıdaki Tabloda Sayın Mahkemenize sunulmuştur. Davacı tarafın ayrıca --------(Satış Numunesi) olarak Davalı tarafın üretmiş olduğu butik satış numunelerini de alınan komisyondan düşüp, bu şekilde bir fiyat oluşturduğu, 4611 Euro komisyon hakkedişi için, ayni tarihli e-mailde fatura keseceğini belirttiği görülmüştür. 4611 Euro komisyon bedeline istinaden, (4611 Euro X 7.8327 — 36.116.579 TL) asil bedel 36,116,579 olmasına rağmen, 30.000 TL lik fatura kesilmiştir, Buradan da anlaşılacağı üzere, yine komisyon bedeli tam olarak belirtilmemiştir ve sabit değildir. -----(Aracılık) yapan firmaların üreticilerle anlaşırken, alınacak Komisyon yüzdesi, anlaşılan fiyat, ------ (satış numunesi), ------- (üretim öncesi numunelerinin) kontrolleri ve gerekli urun kritiklerinin ve üretim öncesi uyarıların üreticiye verilmesi, üreticiden kaynaklanan olası bir yükleme probleminde yüklenmeyen hafta başına kesilecek olan reklamasyon (indirim oranı), etiket masrafları ve de urunun yükleme aşamalarını netleştirmeleri beklenir. Ancak Dava 'ya konu sorunun örgüsünü daha iyi anlamak üzere yapılan yazışmalar incelendiğinde, esnek ifadeler kullanılmış olmakla birliktte Davacı Danismanlik firmasının sunduğu Son Kontrol, urun takibi, indirim oranı ve yükleme sekli konusunda net bilgi verilmediği görülmektedir. Örneğin, ihracatta yükleme bilgisinin ---- olarak üreticiye yapılması gerektiği ve de ------ yükleme yapılacağı, ürünler son teslim aşamasında bildirilmiştir.13 Ağustos 2018 tarihinde Davalı ve Davacı tarafın karşılıklı yazışmaları incelendiğinde, yapılan reklamasyonun (indirim bedeli) nin yüzdesinin ne kadar olduğu belirtilmemiş olup, Davacı tarafından 13 Ağustos 2018 tarihli 5:11 de gönderilen mailde “Ancak size genel bir indirim uyguladım." İfadesi yer almaktadır. Danışmanlık yapan ara ofislerin İhracat yapacaklari urunlerden en az uretici kadar sorumlu olduğu dusunulurse, goönderilen -------(Üretim oncesi numunelerinin) kontrolu ve kritiklerinin verilmesi, uretime baslanmadan once onemli noktalarin bildirilmesi, uretim esnasinda ara kontrollerinin yapilip, ureticiye yol gosterilmesi saglanmalidir. Ekteki yazismalar isiginda ------ (uretim oncesi) numuneleri gonderisi yapilmis ise, Davaci tarafindan yapilmis herhangi bir üretim oncesi ya da ara kontrol raporuna rastlanmamıştır. -----(Ara ofisler) Uretim Sonrasinda ya da sirasinda ----- gibi global olarak kontrol yapan firmalardan soz konusu mallarin kontrolleri icin destek isteyebilirler. Ancak, yine bu üretici ve de ofis arasindaki karsilikli anlasmaya tabiidir. Çünkü ------- gibi global firmalarda yine saat basi ucret talep etmektedir. Nitekim Davali üretici firma -------, 9 Agustos 2018 12:08 tarihli mailinde bunu: ".-------kontrolu yaptirdigimizda da cok buyuk bir fatura cikiyor ortaya. Bu paranin cop olmaması adına ve çözümün bir an once yapilmasi adinda------ kontrolunu yaptırmak istemiyoruz. “.-------olarak belirtmiştir. Bundan sonraki mailler ve de dosyaya sunulan belgeler incelendiginde, Yapilan üretimin yüklemeye deger olup olmadigi, ----- Davaci tarafindan herhangi bir son kontrol yapılıp yapilmadigi hakkinda 9 Agustos 2018 saat: 12:08 tarihi sonrasinda dosyada sunulan herhangi bir son kontrol raporu mevcut degildir. Ve fakat 13 Agustos 2018 saat: 2:52 tarihli e-mailde Davaci ------- tarafindan ihracatin uretici firma tarafından yapılması talimati verilmistir. Ve ayni e-mailde yukaridaki tabloda da belirtildiği uzere, Davacı şirketin komisyon oranlarini, kesecegi faturanin bedelini ve de kargo ile göndereceğini bildirmiştir. Bu maile istinaden, 13 Agustos 2018 5:07 de Davali tarafindan verilen cevaba gore, Çeki listesi adi verilen, bir koliye kac adet hangi renkte ve bedende mal girdigini gosteren listelerin 14 Agustos itibari ile hazir olacagi, musteriden gelecek olan indirim ve alacak sonrasında para geldiginde ayni gun odemeyi Davaci nin hesabina gececegi bildirilmistir. Müşteriden gelecek indirim ve alacaktan sonra fatura uzerinedn tekrar gorusme istenmiştir. Sayın Mahkemenize sunulan dosyada ekli 17.08.2018 tarihinde------ nolu Fatura dan anlaşılacağı uzere, Mallarin ihracati ------- olarak yapilmis , toplam fatura bedeli: 21.017,00 Euro olarak belirtilmiştir. Yine Sayin Mahkemenize sunulan mail ciktilari incelendiginde, daha sonra herhangi bir yazışmaya rastlanmamis olup, mallarin imhasi ya da geri gonderimi ile ilgili olarak yazışmalar 7 Kasim 2018 tarihinde saat: 14:06 te Davaci tarafindan Davaliya gonderilmistir. Bu zaman dilimine kadar gecen surede, kac adet malin kontrol edildigi, kacinda sorun teskil eden ölçü değerlerine rastlandigi, buna istinaden urunlere yuzde kac indirim uygulanip, ureticiye ne kadar odeme yapilacagi bilgisini iceren herhangi bir yazismaya ya da Davaci ile müşteri arasında gecen indirim pazarligi ya da ureticiye ait bilgiye rastlanmamıştır 7 Kasim 2018 tarihinde saat: 12:44 te musteri tarafından Davaci----- danışmanlık firmasına gelen mail eke konulmus ,----- elde kalan Modeller konu baslikli e- mailde "------- Geri gonderilmek uzere anlasilan modellerin halen depoda tutuldugu, ureticiye bu ürünleri almasını soyleyebilir misin diye Davaciya sorulmus ve Eger bu urunler ay sonundan önce alınmaz ise, imha etmek zorunda kalacaklari bilgisi verilmiştir 9 Kasim 2018 tarihinde 11:58 de Davali uretici firma ----- tarafindan verilen cevapta halen öodemelerle ilgili netlik kazanmayan kisimlar mevcut olup , firma yetkilisi ------ tarafından gönderilen e-mailde asagidaki ifadeler yer almaktadır "-------Önceden hesapladigima gore asagi yukari son gönderilen urunlerle ilgili 800 eur alacağınıza karşılık bizim size teslim ettigimiz (2400 Euro tutarindaki) koleksiyondan dusüs yaptığımızda bizim 1600 eur alacagimiz kalıyor Bu cevaba istinaden Davaci ------danismanlik sahibi ------- tarafından gönderilen e-mailde; "..Sizin herhangi bir alacaginiz yok, sms tutari ve benzeri konularin hesabini son fatura kesilme aşamasında netlesmistik ve konu ile ilgili mutabik kaldık. Ayrıca size teslim ettigimiz siparise istinaden de danismanlik faturasi kesikdi ki bu fatura da sizin onayiniz ve hemfikir olmaniz sonucu kesildi. Biz size bu faturanin odemesini soruyoruz" bilgisi yer almaktadir. Eke 13 Agustos tarihli yukaridaki tabloda yer alan ve sonrasinda SMS numunelerinin dusuldugu 30.000 tl lik komisyon faturasinin kesildigi e-mail konulmuştur Yapılan İhracat islemi sonrasinda, tum bu olay orgusunden sonra, Davali uretici ----- almış oldugu ödemenin bilgisi yer almamaktadir. Ödeme bilgisi, 07.12.2020 tarihli Bilirkisi Itiraz dilekcesi 6. maddesinde belirtildigi uzere, 21.017 Euro fatura bedeline istinaden 4683,50 Euro oldugu bildirilmistir, ancak bununla ilgili olarak müşteriden gelen herhangi bir fatura bilgisi Davalı ya da Davacı tarafından sunulmamış olup, gerekli takdiri Mahkemenize bırakıyoruz" şeklinde görüş bildirdiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, savunma, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; Tekstil Mühendisinin de raporunda geçtiği üzere 13 Ağustos 2018 14:52 tarihli mailde davaya sebep olan malların komisyon ve satış bedeli ile ürün başına alınan komisyon ve toplam komisyon bedelinin davalıya bildirildiği, malların toplam satış bedelinin 21.017-Euro olduğu, davalı her ne kadar taraflar arasında aracılık veya komisyonculuk nitelendirilmesi yapılacak bir sözleşmenin olmadığını, davacı ve yetkilisi olduğu firma arasında öncesinden başlayan ve mal alım satımına ilişkin ticari ilişkinin mevcut olduğunu, ürettikleri tekstil ürünlerini davacı firmaya bedel karşılığında sattıklarını, davacının da bu malları kendi karını koyarak yurt dışı firmalarına ihraç ettiğini beyan etmiş ise de; mailde geçen ürünlerin toplam bedeli olan 21.017 Euro'luk bir faturayı doğrudan kendisinin ------isimli firmaya kestiği, yine bu faturanın TL karşılığının ------ kayıtlarında göründüğü, dolayısıyla tüm yazışmalar ve fatura ile ------ kayıtlarından anlaşıldığı üzere taraflar arasında aracılık sözleşmesinin var olduğu, davalının bu satıştan kaynaklı komisyonu davacıya ödemediği, davacının alacak talebinin yerinde olduğu, alacağını ispatladığı, ancak temerrüde ilişkin bir ihtarname olmadığından takipteki faize yapılan itirazın yerinde görüldüğü anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE;
-Davalının -------esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak miktarı olan 35.400,00 TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 35.400,00 TL'ye takip tarihinden itibaren faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmedilen asıl alacağın %20' si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 2.418,17TL harcın, davacı tarafından yatırılan 445,36TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 184,38TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.788,43TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yatırılan 629,74TL harcın davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 1.703,60TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre; 1.635,45TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, 68,15TL'sinin davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
7-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 1.475,16TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca------ bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre; 1.267,19 TL'sinin davalıdan, 52,81TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı------yetkilisinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde --------Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.