T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/87 Esas
KARAR NO: 2022/894
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 05/03/2020
KARAR TARİHİ: 01/11/2022
Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ adresinde 19.02.2020 tarihinde saat 06:00 sıralarında yangın çıkmış olduğunu, bu yangın sonucunda ---- belirtilen adresinde, müvekkili şirket ile mali müşavirlerinin ortak olması ve mali müşavirin müvekkili şirkete ait evrakları------adresinde incelemek ve kontrol etmek için getirmesi sebebiyle müvekkili şirkete ait olan 2016 ve 2017 Yılı Yasal defter ve belgeleri, ödeme belgeleri, 2018 yılına ait bir kısım defter ve belgelerinin yanmış olduğunu, dilekçeleri ekinde 19.02.2020 tarihli Yangında meydana gelen hasarlara ilişkin olay yeri fotoğrafları ile itfaiye raporunun sunulmuş bulunduğunu, gerçekleşen söz konusu yangın sebebiyle şirket adresinde bulunan ve aşağıda liste halinde sunulan bir kısım defter ve belgelerin yandığının belirlenmiş olduğunu, yanmış olan belgelerin; müvekkili şirkete ait 2016-2017 yılı Alış/Satış faturaları, müvekkili şirkete ait 2016 ve 2017 yılı tahsilat makbuzları, ödeme belgeleri, çek fotokopileri ve çek ödeme makbuzları, müvekkili şirkete ait ------ aylık prim ve hizmet bildirgeleri ve ekleri, personel bordroları ile personel özlük dosyaları, müvekkili şirkete ait 2016 ve 2017 yılı tasdikli envanter defterleri, müvekkili şirkete ait 2018 yılı bir kısım yasal defter ve faturalar, müvekkili şirkete ait 2016, 2017 ve 2018 yılına ait alış ve satış sevk irsaliyeleri, tahsilat ve ödeme makbuzları, çek senet fotokopileri ve ödeme belgeleri, banka dekontları,------ aylık prim ve hizmet bilgileri ve ekleri, ücret bordroları olduğunu, bilgileri verilen defter ve belgelerin ve diğer yanan emtia-eşya-belgeler için ------numaralı dosya kapsamında delil tespiti talepli dava açılmış olduğunu ve bu dosyanın celbini talep ettiklerini, 19.02.2020 tarihli yangın akabinde ------yetkilisi ------ ve şirketin, aynı zamanda müvekkili şirketin mali müşaviri ------ ivedilikle ------Amirliğine giderek konu ile ilgili ifade verdiklerini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ("TTK") madde 82/2 uyarınca müvekkili şirkete ait yukarıda ayrıntıları verilen defter ve belgelerin 19.02.2020 tarihli yangında zayii olmuş olmaları sebebiyle ileride oluşması muhtemel mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi amacıyla tarafların zayi belgesi verilmesi için işbu davayı ikame etme zorunluluklarının doğduğunu beyanla, ------adresinde 19.02.2020 tarihinde gerçekleşen yangın sebebiyle, aynı adreste bulunan ve yanarak zayi olan müvekkili şirkete ait 2016 ve 2017 yılı yasal defter ve belgeleri, ödeme belgeleri, 2018 yılı bir kısım yasal defter ve belgeler için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava hukuki niteliği itibariyle, zayi olduğu belirtilen şirket ticari defter ve kayıtlarına ilişkin TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemli davadır.
6102 Sayılı TTK'nın 87/2. maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde ziyana uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde dava açılması gerekmektedir. Bu süre hak düşürücü süredir.
Yasal düzenleme kapsamında öncelikle davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı hususu re'sen incelenmiş, inceleme kapsamında,------ sayılı yazısı ekinde Yangın raporunun bir örneğinin gönderilmiş olduğu ve yangının 19/02/2020 tarihinde meydana geldiği, davanın 05/03/2020 tarihinde açıldığı anlaşıldığından davanın 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ve davacı şirketin ticari merkezinin ise mahkememizin yargı çevresi içerisinde bulunduğu anlaşılmıştır.Söz konusu usuli tespitler sonrasında davanın hasımsız olması da gözetilerek re'sen gerekli görülen deliller toplanmış, davacı şirketin 2016 yılına ilişkin defterlerinin noter tasdikleri istenip dosya içine alınmış, faturaların basıldığı ------ ilgili evrakları dosya içine alınmıştır.
Mali müşavir Bilirkişi ------ tarafından düzenlenen 07/05/2022 tarihli rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu değerlendirilerek, davacının taleplerinin kısmen yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile davacıların dava dilekçesi ve taleplerinin somutlaştırıldığı dilekçelerde belirtilen defter ve faturaların davacı şirkette çıkan yangın sebebiyle zayi olduğu anlaşılmakla zayi belgesi verilmesine, diğer belgelerin zayi isteminin dosya kapsamı itibariyle reddine dair takdiren aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur:
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;
------- yevmiye no'su ile tasdikli 2016 yılı envanter defteri
-------- 28/12/2016 tarih ve -------yevmiye no'su ile tasdikli ------ yılı envanter defteri
-------- adet irsaliyeli fatura;
------- adet fatura;
-------adet sevk irsaliyesi;
------- adet irsaliyeli faturanın ZAYİ NEDENİ İLE İPTALİNE
2-2016-2017 yılı tahsilat-tediye makbuzları, çek-senet fotokopileri, çek ödeme makbuzları, banka dekontları,------aylık prim ve hizmet bildirgeleri ile ekleri, personel ücret bordroları ile personel özlük dosyaları yönünden; belirtilen evraklar yönünden talebin REDDİNE
3-Yapılan harç ve masrafların davacı uhdesinde bırakılmasına
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar harcından, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile, bakiye 26,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansının bakiye kısmının, karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca davacıya iadesineDair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.