T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/208 Esas
KARAR NO: 2022/877
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2021
KARAR TARİHİ: 27/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ---- davalı ---- borçlu olduğunu, iş bu borca karşılık keşidecisi, ----bedelli çek ile yine keşidecisi--------bedelli çek verdiğini, davalı tarafından ilgili çeklerin ödeme yasağı nedeniyle tahsil edilemediğini, davalının davacıdan çek bedellerini istediğini, davacının ---- çek bedelini ödediğini,------- açıklaması ile ---- olmak üzere toplam ---- elden ödeme yaptığını ve kalan bakiyeyi de birkaç ay içerisinde ödeyeceğini davalı şirkete şifahi olarak ilettiğini, davalının ---- çek için icra takibi yaptığını ve diğer dosya borçlularından bedeli tahsil ettiğini, davalının----- bedelli çeke ilişkin hem davacıdan hem de icra dosyasından ----- ödeme aldığını ve sebepsiz zenginleştiğini, davacının davalıdan defaten ------ ödemenin iadesini talep ettiğini ancak sonuç alamadığını, bunun üzerine davalı şirkete karşı---- üzerinden icra takibi başlatıldığını,------ elden ödemeye ilişkin yazılı belgelerin olmadığını, açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya karşı zaman aşımı itirazlarının bulunduklarını, taraflar arasında ticari bir ilişki sonucunda davacı ----- tarafından ciro edilerek davalı şirkete ----- bedelli çek verildiğini, çekin bankaya ibraz edildiğini ancak tahsil edilemediğini, bunun üzerine davacı ------ birlikte keşideci ve lehtar hakkında icra takibi başlatıldığını, keşideci ve lehtar tarafından menfi tespit davası açıldığını, İ.İ.K. Nun 72/3. Maddesine göre icra dosyasına yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı alındığını, davacının icra takibinde ciranta durumda olduğu ve takibin kesinleştiğini, davacının ödeme itirazının da bulunmadığını, menfi tespit davasının reddine karar verildiğini icra dosyasına depo edilen miktar davalıya ödendiğini, davacı tarafından dava konusu çeke karşılık yapılmış bulunan ------- bir ödeme bulunmadığını, davacı icra takibi başlatılırken ---- olarak belirlediği ----- ödeme miktarını itirazın iptali davasında ------- düşürdüğünü, davacının sunmuş olduğu ödeme ---- dava konusu çek ile ilgili olmadığını, davacı ile davalı şirket arasında tamir ve bakım hizmetleri sonucu oluşmuş cari hesap ilişkisinin de bulunduğunu, bu hesaba karşılık davacı tarafından verilen başka borç belgelerinin de düzenlendiğini, dava konusu ödeme ----- yapılan ödemenin senet karşılığı yapıldığı açıkça belirtildiğini, açıklanan nedenlerle, davanın öncelikle zaman aşımı bakımından ve esastan reddine, haksız ve kötü niyetli davacının %20' den az olmamak üzere icra tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava,------ tahsilatın istirdadı amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.
Davacı, ------ davalı ----borçlu olduğunu, iş bu borca karşılık keşidecisi, ------ bedelli çek ile yine keşidecisi----- bedelli çek verdiğini, davalı tarafından ilgili çeklerin ödeme yasağı nedeniyle tahsil edilemediğini, davalının davacıdan çek bedellerini istediğini, davacının ----açıklaması ile ---- olmak üzere toplam----elden ödeme yaptığını, davalının ---- çek için icra takibi yaptığını ve diğer dosya borçlularından bedeli tahsil ettiğini, davalının ------- bedelli çeke ilişkin hem davacıdan hem de icra dosyasından -----tahsilat yaptığını, davalı tarafından yapılan mükerrer tahsilatın iadesi amacıyla icra takibine geçildiğini, davalının haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiğini, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı, dava konusu yapılan ödemelerin davacı tarafından ------ bedelli çek için yapıldığını, mükerrer tahsilat bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ----- Dosyası celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, ------- tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır.
---- tarihli bilirkişi raporunda özetle, ----Davacının, inceleme günü olan----- tarihinde, ticari defterlerini ibraz etmemesi ve davacının tacir olmadığını beyan etmesi sebebiyle davacının ticari defterlerinde inceleme yapılamadığı, Davalı tarafından ibraz edilen -----yıllarına ilişkin ticari defterlerin; açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbiri doğruladığı, ticari defterlerinin dava konusu ile sınırlı olarak kayıt nizamı bakımından uygun olmadığı, davacı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetleri ---- takdirinde olduğu, Davacının Ticari Defterlerine Göre; Taraf arasında herhangi bir ticari ilişkinin davalının davacıya fatura düzenlemediği, davalının davacıya borç vermediği tespit edilmiş olup davacı tarafından verilen çekleri de davalının ticari defterlerinde ortaklarında alınan borç diye kaydedildiği ayrıca davacının yapmış olduğu ödemelerin de ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, Dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; Davacının davalıya dava konusu olan --- tutarında çek ciro ettiğini, iş bu çekin vadesinde ödenmediği tespit edilmiştir. Davacının davalı tarafa----tutarındaki çek için ----- ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Davalının iş bu çek bedelinin tamamını dava dışı, çekin diğer borçlularından, icra yolu ile tahsil ettiği, neticesinde davacının davalıya ---- çek tutarı için, ---- ödeme yaptığı tespit edilmiş olup takip tarihi itibariyle davacının davalı şirketten------ alacaklı olduğu, Davacı tarafından yapılan dava konusu ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsilinin mümkün olup olmadığının dair takdirinin ---- olduğu, Davacının icra takibini asıl alacak üzerinden başlattığı takip öncesi işlemiş faiz talep etmediği, İcra inkâr tazminatı ve tarafların diğer taleplerine ilişkin takdirin ise Mahkemeye ait bulunduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur ------
İspat yüküne ilişkin bu genel kural, itirazın iptali davaları için de geçerlidir. Yani, itirazın iptali davalarında da ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran ----- taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Eldeki dava da, davacı davalının mükerrer tahsilat yaptığını iddia ettiğinden bu hususun davacı tarafından ispat edilmesi gerekmekte olup, ispat yükü davacı taraftadır. Hemen belirtmek gerekir ki, davalının, dava konusu ödemelerin -----bedelli çeke yönelik olarak yapıldığına ilişkin beyanı vasıflı ------ ikrar mahiyetindedir.
İspat yükünün açıklanması noktasında vasıflı ikrardan da söz edilmesi gerekmektedir.
Vasıflı ikrarda, karşı tarafın ileri sürdüğü vakıanın doğru olduğu bildirilir; fakat, bunun hukuki niteliğinin ---- iddia edildiğinden başka olduğu bildirilir. Hukukumuzda vasıflı ikrarın bölünemeyeceği, yani vasıflı ikrarın ikrar eden aleyhine delil teşkil etmeyeceği, bilakis o vakıayı ileri sürenin onu ispat etmesi gerektiği genel olarak kabul edilmektedir. -----ikrarda ispat yükü ---- vakıayı ileri süren tarafta olup, o vakıayı vasıflı olarak ikrar eden ---- tarafta değildir. -------
Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından yapılan---- ödemenin dava konusu ----- bedelli çeke yönelik olduğu, bu hususun davacı tarafından sunulan ödeme belgesi ve alınan bilirkişi raporu sabit olduğu, dosya kapsamındaki evraklar ve ----sayılı ilamı ve aynı ilama konu davacı tarafın cevap dilekçesi içeriği dikkate alındığında davacının iadesini talep ettiği---- dava konusu ----- bedelli çeke ilişkin olduğunun yöntemince ispat edilemediği, bu yönde sunulmuş başkaca bir delilin bulunmadığı, mahkememiz kabulü dışındaki bilirkişi raporu tespitlerinin yerinde olmaması sebebiyle hükme esas alınmadığı anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne, davalının-----sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile, ----- asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden takibin devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
-Davalının ----- sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile,---- asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi üzerinden takibin DEVAMINA,
-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 204,93-TL'den davacı tarafça yatırılan 60,39-TL peşin ile icra dosyasına yatırılan 25,00-TL harç olmak üzere toplam 85,39-TL harçtan mahsubu ile bakiye 119,54-TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 60,39-TL peşin ile icra dosyasına yatırılan 25,00-TL harç olmak üzere toplam 85,39-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 8,50-TL vekalet harcı, 57,50-TL tebligat ve müzekkere gideri, 900,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.025,30-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 615,18-TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 792,00-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, kalan 528,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davanın kabul edilen kısmı için davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 3.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı için davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 2.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.27/10/2022