T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/173 Esas
KARAR NO: 2022/1094
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 09.03.2022
KARAR TARİHİ: 28.12.2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ----- seri numaralı, 30.04.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli, ------ seri numaralı, 30.05.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çeklerin zayi olması ( kayıp olması ) nedeni ile iptali ile birlikte; söz konusu çeklerin ödenmesinin engellenmesi için, öndelikle ödeme yasağı konması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep ettiklerini, müvekkil ----- seri numaralı, 30.04.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çek ile ------seri numaralı, 30.05.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çekin keşidecisi, diğer müvekkil ------ ise işbu çeklerin hamili olduklarını, dava konusu çekler düzenlendikten sonra kaybolduğunu ve bulunamadığını, çekin kaybolduğunu fark eden-------yetkililerinin; ilgili bankaya bildirimde bulunduğunu ve hemen akabinde yeniden çek düzenleyerek hamil ------ teslim edildiğini, neticede çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu, çek zayi ile ilgili olarak yalnız hamilin dava açma hakkı bulunması nedeni ile------. vekili ile iletişime geçildiğini, ve işbu davanın açılması için kendisinin taraflarına yetki belgesi düzenlediğini, açıklanan ve mahkemece re'sen nazara alınacak nedenlerle, öncelikle tedbiren ------seri numaralı, 30.04.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çek ile -------seri numaralı, 30.05.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çek hakkında ödeme yasağı kararı verilerek ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına,
------ seri numaralı, 30.04.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çek ile-------seri numaralı, 30.05.2022 tarihli, 895.745 TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava ettikleri görüldü.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757-764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Dava dilekçesi incelendiğinde iptali istenen çek/çeklerin davacılardan ------- kendi çek hesabından verilmiş yani keşidecisi ve hesap sahibi de bizzat davacı ------- olan çek yaprakları olduğu anlaşılmaktadır. Yani bu davacı hamil ya da lehtar değil, keşidecidir.TTK.'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre, çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652. madde)Bu nedenle davacı ------- tarafından açılan davanın aktif husumet nedeni ile reddine karar vermek gerekmiştir.
Diğer davacı .------ yönünden ise;
TTK.757-765.maddelerindeyer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.) TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapılmış, davaya konu çekin üçüncü kişiler tarafından mahkememize ibraz edilmediği gibi bir itiraz ve iddiada da bulunulmamıştır. Muhatap banka ile yapılan yazışmaya verilen cevapta çeklerin ödeme tarihinde ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu çekin davacı yedinde iken kaybolmak suretiyle zayi olduğu dikkate alınarak iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar -------- açtığı davanın aktif husumet nedeniyle REDDİNE,
2-Diğer davacı ------- açtığı davanın KABULÜ İLE;
------- seri numaralı 30/04/2022 tarihli 895.745,00 TL bedelli
---------- seri numaralı 30/05/2022 tarihli 895.745,00 TL bedelli iki adet çekin iptaline,
3- Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4- Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Mahkememizden verilen ödeme yasağı konulması yönündeki ihtiyati tedbirin karar kesinleşene kadar devamına,
6- Davacı tarafça dosyaya yatırılan teminatın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 392/2 maddesi gereği yasal süre sonunda davacıya iadesine,
7- Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333.maddesi uyarınca kararın kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
İlişkin olarak davacı vekilinin yokluğunda oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde-------- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.