T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/2166 Esas
KARAR NO: 2020/541
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2014
KARAR TARİHİ: 29/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirket ile -------- adresinde bulunan ---- işletmesindeki mallarım poliçede belirtilen rizikolara karşı sigortalanmak üzere----- kapsayan tarihler arasında sigortalandığını, davalının sigortalısı olduğunu, -------- sıralarında meydana gelen ve itfaiyenin raporuyla klimadan kaynaklandığı tespit edilen yangının sirayet etmesi sonucundu davacı müvekkilime ait sigortalı işyerindeki satış konusu malların yandığı ve telef olduğu, yangın olayı neticesinde giyim mağazasında bulunan demirbaşlar ile dekorasyon malzemelerinin de zarar gördüğünü, davacının yangın olayını derhal davalı ---- ihbar ettiğini, davalının --------- dosyasından bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, anılan rapor davalı ---- şirketinin daha evvelden--------------- haricen düzenlettirilmiş olduğu raporun etkisi altında kalınarak yazıldığını, bilirkişi raporlarıyla müvekkiline ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak toplanacak delilere ve uzman bilirkişiden alınacak rapora göre taleplerim artırma hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik, poliçe teminat kapsamında ---- davalıdan tazminine, dekorasyon malzemeleri ile diğer zararlar bakımından---- olmak üzere ---- tazminatın -------- tarihinden itibaren işletilecek olan reeskont faizi ile davalıdan tahsiline, müvekkilinin ekonomik ve sosyal durumu gözetilerek adli müzaheretten yararlandırılarak yargılama harç ve giderlerinden muaf tutulmasına, yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili, şirket tarafından davacıya ödenmesi gereken tazminat miktarı bulunmadığını, dava konusu işyerinin, müvekkili şirkete ----- sigorta poliçesi ile sigortalandığını, hasarın müvekkil şirkete ihbar edilmesi üzerine,---------nolu hasar dosyası açıldığı vaki hasar talebinin şüpheli olarak değerlendirilmesi neticesinde ----------- görevli yangın uzmanı bilirkişilerden bilirkişi raporu temin edildiğini --------------- sayılı dosyası ile delil tespit davası ikame edildiğini, hasar araştırma uzmanı ile sigorta eksperleri görevlendirildiğini, dava konusu olay ile ilgili 5 adet rapor birlikle ele alınarak davacı tarafın kötü niyetli olduğu tespit edildiğinden hasar tazminat taleplerinin menfi olarak değerlendirildiğini belirterek; davanın reddi ile dava masraf ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, davacı işyerinde çıkan yangın dolayısı ile davacı uhdesinde oluşan zararın işyeri sigorta poliçesi kapsamında sigortacı davalıdan tazmini talebine ilişkindir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda yazılı yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış, yargılama sırasında 7251 sayılı yasanın 58. Maddesi ile TTK.'nın 4/2. Maddesinde yapılan değişiklik gereğince yargılamaya basit yargılama usulüne geçilerek dava sonuçlandırılmıştır.
Hasar dolsyası ve poliçe,---- dosyası,------- nolu dosyası, ------------sayılı dosyası ve taraflarca dosyaya sunulan uzman görüşü niteliğindeki rapor diğer deliler ile birlikte incelenmiştir.
Sigorta poliçesinin incelenmesinde; davacının davalı nezlinde ------ bulunan ---- adlı işletmesindeki mallarının --------------- tarihlerini kapsayan tarihler arasında ---- yeri sigorta poliçesi ile sigortalandığı poliçede yangın teminat limitinin ---- olduğu görülmüştür.
-----------sayılı dosyanın incelenmesinde; bilirkişiler------------ tarafından düzenlenen---------tarihli bilirkişi raporu özette;----- mahallinde yaptıkları tespitlerde mağazanın satış reyonunda bulunan ürünlerin direk yanmaya maruz kalmadığı, alanın çok büyük olmadığı, ürünlerin is, sıcaklık duman ve sudan etkilendiğinin tespit edildiği, satış reyonundaki ürünlerin değer kaybına uğradığı kanaatine varıldığı,----- ait vergi levhasında işyeri açma tarihinin ----- olduğu, kira kontratının---- tarihinde başladığı göz önüne alındığında; ---------------- tarihli ---- fatura ve devamındaki faturaların ------ tarihinde açılmış olan firmanın vergi numarasının ve adresinin yer alıyor olması sebebi ile bu faturalarla yapılan ürün alımlarının gerçek dışı olduğu..." şeklinde tespit ve değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.
--------- sayılı dosyası celp edilmiş yapılan incelenmesinde, özel belgede sahtecilik suçundan sanık -------hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
------- nolu dosya sureti ----üzerinden celp edilmiş, yapılan incelemede dava konusu olay ile ilgili soruşturma hakkında --------- karar numaralı kararıyla takipsizlik kararı verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan mali müşavir------ tarafından hazırlanan ------- tarihli uzman görüşü raporda; satın alınan mal ve hizmetlerin yasal defterelre yasal süresi içinde kaydedildiği, dolayısıyla vergi açılısından önce alınan emtialara ilişkin düzenlenen----- adet faturanın gerçeği yansıttığı, VUK uyarınca usulsüzlük, özel usulsüzlük veya vergi ziya-ı fiili sayılabilecek hallerin bu konuda vergi idaresi tarafından düzenlenen kesinleşmiş bir vergi raporu olmaksızın satıcı-alıcı ve 3. Kişiler nezdindeki ticari ilişkileri etkileyebilecek mahiyette sonuçlar doğurmayacağı, davacının satıcı ---- almış olduğu toplam ----- tutarındaki -----------faturanın gerçeği yansıttığı yönünde görüş bildirdiği görülmüştür.
Taraf iddia ve savunmaları teknik değerlendirme gerektirdiğinden ve taraflarca delil olarak bilirkişi deliline dayanılmış olması koşuluyla mahkememizce alınında uzman bilirkişiler; --------- oluşan heyete tevdi edilmiş anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------------tarihli raporda; dava konusu yangın olayının şüpheli bir yangın tabiri kullanılabilmesi için olay yerinde kriminal bir çalışma yapılmadığı, kundaklama/sabotaj yapıldığına dair yeterli kanıt elde edilemediği, yangının meydana gelmesinde işyeri sahipleri veya çalışanlarının kundaklama, sabotaj veya kast unsuru, maddi menfaat temini taşıyarak dava konusu yangını çıkardığına dair kesin delil bulunmadığından, yangının çıkış yeri ve çıkış sebebi olarak gösterilen depodaki klimanın elektrik tesisat kaynaklı bir yangın olduğu, tanık anlatımları ve itfaiye raporu ile desteklediğinden, itfaiyenin tespit ve değerlendirmesine bilirkişi heyetince itibar edildiği, yapılan teknik inceleme neticesinde varılan kanaat uyarınca somut olay daTTK.m. 1429 ve Yangın Sigortası Poliçe Genel Şartlan uyarınca teminat dışı kalan bir halin var olduğunu ve bu hususun sigortacı tarafından kesin ve net bir biçimde ispatlandığının söyleyebilmesinin mümkün gözükmediğini; bu bağlamda meydana gelen riziko ve hasann poliçe teminatı kapsamında olduğu; somut olayda tazminat ödemenin bütün şartları gerçekleşmiş olduğu davalı----- şirketinin davacı sigortalısına tazminat ödemekle yükümlü olduğu, hasarlanan toplam emtia değerine ilişkin olarak, ---- tarihli sigorta eksperi ------ olduğu, anılan meblağ için ------- tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi gerektiği bildirilmiş. söz konusu rapora yapılan itirazlar kapsamında bu kez aynı heyette yer alan bilirkişiler -------- ek rapor alınmış anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan ------ tarihli ek raporda; kök rapordaki tespitlerin geçerliliği aynen tekrarla; davacının işyerindeki emtiasının ------- olarak alınıp alınmayacağının mahkemenin takdirinde olduğu, savcılık dosyasının bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı hususunun da mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş bildirilmiş, söz konusu bilirkişi raporları denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Mahkememizce --------- ara kararı gereği davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ve taraf vekillerinin itirazlarını kapsar tartışır ve karşılar şekilde rapor alınmak üzere dosya bu kez------------ oluşan heyete tevdi edilerek rapor alınmış; anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan bila tarihli raporda; davacının incelenen ticari defterlerindeki alış ve satış faturaları arasındaki fark ---- dosyada mübrez ---- tarihli sigorta eksperi------- tespit edilen---- tutarında hasarlanan emtia bedelinin davacı tarafından talep edilebileceği, davacı yanın ---- tarihi itibariyle alacak talebi olan ----------- üzerinden avans faizi talep edilebileceği bildirilmiş söz konusu bilirkişi raporu denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili ----- tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde sonuç ve istem kısmında talep edilen -------- tazminat talepli olarak açılan davalarının tüm zarar kalemleri yönünden ıslah ederek ---------- yükselttiğini bildirmiş, tamamlama harcının yatırdığı ve ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında davacıya ait işyerinde çıkan yangının nedeni, yangın sonucu yanan malların bedeli, uğranılan zarar, davacı tarafın kötü niyetli olup olmadığı, dosyaya sunulan ve daha önce düzenlenen raporların geçerliliği, haksız kazanç temini amacı güdülüp güdülmediği, çıkan yangın sonucu meydana gelen zararın taraflar arasında bulunan sigorta sözleşmesi kapsamında bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamına göre taraflar arasında ----- tarihli işyeri sigorta poliçesi düzenlendiği, bu poliçe kapsamında davacının sigortalı, davalının ise sigortacı olduğu, ------- tarihinde davacının işyerinde çıkan yangında emtia, demirbaş ve dekarasyon malzemelerinin hasara uğradığı, davacı tarafından işyerindeki mal ve demirbaşın zarara uğradığı belirtilerek------ tarihinde davalıya başvuru yaptığı, davalı tarafından alınan ekspertiz raporunda söz konusu yangının şüpheli olduğunun belirtildiği ve eksper --- tarafından hazırlanan ---- tarihli raporda davacının ----- dekarasyon malzemesi olmak üzere toplam ------ zararının olduğunun belirtildiği, davalı taraf her ne kadar söz konusu yangının şüpheli olduğunu belirtmiş ve ödeme yapmamış ise de rizikonun beyan edilenden farklı olduğu yönündeki iddianın sigortacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, buna ilişkin herhangi bir delil sunamadığı gibi davacı aleyhine yapılan savcılık şikayetinin takipsizlik ile sonuçlandığı ve bu karara yapılan itirazın da ----- reddedildiği, davalı tarafından davacının dava dışı ----- olduğu ticaretin gerçeklik içermediği iddiası kapsamında bu hususta yapılan bir soruşturma vs olup olmadığı yönünde yazılan yazıya ------ şirketin işyeri terk konumunda olması sebebiyle inceleme yapılamadığının bildirildiği, alınan bilirkişi raporlarında sunulan deliller kapsamında davacının somut yangın olayı sebebiyle zararına ilişkin eksper raporundaki tespitlerin yerinde olduğu ve davacının zararının--------- olabileceği yönündeki tespitin kadri maruf olduğu, davacı taraf her ne kadar dava dışı şirket ile yapılan alımlara ilişkin daha fazla olduğunu belirtmiş ve bilirkişiler ----------tarafından dosyaya sunulan tarihsiz bilirkişi raporunda davacının incelene ticari defterlerinde alış-satış faturaları arasındaki fark ----de davacının-------- satış hasılatı yaotığı, sadece ---- dava dışı -------- firmadan yaptığı alımlara ilişkin olarak ----------- ödeme yapılmış olmasının muhasebe ilkelerinden olan ihtiyatlılık kavramı ve TTK.m.18 hükmü olan basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü ile çeliştiği, bu tutardaki nakit hareketlerin kasadan yapılmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve alışagelmiş uygulama olmadığının belirtildiği, dolayısı ile davacının emtia zararının daha fazla olduğu yönündeki iddiasını ispat edemediği, davacı taraf ---- tarihinde yapmış olduğu ıslah ile dava değerini -------- yükseltmiş ve harcını yatırmış ise de dava konusu ettiği zarar tazminatını üç ayrı kalemde emtia, demirbaş ve dekarasyon zararı olarak nitelendirmesi sebebiyle hangi zarar kalemi için ne kadar tazminat talebi olduğunun HNK 31. Maddesi kapsamında açıklaması için verilen süre ieçrisinde sunmuş olduğu dilekçesinde dava konusu taleplerinden ---- alacağına ilişkin davasını --------- olarak belirtmiş ise de bilirkişi raporlarında yapılan tespitler ve gerekçede belirtiken şekilde mahkememizce yapılan kabulün üzerinde ıslah ettiği tutarı talep edemeyeceği kanaatine varılarak, dava ve ıslah dilekçeleri ile ---- tarihli duruşmada verilen --- nolu ara karar gereğince sunmuş olduğu dilekçeler kapsamında emtia zararına ilişkin olarak------- dekarasyon malzemesi zararına ilişkin olarak ise ----- olmak üzere toplam ---- davalıdan talep edebileceği, davacı tarafından davalıya -------- tarihinde başvuru yağıldığı, işyeri sigorta poliçeleri genel şartları kapsamında davalının başvurudan sonra ---- gün geçmesiyle temerrüte düşmüş sayılması gerektiği bu tarihin ------ olduğu dikkate alınarak; dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile --- maddi tazminatın ---------- itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile; ----maddi tazminatının -------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar harcı 1.880,00 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 3.950,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.071,00 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından tarafından yapılan 1.905,20 -TL ilk masraf, 46,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3,100.00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.051,70 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 607,92 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 146,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 546,50 yargılama giderinin haklılık oranına göre 480,73 TL sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ...Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.128,15 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ...Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 4.128,15 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde--------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/09/2020